VI SA/Wa 1609/22
WyrokWSA w Warszawie2024-01-12
Skład orzekający: Sławomir Kozik, Grzegorz Nowecki, Tomasz Sałek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała organu samorządu zawodowego, dotycząca złożenia zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa lub wykroczenia, może być uznana za decyzję administracyjną podlegającą stwierdzeniu nieważności na podstawie Kodeksu postępowania administracyjnego?Ratio decidendi
Uchwała organu samorządu zawodowego, która nie rozstrzyga władczo o prawach ani obowiązkach strony, nie kończy ani nie wszczyna postępowania w indywidualnej sprawie, a jedynie wyraża wolę organu co do dokonania określonej czynności (np. złożenia zawiadomienia), nie stanowi decyzji administracyjnej. W związku z tym nie podlega ona zaskarżeniu w trybie administracyjnym, ani stwierdzeniu nieważności na podstawie przepisów K.p.a., co uzasadnia odmowę wszczęcia postępowania w tym przedmiocie.Stan faktyczny
Skarżąca K. S. wniosła skargę na uchwałę Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych (Prezydium KRRP) odmawiającą wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności uchwały Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w K. dotyczącej złożenia zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa i wykroczenia. Skarżąca twierdziła, że uchwały te zostały wydane z rażącym naruszeniem prawa i powinny zostać stwierdzone nieważnością. Prezydium KRRP odmówiło wszczęcia postępowania, uznając, że uchwała Rady OIRP nie jest decyzją administracyjną.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Kozik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Nowecki Sędzia WSA Tomasz Sałek po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 12 stycznia 2024 r. sprawy ze skargi K. S. na uchwałę Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych z dnia 9 marca 2022 r. nr 476/XI/2022 w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności uchwały oddala skargę
Zaskarżoną uchwałą z 9 marca 2022 r., nr [...] Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych (dalej: "Prezydium KRRP"), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 w związku z art. 61 a § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 z późn. zm., dalej: "K.p.a.") po rozpatrzeniu zażalenia K. S.(dalej: "Strona", "Skarżąca") z 30 grudnia 2021 r., utrzymało w mocy uchwałę Prezydium KRRP z 19 listopada 2021 r. nr [...] odmawiającą wszczęcia postępowania administracyjnego w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwały Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w K. z 29 października 2020 r. nr [...] w sprawie złożenia zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa ściganego z urzędu i o popełnieniu wykroczenia.
W uzasadnieniu zaskarżonej uchwały organ wyjaśnił, że uchwała nr [...] z 29 października 2020 r. Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w K. w sprawie złożenia zawiadomienia o podejrzeniu popełnieniu przestępstwa ściganego z urzędu nie jest decyzją administracyjną. Nie jest bowiem aktem, który by konkretyzował sytuację prawną zewnętrznego adresata. Uchwała ta nie została podjęta w sprawie administracyjnej, nie została wydana w procedurze określonej w Kodeksie postępowania administracyjnego. Ma charakter wewnętrzny, stanowi bowiem wewnętrzne zobowiązanie organu samorządu zawodowego do dokonania określonej w uchwale czynności. Z tego względu nie znajdują do tej uchwały zastosowania przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, w tym art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. Strona, jak wskazał organ, w swoim zażaleniu twierdzi odmiennie, jednak swojego stanowiska nie uzasadnia, ani też nie odniosła się do uzasadnienia uchwały Prezydium KRRP z 19 listopada 2021 r.
Prezydium KRRP stwierdziło, że skoro wniosek o stwierdzenie nieważności uchwały na podstawie przepisów o stwierdzeniu nieważności decyzji nie odnosił się do decyzji administracyjnej, to tym samym bezprzedmiotowe byłoby prowadzenie z tego wniosku postępowania o stwierdzenie nieważności uchwały nr [...] z 29 października 2020 r. Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w K.. W rezultacie Prezydium KRRP było zobligowane do odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego, do czego podstawę stanowi na gruncie administracyjnym przytoczony art. 61a § 1 K.p.a.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżąca, zaskarżając uchwałę Prezydium KRRP z 9 marca 2022 r. wniosła o stwierdzenie jej nieważności i uchwały I instancji albo uchylenie uchwał obu instancji.
Skarżąca wniosła o dopuszczenie dowodów z akt postępowań toczących się przed Prokuraturą Rejonową w S., Krajową Izbą Radców Prawnych, WSA w Warszawie, Sądem Rejonowym w S., wymienionych w skardze.
W uzasadnieniu skargi Skarżąca przedstawiała argumentację na poparcie wniesionej skargi. Skarżąca podniosła, że w wyniku działań pozaprawnych, z naruszeniem art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych Dz. U. z 2022 r. poz. 1166), Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych w K. wydała bezimienną uchwałę nr [...] z 29 października 2020 r., w/s złożenia zawiadomienia o podejrzeniu popełnieniu rzekomego przestępstwa ściganego z urzędu z art. 270 § 1 K.k. i o popełnieniu rzekomego wykroczenia z art. 61 § 1 Kodeksu wykroczeń na szkodę Okręgowej Izby Radców Prawnych w K., bez określenia z imienia i nazwiska kogo dotyczy. Uchwała została wydana bez podstawy prawnej i z rażącym naruszeniem prawa. Uchwała nie ma charakteru zindywidualizowanego i nie określa osoby z imienia i nazwiska oraz adresu. Uchwała odsyła do uzasadnienia, z którego wynika, że dotyczy Strony, która miała rzekomo popełnić przestępstwo z art.270 § 1 K.k. sfałszowania legitymacji radcy prawnego Strony, które prawomocnie zostało umorzone przez Prokuratora Prokuratury Rejonowej w S. 26 kwietnia 2021 r., w sprawie o sygn. akt [...] oraz rzekomego wykroczenia z art.61 § 1 Kodeksu wykroczeń przywłaszczenia tytułu radcy prawnego przez radcę prawnego – Stronę, uzyskanego w wyniku zdanego egzaminu radcowskiego 17 października 1991 r. Skarżąca dodała, że rzekoma podstawa prawna wydania uchwały to art. 304 § 2 K.p.k. i nieskonkretyzowane przepisy ustawy o radcach prawnych bez powołania konkretnego przepisu, ze skutkiem wydania uchwały bez podstawy prawnej. Rzekome pokrzywdzenie OIRP w K., które nie zostało potwierdzone w postępowaniu karnym Prokuratury Rejonowej w S. w sprawie o sygn. akt [...],w którym Prokurator nie uznał OIRP w K. za Pokrzywdzonego lecz za Zawiadamiającego oraz prawomocne postanowienie z 26 kwietnia 2021 roku w/s o sygn. akt [...] Prokuratury Rejonowej w S. na w/s umorzenia dochodzenia w zw. z czym wydanie uchwały z rażącym naruszeniem prawa albowiem wyczerpującym znamiona czynu z art. 231 § 1 § 2 K.k., art. 234 K.k., art. 235 K.k., art.258 § 1 K.k.
Skarżąca podniosła dalej, że zaskarżona uchwała oraz poprzedzające ją uchwały zostały wydane z rażącym naruszeniem prawa skutkujące stwierdzeniem ich nieważności na podstawie art.156 § 1 pkt 2 K.p.a. w zw. z art.231 § 1 § 2 K.k., art.234 K.k., art. 235 K.k., art. 258 § 1 K.k., ponieważ Skarżąca nie dopuściła się ani przestępstwa z art. 270 § 1 K.k. (potwierdzonego prawomocnym postanowieniem prokuratorskim) ani też wykroczenia z art. 61 § 1 K.w., ponieważ egzamin radcowski z 17 października 1991 r. Skarżącej, zakończony tytułem radcy prawnego nie został unieważniony. Do 8 czerwca 2011 r., Skarżąca, jak podniosła, posiadała uprawnienia do wykonywania zawodu radcy prawnego wg dokumentów znajdujących się w OIRP w K.. Zaś o wpis na listę radców prawnych może się tylko ubiegać radca prawny, zatem podpisując się na pismach do OIRP w K. radca prawny, Skarżąca nie naruszyła prawa.
Skarżąca uznała, że zaskarżona uchwała oraz poprzedzająca jest dokumentem sfałszowanym przez Prezesa Krajowej Izby Radców Prawnych.
W odpowiedzi na skargę Prezydium KRRP wniosło o jej oddalenie, podtrzymując w całości argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Sąd stwierdza, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, zaskarżona bowiem uchwała będąca przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie oraz utrzymana nią w mocy uchwała – odmawiająca wszczęcia postępowania administracyjnego w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwały Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w K. z 29 października 2020 r. nr [...] w sprawie złożenia zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa ściganego z urzędu i o popełnieniu wykroczenia – jest zgodna z prawem.
Kluczową kwestią prawną mającą podstawowe znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, jest charakter prawny uchwały Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w K. z 29 października 2020 r. nr [...] w sprawie złożenia zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa ściganego z urzędu i o popełnieniu wykroczenia.
Sąd całkowicie zgadza się ze stanowiskiem Prezydium KRRP, że uchwała ta nie stanowi decyzji administracyjnej, w związku z czym nie podlega zaskarżeniu w żadnym administracyjnym trybie.
Powszechnie przyjmuje się, że decyzja administracyjna jest jednostronną czynnością organu administracji publicznej mającą odpowiednią formę prawną i określającą konsekwencje stosowanej normy prawnej w odniesieniu do konkretnie oznaczonego adresata w sprawie indywidualnej.
Zgodnie z art. 45 ustawy o radcach prawnych, organy samorządu podejmują uchwały w obecności co najmniej połowy członków danego organu. Uchwały organów samorządu radcowskiego są aktami wyrażającymi wolę tych organów w kwestiach należących do kompetencji tych organów. Jeżeli uchwała danego organu samorządu radcowskiego jest jednostronnym oświadczeniem woli tego organu, określającym sytuację prawną konkretnie wskazanego adresata w indywidualnie oznaczonej sprawie, stanowi ona niewątpliwie decyzję administracyjną.
Uchwały Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w K. z 29 października 2020 r. nr [...] w sprawie złożenia zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa ściganego z urzędu i o popełnieniu wykroczenia, nie rozstrzyga sytuacji prawnej Skarżącej w indywidualnej sprawie nie rozstrzyga ona bowiem we władczy sposób o prawach ani obowiązkach Skarżącej. Uchwała ta nie kończy żadnego postępowania w indywidualnej sprawie prowadzonego wobec Skarżącej, jak również nie wszczyna takiego postępowania. Uchwała ta stanowi jedynie wyraz woli organu samorządu radcowskiego o dokonaniu określonej czynności – zawiadomienia stosownych organów ścigania o podejrzeniu popełnienia przestępstwa ściganego z urzędu i o popełnieniu wykroczenia. Z tego względu omawiana uchwała nie podlega zaskarżeniu, w tym również w nadzwyczajnym trybie nieważnościowym, o którym mowa w art. 156 K.p.a.
W świetle powyższego Prezydium KRRP prawidłowo, na podstawie art. 61a § 1 K.p.a., uchwałą z 19 listopada 2021 r. nr [...] odmówiło wszczęcia postępowania administracyjnego w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwały Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w K. z 29 października 2020 r. nr [...] w sprawie złożenia zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa ściganego z urzędu i o popełnieniu wykroczenia oraz zaskarżoną uchwałą utrzymało w mocy uchwałę z 19 listopada 2021 r. nr [...].
Zgodnie z art. 61a § 1 K.p.a., gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.
Ponieważ uchwała Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w K. z 29 października 2020 r. nr [...] w sprawie złożenia zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa ściganego z urzędu i o popełnieniu wykroczenia, nie stanowi decyzji administracyjnej, a w związku z tym nie podlega zaskarżeniu w żadnym administracyjnym trybie, w niniejszej sprawie wystąpiła uzasadnionych przyczyn uzasadniająca stanowisko Prezydium KRRP, że żądane przez Skarżącą wszczęcie postępowania o stwierdzenie nieważności uchwały Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w K. z 29 października 2020 r. nr [...] postępowanie – nie może być wszczęte.
Sąd nie stwierdził w niniejszej sprawie naruszenia przez Prezydium KRRP przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy oraz przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy.
Niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 – "P.p.s.a.").
Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło