VI SA/Wa 1598/07

WyrokWSA w Warszawie2008-03-12

Skład orzekający: Halina Emilia Święcicka, Ewa Marcinkowska, Grażyna Śliwińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ samorządu adwokackiego może odmówić wpisu na listę adwokatów osobie, która zdała egzamin sędziowski, powołując się na brak rękojmi wykonywania zawodu, bez należytego zbadania jej dotychczasowego zachowania i praktyki zawodowej?
Ratio decidendi
Organy samorządu adwokackiego nie mogą odmówić wpisu na listę adwokatów osobie, która zdała egzamin sędziowski, powołując się na brak rękojmi wykonywania zawodu, bez przeprowadzenia wyczerpującego postępowania dowodowego i należytej analizy cech charakteru oraz dotychczasowego zachowania kandydata. Uzasadnienie odmowy musi być szczegółowe i poparte dowodami, a nie opierać się na dowolnych ocenach lub niepełnych ustaleniach faktycznych.
Stan faktyczny
Skarżący P.S. ubiegał się o wpis na listę adwokatów. Okręgowa Rada Adwokacka odmówiła wpisu, uznając, że kandydat nie daje rękojmi wykonywania zawodu z powodu jego zachowania podczas rozmowy kwalifikacyjnej. Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej utrzymało tę decyzję w mocy, powołując się m.in. na wyrok Trybunału Konstytucyjnego uznający za niekonstytucyjny przepis art. 66 ust. 1 pkt 2 Prawa o adwokaturze w zakresie, w jakim dopuszczał do wykonywania zawodu adwokata osobę, która nie wykazuje się odpowiednią praktyką prawniczą. Skarżący zarzucił organom brak należytego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego oraz dowolność w ocenie jego kwalifikacji.
Rozstrzygnięcie
1. uchyla zaskarżoną uchwałę oraz utrzymaną nią w mocy uchwałę Okręgowej Rady Adwokackiej w T. z dnia [...] marca 2006 r.; 2. stwierdza, że uchylone uchwały nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej na rzecz skarżącego P. S. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka Sędziowie Sędzia WSA Ewa Marcinkowska Sędzia WSA Grażyna Śliwińska (spr.) Protokolant Patrycja Wrońska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 marca 2008 r. sprawy ze skargi P. S. na uchwałę Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej z dnia [...] czerwca 2006 r. bez numeru w przedmiocie odmowy wpisu na listę adwokatów 1. uchyla zaskarżoną uchwałę oraz utrzymaną nią w mocy uchwałę Okręgowej Rady Adwokackiej w T. z dnia [...] marca 2006 r.; 2. stwierdza, że uchylone uchwały nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej na rzecz skarżącego P. S. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżoną uchwałą z dnia [...] czerwca 2006 r. Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej utrzymało w mocy uchwałę Okręgowej Rady Adwokackiej w [...] z dnia [...] marca 2006 r. odmawiającą wpisu P. S. na listę adwokatów. Jako podstawę prawną wskazało art. 65 pkt 1 – 3, art. 66 ust. 1 pkt 2 i art. 69 pkt 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. – Prawo o adwokaturze (Dz. U. z 2002 r. Nr 123, poz. 1058 ze zm. – dalej też jako p.o.a.). Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiły następujące ustalenia: Wnioskiem z dnia 23 stycznia 2006 r. P. S. ( dalej zwany skarżącym) zwrócił się do Okręgowej Rady Adwokackiej w [...] o wpis na listę adwokatów. Okręgowa Rada Adwokacka w [...] wskazując na odbyte studia prawnicze, złożony przez kandydata w 1996 r. egzamin sędziowski oraz jego zachowanie wobec członków korporacji, do której ubiega się o przyjęcie, stwierdziła, że nie daje on rękojmi wykonywania zawodu. Zarzuciła bowiem, że w czasie rozmowy kwalifikacyjnej nie tylko nie odpowiedział na pytania z zakresu znajomości tajemnicy adwokackiej i obrończej, lecz próbował wdać się w polemikę co do zasadności rozmowy w przedmiotowym zakresie. Powyższe zachowanie, zdaniem organu pierwszoinstancyjnego, potwierdza brak rękojmi wykonywania zawodu adwokata. Rozpoznając obszerne odwołanie od uchwały Okręgowej Rady Adwokackiej w [...], w którym przede wszystkim skarżący zakwestionował uprawnienie organu samorządu adwokackiego do przeprowadzenia egzaminu z jego wiedzy, Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej utrzymało w mocy zaskarżoną uchwałę organu I instancji. Organ odwoławczy ustalił, że nie zostało jeszcze zakończone postępowanie, toczące się od 1999 r. o wpis strony na listę aplikantów adwokackich. W zakresie rozpoznania odwołania od odmowy wpisu na listę adwokatów Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej zaznaczyło, iż kandydat po ukończeniu studiów na Wydziale Prawa [...] był etatowym aplikantem sądowym, we wrześniu 1996 r. złożył egzamin sędziowski z wynikiem "dobrym", po czym w latach 1996 – 1998 był asesorem sądowym w Sądzie Rejonowym we [...]. Od zakończenia tej pracy nie podejmował stałego zatrudnienia, pełniąc obowiązki nadzorcy sądowego w postępowaniu układowym. W uzasadnieniu uchwały wskazało, że w toku postępowania międzyinstancyjnego doszło do zmiany stanu prawnego, które Prezydium zobowiązane było uwzględnić. Przywołano wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 kwietnia 2006 r. ogłoszony w dniu 4 maja 2006 r., który uznał za niekonstytucyjny między innymi przepis art. 66 ust. 1 pkt 2 p.o.a., stanowiący podstawę wniosku o wpis na listę adwokatów w takim zakresie, w jakim dopuszczałby do wykonywania zawodu adwokata osobę, która nie wykazuje się odpowiednią praktyką prawniczą. Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej oceniło, że zakres doświadczenia zawodowego kandydata nie pozwala na przyjęcie, iż jest on należycie przygotowany do wykonywania zawodu adwokata. Zdaniem organu utrata mocy obowiązującej przepisu art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy – Prawo o adwokaturze powoduje, iż wniosek skarżącego nie znajduje oparcia w aktualnym stanie prawnym. Skarżący złożył obszerną skargę na powyższą uchwałę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnosząc o jej uchylenie i zwrot kosztów postępowania sądowego. W ocenie skarżącego Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej nie powinno rozpatrywać jego wniosku o wpis na listę adwokatów złożonego przed wejściem w życie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 19 kwietnia 2006 r. w oparciu o przepisy ukształtowane przez ten wyrok. Podkreślił, iż należało zastosować przepisy obowiązujące w dniu złożenia wniosku. Jednocześnie zaznaczył, iż nawet nieuprawnione zastosowanie ustawy z uwzględnieniem przywołanego wyroku Trybunału Konstytucyjnego nie uzasadniało podjęcia zaskarżonej uchwały. Wskazał, iż Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej zupełnie dowolnie uznało, iż zakres posiadanego przez niego doświadczenia zawodowego nie pozwala na przyjęcie, iż jest należycie przygotowany do wykonywania zawodu adwokata, bowiem pomimo, iż jest to kwestia kluczowa dla rozstrzygnięcia sprawy, brak jest w uzasadnieniu uchwały jej należytego wyjaśnienia. Zdaniem skarżącego, organ nie wskazał dlaczego uważa, iż kandydat nie jest należycie przygotowany do wykonywania zawodu adwokata lub czego brakuje w posiadanym przez niego doświadczeniu zawodowym. Poczynił zarazem porównanie jego doświadczenia zawodowego z doświadczeniem zawodowym wymaganym chociażby dla osób, które ukończyły aplikację adwokacką. Ponadto skarżący podnosząc, iż Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej nie ustosunkowało się w ogóle do zarzutów podniesionych w odwołaniu, ponownie je przywołał, negując między innymi prawidłowość przywołania w podstawie prawnej uchwały pierwszoinstancyjnej przepisu art. 69 ust. 1 ustawy – Prawo o adwokaturze. Wyjaśnił, iż powodem odmowy udzielenia odpowiedzi na pytanie dotyczące tajemnicy obrończej był brak uprawnień organu samorządu zawodowego do weryfikowania jego wiedzy w tym zakresie, przy czym zwrócił się do członków komisji o podanie podstawy prawnej dla poddania go egzaminowi. Podkreślił, iż argumentacja organu, zgodnie z którą przedmiotowe pytanie nie sprawdzało znajomości prawa przez kandydata jest nieuprawniona, bowiem tematyka, którego dotyczyło, objęta jest zakresem egzaminu adwokackiego określonym w art. 78 ust. 3 ustawy - Prawo o adwokaturze. Natomiast skarżący, zgodnie z art. 66 ust. 1 pkt 2 p.o.a. jest zwolniony z obowiązku składania egzaminu adwokackiego z uwagi na złożenie egzaminu sędziowskiego a wspomniana ustawa nie przewiduje wyjątków w zakresie tego zwolnienia, zarówno w zakresie przedmiotowym, ani też z uwagi na upływ czasu od złożenia stosownego egzaminu. Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, nie odnosząc się do argumentów strony. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, przy czym w świetle przepisu § 2 powołanego artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Ponadto, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. zwanej dalej p. p. s. a.). Rozpoznając przedmiotową sprawę pod tym kątem stwierdzić należy, iż skarga P. S. zasługuje na uwzględnienie, gdyż zarówno zaskarżona uchwała Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej, jak i utrzymana nią w mocy uchwała Okręgowej Rady Adwokackiej w [...] z dnia [...] marca 2006 r. naruszają przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Podstawę materialnoprawną odmowy wpisania skarżącego na listę stanowił art. 65 pkt 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. – Prawo o adwokaturze, zgodnie z którym na listę adwokatów może być wpisany ten, kto jest nieskazitelnego charakteru i swym dotychczasowym zachowaniem daje rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu adwokata. Kontrolując zgodność z prawem zaskarżonych uchwał o odmowie wpisu wnioskodawcy na listę adwokatów Sąd zważył, że ustawa z dnia 30 czerwca 2005 r. o zmianie ustawy – Prawo o adwokaturze i niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 163 poz. 1361), zachowała niezmienione wymogi uzyskania wpisu na listę adwokatów objęte art. 65 pkt 1 i pkt 2 p.o.a. zaś od wymogu objętego art. 65 pkt 4 p.o.a. tj. ukończenia aplikacji adwokackiej w RP i zdania egzaminu adwokackiego, zgodnie z nową treścią art. 66 ust. 1 pkt 2 p.o.a, zwolniła osoby, które zdały egzamin sędziowski, prokuratorski, radcowski lub notarialny. Zmieniona ustawa obowiązująca w dacie podejmowania uchwały przez Okręgową Radę Adwokacką w [...]. uprawniała więc do uzyskania wpisu na listę adwokatów wszystkie osoby, które spełniały: 1/ niezmienione przesłanki z art. 65 pkt 1 p.o.a. (były nieskazitelnego charakteru, swym dotychczasowym zachowaniem dawały rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu adwokata), 2/ przesłanki z art. 65 pkt 2 p.o.a. (korzystały w pełni z praw publicznych oraz posiadały pełną zdolność do czynności prawnych), 3/ przesłanki z art. 65 pkt 3 p.o.a. (ukończyły wyższe studia prawnicze w RP i uzyskały tytuł magistra lub ukończyły zagraniczne studia prawnicze uznane w RP), 4/ przesłanki z art. 66 ust. 1 pkt 2 p.o.a. (zdały egzamin sędziowski, prokuratorski, radcowski lub notarialny). Ustawa nie wprowadziła żadnych dodatkowych warunków wpisu na listę adwokatów dla osób, które legitymując się zdanym egzaminem sędziowskim, prokuratorskim, radcowskim lub notarialnym zostały zwolnione z wymogu ukończenia aplikacji adwokackiej i zdania egzaminu adwokackiego z art. 65 pkt 4 p.o.a. Tym samym, w przypadku osoby spełniającej powyższe kryterium, zakres oceny kandydata dokonywanej przez organ samorządu adwokackiego sprowadza się do zbadania, czy swym dotychczasowym zachowaniem daje on rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu adwokata. Należy jednocześnie przypomnieć, iż w orzeczeniach Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreślano, że na rękojmię w rozumieniu art. 65 p.o.a. składają się dwa elementy: 1/ cechy charakteru kandydata takie jak uczciwość w życiu prywatnym i zawodowym, pracowitość, poczucie odpowiedzialności za własne słowa i czyny, stanowczość odwaga cywilna, samokrytycyzm, umiejętność zgodnego współżycia z otoczeniem, 2/ dotychczasowe zachowanie odpowiadające ocenom moralnym i etycznym (por. wyrok NSA z dnia 5 kwietnia 2001 r. sygn. akt II SA 725/00 Lex nr 53476, wyrok NSA z dnia 18 sierpnia 1994 II SA 860/93 Wokanda 1995 nr 3 s.28). Nie ulega przy tym wątpliwości, iż organy samorządu adwokackiego rozstrzygając sprawę wniosku o dokonanie wpisu na listę adwokatów, były uprawnione do dokonania samodzielnej oceny w oparciu o zebrany w sprawie materiał dowodowy, czy ubiegający się o wpis kandydat do zawodu adwokata spełnia wszystkie przesłanki z art. 65 pkt 1 ustawy - Prawo o adwokaturze, w tym, czy jest on nieskazitelnego charakteru i swym dotychczasowym zachowaniem daje rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu adwokata. Wskazać należy, że na długo przed cytowanym wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego, bo już w orzeczeniu z 18 sierpnia 1994 r. (sygn. akt II SA 860/93) Naczelny Sąd Administracyjny przyjął, że rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu adwokata ocenia się według cech charakteru i dotychczasowego zachowania mogącego świadczyć o poziomie umiejętności udzielania pomocy prawnej. W uzasadnieniu wyroku odwołując się do dotychczasowego orzecznictwa NSA wskazano, iż na rękojmię wpływają dwa elementy: 1) cechy charakteru i 2) dotychczasowe zachowane osoby pragnącej zostać adwokatem. Przez nieskazitelność charakteru rozumie się zwykle szlachetność, prawość, uczciwość. Druga przesłanka powinna być analizowana w ścisłym powiązaniu z art. 1 ustawy - Prawo o adwokaturze określającego cele adwokatury (udzielanie pomocy prawnej). Chodzi więc o to, czy dana osoba poradzi sobie w zawodzie adwokata. Organy samorządu adwokackiego zarówno pierwszej, jak i drugiej instancji nie zajęły się analizą tej przesłanki. Organ I instancji upatrywał brak rękojmi kandydata w jego zachowaniu w czasie rozmowy kwalifikacyjnej de facto negatywnie je oceniając z powodu odmowy odpowiedzi na zadawane pytania dotyczące jego znajomości tajemnicy adwokackiej i obrończej, do czego nie był uprawniony. W decyzji tej brak jest pełnego stanu faktycznego, bowiem wynika z niej tylko, że kandydat złożył egzamin sędziowski. Okręgowa Rada Adwokacka w [...], co wynika z uzasadnienia jej uchwały, nie ustaliła nawet stanu faktycznego i nie dokonała oceny kwalifikacji zawodowych skarżącego na podstawie złożonych dokumentów ograniczając się do badania rękojmi poprzez odmowę udzielenia odpowiedzi na zadane pytania dotyczące wiedzy kandydata. Przedmiotem jej ustaleń i oceny nie była natomiast dotychczasowa praktyka zawodowa kandydata, przy czym organ pierwszoinstancyjny w ogóle nie odniósł się do powyższych zagadnień, zebranego materiału, opierając swoją ocenę wyłącznie na podstawie treści zapisu z posiedzenia powołanej przez siebie Komisji ds. przeprowadzenia rozmów z kandydatami ubiegającymi się o wpis na listę adwokatów. Organ odwoławczy nie tylko, że nie odniósł się do zarzutów odwołania, które kwestionowało możliwość sprawdzania wiedzy kandydata, ale ustalając stan faktyczny, a w nim dorobek zawodowy w postaci dwuletniego orzekania jako asesora, a także czynności nadzorcy sądowego w postępowaniu układowym - nie dokonał oceny prawnej tak zebranego materiału dowodowego. Powołał się wyłącznie na zmianę stanu prawnego jaka zaistniała w toku postępowania międzyinstancyjnego, tj. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 kwietnia 2006 r. ogłoszonego dnia 4 maja 2006 r., który uznał za niekonstytucyjny m.in. przepis art. 66 ust. 1 pkt 2 p.o.a. w takim zakresie, w jakim dopuszczałby do wykonywania zawodu adwokata osobę, która nie wykazuje się odpowiednią praktyką prawniczą. Uznał arbitralnie, w jednym zdaniu, że do sytuacji odwołującego bezpośrednio odnoszą się skutki cytowanego wyroku, bowiem zakres jego doświadczenia zawodowego, którego w istocie nie ocenił, nie pozwala na przyjęcie, iż jest on należycie przygotowany do wykonywania zawodu adwokata. Podkreślić przy tym należy, że Trybunał Konstytucyjny uznał za mankament ustawy brak jednoznacznego określenia przesłanek oceny rękojmi, ale nie stwierdził w tym zakresie niekonstytucyjności normy prawnej, formułując jednocześnie zalecenia dla ustawodawcy. W ocenie Sądu w niniejszej sprawie organy administracji nie zebrały i nie rozpatrzyły w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego do czego zobowiązane są na podstawie art. 7 i 77 k.p.a., nie wykazując tym samym należytej dbałości o dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy. Wydanie prawidłowej decyzji w każdym przypadku powinno poprzedzać dokładne ustalenie i rozważenie stanu faktycznego sprawy stosownie do art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. Dopiero bowiem pewność, że ustalenia faktyczne zostały poczynione niewadliwie, zezwala na formułowanie przesądzających ocen co do zaistnienia w konkretnym przypadku przesłanek uregulowanych przez prawo materialne. W konsekwencji, zdaniem Sądu, niemożliwe jest skontrolowanie prawidłowości podjętych uchwał, w sytuacji, w której zarówno Okręgowa Rada Adwokacka w [...] jak i Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej nie wyjaśniły, dlaczego przyjęły, że dotychczasowe zachowanie skarżącego, cechy jego osobowości i dotychczasowa praktyka zawodowa świadczą, że nie daje on rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu adwokata. Mając powyższe na względzie i pomimo, że organ zaznaczył w uzasadnieniu uchwały, iż nie badał stopnia znajomości prawa przez skarżącego, a kwestionowane pytanie miało służyć ocenie przygotowania P. S. do zawodu, to w ocenie Sądu z zapisu rozmowy wynika, że zadane skarżącemu pytanie miało charakter stricte merytoryczny, mający za zadanie wyłącznie sprawdzenie, czy strona dysponuje znajomością stosownych unormowań regulujących wykonywanie zawodu adwokata. Tymczasem żaden z przepisów prawa nie daje podstawy do poddania egzaminowi osobę, która odbyła aplikację sędziowską zakończoną pozytywnie zdanym egzaminem. W sytuacji, gdy aplikacja i egzamin sędziowski przygotowuje i weryfikuje przydatność konkretnych osób do podjęcia wysoce odpowiedzialnej funkcji sędziego, nie istnieją przesłanki do kwestionowania przygotowania zawodowego, jakie przynosi aplikacja sędziowska zakończona egzaminem. Oczywiście, jak to stwierdzone zostało wyżej, w toku postępowania o wpis na listę adwokatów samorząd adwokacki, może a nawet powinien badać, czy konkretna osoba ubiegająca się o wpis na listę adwokatów daje rękojmię należytego wykonywania zawodu, ale rękojmi rozumianej jako zespołu cech charakteru i dotychczasowego zachowania mogącego świadczyć o poziomie umiejętności udzielania pomocy prawnej. Z pewnością rękojmi nie dowodzi weryfikacja znajomości aktualnie obowiązującego prawa. W tym miejscu nie można też pominąć wyrażonego w uchwale przekonania organu, zdaniem Sądu niepopartego stanowiskiem strony, o braku pewności, czy ubiega się o wpis na listę adwokatów, czy też aplikantów adwokackich. Z załączonego do akt zapisu rozmowy wynika, iż skarżący wyraźnie sformułował swoje stanowisko wnosząc o rozpoznanie wniosku o wpis na listę adwokatów. Organ odwoławczy rozpatrując odwołanie nie ustosunkował się natomiast w ogóle do zarzutów strony skarżącej w nim podniesionych, a dotyczących przede wszystkim prawidłowości prowadzonego postępowania administracyjnego w zakresie badania rękojmi wykonywania zawodu. Zwrócił uwagę na fakt, iż organ odwoławczy nie wyjaśnił stronie, dlaczego zastosował konkretne przepisy prawa materialnego w sytuacji, w której zmiana tych przepisów miała miejsce w czasie między podjęciem uchwały w I instancji, a rozpoznaniem odwołania. Wspomnieć bowiem należy, iż jako przejaw działania wypełniającego ujęty w art. 11 k.p.a. postulat wyjaśnienia stronom zasadności przesłanek, którymi kieruje się organ przy załatwieniu sprawy, uważa się między innymi wytłumaczenie stronie, dlaczego organ zastosował dany przepis do konkretnych ustaleń lub uznał go za niewłaściwy (tak B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, W-wa 2005 r. str. 88). Stwierdzając należyte przygotowanie do wykonywania zawodu adwokata Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej nie przywołało jednakże na poparcie swojego stanowiska żadnego uzasadnienia związanego z doświadczeniem zawodowym kandydata, które pozwalałoby na postawienie tezy o braku jego przygotowania do wykonywania zawodu adwokata, przez co naruszony został przepis art. 107 § 3 k.p.a. w sposób mający wpływ na wynik sprawy. Jak wskazał natomiast Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 11 listopada 2007 r. sygn. akt II GSK 196/2007 (System Informacji Prawnej LEX nr 324509) wskazanie braku wymaganej praktyki w zawodzie prawniczym jako przyczyny odmowy wpisu na listę adwokatów jest dopuszczalne tylko wówczas, gdy twierdzenia te poparte są dowodami. Podkreślenia wymaga, iż z obowiązku przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego mającego na celu prawidłowe ustalenie stanu faktycznego - zdaniem Sądu - organu odwoławczego nie zwalniał fakt wydania przez Trybunał Konstytucyjny w dniu 19 kwietnia 2006 r. wyroku, w którym uznał art. 66 ust. 1 pkt 2 p.o.a. za niekonstytucyjny w zakresie, w jakim stwarza możliwości dopuszczenia do wykonywania zawodu adwokata osoby, która po złożeniu wskazanych w nim egzaminów nie wykazuje się odpowiednią praktyką w zawodzie prawniczym. Z kolei z uzasadnienia orzeczenia wynika, iż przepis ten może stanowić podstawę wpisu na listę adwokatów tych osób, które nie odbyły aplikacji adwokackiej i nie złożyły egzaminu adwokackiego, lecz zdały egzamin sędziowski, prokuratorski, radcowski czy notarialny. Jednakże przed dokonaniem takiego wpisu należy zbadać, czy osoba ubiegająca się o wpis może wykazać się stażem i doświadczeniem zawodowym, profilującym umiejętności praktyczne aplikacji zakończonej egzaminem. Dlatego też w toku postępowania zainicjowanego wnioskiem osoby wymienionej w art. 66 ust. 1 pkt 2 Prawa o adwokaturze o wpis na listę adwokatów, samorząd adwokacki może, a nawet powinien badać także, czy konkretna osoba ubiegająca się o taki wpis daje rękojmię należytego wykonywania zawodu adwokata. Przesłankami oceny winny być m.in. czas trwania aplikacji, zakres przedmiotowy szkolenia oraz praktyczny kontakt z wykonywaniem danego zawodu prawniczego. Dla poczynienia powyższych ustaleń niezbędne jest jednak przeprowadzenie postępowania dowodowego odpowiadającego podstawowym zasadom postępowania administracyjnego, czego organy samorządu adwokackiego w przedmiotowej sprawie nie uczyniły. Mając na uwadze powyższe, Sąd doszedł do przekonania, że sprawa wymaga ponownej szczegółowej analizy organu we wskazanym wyżej kierunku z uwzględnieniem poczynionych uwag. Aby zaskarżone rozstrzygnięcie ocenić w sposób prawidłowy, Sąd musi dysponować stanowiskiem organu zawierającym odniesienie do wszystkich zarzutów stawianych przez stronę skarżącą. Sąd administracyjny nie czyni bowiem własnych ustaleń w sprawie, a jedynie ocenia zaskarżony akt pod względem jego zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi. Taka kontrola jest jednak możliwa tylko w warunkach wyczerpujących istotę zagadnień ustaleń faktycznych i prawnych dokonanych przez organ administracyjny rozstrzygający sprawę, których w niniejszej sprawie nie poczyniono. Jak wcześniej wskazano, uzasadnienie zaskarżonych uchwał nie spełnia wymogów stawianych przez normę zawartą w przepisie art. 107 § 3 k.p.a., zgodnie z którą uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne decyzji powinno zawierać wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd orzekł, jak w wyroku, działając na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. Rozstrzygnięcie w kwestii wykonalności zostało wydane w oparciu o art. 152 p.p.s.a., zaś o zwrocie kosztów postępowania Sąd orzekł po myśli art. 200 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło