VI SA/Wa 1615/04
WyrokWSA w Warszawie2005-06-01
Skład orzekający: Andrzej Wieczorek, Ewa Marcinkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nałożenie kary pieniężnej za przewóz towarów niebezpiecznych bez wymaganego dokumentu przewozowego, z nieprawidłowo zabezpieczonym ładunkiem i brakiem wymaganego wyposażenia awaryjnego jest zasadne, gdy kierowca posiadał dokument z błędnie wpisaną nazwą towaru, a nadawca nie był stroną postępowania?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy administracji prawidłowo nałożyły kary pieniężne. Dokument przewozowy bez prawidłowej nazwy towaru nie spełnia wymogów, a przewoźnik jest stroną postępowania, nie nadawca. Niewłaściwe zabezpieczenie ładunku i brak wymaganego wyposażenia awaryjnego również stanowiły podstawę do nałożenia kar.Stan faktyczny
Spółka A. Sp. z o.o. wniosła skargę na decyzję nakładającą karę pieniężną za naruszenie przepisów o przewozie drogowym towarów niebezpiecznych. Kontrola wykazała nieprawidłowości w dokumencie przewozowym (brak prawidłowej nazwy towaru), zabezpieczeniu ładunku, wyposażeniu pojazdu (brak drugiego znaku ostrzegawczego) oraz uwierzytelnieniu tachografu. Spółka kwestionowała zasadność nałożonych kar, podnosząc m.in. że dokument był jedynie błędnie wypełniony, a nadawca powinien być stroną postępowania.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia Sędziowie : Asesor WSA Andrzej Wieczorek Asesor WSA Ewa Marcinkowska (spr.) Protokolant: Łukasz Poprawski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 czerwca 2005 r. sprawy ze skargi A. Sp. z o.o. z siedzibą w Z. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2004 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę
A. Sp. z o/o z siedzibą w Z. wniosła skargę na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2004 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w K. z dnia [...] marca 2004 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów o wykonywaniu przewozu drogowego towarów niebezpiecznych.
Z akt administracyjnych wynika, iż w dniu [...] stycznia 2004 r. w G. na drodze krajowej nr [...] przeprowadzono kontrolę zespołu składającego się z pojazdu członowego marki [...] o nr rej. [...] oraz naczepy marki [...] o nr rej. [...] przewożącego ładunek z W. do K.
Pojazdem kierował kierowca R. O.
W wyniku kontroli stwierdzono, że kierowca posiadał nieprawidłowy dokument przewozowy z uwagi na brak wpisanej prawidłowo nazwy przewozowej towaru niebezpiecznego [...], ładunek (paleta) nie był zabezpieczony przed zmianą położenia, w wyposażeniu pojazdu brakowało jednego znaku stojącego (kierowca posiadał tylko jeden trójkąt ostrzegawczy) oraz, że pojazd był wyposażony w tachograf, który nie posiadał uwierzytelnienia.
Kierowca podpisał protokół nie zgłaszając zastrzeżeń.
W trakcie kontroli wypełniony został także formularz listy kontrolnej dotyczący kontroli przewozu drogowego towarów niebezpiecznych, na którym kierowca uczynił adnotację "Listę kontrolną otrzymałem".
Kierowca sporządził także pisemne oświadczenie odnośnie stwierdzonych w czasie kontroli nieprawidłowości.
Pismami z dnia [...] lutego 2004 r. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego w K. poinformował skarżącą Spółkę o wszczęciu postępowania administracyjnego oraz wezwał ją do złożenia wskazanych w piśmie dokumentów i pisemnych wyjaśnień na okoliczność stwierdzonych w czasie kontroli nieprawidłowości.
W odpowiedzi na to wezwanie skarżący złożył żądane dokumenty oraz w piśmie z dnia [...] lutego 2004 r. poinformował Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w K., że poddał tachograf zamontowany w samochodzie o nr rej. [...] badaniom legalizacyjnym w Urzędzie Miar w Z.
Nie odniósł się natomiast do innych nieprawidłowości stwierdzonych w czasie kontroli przeprowadzonej w dniu [...] stycznia 2004 r.
Decyzją z dnia [...] marca 2004 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego w K. nałożył na skarżącą Spółę karę pieniężną w łącznej kwocie [...] zł - w tym karę [...] zł za wykonywanie przewozu drogowego towarów niebezpiecznych bez wymaganego dokumentu przewozowego, karę [...] zł za naruszenie przepisów dotyczących rozmieszczenia i mocowania ładunku oraz karę [...] zł za brak wymaganego wyposażenia awaryjnego w postaci braku jednego znaku stojącego.
Pełnomocnik skarżącej Spółki w odwołaniu od tej decyzji wniesionym do Głównego Inspektora Transportu Drogowego zarzucił, że w zaistniałym stanie faktycznym można było mówić co najwyżej o "wykonywaniu przewozu drogowego towaru niebezpiecznego z nieprawidłowo wypełnionym dokumentem przewozowym", a nie "bez wymaganego dokumentu przewozowego".
Wskazał na to, że protokół z kontroli nie został sporządzony zgodnie z wzorem określonym w Rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 23 grudnia 2002 r. w sprawie formularza listy kontrolnej oraz, że kontrolę przeprowadzały dwie osoby, a na protokole znajduje się podpis tylko jednej z nich.
Zarzucił też, że organ nie wyjaśnił na czym polegało "złe" umocowanie towaru (inspektor nie dostarczył skarżącemu zdjęć), a więc fakt niewłaściwego umocowania towaru nie został udowodniony.
Ponadto według pełnomocnika skarżącego stroną tego postępowania powinien być także nadawca przesyłki, gdyż obowiązek ten wynika z art. 11 Konwencji CMR.
Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] lipca 2004 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję wskazując w uzasadnieniu na to, że dokument okazany przez kierowcę w czasie kontroli nie zawierał wymaganego wpisu tj. [...], a zatem nie stanowił wymaganego przepisami ustawy o przewozie drogowym towarów niebezpiecznych oraz przepisami umowy ADR dokumentu przewozowego.
Kierowca nie miał też obowiązkowego wyposażenia awaryjnego w postaci znaku stojącego (posiadał tylko jeden trójkąt ostrzegawczy), a ładunek nie był zabezpieczony przed zmianą położenia, (wymogi te wynikają z umowy ADR).
Ponadto odnośnie zarzutu, że nadawca przesyłki powinien też być stroną tego postępowania wskazał na to, że zgodnie z art. 92 ustawy o transporcie drogowym stroną postępowania jest ten kto wykonuje transport drogowy lub przewozy na potrzeby własne, a więc przewoźnik.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzucając naruszenie art. 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym oraz punktu 1.6.1.1. załącznika do tej ustawy, a także art. 28 kpa, art. 7 kpa i art. 77 kpa.
W skardze przedstawił te same zarzuty, które podnosił wcześniej w odwołaniu do Głównego Inspektora Transportu Drogowego wskazując na to, że kierujący pojazdem miał dokument przewozowy tylko błędnie wypełniony w zakresie oznaczenia towaru, że stroną postępowania administracyjnego powinien być także nadawca towaru, że protokół z kontroli został sporządzony na niewłaściwym formularzu, że organ nie wyjaśnił na czym polegało nieprawidłowe umocowanie towaru niebezpiecznego na samochodzie oraz, że kontrolujący nie zbadali, czy kierowca posiadał inne przedmioty lub urządzenia mogące zastąpić stojący znak ostrzegawczy.
Główny Inspektor Transportu Drogowego w odpowiedzi na skargę podtrzymał argumenty przedstawione w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] lipca 2004 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sądy administracyjne powołane są do badania legalności, czyli zgodności zaskarżonych decyzji lub postanowień z przepisami prawa materialnego i przepisami postępowania, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania decyzji lub postanowienia.
Sąd administracyjny nie bada natomiast celowości, czy też słuszności zaskarżonego aktu.
Skarga wniesiona przez A. Spółka z o.o. z siedzibą w Z. nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż Sąd nie stwierdził aby decyzją Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2004 r. oraz poprzedzająca ją decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2004 r. zostały wydane z naruszeniem prawa.
Z art. 92 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz U Nr 125 poz. 1371 z późn. zm.) wynika wyraźnie, że karze pieniężnej podlega ten kto wykonuje transport drogowy lub przewozy na potrzeby własne naruszając obowiązki lub warunki wynikające z przepisów tej ustawy oraz m. in. przepisów ustawy z dnia 28 października 2002 r. o przewozie drogowym towarów niebezpiecznych oraz wiążących Rzeczpospolitą Polską umów międzynarodowych.
Art. 11 pkt. 2 Konwencji o umowie międzynarodowego przewozu drogowego CMR stanowi natomiast, że nadawca odpowiada wobec przewoźnika za wszelkie szkody, które mogły wyniknąć wskutek braku, niedostateczności lub nieprawidłowości dokumentów i informacji dostarczonych przez nadawcę chyba, że zachodzi wina ze strony przewoźnika.
Przepis ten daje więc podstawę do wystąpienia przez przewoźnika w stosunku do nadawcy z roszczeniem regresowym w przypadku, gdy przewoźnik poniesie jakąś szkodę z powodu nie wydania mu przez nadawcę lub wydania niewłaściwych dokumentów.
Z treści tego przepisu nie można natomiast wyciągnąć wniosku, że nadawca powinien być, obok przewoźnika, stroną postępowania administracyjnego w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów o przewozie drogowym towarów niebezpiecznych.
Stroną tego postępowania jest ten kto wykonuje transport drogowy lub przewozy na potrzeby własne.
Art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 28 października 2002 r. o przewozie drogowym towarów niebezpiecznych (Dz U Nr 199 poz. 1671 z późn. zm.) stanowi z kolei, że dokument przewozowy powinien zawierać m. in. opis każdego z przewożonych towarów niebezpiecznych, w szczególności jego numer rozpoznawczy, nazwę i ilość.
Podobny wymóg wynika z Załącznika A 5.4.1.1 do umowy europejskiej dotyczącej międzynarodowego przewozu drogowego towarów niebezpiecznych ADR, który stwierdza, że dokument przewozowy powinien zawierać numer UN oraz prawidłową nazwę przewozową.
Są to najistotniejsze informacje dokumentu przewozowego towaru niebezpiecznego pozwalające na szybkie podjęcie działań prewencyjnych lub ratowniczych w przypadku zaistnienia jakiejś awarii lub kolizji drogowej w czasie wykonywania przewozu.
Dokument nie zawierający tak istotnej informacji nie może więc być uznany za dokument przewozowy w rozumieniu tych przepisów.
Kierowca R. O. okazał do kontroli dokument, w którym wskazana była tylko nazwa handlowa towaru niebezpiecznego [...], bez numeru UN oraz prawidłowej nazwy przewozowej.
Organ prawidłowo więc przyjął, że transport drogowy towaru niebezpiecznego był wykonywany bez wymaganego dokumentu przewozowego i wymierzył karę pieniężną [...] zł na podstawie Ip 1.6.1.1. załącznika do ustawy o transporcie drogowym.
Przewożony ładunek, załadowany na palecie, nie był też prawidłowo zabezpieczony przed przemieszczaniem się, zgodnie z wymogami określonymi w Załączniku A 7.5.7.1 umowy ADR.
Potwierdzają to zdjęcia wykonane w czasie kontroli załączone do akt administracyjnych.
Organ, nakładając karę pieniężną, powołał się na te zdjęcia w decyzji z dnia [...] marca 2004 r.
Organ nie miał obowiązku przesyłania tych zdjęć do zapoznania się stronie skarżącej.
Pełnomocnik skarżącej Spółki mógł dokonać wglądu do akt administracyjnych i zapoznać się ze zdjęciami.
Kierowca w czasie kontroli okazał tylko jeden stojący znak ostrzegawczy (trójkąt ostrzegawczy).
Zgodnie z Załącznikiem A 8.1.5 (b) umowy ADR – jednostka transportowa przewożąca towary niebezpieczne powinna być wyposażona m. in. w dwa stojące znaki ostrzegawcze (np. pachołki lub trójkąty odblaskowe, albo lampy błyskowe o świetle barwy pomarańczowej, zasilane niezależnie od instalacji elektrycznej pojazdu).
Jeżeli kierowca miał na wyposażeniu pojazdu drugi stojący znak ostrzegawczy spełniający powyższe wymogi, to jego obowiązkiem było okazanie go kontrolującemu.
W sytuacji, gdy kierowca okazał tylko jeden stojący znak ostrzegawczy zasadnym było nałożenie kary pieniężnej [...] zł na podstawie Ip 1.6.2.2. załącznika do ustawy o transporcie drogowym.
Zarzut skargi, że w czasie kontroli nie wypełniono formularza listy kontrolnej dotyczącej przewozu drogowego towarów niebezpiecznych określonej w Rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 23 grudnia 2002 r. w sprawie formularza listy kontrolnej (Dz U nr 237 poz. 2014) nie znajduje uzasadnienia w stanie faktycznym sprawy.
W aktach administracyjnych znajduje się bowiem, oprócz protokołu kontroli, formularz listy kotrolnej wypełniony odręcznie, w sposób czytelny, podpisany przez osobę przeprowadzającą kontrolę oraz przez kierowcę, który uczynił na niej odręczną adnotację “Listę kontrolną otrzymałem".
Jeżeli faktycznie, jak podniesiono w skardze, kontrolę przeprowadzały dwie osoby, a protokół kontroli i listę kontrolną podpisała tylko jedna z tych osób i kierowca, to z tego faktu nie można jeszcze wyciągnąć wniosku, że “protokół ten jest sprzeczny z prawem, a okoliczności wskazane w protokole nie mogą zostać uznane za udowodnione".
Strona skarżąca nie wykazała w jaki sposób ta okoliczność mogła mieć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy przez organ administracji.
W ocenie Sądu organ administracji wyczerpująco zbadał wszystkie okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą.
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło