VI SA/Wa 1608/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Protokolant st. ref. Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 stycznia 2013 r. sprawy ze skargi G. G. na uchwałę Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia adwokata w czynnościach zawodowych 1. uchyla zaskarżoną uchwałę; 2. stwierdza, że uchylona uchwała nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej na rzecz skarżącego G. G. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Uchwałą z dnia [...] maja 2012 r. Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej (dalej Prezydium NRA) utrzymało w mocy uchwałę Okręgowej Rady Adwokackiej (ORA) w C. z dnia [...] stycznia 2012 r. w przedmiocie zawieszenia adwokata G. G. (dalej skarżący) w czynnościach zawodowych. Uchwała ORA została wydana w oparciu o art. 44 § 3 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze (Dz. U. z 2009 r. Nr 146, poz. 1188, z późn. zm., dalej p.o.a.). W uzasadnieniu uchwały stwierdzono, iż skarżący według stanu na dzień [...] stycznia 2012 r. zalega z zapłatą składek samorządowych w kwocie 3.930 zł i pomimo wezwania i pouczenia o zawieszeniu w czynnościach zawodowych w przypadku nie uregulowania zaległej kwoty do dnia [...] stycznia 2012 r., w wyznaczonym terminie nie dokonał wpłaty. Pismem z dnia [...] lutego 2012 r. skarżący, złożył w terminie odwołanie od powyższej uchwały ORA, wskazując iż podtrzymuje zarzuty podniesione w odwołaniach poprzednich, tzn. z [...] czerwca 2010 r. oraz z [...] marca 2011 r. od analogicznych uchwał ORA. Wniósł o uchylenie zaskarżonej uchwały oraz dołączenie do akt sprawy wyżej wspomnianych odwołań. Podniósł, iż Bank [...] w C. zamknął w stosunku do niego firmową i osobistą linię kredytową oraz dokonał wpisu do Międzybankowej Informacji Gospodarczej. Ponadto wskazał, iż od października 2010 r. nie opłaca składek ZUS, od lipca 2011 r. składek zdrowotnych, co doprowadziło do ustanowienia zastawu skarbowego na jego samochodzie. Skarżący wskazał, iż zamierza uregulować zaległości w składkach członkowskich, jednak na dzień [...] lutego 2012 r. jest zadłużony na kwotę 600 000 zł i spłaca kredyt mieszkaniowy. Następnie uchwałą z dnia [...] marca 2012 r. ORA wstrzymała wykonanie uchwały zawieszającej z dnia [...] stycznia 2012 r. do następnego posiedzenia, na którym to ORA postanowiła odmówić uchylenia wspomnianej uchwały i nadała bieg złożonemu przez skarżącego odwołaniu, bowiem skarżący nie uregulował zaległości w składkach członkowskich. Decyzją Dziekana ORA z dnia [...] kwietnia 2012 r. udzielono skarżącemu upomnienia z powodu naruszenia § 28 zbioru zasad etyki adwokackiej. Prezydium NRA uchwałą z dnia [...] maja 2012 r. utrzymało w mocy zaskarżoną uchwałę, wskazując na brak przyczyn, które uzasadniałyby konieczność uchylenia uchwały ORA. W uzasadnieniu podniesiono, iż zamknięcie linii kredytowej w banku powoduje niemożność korzystania ze środków pochodzących z zaciąganych kredytów, ale nie doprowadza do uniemożliwienia uzyskiwania dochodu z działalności zawodowej. Prezydium NRA wskazało, iż skarżący nie wykazał nadzwyczajnych losowych okoliczności, które wywołały u niego kryzys finansowy, nie powołał się na chorobę, uniemożliwiającą wykonywanie zawodu. Prowadzona przez skarżącego działalność przynosi określone przychody, bowiem opłaca raty kredytu mieszkaniowego. Prezydium NRA zaznaczyło, iż opłacanie składek samorządowych jest obowiązkiem każdego adwokata, a zwolnienie od niego ma charakter wyjątkowy i musi być uzasadnione nadzwyczajnymi okolicznościami. Pismem z dnia [...] lipca 2012 r. pełnomocnik skarżącego wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższą uchwałę Prezydium NRA, zarzucając naruszenia ust. 3 art. 44 p.o.a. poprzez dowolna ocenę stanu faktycznego, który nie uzasadnia fakultatywnej, ustawowej sankcji zawieszenia w czynnościach zawodowych adwokata oraz podjęcie błędnej decyzji odwoławczej w oparciu o niekompletny i wycinkowy materiał dowodowy. Pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonej uchwały oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi wskazano, iż sytuacja finansowa w jakiej znalazł się skarżący miała swój początek w 2006 r., kiedy to "z przyczyn osobistych znalazł się na ulicy", utracił w 2007 r. stałe zlecenie na kwotę 7000 zł miesięcznie, a następnie od stycznia 2010 r. kolejne zlecenie. Skarżący ureguluje zaległości, gdy otrzyma należność wynikające z uwzględnienia powództwa w sprawach przed Sądem Rejonowym w C.. Ponadto otrzyma wynagrodzenie w kocie 7500 zł, gdy zakończy się sprawa przed Sądem Okręgowym w C., w której jest obrońcą z urzędu. Pełnomocnik skarżącego podnosi, iż w uzasadnieniu swej uchwały Prezydium NRA odnosi się, jedynie do okoliczności z 2011 r., pomijając wyżej wskazane. Pismem z dnia [...] lipca 2012 r. zatytułowanym skarga skarżący uzupełnia skargę z dnia [...] lipca 2004r, poprzez wskazanie, iż została podjęta błędna i niesprawiedliwa decyzja odwoławcza na podstawie zdekompletowanego materiału dowodowego bowiem nie dołączono poprzednich odwołań wraz z załącznikami, o co wnioskował w odwołaniu od uchwały ORA. Do akt dołączono natomiast nieprawomocne upomnienie dziekana ORA. Ponadto podnosi, iż błędnie ustalono, iż [...] marca 2012 r. zobowiązał się do uregulowania zaległości składkowych do [...] kwietnia 2012r, gdy w rzeczywistości zobowiązał się do końca czerwca 2012 r. W pozostałym zakresie skarżący podtrzymuje zarzuty i argumentację ze skargi z dnia [...] lipca 2012 r. Do powyższego pisma załączono pismo skierowane do dziekana ORA oraz 3 postanowienia sądów powszechnych zwalniające skarżącego od kosztów sądowych, wyrok sądu rejonowego, w którym to zasądzono na rzecz skarżącego kwotę 9 118,45 zł z ustawowymi odsetkami oraz kwotę 1517 zł tytułem zwrotu kosztów procesu. W odpowiedzi na skargę Prezydium NRA wniosło o jej oddalenie, odnosząc się jedynie do pisma skarżącego z dnia [...] lipca 2012 r. wskazując, iż zarzut orzekania na podstawie zdekompletowanego materiału dowodowego jest bezzasadny, gdyż skarżący nie wnosił o dołączenie poprzednich odwołań, dotyczących wcześniejszych sytuacji finansowych. W uzasadnieniu wskazano także na bezzasadność drugiego zarzutu, bowiem skarżący został zaproszony na posiedzenie ORA w dniu [...] marca 2012r., wiedział, że na kolejnym posiedzeniu zostanie podjęta decyzja, a tym samym wiedział z jakich przyczyn i na jakich warunkach wstrzymano wykonanie uchwały zawieszającej. W październiku 2012 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynęło pismo skarżącego wraz z załącznikami – sprawozdaniem skierowanym do Dziekana ORA oraz dowodem wpłaty kwoty 2500zł na poczet zaległych składek. Podczas rozprawy, 14 listopada 2012 r., skarżący złożył dowód dokonania wpłaty kolejnej kwoty 500 zł tytułem zaległych składek, wobec czego łączna kwota wpłat dokonanych przez skarżącego tytułem zaległych składek wyniosła 3000 zł – zaległe składki wynosiły według oświadczenia skarżącego 3930 zł. Nadto skarżący wniósł o zasądzenie kosztów postępowania według przedłożonego spisu kosztów procesu na kwotę 1581,06 zł oraz przedstawił uchwałę ORA z dnia [...] października 2012 r. dotyczącą uchylenia uchwały z dnia [..] stycznia 2012 r. o zawieszeniu skarżącego w czynnościach zawodowych. Na rozprawie w dniu 14 listopada 2012 Sąd postanowił odroczyć rozpoznanie sprawy i następny termin wyznaczyć z urzędu, zawiadamiając o tym skarżącego, pełnomocnika skarżącego oraz pełnomocnika Prezydium NRA, zarządzając na podstawie art. 91 § 3 ich stawiennictwo osobiste. Na kolejnej rozprawie, która miała miejsce dnia 21 stycznia 2013 r. skarżący poparł skargę i przedstawił dowód kolejnej wpłaty na kwotę 500 zł z tytułu zaległych składek samorządowych. Pełnomocnik Prezydium NRA wniósł o umorzenie postępowania stwierdzając, że do Prezydium NRA nie dotarła informacja o podjęciu przez ORA w C. w dniu [...] października 2012 r. uchwały, którą uchylono uchwałę tegoż organu z dnia [...] stycznia 2012 r. o zawieszeniu skarżącego w czynnościach zawodowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.– Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.; zwaną dalej p.p.s.a.). Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że zasługuje ona na uwzględnienie. Przedmiotem rozpoznania przez Sąd była skarga na uchwałę Prezydium NRA z dnia [...] maja 2012 r., utrzymującą w mocy uchwałę ORA w C. z dnia [...] stycznia 2012 r. w przedmiocie zawieszenia adw. G. G. w czynnościach zawodowych. Powyższą uchwałę o zawieszeniu w czynnościach zawodowych ORA w C. podjęła na podstawie art. 44 ust. 3 p.o.a., w myśl którego to przepisu okręgowa rada adwokacka może zawiesić w czynnościach zawodowych, do czasu uiszczenia należności, adwokata, który zalega - pomimo wezwania - z zapłatą składki dłużej niż 6 miesięcy. Z powyższego przepisu wynika, że: a) podjęcie uchwały w przedmiocie zawieszenia mieści się w granicach swobodnego uznania przysługującego właściwej okręgowej radzie adwokackiej, b) zawieszony w czynnościach zawodowych adwokat powinien zalegać z zapłatą składki dłużej niż 6 miesięcy, c) zawieszenie adwokata w czynnościach zawodowych na podstawie powołanego przepisu ma charakter czasowy, d) zawieszenie trwa do czasu uiszczenia przez adwokata zaległej należności. Uchwała ORA w C. została utrzymana w mocy uchwałą Prezydium NRA z dnia [...] maja 2012 r. Dnia [...] lipca pełnomocnik skarżącego złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższą uchwałę Prezydium NRA z dnia [...] maja 2012 r. Jednocześnie, w związku z uiszczeniem przez skarżącego – adw. G. G. zaległych składek ORA w C. uznała, że "...odpadły podstawy utrzymywania zawieszenia w czynnościach zawodowych adw. G. G. ..." i w związku z tym postanowiła uchylić swoją uchwałę z dnia [...] stycznia 2012 r. Uchylenia dokonano uchwałą ORA w C. w dniu [...] października 2012 r. W konsekwencji w obrocie prawnym znalazły się następujące uchwały: - uchwała ORA w C. z dnia [...] stycznia 2012 r. w przedmiocie zawieszenia adw. G. G. w czynnościach zawodowych, - uchwała Prezydium NRA z dnia [...] maja 2012 r., którą utrzymano w mocy uchwałę ORA w C. z dnia [...] stycznia 2012 r. w przedmiocie zawieszenia adw. G. G. w czynnościach zawodowych, - uchwała ORA w C. z dnia [...] października 2012 r., którą uchylono uchwałę tegoż organu z dnia [...] stycznia 2012 r. o zawieszeniu adw. G. G. w czynnościach zawodowych. Uchwałą ORA w C. z dnia [...] października 2012 r., wobec uiszczenia składek samorządowych przez skarżącego, a tym samym – ustania przyczyn jego zawieszenia w czynnościach zawodowych, uchylono uchwałę tegoż organu z dnia [...] stycznia 2012 r. o zawieszeniu adw. G. G. w tych czynnościach. W rezultacie w obrocie pozostała uchwała Prezydium NRA z dnia [...] maja 2012 r., którą utrzymano w mocy uchwałę ORA w C. z dnia [...] stycznia 2012 r. w przedmiocie zawieszenia adw. G. G. w czynnościach zawodowych; jak wyżej wspomniano, ta ostatnia uchwała ORA w C. została uchylona uchwałą ORA z dnia [...] października 2012 r., a tym samym uchwała Prezydium NRA dotyczyła uchwały ORA w C., która została uchylona, a więc wycofana z obowiązującego porządku prawnego. W ocenie Sądu nie stanowiło to jednak wystarczającej podstawy do umorzenia postępowania, gdyż bezprzedmiotową uchwałę NRA (a nie postępowanie) należało również wycofać z obrotu prawnego. Dlatego też Sąd orzekł zgodnie z żądaniem skarżącego zawartym w skardze, uchylając zaskarżoną uchwałę Prezydium NRA z dnia [...] maja 2012 r. Jednocześnie Sąd uznał, że skarżący spełnił warunki określone w art. 44 § 3 p.o.a., a w szczególności zapłacił zaległe składki samorządowe, a tym samym ustały przyczyny uzasadniające jego zawieszenie w czynnościach zawodowych. Oznacza to m.in., że uchwała ORA z dnia [...] października 2012 r., uchylająca uchwałę ORA w C. z dnia [...] stycznia 2012 r. w przedmiocie zawieszenia adw. G. G. w czynnościach zawodowych, była zgodna z obowiązującym prawem, a jej podjęcie leżało w kompetencjach w/w organu izby adwokackiej. Natomiast pozostawienie w obrocie prawnym w/w uchwały Prezydium NRA z dnia [...] maja 2012 r. naruszałoby zasady określone w powołanym wyżej przepisie (art. 44 § 3) p.o.a. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.) orzekł jak w sentencji wyroku. Na podstawie art. 152 powołanej ustawy orzeczono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 powołanej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.