VI SA/Wa 1619/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka – Klimas Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Królikowska-Przewłoka (spr.) Sędzia WSA Andrzej Wieczorek Protokolant st. sekr. sąd. Karolina Pilecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 października 2013 r. sprawy ze skargi M. D. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] w przedmiocie zmiany decyzji w sprawie ustalenia że w zakresie ubezpieczenia zdrowotnego ustawodawstwo polskie nie jest właściwe 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...]; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu. Zaskarżoną decyzją Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia utrzymał w mocy decyzję Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ z [...].04.2012 r. orzekającą o zmianie decyzji ostatecznej nr [...] z [...].01.2012 r. stwierdzającej, że w dniach od [...].10.2006 r. do [...].03.2012 r. w zakresie ubezpieczenia zdrowotnego dla M. D., skarżącego w niniejszej sprawie, ustawodawstwo polskie nie jest właściwe. Decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym. Decyzją z dnia [...].01.2012 r. nr [...] Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ ustalił, że w okresie od [...].10.2006 r. do nadal w zakresie ubezpieczenia zdrowotnego dla skarżącego nie jest właściwe ustawodawstwo polskie. Pismem z dnia [...].04.2012 r. skarżący złożył wniosek o ustalenie, że podlega jako emeryt polskiemu ustawodawstwu w zakresie rzeczowych świadczeń zdrowotnych. W uzasadnieniu podał, że obecnie wyrejestrował prowadzoną wcześniej działalność gospodarczą i na tą okoliczność przedstawił załączony do pisma dokument Gminy [...] z [...].03.2012 r. o wyrejestrowaniu działalności gospodarczej. Decyzją nr [...] z [...].04.2012 r. Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ na podstawie art. 155 kpa i art. 109 ust. 1 i 6 ustawy z 27.08.2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (tj. Dz. U. 2008 r., Nr 164, poz. 1027) orzekł o zmianie w/w decyzji z [...].01.2012 r. w zakresie daty końcowej ustalając, że w okresie od [...].10.2006 r. do [...].03.2012 r. w zakresie ubezpieczenia zdrowotnego dla skarżącego ustawodawstwo polskie nie jest właściwe w zakresie ubezpieczenia zdrowotnego. W uzasadnieniu podano, że przedmiotowy wniosek skarżącego został przez organ uznany za zgodę skarżącego na zmianę decyzji, natomiast za słuszny interes uznał ustalenie faktycznego okresu braku właściwości polskiego ustawodawstwa w zakresie ubezpieczenia zdrowotnego dla skarżącego zaś analiza dokumentacji pozwala stwierdzić, że skarżący był osobą prowadzącą działalność gospodarczą na terenie Niemiec w dniach [...].10.2006 r. – [...].03.2012 r. W odwołaniu od tej decyzji skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania i wniósł o jej uchylenie. W jego ocenie organ nie wyjaśnił dlaczego uznał, że nie podlegał on jako emeryt polskiemu ustawodawstwu w zakresie rzeczowych świadczeń zdrowotnych i kto i kiedy oraz na jakiej podstawie miał przedłożyć formularz E106, a także nie wskazał podstawy, na jakiej została anulowana jego Europejska Karta Ubezpieczenia Zdrowotnego. Decyzją nr [...] z [...].06.2012 r. Prezes NFZ na podstawie art. 102 ust. 5 pkt 24 w zw. z art. 109 ustawy z 27.08.2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. 2008 r., nr 164, poz. 1027) i art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ, jak podał, podzielił stanowisko organu I instancji wyrażone w zaskarżonej decyzji. Stwierdził, iż brak jest podstaw do jej uchylenia lub zmiany. W uzasadnieniu organ odwołał się do art. 13 ust. 1 rozporządzenia (EWG) nr 1408 z 14.06.1971 r. w sprawie stosowania systemów zabezpieczenia społecznego dla pracowników wojennych, osób prowadzących działalność na własny rachunek i do członków ich rodzin przemieszczających się we Wspólnocie, art. 11 ust. 1 i 2 lit. a rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z 29.04.2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, które weszło w życie 1.05.2010 r. i przepisów rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 987/2009 z 16.09.2009 r. dotyczącego wykonywania w/w rozporządzenia nr 883/2004 i stwierdził, że skarżący powinien podlegać niemieckiemu ustawodawstwu z tytułu wykonywania działalności na własny rachunek na terenie Niemiec w okresie od [...].10.2006 r. do [...].03.2012 r. Natomiast odnosząc się do zarzutu niewyjaśnienia powodów anulowania Europejskiej Karty Ubezpieczenia Zdrowotnego organ wskazał, że skarżący może wystąpić z wnioskiem o wydanie postanowienia wyjaśniającego wątpliwości co do treści decyzji nr [...] z [...].04.2012 r. W skardze na powyższą decyzję skarżący zarzucił naruszenie przepisów w/w rozporządzeń nr [...] i nr [...] wobec ich zastosowania mimo, że przepisy te weszły w życie 1.05.2010 r. i wniósł o uchylenie w/w decyzji. W odpowiedzi na skargę Prezes NFZ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25.07.2001 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2002 r., Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej przy czym stosownie do § 2 powołanego artykułu ta kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany wnioskami i zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z 30.08.2002 r. Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi zw. p.p.s.a. – Dz. U. 2002 r., Nr 153, poz. 1270). Badając skargę wg powyższych kryteriów Sąd uznał, iż skarga zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona decyzja i decyzja utrzymana nią w mocy naruszają bowiem prawo w stopniu uzasadniającym w świetle art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. ich wyeliminowanie z obrotu prawnego. Decyzją nr [...] z [...].04.2012 r. Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ odwołując się do art. 155 kpa orzekł o zmianie decyzji z [...].01.2012 r. Uznał bowiem, a organ odwoławczy bezkrytycznie stanowisko w tym względzie podzielił, iż skarżący składając przedmiotowy wniosek z dnia [...].04.2012 r. wyraził zgodę na jej zmianę. Podkreślić zatem należy, iż zgodnie z powołanym przepisem decyzja ostateczna na mocy której nabyła prawo może być w każdym czasie uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym słuszny interes strony ale warunkiem zastosowania powyższej konstrukcji stanowiącej instrument zmiany bądź uchylenia decyzji wadliwych lub prawidłowych jest zgoda strony. W utrwalonym w tym względzie orzecznictwie uznaje się, że zgoda na zmianę lub uchylenie decyzji winna być wyrażona przez stronę w wyraźnej a niedorozumianej formie. Z przedmiotowego wniosku w żadnym razie taka zgoda na zmianę w/w decyzji nie wynika. Jeżeli zatem organ uznał, iż zaistniały stan rzeczy w świetle w/w warunku czyni celowym zastosowanie powyższego trybu to winien w sposób jednoznaczny zwrócić się do Skarżącego o wyjaśnienie, czy taką zgodę wyraża. Organ w tym zakresie czynności nie podjął swobodnie i w świetle powołanego przepisu niedopuszczalnie interpretuje treść pisma i zamiar Skarżącego co do w/w decyzji. Tym samym naruszył art. 155 kpa pomijając treść w/w wniosku, w którym Skarżący wniósł o ustalenie, że jako emeryt podlega ustawodawstwu w zakresie rzeczowych świadczeń zdrowotnych. Obowiązkiem organu jest jednak odniesienie się do złożonego przez stronę wniosku z zachowaniem obowiązującej procedury. Jeżeli żądanie zawarte we wniosku wymaga wyjaśnienia strony co do istoty żądania to obowiązkiem organu jest zwrócenie się do strony w przewidzianej prawem formie. W tym stanie rzeczy Sąd nie wdając się w ocenę merytoryczną zaskarżonych decyzji jak i zarzutów w tym zakresie podniesionych w skardze uznał, iż decyzje noszą znamiona wadliwości w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. i jako takie podlegają uchyleniu. Wobec powyższego Sąd orzekł, jak w sentencji.