VI SA/Wa 1590/18
WyrokWSA w Warszawie2018-12-07
Skład orzekający: Zdzisław Romanowski, Sławomir Kozik, Pamela Kuraś-Dębecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zespół pojazdów składający się z ciągnika samochodowego i dwóch naczep, gdzie każda z naczep posiada własny dowód rejestracyjny, numer VIN, tablicę rejestracyjną, była przedmiotem odrębnych badań technicznych i ubezpieczenia OC, jest traktowany jako zespół trzech pojazdów, co wymaga zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zespół pojazdów składający się z ciągnika samochodowego i dwóch naczep, które są zarejestrowane jako odrębne pojazdy (posiadają własne dowody rejestracyjne, numery VIN, tablice rejestracyjne, były przedmiotem odrębnych badań technicznych i ubezpieczenia OC), należy traktować jako zespół trzech pojazdów. Taki zespół, przekraczający dopuszczalną liczbę dwóch pojazdów w zespole ciągniętym przez pojazd silnikowy inny niż ciągnik rolniczy, jest pojazdem nienormatywnym i wymaga zezwolenia kategorii VII. Status pojazdu określa dowód rejestracyjny, a nie sposób jego użytkowania.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia kary pieniężnej na skarżącego za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia. Podczas kontroli drogowej stwierdzono, że zespół pojazdów składał się z ciągnika samochodowego i dwóch naczep, co organ uznał za zespół trzech pojazdów, wymagający zezwolenia kategorii VII. Skarżący kwestionował tę kwalifikację, twierdząc, że zespół składał się z dwóch pojazdów, a jedna z naczep nie stanowiła samodzielnego pojazdu. Organy administracyjne i sąd uznały, że każda z naczep, posiadając odrębne dokumenty rejestracyjne i identyfikacyjne, jest samodzielnym pojazdem.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Romanowski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Kozik Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka Protokolant st. sekr. sąd. Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 grudnia 2018 r. sprawy ze skargi M. G. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2017 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia oddala skargę
Decyzją z [...] września 2017 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej GITD, organ odwoławczy), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, art. 16 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2017 r., poz. 935) oraz przepisów art. 62 ust. 4b, art. 64 ust. 1 i 2, art. 64c, art. 140aa ust. 1, 3 i 4, art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. c) i ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2017 r., poz. 1260 ze zm., dalej prd), po rozpatrzeniu odwołania M. G. (dalej skarżący) od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (dalej WITD, organ I instancji) z [...] lipca 2017 r. o nałożeniu na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 15000 zł za wykonywanie przejazdu zespołem pojazdów złożonym z liczby pojazdów większej niż określona w art. 62 ust. 4 prd (stosownie do tego przepisu zespół pojazdów może składać się najwyżej z 3 pojazdów, a zespół ciągnięty przez pojazd silnikowy inny niż ciągnik rolniczy lub pojazd wolnobieżny – z 2 pojazdów) bez zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym kategorii VII, utrzymał zaskarżoną decyzję w całości w mocy.
Organ odwoławczy wyjaśnił, że w dniu [...] maja 2017 r. w [...] na drodze krajowej nr [...] (o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t) zatrzymano do kontroli zespół pojazdów składający się z trzyosiowego ciągnika samochodowego marki [...] nr rej. [...], dwuosiowej naczepy marki [...] nr rej. [...] oraz trzyosiowej naczepy marki [...] nr rej. [...]. Zespołem kierował Z. P., który wykonywał – w imieniu i na rzecz skarżącego – przejazd z ładunkiem dwóch kontenerów z meblami na trasie [...].
Przebieg kontroli został utrwalony protokołem z [...] maja 2017 r. W jej toku kierowca okazał (m.inn.) trzy dowody rejestracyjne ww. pojazdów, które poruszały się razem w jednym zestawie. Zestaw posiadał łącznie 8 osi, tj. 3 osie ciągnik samochodowy, 2 osie pierwsza naczepa i 3 osie druga naczepa. Każdy z tych składników zestawu okazał się odrębnym pojazdem zarejestrowanym na podstawie własnych dokumentów, posiadającym własny numer identyfikacyjny pojazdu (VIN), własny dowód rejestracyjny oraz będącym przedmiotem odrębnych badań technicznych i odrębnego ubezpieczenia OC. Z dokumentacji fotograficznej oraz dowodów rejestracyjnych wynika, iż każda z naczep posiada własną tablicę rejestracyjną.
Skoro kontrolowany zestaw/zespół pojazdów składał się z liczby pojazdów większej niż określona w art. 62 ust. 4 prd, kierowca powinien był legitymować się zezwoleniem kategorii VII. Według organu w przypadku, gdy zestaw porusza się wyłącznie z pierwszą częścią naczepy, pojazd jest normatywny i nie wymaga zezwolenia, natomiast po dołączeniu drugiego członu/naczepy wymaga stosownego zezwolenia.
Organ odwoławczy nie uwzględnił odwołania od decyzji pierwszoinstancyjnej w sprawie, w którym skarżący podniósł w szczególności niewłaściwą ocenę materiału dowodowego, w tym dowodu rejestracyjnego wydanego dla naczepy nr rej. [...] oraz nieprawidłowe przyjęcie, że naczepa ta stanowi samodzielny pojazd odrębny od naczepy o nr. rej. [...], w sytuacji gdy konstrukcja i sposób zarejestrowania przewiduje, że ta ostatnia nie stanowi odrębnego pojazdu i może stanowić jedynie człon jednego pojazdu wraz z naczepą nr rej. [...]. W ocenie organu w ustalonym stanie faktycznym karę pieniężną należało nałożyć jak za brak zezwolenia kategorii VII, które stosownie do lp. 7 załącznika nr 1 do prd jest wydawane na przejazd pojazdu po wyznaczonej trasie wskazanej w zezwoleniu:
a) o wymiarach oraz rzeczywistej masie całkowitej większych od wymienionych w kategoriach I-VI,
b) o naciskach osi przekraczających wielkości przewidziane dla dróg o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t.
Zgodnie z kolei z art. 140ab ust. 1 pkt 3 prd karę pieniężną, o której mowa w art. 140aa ust. 1, ustala się w wysokości:
1) 1500 zł - za brak zezwolenia kategorii I i II;
2) 5000 zł - za brak zezwolenia kategorii III-VI;
3) za brak zezwolenia kategorii VII:
a) 500 zł - gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości nie więcej niż o 10%,
b) 2000 zł - gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości o więcej niż 10% i nie więcej niż 20%,
c) 15 000 zł - w pozostałych przypadkach.
Naruszenie z art. 62 ust. 4 prd stanowi "pozostały przypadek" z ww. przepisu, gdyż pkt a) i b) odnoszą się jedynie do przekroczenia procentowego dopuszczalnych norm; stosownie zaś do treści art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. c) prd karę pieniężną, o której mowa w art. 140aa ust. 1, ustala się w wysokości 15000 złotych – za brak zezwolenia kategorii VII – w pozostałych przypadkach.
Przedstawiając zasady ustalenia kategorii wymaganego zezwolenia organ wskazał, że bez znaczenia jest tu okoliczność w postaci podzielności ładunku, bowiem stosownie do treści art. 140ab ust. 2 prd, w przypadku naruszeń zakazu, o którym mowa w art. 64 ust. 2 (przepis ten zabrania przewozu pojazdem nienormatywnym ładunków innych niż ładunek niepodzielny, z wyłączeniem pojazdów nienormatywnych uprawnionych do poruszania się na podstawie zezwoleń kategorii I lub II) za przejazd pojazdem nienormatywnym nakłada się karę jak za przejazd bez zezwolenia. Jeżeli nie jest możliwe ustalenie kategorii zezwolenia od I do VI, kwalifikacja naruszenia dokonywana jest w oparciu o zezwolenie kategorii VII; tj. gdy pojazd nie spełnia warunków normatywnych lub nienormatywnych, albo poruszał się po kategorii drogi, dla której nie przewidziano przekroczenia parametru ustalonego podczas kontroli dla kategorii zezwoleń I – VI. Zgodnie z przepisami art. 62 ust. 4, 4a, 4b ustawy prd zespół pojazdów może składać się najwyżej z 3 pojazdów, a zespół ciągnięty przez pojazd silnikowy inny niż ciągnik rolniczy lub pojazd wolnobieżny – z 2 pojazdów. Przejazd zespołu pojazdów złożonego z liczby pojazdów większej niż określona w ust. 4 lub o długości większej niż określona w ust. 4a wymaga zezwolenia, o którym mowa w art. 64d ustawy (zezwolenia kategorii VII).
Według organu w sprawie nie doszło do naruszenia art. 4 lit. b) rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego, poprzez niezastosowanie znajdującej się w tym przepisie definicji pojazdu, jako m.in. zespołu pojazdów. Zgodnie z tą definicją "pojazd" oznacza pojazd silnikowy, ciągnik, przyczepę lub naczepę albo zespół tych pojazdów; art. 2 ust. 31 ustawy prd stanowi natomiast, że pojazd oznacza środek transportu przeznaczony do poruszania się po drodze oraz maszynę lub urządzenie do tego przystosowane. Definicja ta nie posługuje się terminem "samodzielnego pojazdu", zatem okoliczność, czy część naczepy może być samodzielnym pojazdem jest bez znaczenia dla sprawy, gdyż jest to pojazd w myśl powołanej definicji i jako taki może wchodzić w skład zespołu pojazdów. Nadto stosownie do treści art. 2 ust. 49 ustawy zespół pojazdów to pojazdy złączone ze sobą w celu poruszania się po drodze jako całość; nie dotyczy to pojazdów złączonych w celu holowania. Naczepa zaś oznacza przyczepę, której część spoczywa na pojeździe silnikowym i obciąża ten pojazd. Z definicji przyczepy wynika, iż jest to pojazd bez silnika przystosowany do łączenia go z innym pojazdem, a więc również z inną przyczepą, tak jak miało to miejsce podczas kontrolowanego przewozu.
Następnie organ wskazał na przepisy art. 71 i art. 75 ust. 1 prd, w świetle których dokumentem stwierdzającym dopuszczenie do ruchu pojazdu samochodowego, ciągnika rolniczego (...) jest dowód rejestracyjny albo pozwolenie czasowe. Pojazdy te są dopuszczone do ruchu, jeżeli odpowiadają warunkom określonym w art. 66 ustawy oraz są zarejestrowane i zaopatrzone w zalegalizowane tablice (tablicę) rejestracyjne, a w przypadku pojazdów samochodowych w nalepkę kontrolną; jeżeli używanie pojazdu uzależnione jest od szczególnych warunków określonych przepisami, w dowodzie rejestracyjnym/pozwoleniu czasowym wpisywane jest odpowiednie zastrzeżenie (adnotacje).
Rodzaje adnotacji i ich skróty zostały uregulowane w § 11 ust. 1 pkt 5 w zw. z ust. 2 pkt 30 Instrukcji w sprawie rejestracji pojazdów, stanowiącej załącznik nr 1 do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 27 września 2003 r. w sprawie szczegółowych czynności organów w sprawach związanych z dopuszczeniem pojazdu do ruchu oraz wzorów dokumentów w tych sprawach (Dz. U. z 2014 r. poz. 1727, ze zm.). Wśród treści podlegających wpisowi w rubryce >adnotacje urzędowe< wymienionych w § 11 ust. 2 pkt 30 tej Instrukcji, brak jest takich, jak zawarte w dowodzie rejestracyjnym ww. naczepy o nr. rej. [...]:
" NACZEPA SKL. SIĘ Z ROZKL. CZĘŚCI - - -
- - POJ. O NR VIN: [...] - - -
- - ORAZ NR VIN: [...] ---"
Wpisy te są więc pozbawione podstaw.
Podczas kontroli drogowej przeprowadzono oględziny ww. zespołu pojazdów, sporządzając protokół. W ich wyniku stwierdzono: pierwszym pojazdem wchodzącym w skład zespołu pojazdów jest pojazd silnikowy marki [...] o nr. VIN: [...] i nr. rej. [...], drugim pojazdem wchodzącym w skład zespołu pojazdów jest naczepa ciężarowa marki [...] o nr. VIN: [...] i nr. rej. [...] - tablica rejestracyjna zamocowana jest z tyłu naczepy. Naczepa ta jest połączona z pojazdem silnikowym, na którym to częściowo spoczywa przednia jej część. Naczepa ta posiada dwie osie w tylnej części - są one uniesione w górze - nie dotykają podłoża. Trzecim pojazdem wchodzącym w skład zespołu jest naczepa ciężarowca marki [...] o nr. VIN: [...] i nr. rej. [...] - tablica rejestracyjna przymocowana jest z tyłu naczepy. Naczepa ta jest połączona przy pomocy dyszla wchodzącego w ramę pojazdu naczepy pierwszej i zabezpieczonego sworzniem (pojazdu drugiego), tworząc w ten sposób jedną całość. Naczepa ta posiada trzy osie - wszystkie stykają z podłożem. Do protokołu oględzin dołączono dokumentację fotograficzną przedstawiającą numery VIN poszczególnych pojazdów, poszczególnych części zespołu pojazdów z tablicami rejestracyjnymi oraz całość zespołu pojazdów. Organ odwoławczy dopuścił również dowód z załączonego do odwołania holenderskiego dowodu rejestracyjnego dot. ww. zespołu, uznając jednak, że dokument ten nie ujawnił nowych istotnych okoliczności w sprawie.
Odnośnie nieprzeprowadzenia wnioskowanego dowodu z opinii biegłego na okoliczność ustalenia, czy naczepa nr rej. [...] stanowi samodzielny pojazd trzyosiowy odrębny od naczepy nr rej. [...], czy też stanowią one jeden pojazd dwuczęściowy, jak również odnosząc się do wniosków dowodowych strony, dotyczących przeprowadzenia dowodu z informacji Ministerstwa Infrastruktury i Rozwoju na okoliczność możliwości występowania naczep składających się z członów posiadających odrębne numery VIN oraz wystąpienia do producenta marki o nadesłanie specyfikacji produktu naczepy [...] nr VIN: [...] i wyjaśnienie, czy pojazd składający się z naczepy o tym numerze VIN to dwa oddzielne pojazdy mogące się poruszać w dowolnej konfiguracji, czy też jeden pojazd dwuczęściowy składający się z naczepy rozkładanej na dwie części, organ uznał brak potrzeby przeprowadzenia tych dowodów z racji nieuzasadnionego przedłużenia postępowania. Z materiału fotograficznego oraz okazanych w trakcie kontroli drogowej dokumentów wynika bowiem jednoznacznie, że w przedmiotowej sprawie strona wykonywała przejazd trzema pojazdami.
Organ odwoławczy nie dopatrzył się przesłanek do umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie na podstawie przepisów art. 140aa ust. 4 prd. Według organu strona nie dostarczyła dowodów, z których wynikałoby wyłączenie jej odpowiedzialności za brak ww. zezwolenia w oparciu o tę regulację.
Po przytoczeniu treści tego przepisu i odnotowaniu, że w rozpatrywanym przypadku przewozu powstałe naruszenie wynikało jedynie z przejazdu po drodze publicznej zespołem pojazdów złożonym z liczby pojazdów większej niż dopuszczalna (nie znajduje więc zastosowania art. 140aa ust. 4 pkt 2 prd), organ poddał analizie użyte w pkt.1 ust. 4 art. 140aa prd pojęcia należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem i braku wpływu na powstanie naruszenia. W ocenie organu niedostosowanie się do nakazu z ww. art. 62 ust. 4b prd (przejazd zespołu pojazdów złożonego z liczby pojazdów większej niż określona w ust. 4 lub o długości większej niż określona w ust. 4a wymaga zezwolenia, o którym mowa w art. 64d, tj. zezwolenia kategorii VII) przesądza "o braku należytej staranności, jak również o wpływie na powstałe naruszenie, bowiem świadczy o nieprzestrzeganiu zasad, którymi powinien kierować się podmiot wykonujący przejazd, aby do naruszenia nie doszło".
Skarżący nie zgodził się z powyższą decyzją. W skardze do Sądu zarzucił jej:
1. naruszenie przepisów postępowania "mających istotny wpływ na wynik sprawy, polegających na":
- zebraniu, rozpatrzeniu oraz dokonaniu oceny materiału dowodowego wbrew regułom wynikającym z art. 7, 77 § 1 oraz art. 80 kpa, w szczególności poprzez niepowołanie przez organ dowodu z opinii biegłego, oraz na niewłaściwej ocenie materiału dowodowego i przekroczeniu zasad swobodnej oceny dowodów z dokumentów zawnioskowanych przez stronę, w tym dowodu rejestracyjnego wydanego dla "naczepy 4-osiowej o nr rej. [...]" poprzez nieprawidłowe przyjęcie, że naczepa ta stanowi samodzielny pojazd trzyosiowy odrębny od naczepy [...], podczas gdy takie stwierdzenie jest sprzeczne ze stanem faktycznym, bowiem konstrukcja tej naczepy jak i sposób jej zarejestrowania przewiduje, że może ona stanowić jedynie człon jednego czteroosiowego pojazdu wraz z naczepą [...] i nie stanowi odrębnego pojazdu;
- naruszeniu art. 84 § 1 kpa poprzez niepowołanie dowodu z opinii biegłego na okoliczność ustalenia, czy naczepa nr rej. [...] stanowi samodzielny pojazd trzyosiowy odrębny od naczepy [...], czy stanowią one jeden pojazd dwuczłonowy, w sytuacji gdy z opinii rzeczoznawcy wynikać zapewne będzie, iż wbrew ustaleniom organu jest to jeden pojazd dwuczęściowy, tak jak jest to wpisane w dowodach rejestracyjnych polskim i macierzystym holenderskim;
- naruszeniu art. 75 § 1 i art. 77 § 1 kpa poprzez nieprzeprowadzenie dowodu z oględzin pojazdu celem weryfikacji, czy człon naczepy nr rej. [...] może stanowić samodzielny pojazd trzyosiowy, podczas gdy dokonanie takich oględzin doprowadziłoby do stwierdzenia, że część ta nie spełnia warunków zarówno technicznych, jak i prawnych pozwalających na uznanie jej za samodzielny pojazd, a także poprzez niewystąpienie do producenta naczepy [...] z wnioskiem o nadesłanie specyfikacji produktu naczepy marki [...] z prośbą o wyjaśnienie, czy pojazd składający się z naczepy o numerze VIN ww. to dwa oddzielne pojazdy mogące poruszać się w dowolnej konfiguracji, czy jeden pojazd dwuczęściowy składający się z naczepy rozkładanej na dwie części: pierwsza o nr VIN [...] i druga część o nr VIN [...];
- naruszeniu art. 107 § 1 i 3 kpa poprzez niewskazanie przyczyn z powodu, których organ odmówił przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego i niewystąpienia do producenta naczepy marki [...] oraz niewyjaśnienie z jakich przyczyn organ nie wyjaśnił w czym upatruje niedochowanie należytej staranności przez skarżącego i odmowę umorzenia postępowania w sprawie na podstawie art. 64 prd;
- naruszenie art. 64d ust. 2 prd poprzez przyjęcie, że skarżący może uzyskać zezwolenie na przejazd pojazdem nienormatywnym kategorii VII przy przyjęciu, że skarżący przewozi ładunki niepodzielne, w sytuacji gdy skarżący jedynie w skrajnych wypadkach przewozi ładunki niepodzielne;
- naruszenie art. 76 § 1 kpa poprzez bezpodstawne i dowolne przyjęcie, wbrew treści dokumentów urzędowych w postaci dowodu rejestracyjnego holenderskiego i polskiego, że naczepa [...] typ [...] o numerze nadwozia [...] składa się z dwóch pojazdów, a nie jak to zostało zapisane w treści dowodu rejestracyjnego, iż jest to jedna naczepa, dla której stworzony jest oddzielny numer VIN składająca się z wymiennych części pojazdu o numerach nadwozia [...] i [...];
- naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, które mogło mieć wpływ na wynik postępowania w sprawie, tj. art. 7 i 8 kpa poprzez niepodjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, w szczególności poprzez niewyjaśnienie, czy brak przekroczenia któregokolwiek z parametrów może mieć wpływ na konieczność posiadania zezwolenia;
2. naruszenie przepisów prawa materialnego mające istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na:
- naruszeniu art. 4 lit. b) rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego poprzez niezastosowanie znajdującej się w tym przepisie definicji pojazdu jako m.in. zespołu pojazdów do stanu faktycznego niniejszej sprawy, w której spór zasadzał się na ustaleniu, czy jeden pojazd może składać się z dwóch elementów;
- błędnej interpretacji i niewłaściwym zastosowaniu art. 62 ust. 4 i 4b ustawy prd poprzez uznanie, że kontrolowany zespół pojazdów składał się z trzech pojazdów i jego przejazd wymagał zezwolenia, podczas gdy zespół ten w rzeczywistości składał się z dwóch pojazdów, dla której to liczby zezwolenie nie jest wymagane;
- naruszeniu art. 2 pkt 68 ustawy prd poprzez nierozważenie, względnie nieposłużenie się dowodem z opinii biegłego, czy pojazd skarżącego spełnia definicję pojazdu skompletowanego określonego w art. 2 pkt. 68 prd, a więc takiego, który nie wymaga zezwolenia kategorii VII;
- ewentualnie, niezastosowaniu art. 140aa ust. 4 prd poprzez oddalenie odwołania i utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji w sytuacji, gdy z uwagi na dochowanie należytej staranności przez skarżącego zachodziła podstawa do umorzenia postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej;
- naruszeniu art. 140ab prd poprzez błędną wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie, a w konsekwencji uznanie przez organ II instancji, że zasadne jest wymierzenie kary w wysokości 15000 zł z tytułu braku zezwolenia.
W związku z powyższym skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji; na podstawie art. 75 § 1 kpa wniósł też o przeprowadzenie dowodu z dokumentów - w postaci informacji z Ministerstwa Infrastruktury i Rozwoju na okoliczność możliwości występowania naczep składających się z członów posiadających odrębne numery VIN, oraz w postaci pierwszego holenderskiego dowodu rejestracyjnego pojazdu, na okoliczność zakwalifikowania pojazdu złożonego z dwóch części jako jednego pojazdu. Skarżący zawnioskował również o wystąpienie do producenta o nadesłanie specyfikacji produktu naczepy marki [...] numer VIN [...] i wyjaśnienie czy pojazd składający się z naczepy o tym numerze VIN, to dwa oddzielne pojazdy mogące się poruszać w dowolnej konfiguracji, czy też jeden pojazd dwuczęściowy składający się z naczepy rozkładanej na dwie części pierwsza o numerze VIN [...] i druga część o numerze VIN [...].
W obszernym uzasadnieniu skargi skarżący rozwinął argumentację na temat ww. zarzutów skargi.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymał zajęte w sprawie stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga podlega oddaleniu, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa. W sprawie ustalone zostały w wyczerpującym zakresie wszystkie istotne dla podjętego rozstrzygnięcia okoliczności stanu faktycznego. Organ wyjaśnił też prawną ocenę tych okoliczności w procesie subsumpcji ustaleń faktycznych pod mające zastosowanie w sprawie przepisy prawa, wymienione w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji (i utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji) oraz jej uzasadnieniu. Wykładnia i sposób zastosowania tych przepisów, w uwarunkowaniach prawidłowo ustalonego stanu faktycznego sprawy, nie budzi zastrzeżeń Sądu, tak samo jak stanowisko organu w kwestii zgłoszonych przez skarżącego dowodów/wniosków dowodowych, ponowionych zresztą w skardze, które wbrew zapatrywaniom skarżącego nie mają dla ostatecznego rozpatrzenia sprawy istotnego znaczenia. Zgromadzony bowiem w sprawie materiał dowodowy w sposób pełny odzwierciedla ustalony w niej stan faktyczny. Wynika z niego w sposób nie budzący wątpliwości, że doszło do naruszenia przez skarżącego obowiązku w zakresie posiadania zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym. Skarżący odpowiada za to naruszenie, gdyż stosownie do art. I40aa ust. 3 pkt 1 prd stroną postępowania w tej sprawie jest podmiot, który wykonywał kontrolowany przejazd. Skarżący jest tym podmiotem, gdyż do niego należał skontrolowany zespół pojazdów kierowany przez ww. kierowcę, którym skarżący posługiwał się w prowadzonej działalności gospodarczej.
Sankcją za wykonywanie przejazdu pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia lub niezgodnie z warunkami określonymi w zezwoleniami jest kara pieniężna nakładana w drodze decyzji administracyjnej. Zgodnie z przepisami art. 140aa ust. 1 i ust. 3 pkt 1 prd za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1 tej ustawy lub niezgodnie z warunkami określonymi dla tego zezwolenia, nakłada się karę pieniężną na podmiot wykonujący przejazd. Wprawdzie w świetle art. 64 ust. 2 prd pojazdem nienormatywnym, na przejazd którego uzyskano zezwolenie, nie można przewozić ładunku innego niż ładunek niepodzielny, za wyjątkiem zezwoleń kategorii I lub II, jednak stosownie do treści art. 140 ab ust. 2 prd, w przypadku naruszenia tego zakazu, za przejazd pojazdem nienormatywnym nakłada się karę jak za przejazd bez zezwolenia. W tej sytuacji organ prawidłowo nałożył na skarżącego sporną karę pieniężną wobec wypełnienia przez niego w ustalonym stanie faktycznym sprawy dyspozycji tych przepisów.
|Podstawą sporu w tej sprawie jest rozbieżność stanowisk stron co do tego, czy ww. zespół pojazdów poddany kontroli drogowej składał |
|się z dwóch czy trzech pojazdów. Organ uznał ten zespół za trzypojazdowy, a zatem za pojazd nienormatywny w świetle art. 62 ust. 4|
|prd 4, który stanowi, że zespół pojazdów może składać się najwyżej z 3 pojazdów, a zespół ciągnięty (jak w tej sprawie) przez pojazd |
|silnikowy inny niż ciągnik rolniczy lub pojazd wolnobieżny - z 2 pojazdów. |
|W ocenie Sądu stanowisko organu rozstrzygające ten spór przez uznanie nienormatywności ww. zespołu/pojazdu strony, który poddany |
|kontroli faktycznie składał się z trzech (zamiast dozwolonych dwóch) pojazdów, jest prawidłowe. Organ poparł je wyczerpującą |
|argumentacją, która znajduje oparcie w zastosowanych przepisach, tak że nie ma potrzeby jej powtarzania. Można jedynie podkreślić, że |
|podczas kontroli kierowca zespołu pojazdów wylegitymował się trzema dowodami rejestracyjnymi, wystawionymi dla każdego z trzech |
|pojazdów wchodzących w skład zespołu; dodatkowo (co też nie jest sporne) każdy z tych pojazdów, mając własne numery VIN, tablice |
|rejestracyjne, jak również będąc przedmiotem odrębnych badań technicznych, posiadał oddzielne ubezpieczenie OC. |
|Według przepisów ww. ustawy Prawo o ruchu drogowym (prd) dowód rejestracyjny to dokument stwierdzający dopuszczenie do ruchu pojazdu, |
|który spełnia określone prawem wymagania w tym wymagania o charakterze technicznym (art. 71 ust. 1 i art. 72 ust. 1 prd). Dowód |
|rejestracyjny jest zatem dokumentem urzędowym potwierdzającym, że pojazd, którego rejestracja została w ten sposób potwierdzona, jest |
|pojazdem w rozumieniu Prawa o ruchu drogowym. |
|Definicję pojazdu zawierają zaś przepisy art. 2 pkt 31, 50 i 52 tej ustawy. W pojęciu pojazdu mieści się również naczepa i przyczepa. |
|Jeżeli zatem zarówno ww. ciągnik samochodowy oraz obie naczepy były zarejestrowane jako odrębne pojazdy, to Sąd nie ma podstaw do |
|zarzucenia organowi niewyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych sprawy oraz do kwestionowania zajętego w niej przez organ |
|merytorycznego stanowiska co do rzeczywistego charakteru połączonych elementów/ciągnika i naczep tego zespołu pojazdów. Status pojazdu |
|określa bowiem dowód rejestracyjny, a nie okoliczności faktyczne, dotyczące sposobu jego użytkowania (tak: Naczelny Sąd Administracyjny|
|w wyroku z 19 pazdziernika 2017r. II GSK 67/16; por. również analogiczny wyrok tego Sądu z 6 kwietnia 2018 r. II GSK 1801/16). |
|W rozpatrywanej sprawie organ miał na uwadze przepisy ustawy Prawo o ruchu drogowym (prd) i ww. Instrukcji w sprawie rejestracji |
|pojazdów, stanowiącej załącznik nr 1 do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 27 września 2003 r. w sprawie szczegółowych |
|czynności organów w sprawach związanych z dopuszczeniem pojazdu do ruchu oraz wzorów dokumentów w tych sprawach. W kontekście tych |
|przepisów organ poddał też analizie na użytek tego postępowania treść dowodu rejestracyjnego ww. naczepy nr rej. [...], zasadnie |
|wskazując, które wpisy w nim są pozbawione podstaw (por. argumentację organu na str. 6 zaskarżonej decyzji, przytoczoną wyżej na str. |
|4 – 5 tego uzasadnienia). Nie ma zatem podstaw, żeby skutkiem ww. konsekwencji rejestracji pojazdu i wystawienia na ten pojazd (tu |
|wskazaną naczepę) dowodu rejestracyjnego, traktować go (naczepę nr rej. [...]) jako niesamodzielny element zespołu, ze skutkiem uznania, |
|że zespół składa się z dwóch, a nie jak ustalono w sprawie – trzech elementów, przez co jest nienormatywny. Ustawa prd – zgodnie z |
|przywołaną definicją pojazdu – nie wymaga, aby zarejestrowany pojazd był w stanie samodzielnie poruszać się po drodze; to że jedna |
|naczepa nie może być używana bez naczepy poprzedzającej, nie zaprzecza możliwości zakwalifikowania obu tych środków transportu jako |
|osobnych pojazdów (por. ww. wyrok NSA Z 6 kwietnia 2018 r. II GSK 1801/16). Poza tym nie przedstawiono w sprawie żadnych wiarygodnych |
|dowodów, które mogłyby podważyć ww. trzy dowody rejestracyjne dotyczące poszczególnych elementów zespołu (ciągnika samochodowego i |
|dwóch naczep) nadające tym elementom charakter samodzielnych pojazdów i powodujących, że przedmiotowy zespół należy traktować jako |
|złożony z trzech, a nie dwóch – jak chce skarżący – pojazdów. Oceny tej nie zmienia zarzut niezastosowania definicji pojazdu |
|zawartej w ww. rozporządzeniu (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. Akt ten, mimo poczynionych |
|przez organ w uzasadnieniu decyzji uwag na tle jego przepisów, nie znajduje w sprawie zastosowania, gdyż dotyczy harmonizacji przepisów|
|socjalnych dotyczących transportu, a nie kwestii przejazdu pojazdów nienormatywnych. |
|Nie jest także uzasadniony zarzut skargi co do nierozważenia/nieposłużenia się dowodem z opinii biegłego, czy ww. pojazd skarżącego |
|spełnia definicję pojazdu skompletowanego (art. 2 pkt 68 prd). Pojazd – tzw. składak musi bowiem również być, w celu dopuszczenia go |
|do ruchu, zarejestrowany. O tym więc, czy mamy do czynienia z dopuszczonym do ruchu pojazdem skompletowanym decyduje wyłącznie dowód |
|rejestracyjny, a nie ustalenia Inspekcji Transportu Drogowego poczynione podczas kontroli drogowej albo ustalenia organu tej Inspekcji |
|wymierzającego karę za przejazd pojazdem nienormatywnym. |
|W świetle wskazanych wyżej ustaleń i ocen przesądzających o prawidłowości podjętego w sprawie rozstrzygnięcia o nałożonej na skarżącego|
|ww. karze pieniężnej, za nieuzasadnione należało też uznać pozostałe wnioski i zarzuty skargi, w tym podnoszące niepowołanie dowodu z |
|opinii biegłego na temat samodzielności/jej braku w odniesieniu do elementów składających się na objęty sporem zespół pojazdów (organ |
|podał tu przyczyny nieprzeprowadzenia takiego dowodu – por. str.7 zaskarżonej decyzji); nadto w sprawie podczas kontroli przeprowadzono|
|oględziny zespołu ustalając jego elementy, w tym sposób ich połączenia, a organ odwoławczy dopuścił dowód z załączonego do odwołania |
|holenderskiego dowodu rejestracyjnego dot. ww. zespołu, uznając jednak, że dokument ten nie ujawnił nowych istotnych okoliczności w |
|sprawie. |
|Nie jest również uzasadniony zarzut niezastosowania w sprawie art. 140aa ust. 4 prd, w sytuacji gdy - według skarżącego - zachodziła |
|podstawa do umorzenia postępowania. Na tle tego przepisu organ wyjaśnił brak przesłanek do umorzenia, zasadnie podnosząc fakt |
|niedostarczenia przez skarżącego dowodów, z których wynikałoby wyłączenie jego odpowiedzialności z powodu nieposiadania zezwolenia na |
|przejazd pojazdem nienormatywnym w oparciu o tę regulację. Podkreślenia wymaga, że wykazanie przesłanek z tego przepisu obciąża |
|przewoznika/skarżącego, gdyż to on na wskazanej postawie chce uwolnić się od odpowiedzialności za naruszenie przepisów ustawy. Musi |
|więc wykazać, że działał z należytą starannością, zaś do naruszenia doszło z przyczyn, na których wystąpienie nie miał wpływu. Jak |
|zasadnie wskazał organ odwoławczy nie wystarczy tylko zakwestionować swojej odpowiedzialności. Podmiot wykonujący przejazd decyduje o |
|sposobie wykonywanego przewozu, wyborze trasy, musi więc uwzględniać w jego planowaniu i wykonywaniu zasady prawa regulujące zasady |
|tej działalności, zwłaszcza że normy w zakresie dopuszczalnych parametrów pojazdu mają charakter bezwzględnie obowiązujący, a fakt ich |
|naruszenia skutkuje koniecznością nałożenia kary pieniężnej. Podmiot wykonujący przewóz powinien więc wykazać, co uczynił dla |
|zapewnienia wykonywania przewozu zgodnie z prawem oraz, że nic więcej zrobić nie mógł, zaś to co zrobił, pozwalało mu pozostać w |
|uzasadnionym przekonaniu, iż nie naruszy prawa. Tego rodzaju argumentacją skarżący w tej sprawie się nie posługiwał. |
|Mając to wszystko na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w |
|sentencji wyroku. |
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło