VI SA/Wa 1597/05
WyrokWSA w Warszawie2006-01-26
Skład orzekający: Maria Jagielska, Magdalena Bosakirska, Danuta Szydłowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Urząd Patentowy RP prawidłowo oddalił wniosek o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy, nie analizując wszystkich podniesionych zarzutów i nie uwzględniając prawomocnych orzeczeń sądów cywilnych?Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja Urzędu Patentowego RP narusza prawo procesowe, ponieważ organ nie wyjaśnił stanu faktycznego sprawy w sposób wyczerpujący, nie rozpatrzył wszystkich zarzutów skarżącego dotyczących naruszenia przepisów prawa materialnego (w tym art. 8 i 9 ustawy o znakach towarowych) i nie uwzględnił prawomocnych orzeczeń sądów cywilnych. Ustalenia organu oparto na niepełnym materiale dowodowym, a ocena podobieństwa znaków była powierzchowna.Stan faktyczny
Firma S. złożyła skargę na decyzję Urzędu Patentowego RP oddalającą jej wniosek o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy R-[...]. Skarżąca argumentowała, że rejestracja znaku narusza jej prawa do renomowanych znaków towarowych i jest sprzeczna z dobrymi obyczajami. Urząd Patentowy oddalił wniosek, uznając brak podstaw do unieważnienia prawa ochronnego. Sąd administracyjny uchylił decyzję Urzędu Patentowego, stwierdzając naruszenie prawa procesowego.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję i zasądza od Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Jagielska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Bosakirska Asesor WSA Danuta Szydłowska Protokolant Aleksandra Borowiec-Krawczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 stycznia 2006r. sprawy ze skargi S. S.A. z siedzibą w Szwajcarii na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] maja 2005 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia prawa ochronnego na znak towarowy 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej na rzecz skarżącego S. S.A. z siedzibą w Szwajcarii kwotę 2815 (dwa tysiące osiemset piętnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego
Firma S. w Szwajcarii złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Urzędu Patentowego RP nr [...] z dnia [...] maja 2005r. oddalającą wniosek tej firmy o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy R-[...] [...].
Decyzja o udzieleniu prawa ochronnego na wskazany wyżej znak, zgłoszony dnia [...] sierpnia 2001r. przez M. Spółka Akcyjna w U. jako znak słowno-graficzny, wydana została przez Urząd Patentowy dnia [...] października 2002r. na rzecz zgłaszającego. Znak przeznaczony do oznaczania towarów w klasie 29 (śmietanka do kawy) i w klasie 30 (kawa) klasyfikacji nicejskiej, zastrzeżony został w kolorach brązowym, ciemnozielonym, jasnozielonym, czerwonym, białym, czarnym i jasnobrązowym.
W złożonym do Urzędu Patentowego wniosku o unieważnienie udzielonego prawa ochronnego na znak R-[...], gdzie jako uprawnionego ze znaku wskazano początkowo firmę FPU-H M., a następnie po skorygowaniu - firmę M. S. A. w U., Firma N., działając przez swego pełnomocnika, zarzuciła, że udzielone prawo narusza przysługujące wnioskodawcy prawo do zarejestrowanych na jej rzecz renomowanych znaków towarowych posiadających rejestrację w trybie Porozumienia Madryckiego: IR [...], IR [...], IR [...] oraz należących do niej renomowanych znaków powszechnie znanych w postaci wizerunku kawy [...] i czerwonego naczynia będącego jej symbolem. Wnioskodawca argumentował, iż będące symbolem kawy [...] [...] naczynie zanurzone w ziarnach kawy jest zarejestrowane w charakterze znaków towarowych pod numerami IR [...], IR [...], IR [...] i stanowi powszechnie znany znak renomowany, używany przez przeszło 40 lat symbol kawy [...], którego znajomość wśród odbiorców utrzymuje się na stałym wysokim poziomie. Na tę okoliczność wnioskodawca załączył dowody dokumentujące przeprowadzone akcje promocyjne, w których użyto [...] kubka, wyniki badań przeprowadzonych wśród odbiorców programu "Big Brother" na zlecenie telewizji TVN oraz wyniki badań telemetrycznych pojawiania się symbolu [...] kubka w serialu "Tomek i Kasia" i zarejestrowania tego zjawiska przez telewidzów.
Firma N. oparła swój wniosek o unieważnienie prawa ochronnego na znak R -[...] na przepisach ustawy Prawo własności przemysłowej – art. 131 ust. 1 pkt 1 i 2 zarzucając, że rejestracja narusza prawa osobiste i majątkowe firmy wnioskującej oraz iż jest sprzeczna z dobrymi obyczajami. Jak stwierdził dalej, samo porównanie znaku kwestionowanego z chronionym na podstawie ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji wizerunkiem kawy [...] uzasadnia wniosek że wywołanie konfuzji wśród potencjalnych klientów jest nieuniknione i spotęgowane przez:
- renomę i powszechną znajomość wizerunku [...],
- identyczność towarów, do których używane są kolizyjne oznaczenia,
- niższą jakość towarów zbywanych w opakowaniu firmy M., gdzie kawa nie jest 100% kawą naturalną, lecz co najwyżej produktem kawopodobnym oraz
- świadomość działania naruszyciela, który konsekwentnie narusza prawa firmy [...] przez podawanie swoich towarów jako jakościowo sąsiadujących z produktami wiodących producentów i dostosowanie formy naruszenia do wizerunku kawy [...] występującej na danym rynku, a także imitowanie dokładnego kształtu naczynia będącego symbolem [...] na odwrocie używanych opakowań.
Dodatkowo N. stwierdziła, iż używanie kwestionowanego znaku, ze względu na utrwaloną renomę wizerunku kawy [...], stanowi pasożytnicze wykorzystanie oraz rozwodnienie zdolności odróżniającej należących do N. oznaczeń, co z kolei stanowi naruszenie art. 3 ust. 1 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji oraz art. 131 ust. 1 ustawy p.w.p. Wnioskodawca, jako właściciel powszechnie znanego i renomowanego znaku, powołał się na swoje prawa wynikające z przepisu art. 301 w związku z art. 296 ust. 2 pkt 3 p.w.p. i wywodził, że nawet na tej podstawie zabronione jest używanie oznaczeń podobnych w stosunku do identycznych lub podobnych towarów, gdy może doprowadzić to do rozumianej szeroko konfuzji wśród odbiorców lub do pasożytniczego wykorzystania lub rozwodnienia siły odróżniającej znaku lub jego renomy. Nadto, wnioskodawca wskazał, iż kwestionowany znak w stosunku do towaru jakim jest śmietanka do kawy, wprowadza nabywców w błąd poprzez podanie nieprawdziwej informacji o treści "100% kawy naturalnej".
W odpowiedzi na wniosek M. S.A. stwierdziła, że niedopuszczalne jest stawianie zarzutów o podobieństwie znaków, gdy znaki przeciwstawione nie mają żadnych elementów ani słownych, ani graficznych wspólnych. Na opakowaniu firmy M. nazwa producenta występuje w centralnym miejscu, a jej marka jest nie mniej znaną marką, niż marka wnioskodawcy, dlatego też nie może być mowy o konfuzji. Przesłany przez wnioskodawcę materiał dowodowy w formie załączników do wniosku dobrany został subiektywnie i nie ma w większości związku z kwestią merytoryczną wynikającą ze złożonego wniosku.
Na rozprawie przed Urzędem Patentowym w dniu [...] maja 2005r. pełnomocnik wnioskodawcy zmodyfikował podstawę prawną złożonego wniosku o unieważnienie znaku [...], wskazując przepisy art. 8 pkt 1, 2 i 3 oraz art. 9 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o znakach towarowych. W uzasadnieniu dla naruszenia art. 8 pkt 1 u.z.t. wnioskodawca podniósł, iż używanie zarejestrowanego znaku jest sprzeczne z dobrymi obyczajami, co wynika z załączonych na rozprawie wyroków Sądu Okręgowego w [...] i Sądu Apelacyjnego w [...]. Używanie zarejestrowanych znaków wbrew treści zapadłych wyroków miałoby charakter używania sprzecznego z prawem oraz naruszałoby prawa majątkowe wnioskodawcy. Na tym tle, za oczywiste uznał wnioskodawca, że spełnione zostały przesłanki, o których mowa w art. 8 pkt 1 i 2 u.z.t. Nadto, wnioskodawca wskazał, że elementem treściowym znaku kwestionowanego jest informacja o 100% zawartości kawy naturalnej, tak na oznaczonych znakiem opakowaniach kawy, jak też śmietanki, co jest mylące, a tym samym mieści się w dyspozycji art. 8 pkt 3 u.z.t.
Uprawniony ze znaku, odnosząc się do wywodów wnioskodawcy wspartych załączonymi wyrokami sądów cywilnych, stwierdził, że nie mają one bezpośredniego odniesienia do kwestionowanego znaku towarowego; znak którego dotyczy wniosek nie był nigdy używany na terenie Polski i za granicą; używane były jedynie podobne znaki (opakowania), które nie są przedmiotem wniosku. Ponadto, uprawniony zarzucił wnioskodawcy dołączenie do wniosku nieprawdziwych dowodów w postaci załącznika nr 11 wniosku – zamieszczona tam informacja 100% naturalnej kawy dotyczyła produktu , który nigdy nie znalazł się na rynku i nie był badany pod kątem zawartości naturalnej kawy. Odnosząc się do podobieństwa znaków firmy N. i znaku kwestionowanego, uprawniony stwierdził, że z ich porównania nie wynika takie podobieństwo, które mogłoby wprowadzić w błąd odbiorców co do pochodzenia towarów. Przeciwstawione znaki zawierają rysunek kubka z charakterystycznym [...] paskiem, a znak uprawnionego to słoik z nakrętką wraz z etykietą i umieszczonym na niej napisem [...]; kolorystyka znaków jest również odmienna.
Decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2005r. Urząd Patentowy RP oddalił wniosek o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy R – [...] - [...]. Jako nie podlegający kwestii organ ocenił interes prawny wnioskodawcy, którym należy legitymować się, składając zgodnie z art.164 p.w.p. wniosek o unieważnienie udzielonego prawa ochronnego na znak towarowy.
Organ, rozprawiając się z zarzutem naruszenia art. 9 ust. 1 pkt 1 u.z.t., nie podzielił poglądu, iż znak kwestionowany R – [...] przedstawiający szklany słoik z [...] nakrętką, na którym umieszczona jest etykieta przedstawiająca [...] filiżankę od strony zewnętrznej, umieszczoną na podstawce (spodeczku) o tej samej barwie, jest myląco podobny do znaków przeciwstawionych, stwierdzając że inna jest kompozycja całego znaku i inny jest rodzaj naczynia z kawą. Urząd zauważył, iż "jakiekolwiek naśladownictwo barwnych elementów wykorzystanych w znakach wnioskodawcy lub samej idei, czy też przedmiotów, ewentualnym zamyśle ich rozmieszczenia nie determinuje w tym przypadku mylącego podobieństwa towarów", bo przecież wielu przedsiębiorców chroni znaki służące do oznaczania kawy, w których występują i ziarna kawy i naczynia do picia kawy czy jej parzenia. Elementy te występują w różnych konfiguracjach i barwach oraz zaopatrzone są w mniej lub bardziej znaczące napisy, a Urząd Patentowy może oceniać jedynie konkretne znaki towarowe, nie zaś zamysły, idee czy też sposób ich wykorzystania przez właścicieli.
Urząd Patentowy nie stwierdził też, aby przy rejestracji kwestionowanego znaku naruszony został przepis art. 9 ust. 1 pkt 2 u.z.t. Analizując zamieszczone w załączniku nr 3 wniosku pięć znaków przedstawiających opakowania kawy z lat 1938 – 1999 z napisem [...] oraz elementami graficznymi w postaci [...] naczynia zanurzonego w ziarnach kawy i odnosząc te znaki do znaku będącego przedmiotem wniosku, organ nie dopatrzył się podobieństwa, które mogłoby wprowadzać w błąd co do pochodzenia sygnowanych tymi znakami towarów. Nie stwierdził też, aby używanie omawianego znaku stało w sprzeczności z dobrymi obyczajami – zasadami współżycia społecznego. Dołączone do sprawy wyroki Sądu Okręgowego w [...] i Sądu Apelacyjnego w [...] nie mają bezpośredniego związku ze sprawą, ponieważ dotyczą innych oznaczeń: [...] oraz [...],[...].
Co do zarzutu naruszenia art. 8 pkt 3 u.z.t. dotyczącego umieszczenia w znaku fałszywej treści informacyjnej "100% kawy naturalnej", Urząd Patentowy stwierdził, że nie ma możliwości technicznych ani prawnych oceny jakości towarów, do których oznaczenia ma służyć znak, a odpowiedzialność za jakość kawy wprowadzanej do obrotu nie ma nic wspólnego ze zdolnością rejestrową znaku towarowego i obciąża producenta i dystrybutora kawy. Poza tym świadectwo ochronne wydane uprawnionemu na sporny znak nie zawiera elementu słownego w postaci "100% kawy naturalnej".
W złożonej na powyższą decyzję Urzędu Patentowego skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, firma N., zarzuciła rozstrzygnięciu, że wydane zostało z naruszeniem zarówno przepisów prawa materialnego (art. 8 pkt 1, 2 i 3 u.z.t. oraz art. 9 ust. 1 pkt 1 i 2 u.z.t. przez niewłaściwą interpretację bądź nieuprawnione zastosowanie), jak też prawa procesowego (art. 6, 7, 8, 77, 80, 81 i 107 Kpa) i wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji. Skarżący wskazał, że dochodził unieważnienia spornego znaku ze względu na naruszenie przepisów art. 8 pkt 1,2 i 3 oraz art. 9 ust. 1 pkt 1 i 2 u.z.t. przy czym naruszenie art. 8 pkt 1 i 2 oraz art. 9 ust. 1 pkt 1 i 2 u.z.t. skarżący wsparł, złożonym na rozprawie przed Urzędem Patentowym, prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w [...] utrzymującym w mocy wyrok Sądu Okręgowego w [...], w których zakazano używania oznaczenia "[...]". Używanie tego oznaczenia uznane zostało przez sąd za działanie sprzeczne z dobrymi obyczajami, będące aktem nieuczciwej konkurencji określonym w art. 10 oraz art. 3 ust. 1 ustawy o zakazie nieuczciwej konkurencji. Sąd stwierdził też, że naruszono prawa wyłączne do zarejestrowanych przez Nestle znaków towarowych. W kwestionowanej decyzji organ w ogóle nie uwzględnił powołanych prawomocnych orzeczeń sądowych. Jak wywodził skarżący, organ nie rozważył podniesionego przez stronę skarżącą naruszenia art. 8 pkt 1 i 2 u.z.t. zaś ustalenie braku naruszenia art. 9 ust. 1 i 2 u.z.t. oparte zostało na ogólnikowym, nieznanym ustawodawstwu stwierdzeniu "mylącego podobieństwa towarów". Nie rozważono żadnych akceptowanych powszechnie w literaturze przedmiotu i orzecznictwie kryteriów oceny relewantnego ryzyka konfuzji. Stwierdzenia Urzędu o braku możliwości wprowadzenia w błąd co do pochodzenia towarów sygnowanych znakami przeciwstawionymi oraz o tym, że używanie znaku spornego nie stoi w sprzeczności z dobrymi obyczajami czyli zasadami współżycia społecznego nie zostało poparte żadnymi argumentami ani rozważaniami. Zarzut o mylącym charakterze znaku ze względu na umieszczenie w nim informacyjnego elementu słownego "100% kawy naturalnej" nie zostało przez Urząd Patentowy uznane za naruszenie art. 8 pkt 3 u.z.t. , ponieważ jak stwierdził organ, świadectwo ochronne nie obejmuje tego elementu. Skarżący podkreślił, że powyższa konkluzja nie wynika z akt administracyjnych, podczas gdy z dokumentów zgłoszeniowych wynika jednoznacznie, że znak zawiera element informacyjny, o którym mowa. Dodatkowo, skarżący zauważył, że naruszenie art. 8 pkt 3 u.z.t. było niesporne między stronami postępowania.
W odpowiedzi na skargę Urząd Patentowy wniósł o jej oddalenie. Odnosząc się do zarzutu, iż sporny znak jest mylący w rozumieniu art. 8 pkt 3 u.z.t. organ powtórzył argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji oraz dodał, że zgodnie z jawnym i ogólnodostępnym rejestrem znaków towarowych, świadectwo ochronne na przedmiotowy znak nie obejmuje elementu "100% kawy naturalnej", a więc zarzut dotyczący fałszywego oznaczenia jest całkowicie bezprzedmiotowy. Gdyby nawet element, o którym mowa był objęty ochroną, to jak stwierdził organ: po pierwsze, znak należy rozpatrywać jako jedną nierozerwalną całość, a po drugie to każdy znak ze swej istoty albo na coś bezpośrednio czy pośrednio wskazuje, albo jest mniej lub bardziej fantazyjny. Jeśliby znak bezpośrednio i jedynie wskazywał na towary, do oznaczania których jest przeznaczony, to nie nadawałby się do rejestracji ze względu na brak zdolności odróżniania towarów za względu na pochodzenie. Ponadto, Urząd Patentowy podkreślił, że w postępowaniu spornym nie stosuje "przepisów sądowych", jest związany wnioskami strony oraz przepisami ustawy – Prawo własności przemysłowej oraz w sprawach nią nie uregulowanych - przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego. Przywołane i dołączone przez skarżącego wyroki Sądu Apelacyjnego i Okręgowego dotyczą innych oznaczeń, niż ten który jest przedmiotem postępowania i nie ma podstaw do stosowania wywodów zawartych w załączonych do sprawy wyrokach do innego oznaczenia. Urząd nie zgodził się również z zarzutami skargi, iż nie rozpatrzył kwestii sprzeczności spornego znaku z zasadami współżycia społecznego i nie rozważył naruszenia praw majątkowych osób trzecich w rozumieniu art. 8 pkt 1 i 2 u.z.t. Wykazując bowiem brak podobieństwa do wskazanych znaków towarowych i brak negatywnych przesłanek rejestracji zawartych we wskazanym art. 8 u.z.t. Urząd Patentowy logicznie nie widział jakichkolwiek możliwości naruszenia praw osób trzecich lub zasad współżycia społecznego. Organ za rutynowo wskazane uznał zarzuty skargi naruszenia przepisów Kpa.
Pełnomocnik skarżącego w złożonym jako załącznik do protokołu stanowisku złożył wniosek o zasądzenie kosztów postępowania w wysokości 3.600zł motywując to stopniem zawiłości sprawy i koniecznym nakładem pracy.
W stanowisku złożonym na rozprawie przed Sądem, uprawniony wniósł o oddalenie skargi twierdząc, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, a zarzuty strony skarżącej: nieuwzględnienia wyroków sądów cywilnych, nieuwzględnienia podnoszonego naruszenia art. 8 pkt 1 i 2 u.z.t., ogólnikowej i arbitralnej oceny organu co do podobieństwa przeciwstawionych znaków oraz naruszenia wskazanych przez skarżącą przepisów procesowych nie znajdują uzasadnienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne powołane są do badania legalności zaskarżonych decyzji, to jest ich zgodności z prawem tak materialnym, jak też procesowym. Badając skargę w tym zakresie, Sąd stwierdził, iż zaskarżona decyzja narusza prawo.
Stosownie do treści art. 255 pkt 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2000r. – Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2003r. Nr 119, poz. 1117), Urząd Patentowy rozpatruje w trybie postępowania spornego sprawy m.in. o unieważnienie prawa ochronnego, a zgodnie z art. 256 p.w.p. do postępowania tego stosuje się w kwestiach nieuregulowanych ustawa Prawo własności przemysłowej odpowiednio, z zastrzeżeniem ust. 2 i 3, przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.
Przedmiotem rozpoznania jest decyzja Urzędu Patentowego z dnia [...] maja 2005r. oddalająca wniosek skarżącego – firmy N. S.A. z siedzibą w Szwajcarii, o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy R – [...] – [...]. Z uwagi na fakt, iż zgłoszenie spornego znaku miało miejsce dnia [...] sierpnia 2001r., na podstawie art. 315 ust. 3 p.w.p. do oceny, czy przy rejestracji kwestionowanego znaku doszło do naruszenia przepisów, należało zastosować przepisy ustawy z dnia 31 stycznia 1985r. o znakach towarowych (Dz. U. Nr 5, poz. 17 ze zm.), przy czym postępowanie w sprawie ze złożonego wniosku o unieważnienie znaku prowadzone było na podstawie przepisów obowiązującej ustawy – Prawo własności przemysłowej.
Jak już wyżej zaznaczono, Urząd Patentowy, rozpatrując sprawę z wniosku o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy, obowiązany jest stosować oprócz przepisów p.w.p. o postępowaniu spornym przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, co wynika z art. 256 ust. 1 p.w.p., która to zasada doznaje ograniczenia na podstawie ust. 2 i 3 cyt. artykułu i odnosi się do kosztów postępowania oraz wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy w sytuacji wydania decyzji rozstrzygającej sprawę co do istoty i wydanej po przeprowadzeniu rozprawy.
Rozpatrując sprawę o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy
R – [...], Urząd Patentowy naruszył prawo procesowe w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W pierwszym rzędzie należy stwierdzić, że decyzja administracyjna może zostać wydana po dokładnym wyjaśnieniu stanu faktycznego sprawy (art. 7 Kpa.), na podstawie wyczerpująco zebranego i rozpatrzonego materiału dowodowego i przy zastosowaniu zasady udowodnienia danej okoliczności na bazie całokształtu tego materiału (art. 77 § 1 i 80 Kpa.). Rozstrzygnięcie winno również wyjaśniać stronie/stronom postępowania zasadność przesłanek, którymi kierował się organ przy jego podejmowaniu (art. 11 i 107 § 3 Kpa.), które to działanie wiąże się z zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa określoną w art. 8 Kpa.
W rozpatrywanej sprawie takiego działania Urzędu Patentowego zabrakło. Rozważania organu, stanowiące merytoryczne odniesienie się do wniosku i sformułowanych w nim licznych zarzutów, zawarte zostały na stronie 3 (od 3 akapitu od góry), 4 oraz 5 (1 – 5 wers od góry) decyzji w części uzasadnienia do niej i nie można ich ocenić inaczej jak tylko uzasadniających rozstrzygnięcie w sposób skrótowy, powierzchowny i nie znajdujący w pełni oparcia w materiałach zgromadzonych w sprawie. Nierozpatrzenie przez organ w sposób pełny i kompleksowy wszystkich zarzutów naruszenia określonych przepisów prawa materialnego tj. ustawy o znakach towarowych wskazanych przez skarżącego, stanowi w istocie naruszenie prawa procesowego, mieszczące się we wskazanych wyżej przepisach Kpa.
Przede wszystkim, jak to już wielokrotnie podkreślał Naczelny Sąd Administracyjny w swoim orzecznictwie, wszelkie ustalenia organu, które nie znajdują oparcia w materiale dowodowym sprawy, należy uznać za dowolne. Skarżący, domagając się unieważnienia prawa ochronnego na znak towarowy R – [...] i zarzucając, że rejestracja nastąpiła z naruszeniem art. 8 pkt 1,2 i 3 uz.t. i art. 9 ust. 1 pkt 1 i 2 u.z.t., odniósł ten wniosek do trzech renomowanych znaków towarowych zarejestrowanych na jego rzecz w trybie Porozumienia Madryckiego: IR [...], IR [...] i IR [...] oraz do należących do skarżącego renomowanych znaków powszechnie znanych w postaci wizerunku kawy [...] oraz [...] naczynia będącego jej symbolem (str. 90 akt adm.). Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, organ nie zanalizował postawionych zarzutów w stosunku do wszystkich znaków, o których traktował wniosek – brak jest bowiem rozważań dotyczących ewentualnego podobieństwa spornego znaku ze znakiem przeciwstawionym IR [...], którego wzór skarżący złożył na rozprawie w dniu [...] maja 2005r. (str. 155 akt adm.). Brak jest również w aktach sprawy pełnej dokumentacji dotyczącej przeciwstawionych znaków. Pełnomocnik skarżącego złożył, na rozprawie przed Urzędem Patentowym, dokumenty w języku angielskim i francuskim [zgodnie z ustawą z dnia 7 października 1999r. o języku polskim Dz.U. Nr 90 poz., 999 ze zm. dokumenty te winny zostać złożone w języku polskim] dowodzące zarejestrowania na jego rzecz znaków towarowych m.in. IR [...] z elementem słownym [...], IR [...] (wyłącznie graficzny) oraz IR [...] (wyłącznie graficzny), z tym że tylko ostatni z nich złożony został w wersji kolorowej. Dodatkowo, złożone zostały też dowody świadczące o innych zarejestrowanych na rzecz skarżącego znakach (karta 157 akt adm.), jedne w wersji kolorowej, inne w czarno-białej, obrazujące na zdjęciach kolorowych [...] kubek ze [...] paskiem. Na tle tak zgromadzonego materiału dowodowego, stanowiącego ze względu na złożonej treści wniosek, jedyny punkt odniesienia dla organu w dokonywanej przez niego analizie dotyczącej podobieństwa przeciwstawionych znaków (przy braku odniesienia się do znaku IR [...]) oraz przy uwzględnieniu faktu, iż wskazane dokumenty zostały złożone dopiero na rozprawie tj. w dniu wydania zaskarżonej decyzji, walor wyprowadzonych wniosków o braku podobieństwa znaków przeciwstawionych wydaje się wątpliwy. Wyprowadzone wnioski oparte zostały na niepełnym materiale dowodowym, przy braku wnikliwego i kompleksowego rozpatrzenia sprawy. Potwierdzeniem niedokładnego i chaotycznego ustalenia stanu faktycznego przez organ jest dokonanie oceny ewentualnego naruszenia art. 9 ust. 1 pkt 2 (str. 4 zaskarżonej decyzji) przez odniesienie się organu do znaków (nie jest wiadomo jakie to konkretnie znaki) umieszczonych na pięciu opakowaniach z lat 1938 – 1999 z pominięciem faktu, że porównanie dotyczyć ma znaków wyłącznie przeciwstawionych znakowi zakwestionowanemu.
Urząd Patentowy, ponownie rozpatrując sprawę, dokona oceny podobieństwa znaku spornego ze znakami przeciwstawionymi, jednak w tym celu zobowiązany będzie zgromadzić pełną dokumentację dotyczącą tych znaków pozwalającą w sposób jednoznaczny na ich wskazanie i umożliwiającą przeprowadzenie oceny podobieństwa przy zastosowaniu zasad przyjętych przez doktrynę i orzecznictwo (tożsamość bądź jednorodzajowość towarów, podobieństwo znaków, niebezpieczeństwo konfuzji). Organ, dokonując oceny podobieństwa znaków przeciwstawionych i rozpatrując sporny znak towarowy jako całość, weźmie pod uwagę element tego znaku, jakim jest [...] filiżanka i oceni czy naczynie to jest czytelne w tej postaci i nie kojarzy się, wskutek zanurzenia go w ziarnach kawy, z kubkiem oraz oceni, czy element ten dominuje w chronionym znaku. Wykonanie tych wszystkich czynności pozwoli dopiero na wydanie decyzji, w której postawione przez skarżącego zarzuty naruszenia art. 9 ust. 1 pkt 1 i 2 u.z.t. będą mogły zostać uznane za rzetelnie rozpatrzone.
Nadto, należy stwierdzić, że w aktach sprawy brak jest świadectwa ochronnego na kwestionowany znak [...] a brak ten, jak dowodzi stanowisko stron postępowania oraz stanowisko organu zaprezentowane w odpowiedzi na skargę, stanowi o wątpliwościach co do pełnej treści udzielonej ochrony. Pełnomocnik uprawnionego stwierdził nawet na rozprawie, że sporny znak posiada zastrzeżoną formę przestrzenną i umieszczony może być wyłącznie na produkcie opakowanym w saszetki.
Decyzja Urzędu Patentowego z dnia [...] października 2002r. o udzieleniu prawa ochronnego na przedmiotowy znak jednoznacznie stwierdza, że ochrony udzielono na znak zgłoszony w dniu [...] sierpnia 2001r. za numerem Z – [...] na rzecz M. Spółka Akcyjna oraz że przeznaczony on jest do oznaczania towarów według załączonego wykazu – śmietanki do kawy i kawy (klasy 29 i 30 klasyfikacji nicejskiej). Jak wynika z podania o zarejestrowanie znaku i opisu znaku załączonego do podania o zarejestrowanie, zgłoszony znak jest słowno-graficzny w barwnej, określonej kolorystyce i przedstawia opakowanie rozpuszczalnej brązowej kawy w charakterystycznym szklanym słoiku, nad którym widnieje zamek błyskawiczny przebiegający przez całą szerokość znaku z napisem "[...]" oraz poniżej "[...]"; opakowanie słoika zakończone jest [...] nakrętką, a na przedniej ścianie słoika znajduje się naklejka z napisami [...] i [...][...] i poniżej [...]. Jeszcze niżej znajduje się [...] filiżanka napełniona kawą na [...] spodku, zaś poniżej filiżanki umieszczony jest [...] napis " 100% kawy naturalnej". Podanie o zarejestrowanie znaku opatrzone zostało numerem Z – [...] i ten właśnie numer przywołany jest w decyzji o udzieleniu prawa ochronnego na zgłoszony znak.
Urząd Patentowy, odnosząc się do zarzutu skarżącego naruszenia art. 8 pkt 3 u.z.t., w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stwierdza, że świadectwo ochronne na sporny znak towarowy nie zawiera elementu słownego w postaci "100% kawy naturalnej". Twierdzenie to nie znajduje oparcia w zebranych w sprawie dowodach, a jak już wyżej stwierdzono, z treści decyzji o zarejestrowaniu znaku spornego, która jest podstawą wydania świadectwa ochronnego i z którą to świadectwo winno być zgodne treściowo, nie wynika taki wniosek.
Wydane świadectwo ochronne na znak towarowy, które w swej konstrukcji ma pełne znamiona zaświadczenia w rozumieniu art. 217 § 2 pkt 1 Kpa., winno w treści odpowiadać wydanej decyzji o udzieleniu tego prawa ochronnego. Mając na uwadze, iż zaświadczenie stanowi jedynie potwierdzenie przez organ określonych faktów lub stanu prawnego, w sytuacji, w której zdaniem strony prawo ochronne obejmuje konkretny element znaku towarowego niewymieniony w świadectwie ochronnym, organ rozstrzygając sprawę nie może opierać się wyłącznie na treści świadectwa ochronnego, lecz powinien uwzględnić przede wszystkim treść decyzji o zarejestrowaniu znaku spornego oraz opis znaku, stanowiący załącznik do zgłoszenia, a więc jego integralną część. Jeżeli więc Urząd Patentowy RP udzielił prawa ochronnego na znak towarowy i stosownie do art. 150 ustawy – Prawo własności przemysłowej wydał stronie świadectwo ochronne na zarejestrowany znak, to wszelkie wątpliwości co do zakresu przyznanej ochrony powinno się rozstrzygać w oparciu o przyznane stronie świadectwo ochronne oraz wydaną decyzję o udzieleniu tego prawa z zastrzeżeniem, iż treść świadectwa ochronnego musi odpowiadać prawomocnej decyzji o udzieleniu prawa ochronnego.
W przypadku rozbieżności pomiędzy treścią świadectwa ochronnego a wydaną decyzją o udzieleniu prawa ochronnego na znak towarowy Urząd Patentowy RP zobowiązany jest stosownie do treści art. 150 ustawy – Prawo własności przemysłowej oraz art. 217 § 2 pkt 1 Kpa, wydać ponownie świadectwo ochronne stwierdzające udzielone decyzją prawo i temu prawu odpowiadające. Wydane ponownie świadectwo ochronne winno w swej treści zawierać adnotację o utracie mocy wydanego poprzednio świadectwa.
Kwestie ewentualnej rozbieżności pomiędzy świadectwem ochronnym, a wydaną decyzja o udzieleniu prawa ochronnego na znak Urząd uwzględni i wyjaśni, rozpoznając sprawę ponownie. Ponadto, trudno zgodzić się z wywodami uzasadnienia zaskarżonej decyzji dotyczącymi braku technicznych i prawnych możliwości dokonywania przez Urząd Patentowy oceny jakości towarów oznaczonych znakiem, na który udzielono ochrony, bowiem nie jakość produktu jest przedmiotem stawianego przez skarżącego zarzutu, lecz mylący charakter zarejestrowanego znaku w stosunku do przede wszystkim towaru "śmietanka do kawy" (str. 86 akt adm. wers 8 od dołu), a dodatkowo również do kawy (protokół rozprawy str. 169 akt adm.). Takie stanowisko organu prowadzi do wniosku, że zarzut naruszenia art. 8 pkt 3 u.z.t. przy rejestracji spornego znaku nie został w ogóle rozpatrzony.
Bez żadnych wątpliwości należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja pomija zarzut naruszenia art. 8 pkt 1 i 2, choć należy zgodzić się ze stanowiskiem organu zaprezentowanym w odpowiedzi na skargę, iż naruszenie wskazanych przepisów nie może być podane ogólnikowo, lecz w sposób konkretny. Skarżący zarzucił naruszenie art. 131 ust. 1 pkt 1 i 2 p.w.p. (str. 89 akt adm. 3 i 4 wers od dołu), korygując podstawę prawną naruszenia na rozprawie przed Urzędem Patentowym jako art. 8 pkt 1 i 2 u.z.t. jednakże wywody skarżącego na potwierdzenie tego zarzutu nie zostały w trakcie postępowania spornego sformułowane dostatecznie jasno. We wniosku skarżący podniósł, iż używanie kwestionowanego znaku, ze względu na renomę wizerunku kawy [...], stanowi pasożytnicze wykorzystanie oraz rozwodnienie zdolności odróżniającej znaku, nie odnosząc tego zarzutu jednak do konkretnego znaku. Nie jest wiadome, czy skarżący ma na myśli znak graficzny w postaci [...] kubka ze [...] paskiem, czy znak słowny [...], czy może inny znak. Złożone na rozprawie wyroki Sądu Okręgowego w [...] i Sądu Apelacyjnego w [...] dotyczące szeregu oznaczeń używanych przez uprawnionego, a uczestnika postępowania – firmę M. S.A. nie doczekały się szczegółowego omówienia przez skarżącego pod kątem postawionego zarzutu. Na rozprawie pełnomocnik skarżącego wskazał jedynie (protokół rozprawy str. 163 akt adm.), że wspomniane orzeczenia sądów cywilnych powinny być wzięte przez Urząd pod uwagę, ponieważ wynika z nich sprzeczność używania spornego znaku towarowego z dobrymi obyczajami (zasadami współżycia społecznego). Zarzut został omówiony szerzej przez pełnomocnika skarżącego dopiero na rozprawie przed Sądem, co znalazło wyraz w stanowisku złożonym jako załącznik do protokołu, nie mógł już jednak zostać wzięty pod uwagę przez Urząd Patentowy.
Przy wskazanych brakach w materiale dowodowym, Urząd Patentowy, jak już to wyżej zaznaczono, rozprawił się z postawioną kwestią naruszenia art. 8 pkt 1 i 2 u.z.t. niejako w sposób dorozumiany, uznając to za działanie logiczne, co wynika z odpowiedzi na skargę (str. 4 akt sądowych). Stanowisko takie nie znalazło uznania Sądu, tym bardziej że prowadzone w trybie postępowania spornego postępowanie o unieważnienie udzielonego prawa ochronnego na znak towarowy, przy wykorzystaniu środka procesowego jakim jest przeprowadzenie rozprawy, winno sprowokować organ do żądania uzupełnienia postawionych przez skarżącego zarzutów, przez wyjaśnienie na czym polega naruszenie bądź zagrożenie naruszenia praw majątkowych i osobistych skarżącego. W ocenie Sądu, niezależnie od tego, że zarzuty naruszenia art. 8 pkt 1 i 2 u.z.t. uzasadnione zostały w sposób niedoskonały, winny były doczekać się odpowiedzi organu. Tak się jednak nie stało, a więc Urząd Patentowy ponownie rozpatrując sprawę, odniesie się do postawionych zarzutów, a jeśli uzna, że konieczne jest doprecyzowanie przez skarżącego na czym polega naruszenie jego praw majątkowych lub osobistych, wezwie go do złożenia stosownych wyjaśnień w tej sprawie.
Przedstawione wyżej naruszenia prawa procesowego stanowią podstawę dla uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). O kosztach procesu Sąd orzekł na zasadzie art. 200 p.p.s.a
Powołane przepisy
art. 131 ust. 1 pkt 1art. 3 ust. 1 ustawyart. 131 ust. 1 ustawyart. 301art. 296 ust. 2 pkt 3art. 8 pkt 1art. 9 ust. 1 pkt 1art. 8 pkt 3art.164art. 9 ust. 1 pkt 2art. 6art. 10
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło