VI SA/Wa 1609/05
WyrokWSA w Warszawie2005-12-13
Skład orzekający: Andrzej Czarnecki, Maria Jagielska, Piotr Borowiecki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy naruszenie warunków zezwolenia na wykonywanie transportu drogowego osób, w tym ustalonej trasy przejazdu lub wyznaczonych przystanków, stanowi podstawę do nałożenia kary pieniężnej, nawet jeśli zezwolenie zostało wydane na podstawie przepisów uchylonej ustawy?Ratio decidendi
Naruszenie warunków zezwolenia na wykonywanie transportu drogowego osób, w tym ustalonej trasy przejazdu lub wyznaczonych przystanków, stanowi podstawę do nałożenia kary pieniężnej. Nawet jeśli zezwolenie zostało wydane na podstawie przepisów uchylonej ustawy, przedsiębiorca jest zobowiązany stosować się do aktualnie obowiązujących przepisów ustawy o transporcie drogowym, która określa warunki wykonywania tej działalności.Stan faktyczny
Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył karę pieniężną na H. S. za wykonywanie transportu drogowego osób z naruszeniem warunków zezwolenia dotyczących ustalonej trasy przejazdu i wyznaczonych przystanków. Kierowca zmienił trasę i wysadził pasażerów poza wyznaczonym przystankiem, co potwierdził w swoich wyjaśnieniach. Skarżąca podnosiła, że zezwolenie zostało wydane na podstawie przepisów uchylonej ustawy i że nie ma przeszkód w łączeniu przewozów regularnych z okazjonalnymi, a rozkład jazdy nie jest integralną częścią zezwolenia.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Czarnecki (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Maria Jagielska Asesor WSA Piotr Borowiecki Protokolant Michał Syta po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 grudnia 2005 r. sprawy ze skargi H. S. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2005 r. Nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę
W dniu [...] września 2004 r. inspektorzy [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w [...] dokonali kontroli przejazdu pojazdu będącego w dyspozycji "T." H. S. w L. Pojazdem kierował J. S., który okazał, m. in., zezwolenie nr [...] i rozkład jazdy oraz podpisał protokół kontroli nie zgłaszając uwag.
Kontrola stwierdziła wykonywanie transportu drogowego osób z naruszeniem warunków określonych w zezwoleniu dotyczących ustalonej trasy przejazdu lub wyznaczonych przystanków. Jak ustalono kierowca zmienił trasę przejazdu oraz wysadził pasażerów na poza wyznaczonym w rozkładzie jazdy przystanku przy ul. [...]. Przesłuchany w charakterze świadka kierujący pojazdem zeznał, iż zawsze rano przejeżdża ul. [...] i wysadza tam pasażerów, chociaż nie jest to zgodne z rozkładem jazdy, lecz takie ma polecenie od szefa firmy.
W złożonym przez siebie wyjaśnieniu, z dnia [...] października 2004 r., H. S. podała, iż w odniesieniu do posiadanego zezwolenia nr [...] to przejazdy nie mają wyznaczonej trasy i przystanków. Treść zeznania kierowcy przypisała jego zdenerwowaniu wynikłemu z faktu kontroli co spowodowało u niego brak właściwej oceny sytuacji. Przedsiębiorca stwierdziła, iż ma zawartą umowę z grupą pasażerów na kursy okazjonalne z przystankiem przy ul. [...] i w dniu kontroli był wykonywany kurs regularny z godziny 06.05 [...] – [...] oraz tenże kurs okazjonalny równocześnie. Bowiem, zdaniem przedsiębiorcy, ustawa o transporcie drogowym i posiadane zezwolenie [...] nie zabraniają łączenia takich przewozów. Nadto przedsiębiorca stwierdziła, iż naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym z dnia 6 września 2001 r. nie dotyczy wykonywanych przez nią przewozów, albowiem ona otrzymała zezwolenie według warunków ustalonych w roku 1997.
Jednocześnie załączono drugie wyjaśnienie kierującego pojazdem, opatrzone datą [...] września 2004 r., w którym kierowca stwierdził, że w czasie wykonywania kursu regularnego jedna z pasażerek poprosiła o wykonanie umowy o przewozie nieregularnym i wysadzenia ją przy ul. [...] w L. W dalszej treści tego oświadczenia kierowca stwierdził, iż "W trakcie kontroli z powodu wzburzenia nie był w stanie prawidłowo udzielać stosownych odpowiedzi". Jak dalej relacjonował kierujący pojazdem "Poza tym pragnę wyjaśnić że z uwagi na długi czas kontroli nie będę mógł wykonać następnego kursu regularnego ...".
[...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego w [...] decyzją z dnia [...] listopada 2004 r. nałożył na H. S., za wykonywanie transportu drogowego osób z naruszeniem warunków określonych w zezwoleniu dotyczących ustalonej trasy przejazdu lub wyznaczonych przystanków, karę pieniężna w kwocie 3000 zł. W uzasadnieniu organ administracji przytoczył ustalenia kontroli o zmianie trasy i zatrzymaniu się poza przystankiem oraz wysadzeniu tam pasażerów, czyli niezgodnie z rozkładem jazdy stanowiącym załącznik do zezwolenia.
W odwołaniu od tej decyzji H. S. wnosiła o umorzenie decyzji jako wydanej niezgodnie z prawem. Powołując się na wywody zawarte w uprzednio złożonych wyjaśnieniach skarżąca podnosiła, iż rozkład jazdy nigdzie nie został zdefiniowany jako obowiązujący załącznik do zezwolenia, a zapis w zezwoleniu, iż rozkład jazdy stanowi załącznik do niego i że zezwolenie jest ważne razem z tym rozkładem jazdy "nie predysponuje rozkładu jazdy do rangi prawa materialnego w jego przedmiotowości". Nadto przedsiębiorca otrzymała zezwolenie pod rządami ustawy z dnia 1997 r., co w jej ocenie, nie daje podstawy do stosowania obecnie ustawy z roku 2001, dlatego jej firma będzie stosować się do przepisów ustawy z roku 1997, bowiem to ta ustawa określiła warunki wykonywanej działalności. Jednocześnie skarżąca uznała, iż żaden przepis ustawy nie zabrania łączenia przewozów regularnych z okazjonalnym.
Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] czerwca 2005 r. Nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, art. 18 ust. 1 i 2, art. 20 ust. 1, art. 22 ust. 1, art. 87 ust. 1, art. 92 ust. 1 pkt 6 i ust. 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (j. t. Dz. U. z 2004 r. Nr 204, poz. 2088 ze zm.) i lp. 1.2.2. pkt 3 załącznika do tej ustawy, utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
Cytując powołane przepisy organ administracji, dokonał analizy zgromadzonego materiału dowodowego stwierdzając, iż w chwili kontroli doszło do naruszenia prawa. Okoliczności faktyczne ustalone w czasie kontroli nie budziły wątpliwości. Organ administracji nie podzielił poglądu skarżącej, iż do wykonywanej przez nią działalności gospodarczej ma zastosowanie ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. o warunkach wykonywania krajowego drogowego przewozu osób, albowiem ustawa ta została uchylona art. 109 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 6 września o transporcie drogowym. Zgodnie z jej art. 104 ust. 1 posiadane zezwolenie przez skarżącą zachowało moc jednakże jest ono ważne, jak podaje jego treść, łącznie z obowiązującym rozkładem jazdy, który to skarżąca naruszyła, co jest równoznaczne z naruszeniem warunków zezwolenia.
Na powyższą decyzję H. S. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów. W uzasadnieniu skargi przytoczono te same argumenty co w odwołaniu i wcześniejszych wyjaśnieniach. Skarżąca nadal nie zgadzała się ze stosowaniem do jej działalności przepisów ustawy o transporcie drogowym, wywodząc swoje racje z faktu otrzymania zezwolenia w stanie prawnym uprzednio obowiązującym. Ponownie skarżąca podnosiła, iż nie ma przeszkód łączenia przewozów regularnych z okazjonalnymi i w tym miejscu powołała się na umowę o wykonywaniu przewozów okazjonalnych, a w jej przekonaniu rozkład jazdy nie jest załącznikiem do zezwolenia. Zdaniem skarżącej organ administracji niewłaściwie określił, podając art. 18 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, wykonywane przez nią przewozy, bowiem przepis ten dotyczy przewozów regularnych specjalnych, a świadczona usługa przewozowa na podstawie "karty stałego klienta" takim przewozem nie jest.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego, odwołując się do rozważań zawartych w zaskarżonej decyzji, wnosił o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje;
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.
Sprawy należące do właściwości sądów administracyjnych rozpoznają, w pierwszej instancji, wojewódzkie sądy administracyjne (art. 3 § 1 w/w ustawy).
W myśl art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną
Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, iż jest ona niezasadna.
Przedmiotem rozpoznania Sądu jest skarga na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2005 r. Nr [...], nakładającą na H. S. karę pieniężna za naruszenie przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (j. t. Dz. U. z 2004 r. Nr 204, poz. 2088 ze zm.) w zakresie wykonywania transportu drogowego osób z naruszeniem warunków określonych w zezwoleniu dotyczących ustalonej trasy przejazdu i wyznaczonych przystanków.
W rozpoznawanej sprawie jest poza sporem, iż wykonywany przejazd nastąpił ze zmianą trasy i przystanków określonych w rozkładzie jazdy. Kierujący pojazdem, składając zeznanie w dniu [...] września 2004 r. oraz opisując przejazd w oświadczeniu datowanym na tą samą datę, jednoznacznie stwierdził, iż wykonując kurs regularny zmienił trasę przejazdu i wysadził pasażera na przystanku nieujętym w rozkładzie jazdy. Okoliczność tę potwierdziła także skarżąca w swoim wyjaśnieniu i odwołaniu od decyzji organu I instancji oraz w skardze.
Prezentowane przez skarżącą stanowisko, iż ustawa o transporcie drogowym nie zabrania łączenia przejazdów regularnych z przejazdami okazjonalnymi, nie ma znaczenia dla ustaleń poczynionych w postępowaniu administracyjnym oraz dla rozstrzygnięcia w sprawie.
Istotą przewozów regularnych jest to, iż muszą one odbywać się według określonych zasad. Stosownie bowiem do art. 18 ust. 1 w/w ustawy o transporcie drogowym, wykonywanie przewozów regularnych wymaga zezwolenia. Zezwolenie to określa przebieg trasy przewozów, w tym miejscowości, w których znajdują się miejsca początkowe i docelowe przewozów oraz miejscowości i przystanki w tych miejscowościach, na których przewoźnik może przyjmować pasażerów i ich wysadzać (art. 20 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy o transporcie drogowym). Należy także zauważyć, iż do wniosku o wydanie zezwolenia na wykonywanie przewozów regularnych, zgodnie z art. 22 ust. 1 pkt 1 w/w ustawy, należy dołączyć, między innymi, proponowany rozkład jazdy z uwzględnieniem przystanków, przy czym przepis ten nakłada jednocześnie obowiązek wykonywania przewozów zgodnie z rozkładem jazdy, co wynika z jego ostatniego zdania: "...kursy oraz liczbę pojazdów niezbędnych do wykonywania codziennych przewozów, zgodnie z rozkładem jazdy".
Powołany przepis art. 22 ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym nie jest jedyny, który statuuje znaczenie rozkładu jazdy. Przepis definicyjny – art. 4 ustawy o transporcie drogowym – określa jaki przewóz należy rozumieć jako przewóz regularny.
Jest to publiczny przewóz osób i ich bagażu:
a) wykonywany według rozkładu jazdy podanego przez przewoźnika drogowego do publicznej wiadomości przez ogłoszenie wywieszone na przystankach i dworcach autobusowych,
b) podczas którego wsiadanie i wysiadanie pasażerów odbywa się na przystankach określonych w rozkładach jazdy,
c) w którym należność za przejazd jest pobierana zgodnie z cennikiem opłat podanym do publicznej wiadomości,
d) wykonywany zgodnie z warunkami przewozu osób określonymi w zezwoleniu, o którym mowa w art. 18.
Nadto samo zezwolenie stanowi, iż jest ono ważne z obowiązującym rozkładem jazdy.
Nie można więc podzielić poglądu skarżącej, iż rozkład jazdy jest nic nieznaczącym dodatkiem do zezwolenia, albowiem jest on częścią składową tej decyzji administracyjnej. Przyjmując za prawdziwą tezę skarżącej należałoby stwierdzić, iż rozkład jazdy niczemu nie służy, bowiem przewoźnik nie związany jego postanowieniami praktycznie mógłby przewozy wykonywać dowolnie, czyli faktycznie nieregularnie, co zaprzeczałoby samej definicji tych przewozów.
Stanowisko skarżącej, sprowadzające się do stwierdzenia, iż nie ma ona obowiązku respektowania obowiązującego prawa, bowiem jej zezwolenie zostało wydane w innym porządku prawnym, jest w całości chybione.
Przede wszystkim należy ponownie zwrócić uwagę, iż zezwolenie, na podstawie którego wykonuje swoją działalność gospodarczą, określa swoją ważność jedynie z obowiązującym rozkładem jazdy. Już więc naruszenie jego postanowień upoważniało organ administracji do nałożenia kary pieniężnej.
Samo zezwolenie zachowało swoją moc na podstawie art. 104 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (j. t. Dz. U. z 2004 r. Nr 204, poz. 2088 ze zm.). Jednakże równocześnie ustawa ta w art. 109 ust. 1 pkt 2 stwierdziła, iż ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. o warunkach wykonywania krajowego drogowego przewozu osób (Dz. U. Nr 141, poz. 942 i Nr 158, poz. 1045, z 1998 r. Nr 106, poz. 668, z 1999 r. Nr 86, poz. 963 i Nr 91, poz. 1043 oraz z 2000 r. Nr 12, poz. 136) utraciła moc. Zatem zachowując uprawnienie do prowadzenia działalności przewozowej skarżąca jest obowiązana stosować się do aktualnie obowiązujących przepisów regulujących tę działalność. Zgodnie bowiem z art. 87 ust. 1 Konstytucji RP, źródłami powszechnie obowiązującego prawa w Rzeczypospolitej Polskiej są, między innymi, ustawy, które weszły w życie skutkiem ich ogłoszenia (art. 88 ust. 1 Konstytucji RP).
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (j. t. Dz. U. z 2004 r. Nr 204, poz. 2088 ze zm.) została ogłoszona w Dzienniku Ustaw w dniu 17 września 2004 r. i z tą datą obowiązuje wszystkie podmioty, które wykonują działalność gospodarczą w zakresie transportu drogowego. Zatem organ administracji po stwierdzeniu naruszenia, wymienionych w zaskarżonej decyzji administracyjnej przepisów tego aktu normatywnego, wydał zaskarżoną decyzję nie naruszając przepisów prawa materialnego ani przepisów postępowania.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło