VI SA/Wa 1602/21
WyrokWSA w Warszawie2021-09-28
Skład orzekający: Pamela Kuraś-Dębecka, Danuta Szydłowska, Grażyna Śliwińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skreślenie rzecznika patentowego z listy z powodu nieuiszczania składek członkowskich za okres dłuższy niż rok jest zasadne, gdy skarżący podnosi zarzuty dotyczące braku ustalenia faktycznych okoliczności sprawy i pominięcia możliwości odniesienia się do wniosku o skreślenie?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organ prawidłowo ustalił stan faktyczny i zastosował prawo. Nieuiszczanie składek członkowskich za okres dłuższy niż rok, potwierdzone znaczną zaległością finansową, stanowi ustawową przesłankę do skreślenia z listy rzeczników patentowych. Organ wykazał, że skarżący miał możliwość odniesienia się do wniosku, a jego zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania nie znalazły potwierdzenia.Stan faktyczny
Skarżący, Z. B., został skreślony z listy rzeczników patentowych decyzją Prezesa Urzędu Patentowego RP z powodu nieuiszczania składek członkowskich przez okres dłuższy niż rok. Skreślenie nastąpiło na wniosek Prezesa Polskiej Izby Rzeczników Patentowych, poparty uchwałą Krajowej Rady Rzeczników Patentowych. Skarżący zarzucił organowi naruszenie przepisów KPA, w tym brak wyczerpującego zebrania materiału dowodowego i pominięcie możliwości wypowiedzenia się w sprawie. Sąd oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka Sędziowie Sędzia WSA Danuta Szydłowska (spr.) Sędzia WSA Grażyna Śliwińska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 28 września 2021 r. sprawy ze skargi Z. B. na decyzję Prezesa Urzędu Patentowego RP z dnia [...] marca 2021 r. nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy rzeczników patentowych oddala skargę
Prezes Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej zaskarżoną decyzją z dnia [...] marca 2021 r., działając na podstawie art. 25 ust. 1 w związku z art. 24 ust. 2 pkt 5a ustawy z dnia 11 kwietnia 2001 r. o rzecznikach patentowych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1861 i z 2020 r. poz. 288) po rozpoznaniu wniosku Prezesa Polskiej Izby Rzeczników Patentowych skreślił Z. B. z listy rzeczników patentowych z powodu nieuiszczania składek członkowskich za okres dłuższy niż rok.
Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji w dniu [...] marca 2021 r. do Prezesa Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej wpłynął wniosek Prezesa Polskiej Izby Rzeczników Patentowych, potwierdzony Uchwałą Krajowej Rady Rzeczników Patentowych nr [...] z dnia [...] lutego 2021 r. w sprawie wniosku do Prezesa Urzędu Patentowego o skreślenie z listy rzeczników patentowych Z. B. w związku z nieuiszczaniem składek członkowskich za okres dłuższy niż rok. Organ wyjaśnił, że skreślenie z listy rzeczników patentowych następuje, zgodnie z art. 24 ust. 2 pkt 5a ustawy o rzecznikach patentowych, tj. w związku z nieuiszczaniem przez rzecznika patentowego składek członkowskich za okres dłuższy niż rok. Skreślenie następuje na wniosek Prezesa Polskiej Izby Rzeczników Patentowych.
W skardze na powyższą decyzję Z. B. zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj:
- art. 7, w zw. z art. 75 § 1 i 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej kpa), zgodnie z którym organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy oraz wyjaśnić wszystkie istotne okoliczności sprawy, które to naruszenie polegało na braku ustalenia przez Organ jakichkolwiek faktycznych okoliczności sprawy.
- art. 8 kpa poprzez nieprzeprowadzenie postępowania w sposób pogłębiający zaufanie obywateli oraz świadomość prawną, poprzez całkowite pominięcie możliwości odniesienia się do wniosku Prezesa Polskiej Izby Rzeczników Patentowych o skreślenie z listy rzeczników patentowych.
Wobec powyższych zarzutów skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i zwrot kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że jego zdaniem Izba nie jest w stanie określić w jaki sposób wpłacone składki nie zostały zaksięgowane na konto i co się z nimi stało. Stwierdził, że Izba nie reaguje na jego korespondencję brak jest jakiegokolwiek stanowiska PIRP w podnoszonej przez niego sprawie wpłaconych składek. Zdaniem wnoszącego skargę Prezes Urzędu Patentowego RP wziął tylko pod uwagę wniosek Prezesa Polskiej Izby Rzeczników Patentowych, bez uwzględnienia wszystkich aspektów sprawy. Nie umożliwił wypowiedzenia się w powyższej sprawie wnoszącemu skargę, uznając jednostronnie wniosek Prezesa PIRP o skreślenie z listy rzeczników patentowych jako zasadny.
W odpowiedzi na skargę organ, nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi, wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021, poz. 137) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów lub czynności wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej zwana: "p.p.s.a.") sprawowana jest na zasadzie kryterium zgodności z prawem.
W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) – c) p.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Zdaniem Sądu żadna z wyżej wskazanych przesłanek nie zaszła w sprawie, a zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa w sposób uzasadniający jej uchylenie. Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości, zarówno, gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i o zastosowanie do jego oceny przepisów prawa.
W pierwszej kolejności należy zauważyć, że poczynione przez organ ustalenia faktyczne znajdują uzasadnienie w zebranym materiale dowodowym. Materiał dowodowy został przez organ zgromadzony, rozpatrzony i oceniony w sposób wyczerpujący. Należy w tym miejscu podkreślić, że Sąd administracyjny nie ustala stanu faktycznego a jedynie wskazuje, które ustalenia organu zostały przez niego przyjęte, a które nie. W przedmiotowej sprawie Sąd przyjął za podstawę rozstrzygnięcia ustalenia faktyczne poczynione przez organ, albowiem stan faktyczny został ustalony z zachowaniem reguł procedury administracyjnej.
Jak wynika z akt sprawy do Prezesa Urzędu Patentowego RP wpłynął wniosek Prezesa Polskiej Izby Rzeczników Patentowych o skreślenie skarżącego z listy rzeczników patentowych z uwagi na nieuiszczanie składek członkowskich za okres dłuższy niż rok. W uchwale Krajowej Rady Rzeczników Patentowych (stanowiącej ww. wniosek) podkreślono, że Z. B. nie uiszcza składek Izbowych i nie wykonuje zawodu, a do dnia podjęcia uchwały jego zaległość wynosi 5503 zł.
W myśl art. 24 ust. 2 pkt 5a ustawy z dnia 11 kwietnia 2001 r. o rzecznikach patentowych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1861 i z 2020 r. poz. 288) nieuiszczanie składek członkowskich stanowi przesłankę skreślenia z listy rzeczników patentowych. Skreślenie następuje na wniosek Prezesa Polskiej Izby Rzeczników Patentowych.
Uiszczanie składek członkowskich jest obowiązkiem członka samorządu rzeczników patentowych. W orzecznictwie sądowym wyjaśniono, iż obowiązek płacenia składki jest nie tylko obowiązkiem organizacyjnym, ale również zobowiązaniem cywilnoprawnym wobec samorządu. Dopuszczalna jest więc droga sądowa do dochodzenia od rzecznika patentowego należności z tytułu składek. Zawieszenie prawa wykonywania zawodu nie zwalnia z obowiązku płacenia składek, lecz zmniejsza nieznacznie ich wysokość. Składki płaci się nie państwu, lecz samorządowi. Nieuiszczanie składek członkowskich za okres dłuższy niż rok skutkuje skreśleniem z listy. Czy zaistnienie przesłanki nieuiszczania składek członkowskich za okres dłuższy niż rok należy wiązać z niedokonaniem przez rok czynności wpłaty na poczet składek bieżących lub zaległych, czy też z wielkością kwoty nieuiszczonych składek - większej niż suma należnych składek za jeden rok? Decydująca powinna być kwota wymaganych należności, a nie to, czy np. w ostatnim miesiącu wpłacono bieżącą składkę albo uiszczono część zaległych składek. W przeciwnym wypadku przepisy nie mogłyby spełniać sankcji i porządkującej roli, wystarczyłoby bowiem raz w roku wpłacać niewielką kwotę, by uniknąć skreślenia z listy. (Edyta Tkaczyk Komentarz do ustawy o rzecznikach patentowych wyd. LexisNexis 2011).
Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje, że skarżący nie uiszczał składek członkowskich przez okres dłuższy niż rok. Z uchwały Krajowej Rady Rzeczników Patentowych nr [...] z dnia [...] lutego 2021 r. wynika, iż zaległość w płatnościach składek wynosi 5503 zł. Natomiast zgodnie z Uchwałą Krajowej Rady Rzeczników Patentowych z dnia [...] listopada 2019 r. składka członkowska na rok kalendarzowy 2020 wynosiła 55 zł miesięcznie. Tak więc należność z tytułu opłacania składek członkowskich za rok 2020 wynosiła 660 zł. W tej sytuacji organ prawidłowo przyjął, że wskazana w uchwale Krajowej Rady Rzeczników Patentowych z dnia [...] lutego 2021 r. kwota zadłużenia z tytułu nieopłacania składek członkowskich w wysokości 5503 zł stanowi wprost o braku uiszczania składek członkowskich przez skarżącego przez okres zdecydowanie dłuższy niż rok, co wypełnia dyspozycje art. 24 ust. 2 pkt 5a ustawy o rzecznikach patentowych.
Skarżący powinien liczyć się z obowiązkiem uiszczania składek członkowskich i mieć pełną świadomość skutków prawnych dopuszczenia do powstania zaległości za okres przekraczający jeden rok.
W ocenie Sądu, ustalenia faktyczne stanowiące podstawę wydania zaskarżonej decyzji zostały poczynione zgodnie z art. 77 § 1 k.p.a. po wnikliwej ocenie całości materiału dowodowego. Z kolei przesłanki podjętego rozstrzygnięcia zostały, zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. należycie wyjaśnione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, które zawiera wskazanie faktów uznanych za udowodnione, jak również przytoczenie przepisów prawa stanowiących podstawę jej wydania wraz z ich wyjaśnieniem.
Mając powyższe na uwadze Sąd, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło