VI SA/Wa 1602/19

WyrokWSA w Warszawie2019-12-05

Skład orzekający: Aneta Lemiesz, Jakub Linkowski, Grzegorz Nowecki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna nałożona na przewoźnika drogowego za nierejestrowanie przez kierowcę aktywności na karcie kierowcy jest zasadna, jeśli kierowca nie wykazał, że jazda odbywała się na terenie zamkniętym lub była związana z czynnościami wyłączonymi z obowiązku rejestracji?
Ratio decidendi
Kara pieniężna za nierejestrowanie aktywności na karcie kierowcy jest zasadna, jeśli przewoźnik nie udowodni, że jazda odbywała się na terenie zamkniętym i nie była związana z przewozem, lub że naruszenie nastąpiło z przyczyn od niego niezależnych i nieprzewidywalnych. Ciężar dowodu w tym zakresie spoczywa na przedsiębiorcy.
Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznał skargę C.Z. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego (GITD), która utrzymała w mocy decyzję o nałożeniu na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 5 000 zł. Kara została nałożona za nierejestrowanie przez kierowcę aktywności na karcie kierowcy podczas przewozu drogowego w określonych dniach maja i czerwca 2018 r. Skarżący zarzucił m.in. naruszenie zasad prowadzenia postępowania dowodowego przez inspektorów oraz brak zbadania, czy jazda odbywała się po drodze publicznej, czy poza nią.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aneta Lemiesz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jakub Linkowski Sędzia WSA Grzegorz Nowecki Protokolant st. sekr. sąd. Katarzyna Zielińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 grudnia 2019 r. sprawy ze skargi C.Z. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2018 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie ustawy o transporcie drogowym oddala skargę Zaskarżoną decyzją z dnia [...] października 2018 r., nr [...], Główny Inspektor Transportu Drogowego ("GITD"), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 5 lipca 2018 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r., poz. 1481), art. 4 pkt 22 lit a, art. 92a, art. 92c ustawy z dnia 6 września 2011 r. o transporcie drogowym (Dz.U. z 2017 r., poz. 2200; dalej "u.t.d."), lp. 6.2.1 załącznika nr 3 do u.t.d., art. 32 ust. 3, art. 34 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/1985 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (Dz.U.UE L 201460.1 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania Pana C. Z., utrzymał decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2018 r., nr [...] , o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 5 000 zł. Ww. decyzje zostały wydane w następujących okolicznościach. W wyniku kontroli drogowej przeprowadzonej w dniu [...] czerwca 2018 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego, decyzją z dnia [...] lipca 2018 r., nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości 5 000 zł. Strona wniosła odwołanie. Główny Inspektor Transportu Drogowego, po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] października 2018 r. utrzymał zaskarżoną decyzję w całości w mocy. Podstawę faktyczną ww. decyzji stanowiło nierejestrowanie za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji GITD wskazał, że stosownie do art. 92a ust. 1 u.d.t., podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 do 10 000 zł za każde naruszenie. Zgodnie z art. 92a ust. 2 u.t.d. suma kar pieniężnych nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej nie może przekroczyć 10 000 zł. Na podstawie art. 92c ust. 1 u.t.d., nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli: 1. okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, lub 2. za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ, lub 3. od dnia ujawnienia naruszenia upłynął okres ponad 2 lat. Następnie organ wskazał, że zgodnie z art. 4 pkt 22 lit. a) i lit. h) u.t.d. obowiązki lub warunki przewozu drogowego - obowiązki łub warunki wynikające z przepisów ustawy (u.t.d.) oraz rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz.Urz. L 370 z 31.12.1985, str. 21) i rozporządzenia WE nr 561/2006. Organ odwoławczy stwierdził, że w niniejszej sprawie nie znalazł zastosowania art. 189a § 2 pkt 1-3 k.p.a. Ponadto, zastosowania nie znalazł również art. 189e oraz art. 189f, które regulują przesłanki odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej oraz udzielenia pouczenia. Kwestie te zostały uregulowane odrębnie przez ustawę o transporcie drogowym w art. 92a w związku z art. 93 ust. 1 u.d.t. Reguła kolizyjna wyrażona w art. 189 § 2 kpa daje w tym zakresie pierwszeństwo przepisom odrębnym, a nie przepisom zawartym w dziale IVa k.p.a. Odnośnie stwierdzonego naruszenia organ przytoczył treść art. 34 rozporządzenia 165/2014 i wskazał, że konsekwencją tego rozwiązania jest treść Ip. 6.2.1 załącznika nr 3 do ww. ustawy, który karą pieniężna w wysokości 5.000 zł sankcjonuje nierejestrowanie za pomocą w urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub na karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi. Organ odwoławczy stwierdził, że zostało udowodnione na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego w postaci m.in. danych cyfrowych pobranych z tachografu zamontowanego w kontrolowanym pojeździe, protokołu kontroli, protokołu przesłuchania świadka, wydruków z tachografu, że w dniach 17, 18, 21, 22, 25 maja 2018 r. oraz 4, 5, 7, 13 czerwca 2018 r. strona wykonywała przewóz drogowy pojazdem o nr rej. [...] , w trakcie którego karta kierowcy kierującego pojazdem nie była zalogowana do tachografu. Powyższe zostało stwierdzone w dniu [...] czerwca 2018 r. podczas kontroli pojazdu marki Mercedes-Benz o nr rej. [...] , należącego do przedsiębiorcy Pana C. Z. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą C. Kontrolowany pojazd prowadzony był przez kierowcę Pana A. P. W trakcie czynności kontrolnych wykonywanych kabinie kontrolowanego pojazdu kontrolujący znaleźli notatnik kierowcy, w którym zapisane były aktywności kierowcy w dniach, w których m.in. prowadzony był pojazd o nr rej. [...] bez zalogowania karty kierowcy. Ponieważ przedmiotowa kontrola ujawniła wykonywanie jazdy bez zalogowanej karty kierowcy inspektorzy przesłuchali kontrolowanego kierowcę w charakterze świadka - po wcześniejszym pouczeniu go o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań celem ustalenia osoby która mogła się dopuścić ww. naruszeń. Świadek A. P. zeznał, że nie wie kto w kontrolowanym okresie prowadził pojazd o nr rej. [...] bez zalogowanej karty kierowcy. Kierowca nie udzielił jasnej odpowiedzi dlaczego istnieje zbieżność pomiędzy okresami, w których pojazdem o nr rej. [...] wykonywana była jazda bez zalogowanej aktywności, a podobnymi okresami zapisanymi w notesie kierowcy. Organ odwoławczy wyjaśnił, że jazda bez karty kierowcy w miejscu załadunku pojazdu na terenie zamkniętym, nie będącym droga publiczną jest dozwolona z łączoną funkcją OUT, wówczas gdy jazda nie jest związana z realizowanym przewozem. Natomiast gdy kierowca wykonuje jazdę bez zalogowanej karty kierowcy w związku z wykonywanym przewozem to, mimo że jazda odbywa się na terenie zamkniętym, np. kierowca przyjeżdża na miejsce załadunku gdzie po wyjęciu karty kierowcy porusza się po placu w celu załadunku lub rozładunku pojazdu, a następnie loguje kartę i wykonuje dalej przewóz, to dochodzi do naruszenia określonego w Ip. 6.2.1 załącznika nr 3 do u.t.d. W przedmiotowej sprawie przedsiębiorca nie wykazał, że jazda bez zalogowanej karty kierowcy była wykonywana na terenie zamkniętym jak również, że jazda ta nie była związana z wykonywanym przez kierowcę przewozem. Z danych pobranych z tachografu wynika, że pojazdem bez zalogowanej karty kierowcy w dniach 17, 18, 21, 22, 25 maja 2018 r. oraz 4, 5, 7, 13 czerwca 2018 r. wykonywane były przewozy na dystansach od kilkunastu do kilkudziesięciu kilometrów co dowodzi, że jazdy bez zalogowanej karty kierowcy odbywały się po drogach publicznych, a tym samym kierowca prowadzący pojazd obowiązany był rejestrować swoją aktywność na karcie kierowcy. Ujawnione naruszenie zostało opisane w protokole kontroli drogowej nr [...] z dnia [...] czerwca 2018 r. Odnosząc się do zastrzeżeń strony co do sposobu przeprowadzenia kontroli i sposobu uzyskania materiałów dowodowych organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z art. 50 ust. 1 lit. a u.t.d., do zadań Inspekcji należy kontrola przestrzegania obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w art. 4 pkt 22. Z przepisu powyższego wynika, że w trakcie kontroli inspektorzy Inspekcji Transportu Drogowego mają prawo wchodzenia do kabiny kontrolowanego pojazdu w celu zbadania, czy do tachografu nie jest podpięte niedozwolone urządzenie zakłócające pracę tachografu oraz sprawdzenia czy kierowca prawidłowo rejestruje swój czas pracy. Inspektorzy kontrolują również dokumenty przewozowe. Ponieważ notes kierowcy leżał na wierzchu obok dokumentów przewozowych został przez kontrolujących sprawdzony w celu ustalenia, czy kierowca nie zapisuje tam faktycznych okresów swojej aktywności podczas prowadzenia pojazdu. Uprawnienie inspektorów do przeglądania i analizowania takich dokumentów wynika z art. 6 ust. 1 lit. e rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679, zgodnie z którym przetwarzanie jest zgodne z prawem wyłącznie w przypadkach, gdy - i w takim zakresie, w jakim - spełniony jest co najmniej jeden z poniższych warunków przetwarzanie jest niezbędne do wykonania zadania realizowanego w interesie publicznym lub w ramach sprawowania władzy publicznej powierzonej administratorowi. Inspektorzy po przejrzeniu notesu kierowcy zawierającego zapisy jego pracy skserowali dokument i oddali kierowcy, notes kierowcy nie został zatrzymany lecz wrócił do właściciela. GITD podkreślił, że skoro notes zawierał dane dotyczące pracy kierowcy, wprowadzone przez kierowcę na okoliczność wykazania faktycznej aktywności mógł być skontrolowany przez inspektorów Inspekcji Transportu Drogowego, których celem było zbadanie stosowania się kierowcy do przepisów regulujących transport drogowy. Cel ustalenia stosowania się przez kierowcę do przepisów regulujących transport drogowy, a więc interes publiczny uzasadniał przetworzenie danych zawartych w notesie kierowcy. Niemniej - jak wskazał GITD - to nie dane z notesu kierowcy świadczą o przedmiotowym naruszeniu lecz dane pobrane z tachografu oraz wydruki. Strona zawiadomiona o prowadzonym postępowaniu nie wykazała, że jazda bez zalogowanej karty kierowcy odbywała się po terenie zamkniętym w warunkach, w których kierowca miał prawo nie rejestrować swojej aktywności tym samym nie wykazała istnienia okoliczności zwalniających ją od odpowiedzialności za przedmiotowe naruszenie. Ponieważ to strona była podmiotem faktycznie wykonującym przewóz drogowy, a nie kierowca prowadzący pojazd w imieniu przedsiębiorcy, dlatego za ujawnione naruszenie odpowiedzialność ponosi przedsiębiorca w którego imieniu kierowca wykonując transport drogowy nie rejestrował swojej aktywności na karcie kierowcy. Strona pismem z dnia 30 października 2018 r. wniosła skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zaskarżając ją w całości. W skardze strona powołując treść art. 50 i art. 73 ust. 1 u.t.d. wskazuje, iż inspektor w czasie kontroli drogowej nie był upoważniony do przeszukania pojazdu. Strona zauważa, iż w taki właśnie sposób inspektorzy weszli w posiadanie notesu, zawierającego "jakieś" zapisy, który to notes nie wiadomo nawet do kogo należał. Powyższe działanie organu - zdaniem strony - narusza art. 6 i art. 7 k.p.a. Strona zarzuciła także, że nie zbadano, czy jazda z włączoną funkcją OUT w tachografie była wykonywana po drodze publicznej, czy poza nią, czy może w ramach napraw i konserwacji zgodnie z art. 3 lit. g Rozporządzenia (WE) 561/2006. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. GITD w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jest nieuzasadniona. Kara - na podstawie art. 92a ust. 1 i art. 93 u.t.d. w związku z zał. nr 3 do u.t.d. lp. 6.2.1. - została nałożona za nierejestrowanie za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub karcie kierowcy wskazać w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi. Okoliczność wykonywania przewozów drogowych, w trakcie których karta kierowcy nie była zalogowana do tachografu, została stwierdzona na podstawie całokształtu dowodów zebranych w sprawie, tj. danych cyfrowych pobranych z tachografu zamontowanego w kontrolowanym pojeździe, protokołu kontroli stanowiącym dokument urzędowy w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a., protokołu przesłuchania świadka, wydruków z tachografu, że w dniach 17, 18, 21, 22, 25 maja 2018 r. oraz 4, 5, 7, 13 czerwca 2018 r. Istotnych zatem ustaleń dokonano zgodnie z art. 75 § 1, art. 76 § 1, art. 77 § 1 i 80 k.p.a. Notatki kierowcy nie były niezbędne do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy stąd brak podstaw do oceny przez Sąd tego dowodu, a także do oceny działania inspektorów Inspekcji Transportu Drogowego, którzy się tym dowodem posłużyli. W sprawie nie doszło zatem do zarzucanego naruszenia zasad prowadzenia postępowania dowodowego. W myśl tych zasad organ ma obowiązek wyczerpującego zebrania materiału dowodowego i dokonania wszechstronnej oceny wszystkich zebranych w sprawie dowodów. Organ, wypełniając swoje uprawnienia i obowiązki płynące z tej zasady, według swojej wiedzy, doświadczenia oraz wewnętrznego przekonania, ocenia wartość dowodową poszczególnych środków dowodowych. Istotne jest przy tym, że ocenie podlegają nie tylko poszczególne dowody, ale wszystkie dowody we wzajemnym powiązaniu. Zatem nie może odnieść oczekiwanego przez skarżącego skutku formułowanie zarzutów co do wybranego, jednostkowego dowodu, z pominięciem całego materiału dowodowego i bez wskazania, czy i w jaki sposób wskazywane uchybienia niweczą całość ustaleń opartych na dowodach i wnioskach przedstawionych w decyzji zarówno organu I instancji, jak i organu odwoławczego. Jak zaś wyjaśnił organ odwoławczy, jazda bez karty kierowcy w miejscu załadunku pojazdu na terenie zamkniętym, nie będącym drogą publiczną jest dozwolona z włączoną funkcją OUT, wówczas gdy jazda nie jest związana z realizowanym przewozem. Natomiast gdy kierowca wykonuje jazdę bez zalogowanej karty kierowcy w związku z wykonywanym przewozem to, mimo że jazda odbywa się na terenie zamkniętym, np. kierowca przyjeżdża na miejsce załadunku gdzie po wyjęciu karty kierowcy porusza się po placu w celu załadunku lub rozładunku pojazdu, a następnie loguje kartę i wykonuje dalej przewóz, to dochodzi do naruszenia określonego w Ip. 6.2.1 załącznika nr 3 do u.t d. W niniejszej sprawie przedsiębiorca nie wykazał, że jazda bez zalogowanej karty kierowcy była wykonywana w warunkach, w których kierowca miał prawo nie rejestrować swojej aktywności. W tym miejscu zwrócić należy uwagę na rolę skarżącego w ustaleniu spornych okoliczności faktycznych. W istocie bowiem bez współpracy skarżącego z organem, bez aktywnej postawy w celu ustalenia okoliczności i przedłożenia posiadanych przez skarżącego dokumentów, nie jest możliwe obiektywnie to oceniając przeprowadzenie tegoż postępowania w znacznym zakresie. Zresztą w interesie skarżącego leży przedstawienie dowodów potwierdzających jego twierdzenia ewentualnie wskazanie środków dowodowych pozwalających na te ustalenia. Jako że skarżący nie wykazał, że wykonywany przewóz - którego dotyczy zaskarżona decyzja - był wyłączony z obowiązku rejestracji czasu pracy kierowcy, organ I instancji dokonał prawidłowej oceny stanu faktycznego i słusznie nałożył karę pieniężną w wysokości 5.000 zł za nierejestrowanie za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub na karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi. Wskazać należy, że stosownie do art. 92c ust. 1 u.t.d. przedsiębiorca może uwolnić się od odpowiedzialności wykazując, że okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć. Zatem przepis ten reguluje sytuację, w której doszło do naruszenia przepisów, jednak nastąpiło ono wskutek zdarzeń lub okoliczności, których podmiot realizujący przewóz nie mógł przewidzieć, ani nie miał na nie wpływu. W rozpoznanej sprawie strona nie wykazała takich okoliczności. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2018 r., poz. 1302), orzekł jak w wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło