VI SA/Wa 1596/15
WyrokWSA w Warszawie2015-11-23
Skład orzekający: Andrzej Czarnecki, Izabela Głowacka-Klimas, Ewa Frąckiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba skreślona z listy adwokatów z powodu złożenia niezgodnego z prawdą oświadczenia lustracyjnego, której orzeczenie lustracyjne zostało uznane za niebyłe po 10 latach, może zostać ponownie wpisana na listę adwokatów bez ponownego zdawania egzaminu adwokackiego, jeśli wykonywała zawód radcy prawnego?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Sprawiedliwości, uznając, że organ ten naruszył zasady postępowania administracyjnego, w szczególności zasadę przekonywania i obowiązek prawidłowego uzasadnienia decyzji. Minister Sprawiedliwości nie wyjaśnił w sposób wystarczający, dlaczego przepis art. 66 ust. 1 Prawa o adwokaturze, który zwalnia z obowiązku zdawania egzaminu adwokackiego osoby wykonujące zawód radcy prawnego, nie ma zastosowania do skarżącego, mimo że skarżący wykonywał ten zawód przez blisko 40 lat. Brak takiego uzasadnienia uniemożliwił sądowi kontrolę legalności decyzji.Stan faktyczny
Skarżący, T. S., został skreślony z listy adwokatów w 2005 roku na mocy prawomocnego orzeczenia Sądu Apelacyjnego z 2004 roku o złożeniu niezgodnego z prawdą oświadczenia lustracyjnego. Po upływie 10 lat od uprawomocnienia się orzeczenia, skarżący złożył wniosek o ponowny wpis na listę adwokatów, powołując się na przepis ustawy lustracyjnej o uznaniu orzeczenia za niebyłe. Okręgowa Rada Adwokacka, Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej oraz Minister Sprawiedliwości odmówiły wpisu, uznając, że skarżący musi ponownie odbyć aplikację i zdać egzamin adwokacki, powołując się na art. 73 ust. 2 Prawa o adwokaturze. Skarżący kwestionował konieczność ponownego zdawania egzaminu, wskazując na art. 66 ust. 1 pkt 3 Prawa o adwokaturze, który zwalnia z tego wymogu osoby wykonujące zawód radcy prawnego.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Sprawiedliwości w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Czarnecki Sędziowie Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas (spr.) Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz Protokolant ref. staż. Piotr Niewiński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 listopada 2015 r. sprawy ze skargi T. S. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wpisu na listę adwokatów uchyla zaskarżoną decyzję w całości
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2015 r. Minister Sprawiedliwości działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, z 2014 r. poz. 183 i 1195 oraz z 2015 r. poz. 211) w związku z art. 68 ust. 6a oraz art. 73 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze (Dz. U. z 2014 r. poz. 635, 993 i 1778), po rozpatrzeniu odwołania pana T. S. z dnia [...] marca 2015 r. od uchwały Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej w Warszawie z dnia [...] lutego 2015 r., Nr [...] utrzymującej w mocy uchwałę Okręgowej Rady Adwokackiej w [...] z dnia [...] listopada 2014 r., pkt 16 poz. 13 o odmowie wpisu wnioskodawcy na listę adwokatów Izby Adwokackiej w [...] utrzymał w mocy przedmiotową uchwałę.
Do wydania przedmiotowej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Pan T. S. w dniu [...] września 2014 r. złożył wniosek o ponowny wpis na listę adwokatów Izby Adwokackiej w [...], uzupełniony następnie dnia [...] października 2014 r., powołując się na fakt, że z dniem [...] września 2014 r. minął 10-letni zakaz wykonywania zawodu adwokata prawomocnie orzeczony wyrokiem Sądu Apelacyjnego w [...] z dnia [...] kwietnia 2004 r., sygn. akt [...], który uznał, że p. T. S. złożył niezgodne z prawdą oświadczenie lustracyjne.
W celu udokumentowania przesłanek wpisu na listę adwokatów, o których mowa w art. 65 Prawa o adwokaturze przedłożył informację o niekaralności z dnia [...] października 2014 r. Jednocześnie wskazał, że w okresie obowiązywania zakazu wykonywania zawodu adwokata nie pracował zawodowo i pobierał emeryturę z tytułu wcześniejszego zatrudnienia w charakterze radcy prawnego.
Uchwałą z dnia [...] listopada 2014 r. Okręgowa Rada Adwokacka w [...] odmówiła panu T. S. wpisu na listę adwokatów Izby Adwokackiej w [...].
Okręgowa Rada Adwokacka w [...] ustaliła na podstawie posiadanych akt osobowych wnioskodawcy, że pan T. S. został wpisany na listę adwokatów Izby Adwokackiej w [...] uchwałą Rady Adwokackiej w [...] z dnia [...] kwietnia 1954 r., natomiast zarządzeniem Wicedziekana Okręgowej Rady Adwokackiej w [...] z dnia [...] maja 2005 r. został skreślony z listy adwokatów. Podstawą do skreślenia było prawomocne orzeczenie Sądu Apelacyjnego w [...] zapadłe w dniu [...] kwietnia 2004 r., który uznał, że pan T. S złożył niezgodne z prawdą oświadczenie lustracyjne.
Okręgowa Rada Adwokacka w [...] w uchwale z dnia [...] listopada 2014 r. powołała się na przepis art. 73 ustawy Prawo o adwokaturze, zgodnie z którym osoba skreślona z listy adwokatów z przyczyn wymienionych w art. 72 ust. 1 pkt 2, 4, 5, 7, 8 podlega na swój wniosek ponownemu wpisowi, jeśli spełnia wymogi określone w art. 65 z uwzględnieniem art. 82 ust. 2.
W niniejszej sprawie wnioskodawca został skreślony z listy adwokatów na mocy art. 72 ust. 1 pkt 7, zatem zgodnie z art. 73 ust. 1 i 2 musi on spełniać wymagania art. 65, którego ust. 4 nakazuje odbycie aplikacji adwokackiej w Rzeczypospolitej Polskiej oraz złożenie egzaminu adwokackiego, przy czym nie zachodzą okoliczności szczególne, pozwalające na wpis bez aplikacji i egzaminu adwokackiego, określone w art. 66 ust. 1 i 2.
Okręgowa Rada Adwokacka w [...] uznała w konsekwencji, że wnioskodawca nie spełnia wymaganych prawem kryteriów wymienionych w art. 65 pkt 4 ustawy Prawo o adwokaturze.
Od powyższej uchwały pan T. S. złożył odwołanie do Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej, podnosząc, że orzeczenie lustracyjne, które spowodowało skreślenie z listy adwokatów, należy uważać za niebyłe.
Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej odwołania nie uwzględniło, nie podzielając wyrażonego w odwołaniu poglądu, że przepis art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 11 kwietnia 1997 r. o ujawnieniu pracy lub służby w organach bezpieczeństwa państwa lub współpracy z nimi w latach 1944-1990 osób pełniących funkcje publiczne (Dz. U. z 1999 r. Nr 42, poz. 428, z późn. zm.), który nakazuje uznać orzeczenie sądu lustracyjnego za niebyłe po upływie 10 lat od dnia jego uprawomocnienia, miałby być interpretowany w ten sposób, że po upływie 10 lat od uprawomocnienia się orzeczenia Sądu Apelacyjnego skreślenie wnioskodawcy z listy adwokatów straciło podstawę prawną.
Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej podniosło w uzasadnieniu uchwały, że uznanie orzeczenia lustracyjnego za niebyłe po upływie 10 lat od jego uprawomocnienia nie podważa faktu, iż orzeczenie takie w rzeczywistości zapadło i spowodowało utratę przez wnioskodawcę kwalifikacji moralnych niezbędnych do wykonywania zawodu adwokata, co z kolei spowodowało skreślenie z listy adwokatów na podstawie przepisu art. 72 ust. 1 pkt 7 ustawy - Prawo o adwokaturze. Ponadto Prezydium NRA podzieliło stanowisko ORA w [...] w sprawie konieczności spełniania przez wnioskodawcę wszystkich wymogów z art. 65 ustawy, w tym odbycia aplikacji i złożenia egzaminu adwokackiego, z tym uzupełnieniem, że z treści przepisu art. 73 ust. 2 prawa o adwokaturze wynika, iż w przypadku osoby skreślonej z listy adwokatów m.in. na podstawie przepisu art. 72 ust. 1 pkt 7, która przez co najmniej 10 lat nie wykonywała zawodu, podlega ona ponownemu wpisowi na listę adwokatów po złożeniu egzaminu adwokackiego.
Od uchwały Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej w Warszawie z dnia [...] lutego 2015 r., Nr [...], doręczonej [...] marca 2015 r., pan T. S. złożył w terminie odwołanie do Ministra Sprawiedliwości, podnosząc, że zgodnie z art. 30 ust. 1 o ujawnieniu pracy lub służby w organach bezpieczeństwa państwa lub współpracy z nimi w latach 1944-1990 osób pełniących funkcje publiczne orzeczenie Sądu Apelacyjnego w [...] z dnia [...] września 2004 r. sygn. akt [...], stanowiące podstawę skreślenia go z listy adwokatów Okręgowej Rady Adwokackiej w [...] zostało uznane z dniem [...] września 2014 r. za niebyłe.
Minister Sprawiedliwości zważył, co następuje:
Odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z zasadą wyrażoną w przepisie art. 65 ustawy Prawo o adwokaturze, na listę adwokatów może być wpisany ten, kto:
1) jest nieskazitelnego charakteru i swym dotychczasowym zachowaniem daje rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu adwokata;
2) korzysta w pełni z praw publicznych oraz ma pełną zdolność do czynności prawnych;
3) ukończył wyższe studia prawnicze w Rzeczypospolitej Polskiej i uzyskał tytuł magistra lub zagraniczne studia prawnicze uznane w Rzeczypospolitej Polskiej;
4) odbył w Rzeczypospolitej Polskiej aplikację adwokacką i złożył egzamin adwokacki.
Wyjątki od tej zasady, wyłącznie w zakresie pkt 4, zostały określone w art. 66 ust. 1 i 2.
Z kolei art. 72 pkt 7 Prawa o adwokaturze przewiduje obowiązek skreślenia adwokata z listy w wypadku utraty z mocy wyroku sądowego praw publicznych lub prawa wykonywania zawodu. Natomiast art. 73 ust. 1 tej ustawy, w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 3 ustawy z dnia 26 czerwca 2014 r. o zmianie ustawy - Prawo o adwokaturze oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 993) stanowi m. in., iż osoba skreślona z listy adwokatów z przyczyn wymienionych w art. 72 ust. 1 pkt 7 podlega na swój wniosek ponownemu wpisowi na listę, jeżeli spełnia wymagania określone w art. 65. Jednak w ust. 2 cyt. artykułu został zawarty przepis szczególny stanowiący, iż w wypadku gdy taka osoba przez co najmniej 10 lat nie wykonywała zawodu adwokata, podlega ponownemu wpisowi na listę adwokatów po złożeniu egzaminu adwokackiego, chyba że spełnia warunki ubiegania się o wpis bez egzaminu, określone w art. 66 ust. 1 ustawy.
W niniejszej sprawie zachodzi sytuacja, opisana w art. 73 ust. 1 i 2 Prawa o adwokaturze.
Na podstawie akt osobowych wnioskodawcy z Okręgowej Rady Adwokackiej w [...] ustalono, że pan T. S. spełnia przesłanki formalne, określone w art. 65 Prawa o adwokaturze, w szczególności przesłankę odbycia aplikacji adwokackiej i złożenia egzaminu adwokackiego.
Po odbyciu aplikacji adwokackiej i złożeniu egzaminu adwokackiego uchwałą Rady Adwokackiej w [...] dnia [...] kwietnia 1954 r. wnioskodawca został wpisany na listę adwokatów, po czym wykonywał zawód adwokata w zespole adwokackim do [...] maja 1962 r., a następnie pracował jako radca prawny do 1991 r., kiedy to przeszedł na emeryturę.
W związku z prawomocnym orzeczeniem Sądu Apelacyjnego w [...] z dnia [...] kwietnia 2004 r., sygn. akt [...], stwierdzającym złożenie przez pana T. S. niezgodnego z prawdą oświadczenia lustracyjnego, Wicedziekan Okręgowej Rady Adwokackiej w [...] w dniu [...] maja 2005 r. zarządził skreślenie pana T. S. z listy adwokatów Izby Adwokackiej w [...]. Wyrok stanowiący podstawę wskazanej czynności materialno-technicznej uprawomocnił się [...] września 2004 r.
Skutki prawomocnego orzeczenia o stwierdzeniu niezgodnego z prawdą oświadczenia lustracyjnego należało oceniać według art. 30 obowiązującej ówcześnie ustawy z dnia 11 kwietnia 1997 r. o ujawnieniu pracy lub służby w organach bezpieczeństwa państwa lub współpracy z nimi w latach 1944-1990 osób pełniących funkcje publiczne. Przepis ten w ust. 2 stanowi, że prawomocne orzeczenie Sądu stwierdzające fakt złożenia przez osobę lustrowaną niezgodnego z prawdą oświadczenia powoduje utratę zajmowanego stanowiska lub funkcji, do których pełnienia wymagane są cechy określone w ust. 1. W odniesieniu do adwokatów oznaczało to utratę prawa wykonywania zawodu ex lege z chwilą uprawomocnienia się tego orzeczenia, a nie z chwilą podjęcia przez okręgową radę adwokacką uchwały o skreśleniu adwokata (por. postanowienie SN z dnia 21 czerwca 2000 r., OSNKW 2000/7-8/76).
Aktualnie ocena skutków, jakie wywiera prawomocne orzeczenie sądu stwierdzające fakt złożenia przez osobę lustrowaną niezgodnego z prawdą oświadczenia jest tożsama.
Z art. 30 ustawy z dnia 11 kwietnia 1997 r. o ujawnieniu pracy lub służby w organach bezpieczeństwa państwa lub współpracy z nimi w latach 1944-1990 osób pełniących funkcje publiczne, utrzymanego w mocy przez art. 66 ustawy z dnia 18 października 2006 r. o ujawnianiu informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa państwa z lat 1944-1990 oraz treści tych dokumentów (Dz. U. z 2013 r. poz. 1388, z późn. zm.) wynika bowiem, że po upływie 10 lat od dnia uprawomocnienia orzeczenia Sądu stwierdzającego fakt złożenia przez osobę lustrowaną niezgodnego z prawdą oświadczenia, oświadczenie uznaje się za niebyłe, o czym stanowi zdanie drugie ustępu 1 powołanego przepisu. Jednocześnie z ust. 2 wynika, że prawomocne orzeczenie Sądu stwierdzające fakt złożenia przez osobę lustrowaną niezgodnego z prawdą oświadczenia powoduje utratę zajmowanego stanowiska lub funkcji, do których pełnienia wymagane są cechy określone w ust. 1, czyli nieskazitelność charakteru, nieposzlakowana opinia, nienaganna opinia, dobra opinia obywatelska bądź przestrzeganie podstawowych zasad moralnych.
W konsekwencji nakazu ustawowego następowała okoliczność, określona w art. 72 pkt 7 Prawa o adwokaturze, powodująca obowiązek skreślenia adwokata z listy w związku z utratą prawa wykonywania zawodu, co miało miejsce w przypadku pana T. S..
Podsumowując, pan T. S. został skreślony z listy adwokatów z przyczyn wymienionych w art. 72 ust. 1 pkt 7 i od dnia prawomocnej utraty funkcji adwokata przez 10 lat nie wykonywał tego zawodu. Ponieważ jednak pan T. S. spełnia wymagania określone w art. 65 Prawa o adwokaturze, a utrata funkcji z mocy prawa została uznana za niebyłą, zatem na swój wniosek podlega on ponownemu wpisowi na listę. Jest to jednak uwarunkowane uprzednim złożeniem ponownego egzaminu adwokackiego, zgodnie z wymogiem art. 73 ust. 2 ustawy.
Jednocześnie pan T. S. nie spełnia warunków ubiegania się o wpis bez egzaminu, określonych w art. 66 ust. 1 ustawy, a więc nie ma podstaw prawnych do jego wpisu na listę adwokatów bez złożonego ponownie z wynikiem pozytywnym egzaminu zawodowego.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, Minister Sprawiedliwości utrzymał w mocy uchwałę Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej w Warszawie z dnia [...] lutego 2015 r., Nr [...], oraz utrzymaną przez nią w mocy uchwałę Okręgowej Rady Adwokackiej w [...] z dnia [...] listopada 2014 r. o odmowie wpisu pana T. S. na listę adwokatów Izby Adwokackiej w [...], jako zgodną z prawem.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Warszawie złożył pan T. S. – skarżący.
W skardze domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz uchwały Naczelnej Rady Adwokackiej z [...] lutego 2015 r. i Okręgowej Rady Adwokackiej w [...] z dnia [...] listopada 2014 r. W uzasadnieniu wskazał, że organy adwokatury uznały, iż aby uzyskać wpis na listę adwokatów konieczne jest odbycie przez skarżącego aplikacji adwokackiej i zdanie egzaminu. Minister Sprawiedliwości wskazał natomiast, że w celu uzyskania wpisu na listę adwokatów winien zdać egzamin. Wszystkie organy wskazały, że nie ma do skarżącego zastosowania art. 66 ust. 1 ustawy prawo o adwokaturze. Skarżący nie zgadza się z powyższym i podkreśla, że z art. 66 ust. 1 pkt 3 wynika, że wymogu złożenia egzaminu adwokackiego nie stosuje się do osób, które wykonywały zawód radcy prawnego. Skarżący wskazuje, że zawód taki wykonywał przez blisko 40 lat.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola wspomniana sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (§ 2). Zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270), nazywana dalej jako p.p.s.a., rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi. Jest zatem uprawniony do oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu, nawet wówczas gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.
Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie była decyzja Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] kwietnia 2015 r. w przedmiocie odmowy wpisu na listę adwokatów.
Skład orzekający w niniejszej sprawie co do zasady podziela stanowisko Ministra Sprawiedliwości, że na listę adwokatów może być wpisany ten, kto spełnia warunki wymienione w art. 65 ustawy prawo o adwokaturze. Odstępstwa od pkt 4 art. 65 zostały określone w art. 66 ust. 1 i 2.
W niniejszej sprawie skarżący został skreślony z listy adwokatów na skutek prawomocnego orzeczenia Sądu Apelacyjnego w [...] z dnia [...] kwietnia 2004 r., który uznał, że skarżący złożył niezgodne z prawdą oświadczenie lustracyjne. Wyrok uprawomocnił się [...] września 2004 r. Skreślenie nastąpiło na mocy art. 72 ust. 1 pkt 7 ustawy prawo o adwokaturze.
Skarżący jako podstawę wniosku o ponowny wpis na listę adwokatów skarżący wskazał art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 11 kwietnia 1997 r. o ujawnieniu pracy lub służby w organach bezpieczeństwa państwa lub współpracy z nimi w latach 1944-1990 osób pełniących funkcje publiczne (tekst jednolity: Dz. U. z 1999 r., Nr 42. poz. 428). Przepis powyższy z jednej strony przyjmuje, iż prawomocne orzeczenie Sądu, stwierdzające fakt złożenia przez osobę lustrowaną niezgodnego z prawdą oświadczenia, jest równoznaczne z utratą kwalifikacji moralnych niezbędnych do zajmowania funkcji publicznych określanych w odpowiednich ustawach jako: nieskazitelność charakteru, nieposzlakowana opinia, nienaganna opinia, dobra opinia obywatelska bądź przestrzeganie podstawowych zasad moralnych, z drugiej zaś strony nakazuje uznać orzeczenie Sądu za niebyłe po upływie 10 lat od dnia jego uprawomocnienia.
W niniejszej sprawie w dacie złożenia wniosku upłynęło 10 lat od uprawomocnienia się wyroku Sądu Apelacyjnego.
Zgodnie z art. 73 ust. 1 ustawy prawo o adwokaturze osoba skreślona z listy adwokatów między innymi z przyczyn, o których mowa w art. 72 ust. 1 pkt 7 (przypadek niniejszy) podlega na swój wniosek ponownemu wpisowi na listę, jeżeli spełnia wymagania określone w art. 65 z uwzględnieniem art. 82 ust. 2. Natomiast ust. 2 tego przepisu wskazuje, że jeżeli osoba, o której mowa w ust. 1, przez co najmniej 10 lat nie wykonywała zawodu podlega ponownemu wpisowi na listę adwokatów po złożeniu egzaminu adwokackiego. Obowiązku złożenia egzaminu nie stosuje się do osób, o których mowa w art. 66 ust. 1.
W uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia Minister Sprawiedliwości wskazał, jak już wyżej wspomniano, że skarżący nie spełnia warunków określonych w art. 65 ustawy prawo o adwokaturze pkt 4, gdyż w ocenie organu z uwagi na treść art. 73 ust. 2 ustawy prawo o adwokaturze winien zdać egzamin adwokacki, gdyż przez 10 lat nie wykonywał zawodu.
Minister Sprawiedliwości stwierdził jednocześnie, że art. 66 ust. 1 prawa o adwokaturze nie ma do niego zastosowania. Organ nie wyjaśnił jednak dlaczego przepis art. 66 ust. 1 a w szczególności pkt 3 prawa o adwokaturze nie ma zastosowania do skarżącego. Brak uzasadnienia niemożliwości zastosowania w niniejszej sprawie powyższego przepisu powoduje, że skontrolowanie decyzji przez Sąd w tym zakresie jest niemożliwe.
Zgodnie z treścią art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnienie decyzji powinno zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne. Obowiązek uzasadnienia decyzji wiąże się zwykle z zasadą przekonywania (art. 10 k.p.a.) oraz wyrażoną w art. 8 k.p.a. zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz pogłębiania świadomości i kultury prawnej obywateli. Uzasadnienie prawne decyzji polega na wyjaśnieniu podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa, przy czym organ winien dokonać wykładni tych przepisów i wyjaśnić ewentualnie dlaczego w jego ocenie przepisy nie mają w sprawie zastosowania.
Zdaniem składu orzekającego w niniejszej sprawie prawidłowe uzasadnienie rozstrzygnięcia powinno umożliwić stronie, a także sądowi, zapoznanie się z tokiem rozumowania organu, a także motywami, które przesądziły o takim, a nie innym rozstrzygnięciu. Zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 11 k.p.a. (zasada przekonywania) organ administracji obowiązany jest bowiem do wyjaśnienia stronie zasadności przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy. W ocenie składu orzekającego zasada przekonywania nie zostanie zrealizowana gdy organ, tak jak w niniejszej sprawie w sposób autorytarny wskaże jedynie na przepis, który w jego ocenie nie ma zastosowania do skarżącego.
Przenosząc powyższe ogólne rozważania na grunt niniejszej sprawy należy wskazać, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Minister Sprawiedliwości pominął, dlaczego w jego ocenie skarżący nie spełnia warunków ubiegania się o wpis na listę adwokatów bez egzaminu określonych w art. 66 ust. 1 prawa o adwokaturze. Z art. 73 ust. 2 ustawy prawo o adwokaturze wynika bowiem, że obowiązku złożenia egzaminu adwokackiego nie stosuje się do osób, o których mowa w art. 66 ust. 1 ustawy prawo o adwokaturze.
W tym miejscu Sąd wskazuje, że z art. 66 ust. 1 pkt 3 wynika, że wymogu odbycia aplikacji adwokackiej i złożenia egzaminu adwokackiego nie stosuje się do osób, które wykonywały zawód radcy prawnego. Minister Sprawiedliwości na stronie 5 uzasadnienia zaskarżonej decyzji wskazuje, że skarżący do 1991 r. pracował jako radca prawny. Tak więc niezrozumiałym dla Sądu jest odmowa zastosowania wobec skarżącego przepisu art. 66 ust. 1 ustawy prawo o adwokaturze.
Nie przesądzając rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie, Sąd wskazuje, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ wyjaśni, dlaczego zastosuje bądź odmówi zastosowania wobec skarżącego art. 66 ust. 1 ustawy prawo o adwokaturze, gdyż to właśnie uzasadnienie decyzji administracyjnej ma objaśnić stronie tok rozumowania prowadzący do zastosowania bądź odmowy zastosowania przepisu w sprawie o określonym stanie faktycznym.
Konsekwencją tego rozumowania jest bowiem wydanie przez organ rozstrzygnięcia odpowiadającego normie prawnej zawartej w danym przepisie ustawy. Konkretyzacja prawa dokonuje się bowiem w rozstrzygnięciu decyzji administracyjnej, a uzasadnieniu decyzji służy wskazanie motywów, jakimi kierowały się organy przy załatwieniu tej sprawy administracyjnej.
Mając powyższe na uwadze Sąd doszedł do wniosku, iż w niniejszej sprawie naruszono art. 8, 11, 107 § 3 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik rozstrzygnięcia i dlatego działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję w całości.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło