VI SA/Wa 1595/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Wieczorek po rozpoznaniu w dniu 20 października 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku C. Sp. z o.o. z siedzibą w W. o przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi C. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] marca 2014 r., Nr [...] w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie salonu gier na automatach postanawia odmówić przyznania skarżącej spółce, C. Sp. z o.o. z siedzibą w W. prawa pomocy w żądanym zakresie W dniu 9 czerwca 2014 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął, złożony przez C. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na urzędowym formularzu (PPF), wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Ministra Finansów z [...] marca 2014 r., Nr [...] w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie salonu gier na automatach. Z danych zawartych w formularzu wniosku wynika, iż skarżąca spółka prowadzi działalność związaną z grami losowymi i zakładami wzajemnymi. W chwili obecnej nie posiada żadnych środków finansowych na pokrycie kosztów sądowych. W wyniku decyzji administracyjnych skarżąca spółka została pozbawiona całego majątku, zamknięto należące do niej salony gier, a znajdujące się w nich automaty wraz ze znajdującą się w nich gotówką zostały zabezpieczone. W oświadczeniu o majątku i dochodach (rubryki nr 6 – 9 formularza wniosku) skarżąca spółka wskazała, że jej kapitał zakładowy wynosi [...] zł, wysokość środków trwałych obejmuje kwotę [...] zł, a według bilansu za ostatni rok obrotowy osiągnęła stratę w wysokości [...] zł. Spółka posiada dwa rachunki bankowe, na których brak jest środków pieniężnych. W wykonaniu zarządzenia z 25 czerwca 2014 r. wezwano skarżącą spółkę do uzupełnienia wniosku w terminie 14 dni poprzez nadesłanie następujących dokumentów: a. rocznego sprawozdania finansowego spółki za rok 2012 i 2013; b. dokumentu wskazującego na wysokość osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w 2014 roku – np. odpisu z księgi rachunkowej na koniec maja 2014 roku; c. zeznań podatkowych skarżącej spółki za rok 2012 i 2013, ewentualnie zaświadczeń właściwego urzędu skarbowego o wysokości dochodu uzyskanego w tym okresie; d. wyciągów z posiadanych przez skarżącą spółkę rachunków bankowych za okres ostatnich 3 miesięcy, obejmujących informację o wszystkich transakcjach dokonanych na rachunkach w objętym wezwaniem terminie, e. dokumentów potwierdzających wskazany w rubryce 5 urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy fakt pozbawienia skarżącej spółki całego majątku, zamknięcia salonów gier oraz zabezpieczenia automatów do gier wraz z gotówką. Do dnia dzisiejszego ww. wezwanie nie zostało wykonane. Pismem z 1 października 2014 r. skarżąca spółka wniosła sprzeciw od powyższego postanowienia. Rozstrzygnięciu zarzuciła naruszenie przepisów postępowania tj. art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.), poprzez błędną ocenę dołączonych do wniosku dokumentów i nieuprawnione przyjęcie, że nie wykazała w sposób dostateczny braku środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Wskazała, iż wskutek wydanych przez Ministra Finansów decyzji cofających jej zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach urzędnicy odmówili opieczętowania druków raportów dziennych/miesięcznych wpłat, wypłat i rezultatów gier. Podniosła, iż w obecnej chwili spółka de facto nie prowadzi żadnej działalności gospodarczej, zaś jej działalność ogranicza się wyłącznie do prowadzenia szeregu spraw sądowych i administracyjnych. Do sprzeciwu skarżąca spółka nie załączył żadnych dodatkowych dokumentów odzwierciedlających jej obecną sytuację majątkową. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Zgodnie z treścią art. 243 § 1 p.p.s.a. stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym (art. 245 § 1 p.p.s.a.). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§3). W przypadku osób prawnych przyznanie prawa pomocy następuje w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a.). Stosownie do treści art. 252 § 1 p.p.s.a. strona postępowania, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy, zobowiązana jest do złożenia oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach. Jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona zobowiązana jest na wezwanie złożyć, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego i dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 p.p.s.a.). Dopiero po otrzymaniu i zapoznaniu się z treścią takich dokumentów możliwe jest wydanie prawidłowego orzeczenia w tym zakresie. W przedmiotowej sprawie powyższy warunek dopuszczalności przyznania prawa pomocy nie został spełniony. Skarżąca spółka, pomimo wezwania z 8 lipca 2014 r. do nadesłania dokumentów źródłowych oraz dodatkowych oświadczeń potwierdzających stan majątkowy i możliwości płatnicze strony. Tym samym, w ocenie Sądu, brak jest możliwości ustalenia, czy zostały spełnione przesłanki art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. Trzeba przy tym podkreślić, że brak jest podstaw do prowadzenia z urzędu postępowania w sprawie sytuacji majątkowej wnioskodawczyni, jeżeli on sam uchyla się od złożenia niezbędnych do oceny tej sytuacji dokumentów. Odstępując od złożenia wymaganych dokumentów skarżąca spółka nie usunęła wątpliwości, jakie budzi oświadczenie zawarte w złożonym przez nią wniosku o przyznanie prawa pomocy. Tym samym uniemożliwiła dokonanie oceny jej rzeczywistej sytuacji materialnej oraz możliwości płatniczych. Samo oświadczenie skarżącej spółki wyrażone w sprzeciwie, o istnieniu podstawy do zwolnienia jej od kosztów sądowych nie poparte rzetelnymi dowodami, czy też wyczerpującym wyjaśnieniem, do czego bezskutecznie wnioskodawczyni była wzywana, w ocenie Sądu, jest niewystarczające do oceny przesłanek uzasadniających przyznanie stronie prawa pomocy. Okoliczności faktyczne podniesione w uzasadnieniu wniosku nie mogą być brane pod uwagę, bowiem nie wypełniają przesłanek art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. Dla potrzeb niniejszej sprawy nadmienić należy, iż w orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowany jest pogląd odnośnie ciężaru dowodu w postępowaniu dotyczącym wniosku o przyznanie prawa pomocy. Wskazuje się bowiem, iż rzeczą wnioskodawcy jako zainteresowanego jest wykazanie, że jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w przepisach regulujących instytucję przyznania prawa pomocy. Tym samym to na wnioskującym spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie Sądu w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione (por. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 4 stycznia 2005 r., sygn. akt I SA/Gd 758/04, opubl. w bazie LEX nr 203329). W ocenie Sądu, przedstawiona przez skarżącą spółkę sytuacja materialna bez poparcia jej dokumentami źródłowymi nie uzasadnia przyznania stronie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., należało orzec jak w postanowieniu.