VI SA/Wa 1593/17
WyrokWSA w Warszawie2018-01-30
Skład orzekający: Andrzej Wieczorek, Izabela Głowacka-Klimas, Danuta Szydłowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy oznakowanie produktu spożywczego "Wyprodukowano w Polsce" jest prawidłowe, gdy surowiec pochodzi z zagranicy, a jedynie opakowanie zostało wykonane w Polsce?Ratio decidendi
Sąd uznał, że oznakowanie "Wyprodukowano w Polsce" jest nieprawidłowe, jeśli surowiec pochodzi z zagranicy, a w Polsce nastąpiło jedynie jego opakowanie. Dobrowolne oznakowanie kraju pochodzenia nie może wprowadzać konsumentów w błąd ani być niejednoznaczne. Odpowiedzialność za prawidłowość oznakowania spoczywa na przedsiębiorcach działających na rynku spożywczym, w tym sprzedawcach detalicznych.Stan faktyczny
Spółdzielnia została ukarana karą pieniężną za wprowadzenie do obrotu trzech partii przypraw nieprawidłowo oznakowanych jako "Wyprodukowano w Polsce", podczas gdy surowiec pochodził z Chin, Madagaskaru, Sri Lanki, Indii, Indonezji i Wietnamu. Przyprawy zostały jedynie zapakowane w Polsce. Spółdzielnia argumentowała, że producent (firma M. S.A.) jest odpowiedzialny za oznakowanie, a ona sama jedynie sprzedawała produkty kupione w hurtowni. Podkreślała również, że produkty zostały warunkowo dopuszczone do obrotu po kontroli.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Wieczorek (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas Sędzia WSA Danuta Szydłowska Protokolant referent Julia Murawska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 stycznia 2018 r. sprawy ze skargi [...] w [...] na decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za wprowadzenie do obrotu artykułów rolno-spożywczych nieprawidłowo oznakowanych oddala skargę
|Sygn. akt VI SA/Wa 1593/17 |
UZASADNIENIE
Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (w skrócie: "Prezes UOKiK") decyzją z [...] maja 2017 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r. poz. 23, z poźn. zm.), dalej: "k.p.a.", art. 1 ust. 3 oraz art. 5 ust. 2 ustawawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o Inspekcji Handlowej (Dz.U. z 2016 r. poz. 1059, z późn. zm.), art. 40a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych (Dz.U. z 2016 r. poz. 1604, z późn. zm.), dalej: "ustawa o jakości", utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej w K. (dalej: "WIIH") z [...] marca 2017 r., nr [...], wymierzającej S. w C. (dalej: "Spółdzielnia" lub "Skarżąca") kary pieniężnej w wysokości 500 zł z tytułu wprowadzenia do obrotu trzech partii przypraw nieodpowiadających jakości handlowej.
Do wydania decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:
W dniach [...]-[...] listopada 2016 r. inspektorzy WIIH przeprowadzili kontrolę w sklepie należącym do Spółdzielni, w której toku zakwestionowano prawidłowość oznakowania trzech partii przypraw o łącznej wartości 130,20 zł: 25 op. produktu o nazwie Czosnek granulowany "[...]" á 20 g, w cenie 2,29 zł/op., o łącznej wartości 57,25 zł, oznaczonego datą minimalnej trwałości 01.08.2019 i partią produkcyjną [...], 10 op. produktu o nazwie Goździki całe "[...]" á 10 g, w cenie 2,79 zł/op. o łącznej wartości 27,90 zł, oznaczonego datą minimalnej trwałości 08.12.2018 i partią produkcyjną [...] oraz 17 op. produktu o nazwie Pieprz czarny mielony "[...]" á 20 g, w cenie 2,65 zł/op., o łącznej wartości 45,05 zł, oznaczonego datą minimalnej trwałości 16.11.2018 i partią produkcyjną [...] wyprodukowanych przez M. S.A. z siedzibą w W.. Powyższe artykuły rolno-spożywcze oznakowane były na opakowaniach jednostkowych informacją "Wyprodukowano w Polsce" bez wskazania informacji o kraju lub miejscu pochodzenia surowca. [...] WIIH ustalił w toku kontroli, na podstawie informacji od ww. producenta przypraw (e-mail z [...] listopada 2017 r.), że faktycznym krajem pochodzenia surowców trzech ww. partii produktów nie była Polska, ale krajem pochodzenia czosnku granulowanego były Chiny, krajem pochodzenia goździków całych był Madagaskar i Sri Lanka, a krajem pochodzenia pieprzu czarnego mielonego były Indie, Indonezja i Wietnam. Zakwestionowane produkty dopuszczono warunkowo do obrotu handlowego bez precyzowania warunków dopuszczenia do obrotu.
Pismem z [...] grudnia 2016 r. WIIH wystosował wystąpienie pokontrolne do producenta przypraw – M. Polska S.A. – wnosząc o wprowadzanie do obrotu środków spożywczych oznaczonych zgodnie z obowiązującymi przepisami. W odpowiedzi z [...] stycznia 2017 r. producent poinformował, że od marca 2017 r. wprowadzi zmiany do oznakowania przypraw przez zastąpienie deklaracji "Wyprodukowano w Polsce" komunikatem "Zapakowano w Polsce".
W związku z wprowadzeniem do obrotu trzech partii przypraw nieodpowiadających jakości handlowej WIIH pismem z [...] lutego 2017 r. zawiadomił Spółdzielnię o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie wymierzenia kary pieniężnej. Po zakończeniu postępowania administracyjnego decyzją z [...] marca 2017 r. WIIH wymierzył Spółdzielni karę pieniężną w wysokości 500 zł z tytułu wprowadzenia do obrotu trzech partii przypraw nieodpowiadających jakości handlowej z uwagi na ww. nieprawidłowe oznakowanie.
Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, Spółdzielnia pismem z [...] marca 2017 r. złożyła odwołanie, w którym wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i odstąpienie od wymierzenia kary pieniężnej.
Przywołaną na wstępie decyzją z [...] maja 2017 r. Prezes UOKiK utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu organ wyjaśnił cele prawa żywnościowego, zasady dotyczące znakowania żywności oraz odpowiedzialność za ich naruszenie. Prezes UOKiK wskazał, że w przypadku przypraw przepisy prawa co do zasady nie wymagają podania kraju pochodzenia, a deklaracja "Wyprodukowano w Polsce" została zamieszczona na zakwestionowanych opakowaniach przypraw na zasadzie dobrowolności i nie powinna wprowadzać konsumentów w błąd co do kraju lub miejsca pochodzenia ani być niejednoznaczna bądź dezorientująca dla konsumenta. Zdaniem organu, taki sposób oznakowania nie był jednoznaczny i mógł sugerować, że przynajmniej jeden etap produkcji zakwestionowanych trzech partii przypraw miał miejsce na terenie Polski. Prezes UOKiK wywiódł, że towar, w którego produkcję zaangażowane są więcej niż jeden kraj lub więcej niż jedno terytorium, uznaje się za pochodzący z kraju lub terytorium, w którym towar ten został poddany ostatniemu istotnemu, ekonomicznie uzasadnionemu przetwarzaniu lub obróbce, w przedsiębiorstwie przystosowanym do tego celu, co spowodowało wytworzenie nowego produktu lub stanowiło istotny etap wytwarzania. Tym samym oznakowanie komunikatem "Wyprodukowano w Polsce" trzech partii przypraw wprowadzonych do obrotu przez Spółdzielnie należało uznać za nieprawidłowe, ponieważ przyprawy te zostały jedynie zapakowane we wskazanym konsumentom kraju, przy czym nie był to etap, który spowodował wytworzenie nowego produktu lub stanowił istotny etap wytwarzania. Dodatkowo Prezes UOKiK zaznaczył, że w przypadku czosnku granulowanego konsumenci mogli powziąć błędne przekonanie, że oferowany jest im czosnek z polskiego rolnictwa, ponieważ czosnek jest uprawiany na skalę przemysłową w Polsce.
Prezes UOKiK zaznaczył, że naruszenie wymagań prawa żywnościowego związane jest z odpowiedzialnością administracyjną, tj. odpowiedzialnością opartą na zasadzie ryzyka, a nie winy. Organ wyjaśnił także, że organy Inspekcji Handlowej nie mają kompetencji ustawowych do przeprowadzenia kontroli producenta ani do wymierzenia mu kary pieniężnej z tytułu wprowadzenia do obrotu przedmiotowych przypraw.
Odnosząc się do zarzutu nieprawidłowego ustalenia w zaskarżonej decyzji korzyści majątkowej uzyskanej lub która mogłaby zostać uzyskana przez wprowadzenie zakwestionowanej partii przypraw do obrotu, Prezes UOKiK wyjaśnił, że wysokość korzyści majątkowej w niniejszej sprawie pozostaje bez znaczenia, gdyż stronie wymierzono karę pieniężną najniższą z możliwych. Organ jednocześnie wywiódł, że kary mające zastosowanie w przypadku naruszenia prawa żywnościowego powinny być m.in. skuteczne i odstraszające. Skuteczność kary przejawia się w możliwości jej nałożenia i wyegzekwowania. Uwzględnienie w procesie wymierzania kary kosztów, które poniósł przedsiębiorca, znacząco skomplikowałoby i wydłużyło całą procedurę, zmniejszając w konsekwencji skuteczność nakładanych kar. Zaznaczył, że aby kara była odstraszająca, jej wysokość musi być dotkliwa dla przedsiębiorcy. Uwzględnienie kosztów poniesionych przez przedsiębiorcę spowodowałoby tylko utratę przez niego zysku. W takiej sytuacji trudno byłoby przypisać karze walor odstraszającej. Kara nałożona na podmiot musi spełniać funkcję prewencyjną tj. być ostrzeżeniem dla przedsiębiorcy, mającym na celu niedopuszczenie do powstania nieprawidłowości w przyszłości. Nałożona sankcja powinna spełniać także funkcję represyjną, czyli stanowić poważną dolegliwość, jednakże nie eliminować przedsiębiorcy z obrotu gospodarczego. Ustawodawca miał więc na uwadze wartość rynkową środka spożywczego, a nie kategorię księgową, jaką jest zysk, czy dochód będący kategorią podatkową.
Prezes UOKiK podniósł także, że odstąpienie od wymierzenia kary jest przywilejem organu, z którego nie musi on korzystać nawet w przypadku spełnienia przesłanek. Organ odnotował jednocześnie, że WIIH słusznie nie zastosował tego wyjątku w niniejszej sprawie, ponieważ w okresie ostatnich 24 miesięcy Spółdzielnia po raz drugi naruszyła przepisy ustawy o jakości. Ponadto Prezes UOKiK wyjaśnił, że w przypadku przypraw zastosowanie znajduje nie tyle słownikowa definicja "producenta" ani definicja "producenta" z art. 3 pkt 9 ustawy o jakości, ile przepisy prawa żywnościowego w sprawie przekazywania konsumentom informacji na temat żywności.
Na powyższe orzeczenie Spółdzielnia pismem z [...] czerwca 2017 r. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę, w której wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji wraz z poprzedzającym je rozstrzygnięciem oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji Skarżąca zarzuciła naruszenie:
1) art. 40a ust. 5c ustawy o jakości;
2) konstytucyjnej zasady praworządności i równości wobec prawa.
Uzasadniając skargę, Spółdzielnia podniosła, że M. S.A. jako podmiot paczkujący przyprawy w Polsce jest producentem w rozumieniu art. 3 pkt 9 ustawy o jakości, w związku z czym napis "Wyprodukowano w Polsce" jest zgodny z rzeczywistością i nie wprowadza w błąd. Skarżąca zaznaczyła przy tym, że w przypadku przypraw nie ma obowiązku podawania kraju pochodzenia żywności.
Spółdzielnia zauważyła ponadto, że po zakończeniu kontroli inspektorzy zwrócili zatrzymane przyprawy i dopuścili je do obrotu bez nakładania dodatkowych warunków. Tym samym inspektorzy dopuszczali przez 5 miesięcy obrót przyprawami oznaczonymi zakwestionowanym napisem.
Skarżąca zarzuciła, że nałożenie kary miało wyłącznie cel fiskalny.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji w świetle kryteriów opisanych w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r. poz. 1369, z późn. zm.), dalej: "p.p.s.a.", Sąd nie dopatrzył się w działaniu organu rozstrzygającego w niniejszej sprawie nieprawidłowości, zarówno, gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i o zastosowanie do jego oceny przepisów prawa. Wyjaśnione zostały motywy podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona na ten temat argumentacja jest wyczerpująca.
Przedmiotem skargi jest decyzja z [...] maja 2017 r. utrzymująca w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej w K. z [...] marca 2017 r. wymierzająca Skarżącej karę pieniężną z tytułu wprowadzenia do obrotu trzech partii przypraw nieodpowiadających jakości handlowej.
Sąd przyjął ustalony w toku kontroli przeprowadzonej od [...] do [...] listopada 2016 r. przez inspektorów reprezentujących [...] WIIH" - w sklepie nr [...] S. przy ul. T. [...] w C., należącym do przedsiębiorcy S. stan faktyczny.
Podczas tej kontroli zakwestionowano prawidłowość oznakowania trzech partii przypraw o łącznej wartości 130,20 zł, tj.:
1) 25 op. produktu o nazwie Czosnek granulowany "[...]" a 20 g, w cenie 2,29 zł/op., o łącznej wartości 57,25 zł, oznaczonego datą minimalnej trwałości 01.08.2019 i partią produkcyjną [...],
2) 1.0 op. produktu o nazwie Goździki całe "[...]" a 10 g, w cenie 2,79 zł/op. o łącznej wartości 27,90 zł, oznaczonego datą minimalnej trwałości 08.12.2018 i partią produkcyjną [...],
3) 17 op. produktu o nazwie Pieprz czarny mielony "[...]" a 20 g, w cenie 2,65 zł/op., o łącznej wartości 45,05 zł, oznaczonego datą minimalnej trwałości 16.11.2018 i partią produkcyjną [...],
wyprodukowanych przez M. S.A., S., ul. M. [...],[...] W. (zwanego dalej "M. S.A.") oraz zakupionych przez Przedsiębiorcę w hurtowniach mieszczących się w B. za dowodem dostawy [...] z [...] września 2016 r. (czosnek granulowany) i WZ-[...] z [...] września 2016 r. (goździki całe i pieprz czarny mielony).
[...] WIIH wskazał, że powyższe artykuły rolno-spożywcze oznakowane były na opakowaniach jednostkowych informacją "Wyprodukowano w Polsce", bez wskazania informacji o kraju lub miejscu pochodzenia surowca oraz ustalił w toku kontroli, na podstawie informacji od firmy M. S.A., że faktycznym krajem pochodzenia surowców trzech ww. partii produktów nie była Polska, ale:
1) krajem pochodzenia czosnku granulowanego były Chiny,
2) krajem pochodzenia goździków całych był Madagaskar i Sri Lanka,
3) krajem pochodzenia pieprzu czarnego mielonego były Indie, Indonezja, Wietnam. Co udokumentowano w protokole kontroli z dnia [...] listopada 2016 r. nr akt kontroli [...].
[...] WIIH uznał, że oznakowanie przypraw zakwestionowanych w toku kontroli wprowadzało konsumentów w błąd co do miejsca i kraju pochodzenia oraz naruszało przepisy art. 36 ust. 2 lit. a w związku z art. 7 ust. 1 lit. a oraz art. 36 ust. 2 lit. b rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1169/2011 z dnia 25 października 2011 r. w sprawie przekazywania konsumentom informacji na temat żywności, zmiany rozporządzeń Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1924/2006 i (WE) nr 1925/2006 oraz uchylenia dyrektywy Komisji 87/250/EWG, dyrektywy Rady 90/496/EWG, dyrektywy Komisji 1999/10/WE, dyrektywy 2000/13/WE Parlamentu Europejskiego i Rady, dyrektywy Komisji 2002/67/WE i 2008/5/WE oraz rozporządzenia Komisji (WE) nr 608/2004 (Dz. U. UE L 304 z 22.11.2011 r., s. 18 z późn. zm.)
Strona wskazała, że nie miała wpływu na sposób oznakowania produktów, bowiem napis "Wyprodukowano w Polsce" umieściła na zakwestionowanych trzech partiach przypraw firma M. S.A. Podniesiono, że ww. przyprawy zakupywane były w hurtowni, bez możliwości sprawdzenia, gdzie wyroby były faktycznie wyprodukowane oraz że podczas kontroli przyprawy zostały warunkowo dopuszczone do obrotu handlowego. Przedstawiła wysokość osiągniętego przychodu i obrotów za rok 2016 oraz wniosła o uwzględnienie jej trudnej sytuacji finansowej przy wydawaniu decyzji przez organ pierwszej instancji. Podniosła, że firma M. S.A., jest producentem zakwestionowanych przypraw i potentatem na rynku przypraw. Firma ta wprowadziła do obrotu miliony przypraw z napisem na opakowaniu " Wyprodukowano w Polsce a przyprawy ""[...]" tej firmy znajdują się prawie w każdym sklepie spożywczym w Polsce. Wskazała, że w związku z wynikami kontroli organ pierwszej instancji nie ukarał ani producenta, ani dostawcy ww. przypraw, jedynie skierował wystąpienie pokontrolne do firmy M. S.A. (producenta). Podniosła, że firma M. S.A. nie wycofała z obrotu produktów oznaczonych jako "Wyprodukowane w Polsce " i do czasu wprowadzenia opakowań z poprawionym oznakowaniem, czyli przez prawie 5 miesięcy od kontroli u Strony, producent (tj. firma M S.A. ) i hurtownie będą wprowadzać do obrotu przyprawy z napisem bez jakiejkolwiek kary. W ocenie odwołującej się Strony, opisana sytuacja świadczy o naruszeniu przez [...] WIIH zasady praworządności oraz pogłębiania zaufania do władzy publicznej. Zarzuciła nieprawidłowe ustalenie korzyści majątkowej jako równowartości przypraw przeznaczonych do sprzedaży, gdyż jej zdaniem, korzyścią majątkową była jednie marża handlowa pomniejszona o podatki.
Jej zdaniem należało zastosować przepis art. 40a ust. 5c ustawy o jakości handlowej i odstąpić od wymierzenia kary pieniężnej z uwagi na niski stopień szkodliwości czynu i niewielki zakres naruszenia ze strony skarżącej.
Zarzuciła naruszenie przepisów art. 3 pkt 9 ustawy o jakości handlowej dotyczącego definicji "producenta". Zdaniem Strony, przedsiębiorca M. S.A. był producentem zakwestionowanych trzech partii przypraw, toteż napis na ich opakowaniu " Wyprodukowano w Polsce" był zgodny z prawdą. Ponadto Strona podniosła, że w przypadku przypraw nie jest obowiązkowe podawanie kraju pochodzenia żywności i żadnej mylnej informacji o kraju pochodzenia na opakowaniach nie było. Odwołująca się ponownie zarzuciła, że po przeprowadzeniu kontroli zakwestionowane produkty zostały dopuszczone do dalszej sprzedaży.
Przed merytorycznymi rozważaniami w sprawie trzeba poczynić kilka uwag o charakterze formalnym.
Zgodnie z art. 17 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującego Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności (Dz. U. L UE 31 z 01.02.2002, s. 1 z późn. zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem 178/2002podmioty działające na rynku spożywczym i pasz zapewniają, na wszystkich etapach produkcji, przetwarzania i dystrybucji w przedsiębiorstwach będących pod ich kontrolą, zgodność tej żywności z wymogami prawa żywnościowego właściwymi dla ich działalności i kontrolowanie przestrzegania tych wymogów, W myśl art. 17 ust. 2 tego rozporządzenia, państwa członkowskie wprowadzają w życie prawo żywnościowe oraz monitorują i kontrolują przestrzeganie przez podmioty działające na rynku spożywczym i pasz odpowiednich wymogów prawa żywnościowego na wszystkich etapach produkcji, przetwarzania i dystrybucji. W tym celu Państwa Członkowskie zachowują system oficjalnych kontroli i innych działań stosownych do okoliczności, z uwzględnieniem informowania opinii publicznej o bezpieczeństwie i ryzyku związanym z żywnością i paszami, nadzorem nad bezpieczeństwem żywności i pasz oraz innych działaniach monitorujących, obejmujących wszystkie etapy produkcji, przetwarzania i dystrybucji. Państwa Członkowskie ustanawiają również zasady dotyczące środków i kar mających zastosowanie w przypadku naruszenia prawa żywnościowego i paszowego. Ustanowione środki i kary powinny być skuteczne, proporcjonalne i odstraszające.
W myśl art. 3 ust, 1 rozporządzenia 1169/2011, podawanie informacji na temat żywności służy wysokiemu poziomowi ochrony zdrowia i interesów konsumentów przez zapewnienie konsumentom finalnym podstaw do dokonywania świadomych wyborów (...). Zgodnie z art. 7 ust. 1 lit. a rozporządzenia 1169/2011, informacje na temat żywności nie mogą wprowadzać w błąd, w szczególności co do właściwości środka spożywczego, a w szczególności co do jego charakteru, tożsamości, właściwości, składu, ilości, trwałości, kraju lub miejsca pochodzenia. Także informacje przekazywane na zasadzie dobrowolności nie mogą wprowadzać konsumentów w błąd, nie mogą również być niejednoznaczne ani dezorientować konsumenta - o czym stanowi art. 36 ust. 2 lit. a, b rozporządzenia 1169/2011.
Zgodnie z przepisami art. 26 ust. 2 lit. a rozporządzenia 1169/2011, wskazanie kraju łub miejsca pochodzenia jest obowiązkowe w przypadku, gdy zaniechanie ich wskazania mogłoby wprowadzać w błąd konsumenta co do rzeczywistego kraju lub miejsca pochodzenia środka spożywczego, w szczególności gdyby informacje towarzyszące środkowi spożywczemu lub etykieta jako całość mogły sugerować, że dany środek spożywczy pochodzi z innego kraju lub miejsca. Podmioty działające na rynku spożywczym i pasz mają obowiązek zapewnić na wszystkich etapach produkcji, przetwarzania i dystrybucji w przedsiębiorstwach będących pod ich kontrolą, zgodność tej żywności z wymogami prawa żywnościowego właściwymi dla ich działalności i kontrolowanie przestrzegania tych wymogów.
Przepis art. 4 ust. 1 ustawy o jakości handlowej, wprowadzane do obrotu artykuły rolno-spożywcze powinny spełniać wymagania w zakresie jakości handlowej, jeżeli w przepisach o jakości handlowej zostały określone takie wymagania oraz dodatkowe wymagania dotyczące tych artykułów, jeżeli ich spełnienie zostało zadeklarowane przez producenta. Definicja jakości handlowej zawarta w art. 3 pkt 5 ustawy o jakości handlowej obejmuje cechy artykułu rolno-spożywczego w zakresie technologii produkcji, wielkości lub masy oraz wymagania wynikające ze sposobu produkcji, opakowania, prezentacji i oznakowania artykułów rolno-spożywczych, nieobjęte wymaganiami sanitarnymi, weterynaryjnymi lub fitosanitarnymi.
Rozporządzenie 1169/2011, precyzuje w art. 8 zasady odpowiedzialności podmiotów za informację o żywności. Zgodnie z art. 8 ust. 5, podmioty działające na rynku spożywczym zapewniają przestrzeganie w przedsiębiorstwach pozostających pod ich kontrolą wymogów prawa dotyczącego informacji na temat żywności i odpowiednich przepisów krajowych mających znaczenie dla ich działalności i upewniają się, że wymogi te są spełnione.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy Sąd wskazuje, że Organy wykazał naruszenie przepisów o prawidłowym oznaczeniu produktu poprzez wskazanie kraju lub miejsca pochodzenia. Takie oznakowanie zdaniem Sądu pozbawiało konsumentów informacji potrzebnej do podjęcia decyzji o wyborze artykułu rolno-spożywczego spośród innych dostępnych na rynku. Jednym z podstawowych praw konsumentów jest prawo do bezpieczeństwa ekonomicznego, którego częścią składową jest możliwość podejmowania świadomych decyzji dotyczących zakupu produktu, a w niniejszej sprawie podanie nieprawidłowej informacji na zakwestionowanych partiach produktów uniemożliwiało konsumentom dokonywanie wyboru związanego ze spożywaną przez nich żywnością, opartego na wiedzy i przekonaniu, gdyż dopiero rzetelna informacja o produkcie daje podstawy do świadomego wyboru produktu. Deklaracja " Wyprodukowano w Polsce" została zamieszczona na opakowaniach ww. trzech partii przypraw na zasadzie dobrowolności, toteż, powinna spełniać wymagania określone w art. 36 ust. 2 w związku z art. 7 ust. lit. a rozporządzenia 1169/2011, tj. nie mogła wprowadzać konsumentów w błąd co do kraju lub miejsca pochodzenia ani być niejednoznaczna ani dezorientować konsumenta.
Pomimo, różnych obiekcji związanych z prezentowaniem takiego poglądu, zwłaszcza wobec oferowania dobrego produktu (które także wskazał Sąd w ustnym uzasadnieniu uznając rygorystyczne stanowisko organu, za trudne do zaakceptowania) Sąd podziela stanowisko organu prezentowane co do obowiązków związanych z prawidłowym oznaczeniem produktu (nawet oznaczaniem dobrowolnym).
Zarzut naruszenia art. 3 pkt 9 ustawy o jakości handlowej oparty na twierdzeniu, że firma M. S.A. jest producentem zakwestionowanych wyrobów w świetle wspomnianego art. 3 pkt 9 ustawy o jakości handlowej nie jest zasadny. Firma M. S.A. spełnia kryteria definicji producenta zakwestionowanych wyrobów, z uwagi na przytoczone przez Skarżącą. Brzmienie art. 3 pkt 9 ustawy o jakości handlowej tj. fakt objęcia definicją producenta także podmiotu, który jedynie paczkuje artykuły rolno-spożywcze (tak jak to miało miejsce w niniejszym przypadku) nie może być kwestionowany. W ocenie Sądu producenta nie należy jednak utożsamiać z produkcją środka spożywczego. Zasadne jest twierdzenie, że w przypadku przypraw zastosowanie znajduje nie tylko słownikowa definicja "producenta", definicja "producenta" z art. 3 pkt 9 ustawy o jakości handlowej, ale także przepisy prawa żywnościowego w sprawie przekazywania konsumentom informacji na temat żywności. Jak ustalono, surowiec przypraw pochodził z krajów innych niż Polska, zaś w Polsce przyprawy zostały jedynie zapakowane. W tych okolicznościach stosowanie komunikatu
" Wyprodukowano w Polsce " nie było uprawnione i naruszało przepisy prawa. Sąd wskazuje, że w myśl przepisów prawa żywnościowego, w szczególności art. 8 rozporządzenia 1169/2011, to na przedsiębiorcach działających na rynku spożywczym spoczywa odpowiedzialność za prawidłowość i rzetelność przekazywania konsumentom informacji na temat żywności. Jeżeli dokonano jedynie paczkowania to nie można twierdzić, że środek został wyprodukowany, a jedynie, że został zapaczkowany. Należy podkreślić, że w myśl przepisów prawa żywnościowego, w szczególności art. 8 rozporządzenia 1169/2011, to na przedsiębiorcach działających na rynku spożywczym spoczywa odpowiedzialność za prawidłowość i rzetelność przekazywania konsumentom informacji na temat żywności. To na przedsiębiorcach działających na rynku spożywczym, w tym także na tych prowadzących sklepy detaliczne, spoczywa odpowiedzialność za prawidłowość oznakowania oprowadzanych przez nich środków spożywczych.
Skarżąca zarzuca, że po przeprowadzeniu kontroli przedstawiciele Inspekcji Handlowej w B. zwrócili zatrzymane przyprawy o łącznej wartości 130,20 zł z nadrukiem na opakowaniu "Wyprodukowano w Polsce" i dopuściły je do sprzedaży bez jakichkolwiek dodatkowych warunków, działań naprawczych czy też zaleceń pokontrolnych.
Sąd wskazuje, że Organ wystosował wystąpienie pokontrolne do firmy M. S.A. - producenta partii przypraw, wnosząc o wprowadzanie do obrotu środków spożywczych oznaczonych zgodnie z obowiązującymi przepisami i jednocześnie przekazując to wystąpienie do wiadomości Wojewódzkiego Inspektoratu Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych w W.. Tym samym należy uznać, że [...] WIIH dopełnił należytej staranności, w ramach swoich kompetencji, podejmując działania mające na celu całkowite wyeliminowanie z rynku naruszenia zauważonego przy okazji kontroli w sklepie Skarżącej. Dalsze działania organu nie mogą być oceniane przez Sąd w tym postępowaniu bowiem wszczęcie postępowania administracyjnego dotyczyły wyłącznie działalności Skarżącej, a nie hurtowni czy producenta. Należy zważyć, że przepis art. 18 ustawy o Inspekcji Handlowej, daje uprawnienia organowi do wycofania produktu u kontrolowanego w przypadku, jeżeli jest to konieczne ze względu na bezpieczeństwo lub interes konsumentów albo interes gospodarczy państwa albo gdy produkt jest zafałszowany i stwierdzony rodzaj nieprawidłowości może odnosić się do całej partii produkcyjnej artykułu rolno-spożywczego.
Wprowadzenie do obrotu artykułów rolno-spożywczych nieodpowiadających jakości handlowej jest tzw. deliktem administracyjnym, wobec czego organ, po stwierdzeniu faktu zaistnienia nieprawidłowości, może, z zastrzeżeniem art. 40a ust. 5c, wydać decyzję administracyjną wymierzającą karę pieniężną w przewidzianej w ustawie wysokości. Mając więc na uwadze charakter odpowiedzialności administracyjnej, bez znaczenia są okoliczności, w wyniku których Strona dopuściła się nieprawidłowości (np. okoliczność, że również producent i hurtownia wprowadzili do obrotu nieprawidłowo oznakowane przyprawy nie ma znaczenia), gdyż karę wymierza się za samo naruszenie prawa.
W ocenie Sądu organ zgodnie z art. 40a ust. 1 pkt 3 ustawy o jakości handlowej, prawidło uznał, że kto wprowadza do obrotu artykuły rolno-spożywcze nieodpowiadające jakości handlowej określonej w przepisach o jakości handlowej lub deklarowanej przez producenta w oznakowaniu tych artykułów, podlega karze pieniężnej w wysokości do pięciokrotnej wartości korzyści majątkowej uzyskanej lub która mogłaby zostać uzyskana przez wprowadzenie tych artykułów rolno-spożywczych do obrotu, nie niższej jednak niż 500 zł. Wprowadzony do obrotu ww. produkt stanowił artykuł rolno-spożywczy nieodpowiadający pod względem oznakowania jakości handlowej określonej w przepisach o jakości handlowej - co wyczerpało znamiona czynu określonego w art. 40a ust. 1 pkt 3 ustawy o jakości handlowej oraz skutkowało zasadnym wymierzeniem Stronie najniższej kary pieniężnej w wysokości 500 zł. Ustalając wysokość kary pieniężnej uwzględnił stopień szkodliwości czynu, zakres naruszenia, dotychczasową działalność podmiotu działającego na rynku artykułów rolno-spożywczych i wielkość obrotów oraz przychodu, a także wartość kontrolowanych artykułów rolno-spożywczych.
Na zakończenie Sąd wskazuje, że co prawda po ogłoszeniu wyroku w dniu 30 stycznia 2018r. sędzia sprawozdawca podał ustne motywy rozstrzygnięcia, które mogły być różnie odczytane ale orzeczenie było jednoznaczne w swej treści na co wskazuje ogłoszony wyrok.
Zdaniem Sądu należy jednocześnie uznać, że organy obu instancji wyczerpująco zbadały wszystkie istotne okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.).
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Organ rozstrzygając sprawę, oparł się na materiale prawidłowo zebranym i dokonał jego wszechstronnej oceny. Ponadto należy uznać, że stanowisko wyrażone w zaskarżonych decyzjach, Organ uzasadnił w sposób wymagany przez normę prawa określoną w przepisie art. 107 § 3 k.p.a.
Z przytoczonych wyżej powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art.151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło