VI SA/Wa 1616/06

WyrokWSA w Warszawie2006-12-04

Skład orzekający: Jolanta Królikowska-Przewłoka, Andrzej Wieczorek, Małgorzata Grzelak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Urząd Patentowy prawidłowo uznał, że nieużywanie znaku towarowego było usprawiedliwione, pomimo braku wykazania przez uprawnionego możliwości używania znaku?
Ratio decidendi
Prawo z rejestracji znaku towarowego nie wygasa, jeżeli uprawniony wykaże, że z usprawiedliwionych powodów nie mógł używać znaku towarowego. W ocenie sądu, Urząd Patentowy prawidłowo uznał, że niemiecka spółka wykazała istnienie takich okoliczności, oceniając jej działania zmierzające do usunięcia bariery popytu jako próby używania znaku, w tym próbę utworzenia przedstawicielstwa w Polsce. Sąd podzielił stanowisko organu, że działania te, choć wymagały szczególnej staranności, nie miały znamion winy i były usprawiedliwione.
Stan faktyczny
E. N. złożyła wniosek o stwierdzenie wygaśnięcia prawa z rejestracji znaku towarowego należącego do niemieckiej spółki P. GmbH z powodu jego nieużywania. Urząd Patentowy RP oddalił wniosek, uznając, że nieużywanie znaku było usprawiedliwione. Po uchyleniu pierwszej decyzji przez WSA, Urząd ponownie oddalił wniosek, szczegółowo analizując działania spółki mające na celu wprowadzenie znaku na polski rynek. E. N. zaskarżyła tę decyzję, zarzucając naruszenie przepisów dotyczących oceny dowodów i usprawiedliwionych powodów nieużywania znaku. WSA oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Królikowska-Przewłoka Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Wieczorek Asesor WSA Małgorzata Grzelak (spr.) Protokolant Karolina Pilecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 grudnia 2006 r. sprawy ze skargi E. N. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] marca 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uznania za wygasłe prawa z rejestracji znaku towarowego [...] oddala skargę Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia [...] marca 2006 r. Nr [...] Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej oddalił wniosek E. N. prowadzącej działalność gospodarczą pod firmą P. "A." o uznanie za wygasłe prawo z rejestracji znaku towarowego [...]. Do wydania powyższej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym: W dniu [...] lipca 2000 r. do Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej (dalej jako: Urząd Patentowy RP), działającego w trybie postępowania spornego wpłynął wniosek E. N. prowadzącej działalność gospodarczą pod firmą P. "A." o stwierdzenie wygaśnięcia prawa z rejestracji z powodu nieużywania znaku towarowego [...] o numerze [...] zarejestrowanego na rzecz P. GmbH, Niemcy (zwanej dalej uprawnioną), w części dotyczącej towarów w klasach 17, 20, 22, 24. Decyzją z dnia [...] lipca 2003 r. Urząd wniosek oddalił przyjąwszy, że wnioskodawczyni posiada interes prawny oraz uznając za uzasadnione powody nieużywania znaku towarowego w relewantnym okresie trzech lat zawierającym się pomiędzy datami [...] lipca 2000 r. (data złożenia wniosku), a [...] lipca 1997 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpatrzeniu skargi E. N., wyrokiem z dnia 28 października 2004 r. wydanym w sprawie o sygn. akt 6II SA 4027/03, uchylił zaskarżoną decyzję z dnia [...] lipca 2003 r. Z uzasadnienia wyroku wynika, iż Sąd uznał za prawidłowe ustalenia organu dotyczące istnienia po stronie wnioskodawczyni interesu prawnego do złożenia przedmiotowego wniosku oraz nieużywania spornego znaku. Jednocześnie Sąd stwierdził, że organ nienależycie uzasadnił decyzję w zakresie uznania za usprawiedliwione przyczyny nieużywania znaku towarowego i zobowiązał Urząd do zbadania (i oceny) czy uprawniony ze znaku podjął stosowne działania dotyczące faktycznego używania znaku oraz wskazania czy w związku z tym wespół z barierą popytu mogą one stanowić uzasadnienie usprawiedliwionego nieużywania znaku. W ponownie przeprowadzonym postępowaniu administracyjnym uprawniona przedłożyła opinię prawną z dnia [...] marca 2005 r. sporządzoną przez prof. R. S. W ocenie opiniującego, w okresie trzech lat przed złożeniem wniosku o wygaszenie spornego znaku, podjęte przez spółkę P. działania były poważne i mogły być uznane za czynności przygotowawcze do używania tego znaku, a nieużywanie znaku było usprawiedliwione w rozumieniu art. 28 u.z.t. Ponadto spółka dołączyła dodatkowe dokumenty potwierdzające, jej zdaniem, usprawiedliwione nieużywanie znaku: kopie korespondencji z lat 1994-2000 prowadzonej pomiędzy firma P. a W. P. w zakresie sprzedaży na terenie Polski towarów oznaczonych spornym znakiem, kopie faktur z [...],[...]oraz [...] czerwca 1997 r. potwierdzających sprzedaż towarów oznaczonych spornym znakiem firmie R. z siedzibą w E., która dostarczyła te towary do polskich firm: E. oraz O., protokoły z podróży służbowej uprawnionej do Polski w dniach [...] -[...] września 1998 r. oraz [...] - [...] listopada 1998 r., korespondencję handlową z okresu od [...] stycznia 1999r . do [...] czerwca 2001 r. z firmą S. Na rozprawie, która odbyła się przed Urzędem Patentowym w dniu [...] marca 2006 r. pełnomocnik wnioskodawczyni popierał wniosek podkreślił m.in., że uprawniona wykazuje brak faktycznego zainteresowania utworzeniem przedsiębiorstwa na terenie Polski o czym świadczy wypowiedź Prezesa spółki opublikowana w specjalistycznym niemieckim czasopiśmie H., ponadto firma P. GmbH na swojej stronie internetowej wśród krajów, gdzie promuje swoje towary nie wymienia Polski. W ocenie wnioskodawczyni, w relewantnym dla oceny okresie, uprawniona nie dołożyła jakiejkolwiek staranności w celu przezwyciężenia bariery popytu na jej towary na polskim rynku ponieważ nie wprowadziła na rynek towarów oraz nie podjęła działań w celu uruchomienia swej produkcji w Polsce, mimo że nie istniały żadne formalne przeszkody uniemożliwiające uruchomienie takiej stosunkowo nieskomplikowanej produkcji. Działania niemieckiej spółki określiła jako pozorne oraz zwróciła uwagę na powtórne zgłoszenie spornego znaku w procedurze krajowej w dniu [...] stycznia 2001 r., co świadczy o stosowaniu tzw. praktyki odświeżania znaku w celu utrzymania jego ochrony pomimo nieużywania. Nadto w ocenie strony, działania uprawnionej mające na celu używanie spornego znaku zintensyfikowały się po wystąpieniu przez wnioskodawczynię z wnioskiem o wygaszenie prawa z rejestracji słownego znaku [...] o numerze [...] (v. protokół rozprawy oraz załącznik do protokołu - k. 61-69 akt adm.). Decyzją z dnia [...] marca 2006 r. Nr [...] Urząd Patentowy RP, na podstawie art.25 pkt 3, 28, 30 ust.1 ustawy o znakach towarowych w związku z art. 315 ust.1 i 2 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (p.w.p.) oraz art. 98 k.p.c. w zw. z art. 256 ust. 2 p.w.p. oddalił wniosek E. N. o uznanie za wygasłe prawa z rejestracji znaku towarowego Paradies Nr IR -613904 oraz przyznał uprawnionej od wnioskodawczyni kwotę 1100 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania w sprawie. W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że podtrzymuje swoje wcześniejsze stanowisko, co do posiadania przez wnioskodawczynię interesu prawnego do złożenia wniosku, a także pogląd co do nieużywania spornego znaku na terenie Polski w relewantnym dla oceny czasie. Organ nie uznał za uzasadnione twierdzenie wnioskodawczyni, jakoby intensyfikacja działań mających na celu używanie spornego znaku nastąpiła po złożeniu w 1998 r. wniosku o wygaszenie znaku [...], bowiem wniosek ten został wysłany do uprawnionej dopiero [...] lipca 2002 r. (po uzupełnieniu braków formalnych), co wynika z akt sprawy [...]. Zdaniem Kolegium, przedłożone przez uprawnioną dokumenty świadczą o tym, że w niniejszej sprawie towary uprawnionej napotkały na polskim rynku na nieprzezwyciężalną barierę w postaci braku popytu na oferowane towary ze względu na wyższe ceny niż analogicznych towarów produkowanych w Polsce. Wyższa cena wynika z wysokiej jakości towarów oraz wysokich kosztów robocizny, natomiast utrzymanie cen na poziomie proponowanym w seriach reklamowych prowadziłoby do oczywistych strat. Powyższa bariera popytu w powiązaniu z oceną działań podejmowanych przez P. GmbH w celu usunięcia wspomnianej przeszkody, zdaniem Kolegium uprawnia do stwierdzenia, że niemiecka spółka miała zamiar używania spornego znaku towarowego w Polsce. W ocenie organu, przesyłane serie reklamowe towarów miały służyć zachęcaniu polskich firm do współpracy co najmniej w zakresie sprowadzania i sprzedaży towarów w Polsce. Wielość odbiorców może świadczyć o determinacji niemieckiej firmy w nawiązaniu współpracy. Ponadto złożony do akt materiał dowodowy dotyczący rozmów z p. W. P. świadczy, zdaniem Urzędu, o próbie nawiązania współpracy w celu utworzenia przedstawicielstwa firmy w Polsce. Organ stwierdza, że współpraca z polską firmą, która podjęłaby się produkcji licencyjnej umożliwiałaby z kolei sprzedaż towarów po cenach konkurencyjnych uwzględniając jednocześnie opłacalność takiego przedsięwzięcia. Odnosząc się do argumentacji wnioskodawczyni Urząd Patentowy stwierdził, że cytowana przez nią wypowiedź Prezesa spółki P. nie oznacza zaniechania produkcji towarów także w innych krajach poza Niemcami lub produkowania ich przez firmę współpracującą. Natomiast zaczerpnięta ze strony internetowej uprawnionej informacja o zakresie zbytu towarów wymienia również Europę Wschodnią jako obszar działalności firmy P. GmbH. W ocenie organu podjęte przez uprawnioną w latach 1998 -2000 działania wskazują na usprawiedliwione przyczyny nieużywania znaku. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję E. N., reprezentowana przez rzecznika patentowego, zarzuciła zaskarżonemu rozstrzygnięciu naruszenie: 1/ art. 28 ust.3 u.z.t. poprzez błędną interpretację i niewłaściwe zastosowanie oraz 2/ art. 7, 77 §1 i 80 k.p.a poprzez niewłaściwą ocenę dowodów oraz dowolną interpretację materiału dowodowego. W uzasadnieniu skargi, podtrzymano dotychczasową argumentację, a powołując się na opinię prawną z dnia [...] sierpnia 2006 r. sporządzoną przez Kancelarię [...] wskazano, że w omawianym okresie ani w chwili obecnej nie występowała i nie występuje bariera popytu dla produktów P. GmbH w Polsce. Ponadto stwierdzono, że załączona do akt dokumentacja nie świadczy o czynnościach przygotowawczych zmierzających do używania znaku oraz nie wskazano okoliczności usprawiedliwiających nieużywanie znaku. W ocenie skarżącej, korespondencja uprawnionej z p. W. P. świadczy o małym zainteresowaniu propozycjami potencjalnej partnerki handlowej. Strona podnosi, że wprowadzając na rynek polski znikomą ilość próbek i to po cenach znacznie niższych niż polskie P. GmbH nie mogła faktycznie sprawdzić czy bariera popytu istnieje. Do skargi dołączono m.in. w/w opinię prawną z dnia [...] sierpnia 2006 r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu decyzji. Odnosząc się natomiast do opinii prawnej z dnia [...] sierpnia 2006 r. Urząd stwierdził, że powyższa opinia została sporządzona po wydaniu zaskarżonej decyzji a zatem nie stanowi materiału dowodowego w rozpatrywanej sprawie. Na rozprawie przed Wojewódzki Sądem Administracyjnym w Warszawie, która odbyła się w dniu [...] grudnia 2006 r., w imieniu organu nikt się nie stawił. Pełnomocnik skarżącej popierał skargę, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji. Podkreślił, że z przepisu art. 28 ust. 3 u.z.t., mającego zastosowanie w niniejszej sprawie wynika, iż jedynie wtedy nie wygasa prawo z rejestracji znaku jeżeli uprawniony:1/ nie mógł używać znaku towarowego, 2/ brak możliwości używania znaku wynika z usprawiedliwionych powodów, 3/ okoliczności, o których mowa wyżej (pkt 1 i 2) zostaną wykazane przez uprawnionego. Tymczasem, zdaniem skarżącej, w decyzji całkowicie pominięto problem czy uprawniony mógł używać, czy też nie mógł używać spornego znaku, gdy tymczasem dopiero po ustaleniu tej okoliczności Urząd powinien zbadać, czy zostało wykazane przez uprawnionego, że niemożność używania znaku wynika z usprawiedliwionych powodów. Zdaniem skarżącej, w rozpatrywanej sprawie nie ma zastosowania przepis art. 169 ust.1 pkt 1 p.w.p., który przewiduje możliwość zachowania prawa z rejestracji nieużywanego znaku towarowego w przypadku istnienia usprawiedliwionych przyczyn nieużywania znaku. Strona akcentuje, że w niniejszej sprawie istotnym zagadnieniem jest kwestia istnienia (lub braku) możliwości używania znaku (v. załącznik do protokołu rozprawy). Pełnomocnik skarżącej poinformował również, że postępowanie w sprawie znaku towarowego słownego [...][...] (rejestracja krajowa od 5 czerwca 1991 r.) nadal toczy się przed Urzędem Patentowym RP. Pełnomocnik uprawnionej wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art.1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Ponadto, stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270 - dalej zwaną p.p.s.a), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną Skarga nie zasługuje na uwzględnienie albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Przed przystąpieniem do oceny prawidłowości zaskarżonej decyzji należy podkreślić, że decyzja ta została wydana po uchyleniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny poprzedniej decyzji Urzędu Patentowego z dnia [...] lipca 2003 r. Nr [...] odnoszącej się do przedmiotowego wniosku. Zgodnie z art. 153 p.p.s.a. zarówno Sąd jak i organ administracji zobowiązani byli w niniejszej sprawie zastosować się do oceny prawnej i wskazań wyrażonych w prawomocnym wyroku WSA w Warszawie z dnia 28 października 2004 r. sygn.6 II SA 4027/03. Związanie sądu administracyjnego oceną prawną oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania poprzez treść nowego wyroku w razie stwierdzenia braku zastosowania do wskazań w zakresie dalszego postępowania ( v. wyrok NSA z dnia 22 marca 1999 r. IV SA 527/97, LEX nr 47275). Należy przy tym zaakcentować, że dokonana przez sąd administracyjny ocena prawna nie ma mocy wiążącej w wypadku zmiany stanu prawnego, co nie miało miejsca w rozpatrywanej sprawie. W wyroku z dnia 28 października 2004 r. WSA stwierdził, że Urząd Patentowy uznając, iż uprawniony z usprawiedliwionych powodów nie mógł używać spornego znaku nie uzasadnił należycie swojego stanowiska poprzestając jedynie na ogólnym stwierdzeniu, że "uprawniona dokonała wszelkiej staranności w celu przezwyciężenia obiektywnie istniejącej bariery w postaci braku popytu na jej towary, dlatego należy stwierdzić, że nieużywanie znaku jest usprawiedliwione". Sąd administracyjny wyraził pogląd, że napotkanie bariery popytu nie może być uznane za samoistne usprawiedliwienie nieużywania znaku towarowego. Natomiast odwołując się do poglądów doktryny odnośnie działań zmierzających do podjęcia w wymaganym zakresie używania znaku towarowego (działań przygotowawczych) WSA stwierdził, że przy ponownym rozstrzyganiu sprawy Urząd winien ocenić, czy uprawniony podjął tego typu działania i czy w związku z tym wespół z barierą popytu mogą one stanowić uzasadnienie usprawiedliwionego nieużywania znaku. Jak z powyższego wynika, w omawianym wyroku Sąd uznał za prawidłowe ustalenia Kolegium Orzekającego, co do istnienia interesu prawnego wnioskodawcy w zgłoszeniu żądania oraz przesądził, że sporny znak nie był używany przez uprawnionego w relewantnym dla tej oceny czasie tj. od [...] lipca 1997 r. do [...] lipca 2000 r. (dzień złożenia wniosku) w rozumieniu art. 28 u.z.t. Nie ma również wątpliwości co do tego, że Sąd uznał za prawidłowe ustalenie organu, iż podstawę materialno-prawną decyzji stanowią przepisy ustawy o znakach towarowych. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego rozpoznającego niniejszą sprawę, Urząd Patentowy RP przy ponownym wydaniu decyzji nie naruszył zasady związania organu oceną prawną, gdyż zastosował się zarówno do oceny prawnej jak i wskazań, co do dalszego postępowania wyrażonych w wyroku WSA z dnia 28 października 2004 r. sygn. 6 II SA 4027/03. Ustosunkowanie się do zarzutu naruszenia w zaskarżonej decyzji przepisu art. 28 ust. 3 u.z.t. wymaga w pierwszej kolejności zbadania zasadności zarzutu naruszenia przez Urząd Patentowy przepisów postępowania administracyjnego, a w szczególności art. 7, 77 § 1, 80 k.p.a. Dopiero bowiem, po uznaniu za udowodnione określonych faktów, następuje subsumcja ustalonych faktów pod stosowną normę prawną, a następnie określenie konsekwencji jej obowiązywania. W ocenie Sądu, organ nie naruszył wskazanych wyżej przepisów procedury administracyjnej. Prawidłowo ustalił stan faktyczny, dokonał całościowej oceny zebranego materiału dowodowego zgodnie z wymogami zawartymi w art. 80 k.p.a oraz w sposób wyczerpujący, stosownie do wymagań stawianych przez art. 107 § 3 k.p.a., uzasadnił podjęte rozstrzygnięcie. Zgodnie z art. 28 ust. 1 u.z.t. prawo z rejestracji znaku towarowego wygasa, jeżeli uprawniony nie używał tego znaku w Polsce w okresie kolejnych trzech lat. W myśl art. 28 ust. 3 powołanego przepisu prawo z rejestracji znaku towarowego nie wygasa, jeżeli uprawniony wykaże, że z usprawiedliwionych powodów nie mógł używać znaku towarowego. Przepis art. 30 ust. 1 u.z.t. stanowi, że z wnioskiem o uznanie prawa z rejestracji znaku towarowego za wygasłe może wystąpić każdy, kto ma w tym interes prawny. Ponieważ w rozpatrywanej sprawie zostało prawomocnie przesądzone, że sporny znak nie był używany w rozumieniu art. 28 u.z.t. w niniejszej sprawie pozostaje do rozważenia kwestia czy uprawniona do znaku wykazała, że w relewantnym dla oceny okresie występowały okoliczności usprawiedliwiające niewykonywanie przez nią obowiązku używania znaku towarowego [...] o numerze [...]. W tym stanie rzeczy, poza dyskusją musi pozostać zagadnienie, na które wskazuje skarżąca, dotyczące tego czy uprawniona mogła, czy też nie mogła używać sporny znak. Ponieważ ocena, czy wystąpiły usprawiedliwione powody, o których mowa w art. 28 ust.3 u.z.t., dotyczy okresu od [...] lipca 1997 r. do [...] lipca 2000 r., a więc mieści się w przedziale czasowym, kiedy Polska zobowiązała się dostosować prawo w dziedzinie własności intelektualnej do prawa wspólnotowego, z czego się nie wywiązała (v. art. 66 ust.1, 68, 69 Układu Europejskiego), pożądanym wydaje się dokonanie oceny (analizy) usprawiedliwionych powodów w taki sposób, aby zbliżyć się do interpretacji wspólnotowej. Przy dokonywaniu interpretacji w/w pojęcia należy mieć zatem na uwadze ratyfikowaną przez Polskę konwencję paryską z dnia 20 marca 1883 r. o ochronie własności przemysłowej, gdzie zawarta została regulacja obowiązku używania znaku towarowego ( art. 5 lit. C ust.1-2). Istotne jest również Porozumienie z dnia 15 kwietnia 1994 r. w sprawie handlowych aspektów praw własności intelektualnej (TRIPS)., które dokonało aktualizacji rozwiązań konwencyjnych o obowiązku używania znaku. Ponadto należy mieć na względzie regulację dotyczącą obowiązku używania znaku towarowego zamieszczoną w odpowiednich postanowieniach Pierwszej dyrektywy Rady 89/104/EWG z dnia 21 grudnia 1988 r. o harmonizacji przepisów prawnych Państw członkowskich o znakach towarowych (Dz. Urz. WE Nr L.40 z 11 lutego 1989 r.) oraz rozporządzenie o znaku wspólnotowym (Rozporządzenie Rady WE Nr 40/94 z dnia 20 grudnia 1993 r. opubl. Dz. Urz. WE Nr L 11 z 14 stycznia 1994 r.) Ważną kwestią wymagającą podkreślenia jest to, że okoliczności usprawiedliwiające niewykonywanie obowiązku używania znaku towarowego nie były bliżej scharakteryzowane w ustawie o znakach towarowych. W piśmiennictwie wysunięto tezę, że należą do nich w pierwszym rzędzie takie, które nosiły cechy siły wyższej (zdarzenia nadzwyczajne, zewnętrzne, niemożliwe do zapobieżenia – vis cui humana infirmitas resistere non potest). Natomiast w pozostałych przypadkach uzależnia się zaliczenie danej okoliczności do usprawiedliwionych powodów niewykonywania obowiązku używania znaku od możliwości postawienia uprawnionemu zarzutu nagannego postępowania uprawnionego z rejestracji. Dlatego uwzględnia się subiektywne okoliczności mające wpływ na sytuację przedsiębiorcy (por. E. Wojcieszko- Głuszko, Ustanie prawa ochronnego na znak towarowy (w:) Zagadnienia prawa własności intelektualnej , ZNUJ PWiOWI 200, z.80) , R. Skubisz, Prawo znaków towarowych- komentarz). Poza tym bierze się również pod uwagę okoliczności obiektywnie oddziałujące na tę sytuację. W art. 5 lit C ust.1 konwencji mówi się tylko o samej możliwości usprawiedliwienia powodów nieużywania znaku. Usprawiedliwienie nieużywania znaku ma być uzasadnione analogicznymi przyczynami, jak usprawiedliwienie nieużywania patentu, określone w art. 5 lit A ust. 4 konwencji. Zalicza się do nich wszelkie szczególne, nie dające się przewidzieć okoliczności rynkowe, choć tylko te, które miały charakter ogólny, a nie indywidualny. Z kolei przepisy TRIPS stanowią doprecyzowanie nie w pełni jasnej regulacji konwencyjnej. Należy zauważyć, że do "ważnych przyczyn związanych z istnieniem przeszkód w używaniu znaku " z art. 19 TRIPS zalicza się głównie (podobnie jak do podstaw usprawiedliwienia z art. 5 lit C ust.1 konwencji) te wszystkie okoliczności, które leżą poza sferą wpływu właściciela znaku. Różnicy pojęciowej, występującej między omawianymi przepisami nie należy jednak traktować jako zwykłego niuansu. "Usprawiedliwione podstawy" z art. 5 konwencji muszą mieć swoje źródło w okolicznościach obiektywnych i w konsekwencji odpowiadać kryterium obiektywnemu, natomiast "ważne przyczyny" z art. 19 TRIPS mogą mieć swoją podstawę w okolicznościach leżących także w subiektywnej sferze działania uprawnionego do znaku. Zdaniem Sądu, sformułowania zawarte w art. 19 TRIPS "przeszkody dla używania znaku", w tym "restrykcje importowe", a zwłaszcza "wymogi rządowe", mają przekonywać o tym, że do ważnych przyczyn należy zaliczyć również te okoliczności, które dotyczą (gospodarczego) ryzyka działalności uprawnionego z rejestracji (szerzej o obowiązku używania znaku towarowego według konwencji i TRIPS patrz: Marcin Trzebiatowski (w;) Obowiązek używania znaku towarowego w prawie polskim i międzynarodowym , Prace z Wynalazczości i ochrony własności intelektualnej, rok 2004, z.86, str. 138-140). W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie prawidłowe jest stanowisko Urzędu Patentowego RP, który uznał, że uprawniona do spornego znaku niemiecka spółka wykazała, iż w rozpatrywanym przypadku wystąpiły okoliczności usprawiedliwiające niewykonywanie przez nią obowiązku używania znaku towarowego [...] o numerze [...]. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela poglądy prezentowane w doktrynie (M. Trzebiatowski, R. Skubisz, U. Promińska), że zbiór powodów istotnych z punktu widzenia przepisu art. 28 u.z.t obejmuje oprócz przeszkód natury faktycznej i prawnej, niezależnych od woli uprawnionego z rejestracji również te, jakkolwiek były skutkiem zachowania się uprawnionego to nie miały znamion winy (w tym też niedbalstwa). W rozpatrywanej sprawie organ ocenił działania uprawnionej, których celem było usunięcie bariery popytu na jej towary, jako zmierzające do używania znaku towarowego w Polsce. Przy czym za działanie zmierzające do używania spornego znaku Urząd Patentowy uznał również próbę utworzenia przedstawicielstwa uprawnionej spółki w Polsce. Zdaniem Sądu, ocena działań uprawnionej dokonana przez Urząd Patentowy jest prawidłowa. W szczególności za prawidłowe uznać należy zakwalifikowanie do okoliczności usprawiedliwiających niewykonywanie obowiązku używania spornego znaku towarowego działań P. GmbH dotyczących podjęcia współpracy z p. W. P. Zdaniem Sądu, przy ocenie działań zmierzających do podjęcia współpracy firmy z w/w kontrahentką, należało mieć na uwadze, czy niemiecka spółka podejmowała je w sposób właściwy dla rozsądnego przedsiębiorcy oraz jednocześnie pozbawiony znamion winy. W przeciwnym bowiem razie podjęte działania byłyby objęte ryzykiem prowadzenia działalności gospodarczej, co nie zasługiwałoby na miano przyczyn usprawiedliwiających nieużywanie znaku w rozumieniu art. 28 u.z.t. Uwzględnić przy tym należało subiektywne okoliczności mające wpływ na sytuację uprawnionej. Z zarzutów skargi wynika, iż skarżąca dokonała zgoła odmiennej (niż Urząd Patentowy) oceny dowodów przedstawionych w toku postępowania administracyjnego przez P. GmbH odnośnie m.in. działań prowadzonych przez uprawnioną z różnymi firmami, a w okresie od czerwca 1998 r. do lutego 2000 r. w celu podjęcia współpracy z p. W. P. W ocenie skarżącej, dowód w postaci telefaksu datowanego na [...] maja 2000 r. skierowanego do firmy T. sp. z o.o. dotyczy oferty dostarczenia materiałów reklamowych, co nie świadczy o czynnościach zmierzających do utworzenia przedstawicielstwa. Natomiast kopie korespondencji z lat 1998-1999 prowadzonej pomiędzy uprawnioną a p. W. P. wskazują, że to p. P. (jako osoba fizyczna nie prowadząca nawet działalności gospodarczej) z własnej inicjatywy zaproponowała założenie przedstawicielstwa handlowego celem importu i dystrybucji wyrobów firmy P. na rynku polskim, a także zaprosiła przedstawicieli uprawnionego do udziału w targach [...] w P. W ocenie skarżącej, analiza w/w korespondencji świadczy o pasywnej postawie uprawnionej, która zwlekała w przekazywaniu odpowiedzi, co z kolei świadczy o małym zainteresowaniu propozycjami Pani P. Zdaniem Sądu, wyprowadzone przez skarżącą wnioski nie znajdują oparcia w treści przedłożonych dokumentów, co w konsekwencji powoduje, że nie można podzielić prezentowanego stanowiska. Odnosząc się kolejno do wskazanych wyżej dowodów należy podnieść, że treść oferty skierowanej do T. świadczy o tym, iż P. GmbH podejmowała próbę nawiązania współpracy z tym przedsiębiorstwem. Zdaniem Sądu prawidłowa jest również ocena działań uprawnionego prowadzonych w odniesieniu do p. W. P. Nie można zgodzić się z zarzutem skargi, jakoby Pani P. zaprosiła uprawnioną na Targi [...]. Prawdą jest, że Pani P. miała zamiar odwiedzić Targi, i poinformowała o tym uprawnioną pismem z dnia [...] września 1998 r. (k.100-101 Tom II akt adm.). Jednakże z pisma tego nie można wyprowadzić wniosku, że było to "zaproszenie" dla uprawnionej do zwiedzenia Targów, bowiem p. P. zaproponowała spotkanie w P. jedynie jako alternatywę dla spotkania w W. Zdaniem Sądu, z pisma P. GmbH z dnia [...] września 1998 r. (k. 105 Tom II akt adm.) wynika, że decyzję o zwiedzeniu Targów podjęła uprawniona. W ocenie Sądu, nie można również czynić zarzutu, że podjęcie przez uprawnioną rozmów z osobą, która jeszcze nie prowadziła działalności gospodarczej (p. P. była trakcie załatwiania formalności - v. k 125, 129 tom II ) było wyrazem mało poważnego zaangażowania uprawnionej w próbę utworzenia przedstawicielstwa. Należy bowiem mieć na uwadze, że potencjalna kontrahentka była wcześniej znana uprawnionej, gdyż odbywała praktyki w tej spółce ( v. pisma z dnia [...] czerwca 1998 r. oraz [...] czerwca 1998 r. k. 92, 95, Tom II akt adm.). Należy również podzielić pogląd organu, że swoisty "wywiad" dotyczący p. P., który zawierał bardzo szczegółowe informacje odnoszące się do potencjalnej kontrahentki (v. k. 113 tom II akt adm.) świadczy o poważnych, a nie pozorowanych czynnościach przygotowawczych. Podkreślenia wymaga, że jeżeli występowały opóźnienia w przekazywaniu odpowiedzi na pisma p. P., uprawniona zawsze je usprawiedliwiała. Powody opóźnień wskazywane przez uprawnioną nie budzą, zdaniem Sądu, wątpliwości są więc wiarygodne (por. np. pisma z dnia: [...] września 1998 r., [...] listopada 1998 r. - k. 133 tom II). Zdaniem Sądu, nie można uznać za przekonywujący argument skarżącej, że w nawiązywaniu kontaktów handlowych uprawniona wykazywała pasywność, co z kolei miałoby świadczyć o zawinionym działaniu niemieckiej spółki w tym zakresie. To, że niemal wszystkie kontakty handlowe były inicjowane przez ewentualnych polskich partnerów może świadczyć o tym, iż niemiecka firma P. GmbH jest firmą znaną i cenioną w segmencie akcesoriów do spania oraz materiałów pościelowych, skoro zarówno osoby fizyczne jak i firmy polskie poszukują możliwości podjęcia z nią współpracy. Powyższe stwierdzenie jest uzasadnione w świetle oczywistego faktu, że produkty uczestniczki postępowania nie mają na rynku polskim charakteru wyjątkowego chociażby dlatego, że istnieje wiele firm polskich zajmujących się produkcją i dystrybucją analogicznych towarów. Nie jest również kwestionowane przez strony, że na rynku polskim są obecne inne firmy zagraniczne działające w omawianej branży. Powyższe okoliczności uzasadniają twierdzenie, że podejmowanie przez uprawnioną ze znaku działań przygotowawczych musiało nastąpić w sposób szczególnie staranny, zgodnie z regułami właściwymi dla profesjonalnego zarządzania przedsiębiorstwem. W świetle materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego nie można, zdaniem Sądu, zarzucić uprawnionej, że działała opieszale, a podejmowane przez nią czynności zmierzające do utworzenia przedstawicielstwa były pozorne. Niezwykła ostrożność i staranność spółki P. GmbH w doborze partnerów handlowych w Polsce świadczy bowiem o tym, że przedsiębiorca niemiecki doskonale zdaje sobie sprawę z gwarancyjnej funkcji znaku towarowego, zwanej również funkcją ochrony zaufania nabywców. W ocenie Sądu, każdy rozsądny przedsiębiorca będący właścicielem znaku towarowego dąży do tego, aby utrzymywać cechy użytkowe lub jakościowe towaru oznaczonego zastrzeżonym znakiem co najmniej na dotychczasowym poziomie. Wymaga to od uprawnionego szczególnej staranności przy doborze ewentualnych kooperantów, ponieważ dobra sława znaku towarowego stanowi wyjątkowo ważny atut w walce konkurencyjnej. Należy bowiem zaakcentować, że zdyskredytowanie marki najczęściej równoznaczne jest dla producenta ze stratami materialnymi, gdyż potencjalni nabywcy nie kupują towaru opatrzonego znakiem budzącym skojarzenia z przedsiębiorstwem produkującym produkt o niskiej jakości. Mając na względzie powyższe należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa materialnego oraz procesowego, a zatem skargę, jako nie znajdującą usprawiedliwionych podstaw, należało na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalić.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło