VI SA/Wa 160/06

WyrokWSA w Warszawie2006-04-25

Skład orzekający: Dorota Wdowiak, Małgorzata Grzelak, Agnieszka Łąpieś – Rosińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Narodowy Fundusz Zdrowia ma obowiązek refundować koszty leczenia stomatologicznego w znieczuleniu ogólnym osobie, która nie jest upośledzona umysłowo w stopniu znacznym lub głębokim, ale posiada inne schorzenia uniemożliwiające leczenie bez takiego znieczulenia?
Ratio decidendi
Narodowy Fundusz Zdrowia nie ma obowiązku refundowania kosztów leczenia stomatologicznego w znieczuleniu ogólnym, jeśli osoba ubiegająca się o refundację nie spełnia kryterium upośledzenia umysłowego w stopniu znacznym lub głębokim, nawet jeśli inne schorzenia medyczne wskazują na potrzebę takiego znieczulenia. Prawo do refundacji jest ściśle określone przepisami rozporządzenia Ministra Zdrowia, które ogranicza tę możliwość do wskazanej grupy pacjentów.
Stan faktyczny
Skarżąca L. R. wniosła o sfinansowanie kosztów leczenia stomatologicznego w znieczuleniu ogólnym z powodu swoich schorzeń uniemożliwiających leczenie bez niego. Narodowy Fundusz Zdrowia odmówił refundacji, wskazując, że zgodnie z przepisami, refundacja w znieczuleniu ogólnym przysługuje tylko osobom upośledzonym umysłowo w stopniu znacznym lub głębokim, czego skarżąca nie spełniała. Decyzje organów obu instancji zostały utrzymane w mocy. Skarżąca wniosła skargę do WSA, podnosząc, że organy nie wskazały jej miejsca, gdzie mogłaby uzyskać leczenie odpowiadające jej stanowi zdrowia.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Wdowiak Sędziowie Asesor WSA Małgorzata Grzelak (spr.) Asesor WSA Agnieszka Łąpieś – Rosińska Protokolant Patrycja Wrońska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 kwietnia 2006r. sprawy ze skargi L. R. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] grudnia 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy sfinansowania kosztów leczenia stomatologicznego w znieczuleniu ogólnym. oddala skargę Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia [...] grudnia 2005r. Nr [...], Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia – działając na podstawie przepisu art. 102 ust.5 pkt 24 w zw z art. 110 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz.U. z 2004 r. Nr 210, poz. 2135) – po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez Panią L. R. (skarżącą) od decyzji Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] sierpnia 2005r. znak [...] w sprawie odmowy prawa do refundacji kosztów sanacji jamy ustnej w znieczuleniu ogólnym, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Z akt sprawy wynika, iż pismem z dnia [...] lipca 2005r. skarżąca zwróciła się do Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia (dalej jako: Dyrektor NFZ) z wnioskiem o sfinansowanie kosztów leczenia stomatologicznego w znieczuleniu ogólnym w wysokości 2350 złotych. Skarżąca podała, że choroby na które cierpi uniemożliwiają jej leczenie zębów bez znieczulenia ogólnego. Do wniosku dołączyła stosowną dokumentację medyczną oraz orzeczenie lekarza orzecznika Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] czerwca 2003r. Nr [...], z którego wynika, że uznana została za całkowicie niezdolną do pracy i samodzielnej egzystencji. W wyniku rozpatrzenia powyższego wniosku, Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia – działając w oparciu o przepisy art. 109 i art. 107 ust. 5 pkt 16 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych wydał w dniu [...] sierpnia 2005r. decyzję, na podstawie której odmówił Pani L. R. refundacji wnioskowanego leczenia. W uzasadnieniu decyzji podniesiono, że zgodnie z art. 31 ust.2 i 3 w/w ustawy świadczeniobiorca ma prawo do świadczeń zakwalifikowanych jako świadczenie gwarantowane. Natomiast w wykazie tych świadczeń zamieszczonym w załączniku Nr 1 do Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 24 listopada 2004r. w sprawie wykazu gwarantowanych świadczeń lekarza dentysty i materiałów stomatologicznych oraz dokumentu potwierdzającego uprawnienia do tych świadczeń (Dz.U. Nr 261,poz.2601) wnioskowane świadczenie przysługuje wyłącznie ubezpieczonym upośledzonym umysłowo w stopniu znacznym lub głębokim. Ponieważ Pani wnioskodawczyni nie spełnia wymogów określonych w rozporządzeniu, w ocenie organu, konieczne było wydanie decyzji odmawiającej refundacji. W odwołaniu od powyższej decyzji, skarżąca ponownie zaakcentowała swoją trudną, specyficzną sytuację zdrowotną. Ponadto powołała się na złą sytuację materialną, która uniemożliwia jej poniesienie kosztów leczenia (k. 60-64 akt adm.) W wyniku rozpatrzenia powyższego odwołania, Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia wydał w dniu [...] grudnia 2005r. decyzję Nr [...] na podstawie której – działając w oparciu o przepis art. 102 ust.5 pkt.24 w zw z art. 110 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy przedstawił sytuację zdrowotną Pani L. R., powołał się na przepisy wskazane przez organ I instancji, oraz przywołał argumentacje podaną w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] sierpnia 2005r. Prezes NFZ wskazał, że brak jest podstaw prawnych do dokonania refundacji kosztów wnioskowanego leczenia, z przyczyn podanych w uzasadnieniu decyzji organu I instancji. Organ dodał ponadto, iż w tym zakresie Prezes NFZ działa w granicach wyznaczonych obowiązującymi przepisami powołanych ustaw, a więc w sprawie niniejszej nie może mieć zastosowania działanie w granicach uznania administracyjnego. W dniu [...] grudnia 2005r.(k.6 akt sądowych) Pani L. R. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] grudnia 2005r. Nie kwestionując ustaleń faktycznych dokonanych w toku postępowania administracyjnego strona podniosła, że nie zgadza się z powyższą decyzją. Skarżąca ponownie opisała swoją sytuację zdrowotną i materialną oraz zarzuciła, że organ nie wskazał w decyzji gdzie może wykonać sanację jamy ustnej w warunkach odpowiadających jej stanowi zdrowia. W odpowiedzi na skargę Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko. Zaakcentował, że nie kwestionuje zasadności przeprowadzenia leczenia w sposób proponowany przez lekarzy prowadzących leczenie Pani skarżącej, jednakże w rozpatrywanym przypadku nie można udzielić refundacji, gdyż Pani L. R. nie jest zaliczona do osób upośledzonych umysłowo w stopniu znacznym lub głębokim, a jedynie w takim przypadku możliwa jest refundacja kosztów sanacji jamy ustnej w znieczuleniu ogólnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu, Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu. Ponadto, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej jako p.p.s.a.). W ocenie Sądu, analizowana pod tym kątem skarga Pani L. R. nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] grudnia 2005r. Nr [...] oraz utrzymana nią w mocy decyzja Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ z dnia [...] sierpnia 2005r. nie naruszają prawa. Z akt sprawy wynika, że wniosek o refundację został złożony pod rządami ustawy z dnia 27 sierpnia 2004r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz.U. z 2004r, Nr 210, poz.2135, zwanej dalej "ustawą o świadczeniach"), a zatem prawidłowe jest stanowisko organu, że przepisy tego aktu prawnego stanowiły materialno-prawną podstawę zaskarżonych decyzji. Zgodnie z art. 31 ust.1 i 2 w/w ustawy świadczeniobiorca ma prawo wyboru lekarza dentysty spośród lekarzy dentystów, którzy zawarli umowę o udzielenie świadczeń opieki zdrowotnej, oraz do świadczeń zdrowotnych lekarza dentysty i materiałów stomatologicznych stosownych przy udzielaniu tych świadczeń zakwalifikowanych jako świadczenia gwarantowane dla tych osób. Przepis art. 31 ust.4 ustawy o świadczeniach, jest delegacją ustawową dla Ministra Zdrowia ( ...), do określenia w drodze rozporządzenia wykazu świadczeń lekarza dentysty, o których mowa w ust.1 i 2 tego przepisu, materiałów stomatologicznych oraz rodzaju dokumentu potwierdzającego uprawnienia do tych świadczeń (..). Minister Zdrowia, na podstawie powołanego art. 31 ust.4 omawianej ustawy wydał w dniu 24 listopada 2004r. Rozporządzenie, opublikowane w Dz.U. z 2004r. Nr.261, poz. 2601 w sprawie wykazu gwarantowanych świadczeń lekarza dentysty i materiałów stomatologicznych oraz rodzaju dokumentu potwierdzającego uprawnienia do tych świadczeń. W § 1 pkt 1 tego aktu Minister ustalił, że wykaz świadczeń zdrowotnych lekarza dentysty zakwalifikowanych jako świadczenia gwarantowane, stanowi załącznik nr 1 do rozporządzenia. W wykazie świadczeń wskazanych w załączniku Nr 1 nie ma wymienionej możliwości znieczulenia ogólnego przy wykonywaniu świadczeń gwarantowanych. Możliwość takiego znieczulenia przysługuje, zgodnie z § 2 omawianego Rozporządzenia, osobom upośledzonym umysłowo w stopniu znacznym lub głębokim, jeżeli wynika to ze wskazań medycznych. Dokumentem potwierdzającym uprawnienia, jest orzeczenie o niepełnosprawności, o którym mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 6 c ust. 9 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 123, poz. 776, ze zm.). W rozpatrywanej sprawie poza sporem jest, że Pani L. R., z uwagi na liczne schorzenia m.in. zaburzenia krzepnięcia krwi z powodu niedoboru czynnika VII oraz epilepsję pourazową i związaną z tym możliwość powikłań, ma wskazania do zabiegu sanacji jamy ustnej w znieczuleniu ogólnym. Jednakże w rozpatrywanym przypadku refundacja w/w zabiegu nie jest możliwa, bowiem Pani L. R., nie dysponuje orzeczeniem o niepełnosprawności zaliczającym skarżącą do osób upośledzonych umysłowo w stopniu znacznym lub głębokim, a tylko w takim przypadku, możliwe byłoby zrefundowanie zabiegu sanacji jamy ustnej w znieczuleniu ogólnym. Pani L. R. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zwraca się z prośbą, aby "lekarz sądowy, który zapozna się z dokumentacją wskazał jej konkretne miejsce, gdzie będzie mogła mieć wyleczone zęby". Niestety, w rozpatrywanej sprawie z uwagi na specyfikę postępowania przed sądami administracyjnymi, nie jest możliwe powołanie biegłego sądowego, a sąd administracyjny, jak już wyżej wskazano, ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej legalności, na podstawie akt sprawy administracyjnej, w której decyzję wydano. Niewątpliwie z uwagi na trudną sytuację zdrowotną i finansową, w jakiej znajduje się Pani skarżąca, wydaje się konieczne wskazanie Pani L. R. przez organ tj Dyrektora Oddziału Wojewódzkiego NFZ wszystkich możliwych sposobów wnioskowanego leczenia z uwzględnieniem specyfiki tego przypadku. Dyrektor Oddziału NFZ winien, bowiem mieć na uwadze treść art.65 ustawy o świadczeniach zdrowotnych, który stanowi, że ubezpieczenie zdrowotne jest oparte w szczególności na zasadach równego traktowania oraz solidarności społecznej i zapewnienia ubezpieczonemu równego dostępu do świadczeń opieki zdrowotnej i wyboru świadczeniodawców spośród tych, którzy zawarli umowę z Funduszem, z zastrzeżeniem wyjątków, które nie mają zastosowania w rozpatrywanej sprawie. Gdy tymczasem w niniejszej sprawie, specyficzna sytuacja zdrowotna Pani skarżącej, co organ sam przyznaje, nie pozwala na wykonanie u niej koniecznego zabiegu, a więc w tym przypadku "równy dostęp do świadczeń zdrowotnych", o którym mowa w powołanym przepisie art. 65 ustawy, stał się iluzoryczny. Należy przy tym jednocześnie wskazać, iż brak szczegółowych wskazówek w zaskarżonej decyzji, co do dalszego sposobu leczenia Pani L. R., nie może stanowić podstawy do uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia. Mając na względzie powyższe, należy stwierdzić, iż zaskarżona decyzja jest prawidłowa a zatem skargę należało, na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalić.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło