VI SA/Wa 1607/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka Sędziowie Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki Sędzia WSA Olga Żurawska - Matusiak (spr.) Protokolant Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 lutego 2009 r. sprawy ze skargi W. D. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] maja 2008 r. Nr [...] w przedmiocie sprzeciwu od wpisu na listę adwokatów 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasadza od Ministra Sprawiedliwości na rzecz skarżącej W. D. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. VI SA/Wa 1607/08 Uzasadnienie Wnioskiem z [...] października 2007 r. W. D. /dalej jako skarżąca/ wystąpiła do Okręgowej Rady Adwokackiej w W. o wpis na listę adwokatów Izby Adwokackiej w W. Uchwałą z [...] marca 2008 r. Okręgowa Rada Adwokacka w W. dokonała wpisu skarżącej na listę adwokatów tej Izby. Naczelna Rada Adwokacka [...] kwietnia 2008 r. przesłała Ministrowi Sprawiedliwości uchwałę o dokonaniu wpisu skarżącej na listę adwokatów wraz z jej aktami osobowymi. Powyższe dokumenty wpłynęły do organu tego samego dnia. Decyzją z [...] maja 2008r. Minister Sprawiedliwości sprzeciwił się wpisowi W. D. na listę adwokatów Izby Adwokackiej w W. W uzasadnieniu sprzeciwu podano, że w chwili podjęcia przez Okręgową Radę Adwokacką w W. uchwały o wpisie skarżącej na listę adwokatów, skarżąca była zatrudniona na stanowisku referendarza sądowego w Sądzie Rejonowym dla W. w W. Tymczasem zgodnie z art. 4b ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo o adwokaturze /dalej p.o.a./ adwokat nie może wykonywać zawodu, jeżeli pozostaje w stosunku pracy. Powyższy zakaz, zdaniem organu, oznacza również niedopuszczalność dokonania wpisu na listę adwokatów. Minister uznał zatem, że dokonany wpis narusza wskazany przepis i skorzystał z przysługującego mu prawa do wyrażenia sprzeciwu. Decyzja została nadana [...] maja 2008 r. w placówce pocztowej i doręczona Okręgowej Radzie Adwokackiej w W. 13 maja 2008 r., zaś skarżącej 27 maja 2008 r. Na powyższą decyzję W. D. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, z wnioskiem o jej uchylenie i zasądzenie kosztów postępowania. Decyzji zarzucił naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. błędną wykładnię art. 4b ust.1 pkt 1p.o.a. poprzez uznanie, iż wpis na listę adwokatów jest równoznaczny z wykonywaniem zawodu adwokata i w związku z tym zakaz wykonywania zawodu adwokata oznacza jednocześnie zakaz wpisu na listę adwokatów. Zarzuciła również niewłaściwe zastosowanie art. 4b ust. 1 pkt 1 p.o.a. w zw. z art. 11 ustawy z dnia 18 grudnia 1998 r. o pracownikach sądów i prokuratury w zw. z art. 151b § 4 ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych poprzez uznanie, iż powyższe przepisy stanowią przesłankę wpisu na listę adwokatów. Uzasadniając złożoną skargę skarżąca podniosła, że osoba pozostająca w stosunku pracy może być wpisana na listę adwokatów, natomiast dopóki wykonuje dotychczasowy zawód nie może jednocześnie wykonywać zawodu adwokata. Wskazała również, iż przedmiotem badania przez Ministra Sprawiedliwości powinny być tylko przesłanki do wpisu na listę adwokatów uregulowane zamkniętym katalogiem w art. 65 p.o.a. W odpowiedzi na skargę Minister Sprawiedliwości wnosił o jej oddalenie. Podtrzymał w całości stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i zwrócił uwagę, że przyjęcie uchwały Okręgowej Rady Adwokackiej w W. doprowadziłoby do akceptacji stanu niezgodnego z zapisami ustawowymi, gdyż pozwoliłoby na wpis na listę adwokatów osoby, która z tych samych przyczyn powinna zostać skreślona z tej samej listy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, iż jest ona zasadna. W pierwszej kolejności zdaniem Sądu zbadać należy czy wskazany akt Ministra Sprawiedliwości mógł stanowić legalną i skuteczną podstawę do podważenia podjętej przez Okręgową Radę Adwokacką w W. uchwały o wpisie skarżącej na listę adwokatów, prowadzoną przez Izbę Adwokacką w W. W myśl art. 69 ust. 2 p.o.a. wpis na listę adwokatów lub aplikantów adwokackich uważa się za dokonany, jeżeli Minister Sprawiedliwości nie sprzeciwi się wpisowi w terminie 30 dni od dnia otrzymania uchwały wraz z aktami osobowymi wpisanego. Minister Sprawiedliwości wyraża sprzeciw w formie decyzji administracyjnej. Zacytowany przepis zakreśla termin prawa materialnego do wniesienia przez Ministra Sprawiedliwości sprzeciwu wobec uchwały o wpisie i termin ten jest zachowany tylko wtedy, gdy przed upływem 30 dni od dnia otrzymania przez Ministra Sprawiedliwości uchwały o wpisie wraz z aktami osobowymi wpisanego decyzja Ministra Sprawiedliwości o sprzeciwie została uzewnętrzniona poprzez doręczenie, a nie tylko sporządzona wraz z jej podpisaniem przez osobę uprawnioną. W związku z powyższym stanowiskiem wypada wskazać (poza innymi wypowiedziami judykatury, przyjmującymi wskazany kierunek rozumowania) na szeroką argumentację zawartą w uchwale siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 października 2008 r. II GPS 4/08. W uchwale tej powiększony skład Naczelnego Sądu Administracyjnego, zajmując się analizą art. 69 ust. 2 p.o.a. , odpowiadając na przedstawione przez Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego zagadnienie prawne wyjaśnił, iż "termin 30 dni do wyrażenia przez Ministra Sprawiedliwości sprzeciwu na podstawie art. 69 ust. 2 ustawy o adwokaturze jest terminem do doręczenia sprzeciwu okręgowej radzie adwokackiej lub zainteresowanemu". Nawiązując do wywodów przeprowadzonych w uzasadnieniu powołanej uchwały wypada podkreślić, iż wskazano w nich w szczególności, iż cechą właściwą decyzji administracyjnej, będącej kwalifikowanym aktem administracyjnym jest właściwe uzewnętrznienie oświadczenia woli kompetentnego organu administracji publicznej, a następuje ono poprzez zakomunikowanie woli jednostce, której uprawnienia lub obowiązki kształtuje decyzja administracyjna. Wyłączną zaś formą zamonitowania woli jednostce jest doręczenie lub ogłoszenie decyzji. Art. 109 § 1 k.p.a. stanowi zaś, że zasadą jest komunikowanie stronie decyzji poprzez doręczenie, a wyjątkiem (niedotyczącym rozważanego przypadku) możliwość zakomunikowania stronie decyzji ustnie. Wyjątków od reguły przewidzianej w art. 109 § 1 k.p.a. nie można zaś w drodze wykładni poszerzać. Zakomunikowaniem stronie decyzji administracyjnej nie jest nadanie tylko decyzji w polskiej placówce pocztowej. Zakomunikowanie stronie w trybie prawnym oświadczenia woli organu administracji publicznej jest warunkiem bytu prawnego decyzji administracyjnej. Brak uzewnętrznienia decyzji administracyjnej powoduje, iż nie może ona wywołać skutku prawnego. W niniejszej sprawie Minister Sprawiedliwości uchwałę Okręgowej Rady Adwokackiej w W. o wpisie skarżącej na listę adwokatów otrzymał (wraz z aktami osobowymi) 11 kwietnia 2008 r. 30-dniowy termin do złożenia sprzeciwu mijał zatem w dniu 12 maja 2008 r. /11 maja 2008 r. był niedzielą/ i nie został dotrzymany. W szczególności decyzja Ministra Sprawiedliwości została doręczona skarżącej w dniu 27 maja 2008 r., a Okręgowej Radzie Adwokackiej w W. w dniu 13 maja 2008 r. Nie mogła zatem już z tego powodu wywołać skutku w postaci legalnego podważenia uchwały o wpisie, bez potrzeby badania innych kwestii. Brak doręczenia decyzji w ustawowym terminie wywołuje bowiem taki skutek prawny, że wpis uważa się za dokonany. Z tych względów, uznając że powyższe naruszenie prawa materialnego miało istotny wpływ na wynik sprawy, należało wyeliminować z obrotu prawnego zaskarżoną decyzję, skoro wpis W. D. na listę adwokatów Izby Adwokackiej w W. został skutecznie dokonany. Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku. Orzeczenie o kosztach postępowania zostało wydane w oparciu o art. 200 p.p.s.a. w związku z art. 205 § 1 p.p.s.a.