VI SA/Wa 162/09

WyrokWSA w Warszawie2009-06-25

Skład orzekający: Ewa Frąckiewicz, Małgorzata Grzelak, Grażyna Śliwińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy, udzielonego w czasie obowiązywania ustawy o znakach towarowych, złożony po wejściu w życie ustawy Prawo własności przemysłowej, podlega ograniczeniu pięcioletniego terminu na jego złożenie, określonego w art. 31 ustawy o znakach towarowych?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że jeśli pięcioletni termin na złożenie wniosku o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy, określony w art. 31 ustawy o znakach towarowych, upłynął przed wejściem w życie ustawy Prawo własności przemysłowej, to do oceny wniosku stosuje się przepisy dotychczasowe, w tym wspomniany termin. Po upływie tego terminu, wniosek o unieważnienie może być uwzględniony jedynie w przypadku wykazania złej wiary przy rejestracji znaku. Zastosowanie przepisów Prawa własności przemysłowej, które nie przewidują takiego terminu, byłoby sprzeczne z zasadą niedziałania prawa wstecz.
Stan faktyczny
Skarżąca spółka B. S.A. wniosła o unieważnienie prawa z rejestracji znaku towarowego przestrzennego (kształt butelki typu "szartreska") dla wyrobów alkoholowych, wskazując na naruszenie przepisów dotyczących zdolności odróżniającej znaku. Urząd Patentowy RP oddalił wniosek, uznając, że złożono go po upływie pięcioletniego terminu na unieważnienie prawa z rejestracji, przewidzianego w ustawie o znakach towarowych, i ograniczył badanie do kwestii złej wiary przy rejestracji. Skarżąca zaskarżyła tę decyzję, podnosząc, że powinny być stosowane przepisy Prawa własności przemysłowej, które nie przewidują takiego terminu.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Grzelak Sędzia WSA Grażyna Śliwińska (spr.) Protokolant Agnieszka Gajewiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 czerwca 2009 r. sprawy ze skargi B. S.A. z siedzibą w B., [...] na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] sierpnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia prawa z rejestracji znaku towarowego przestrzennego [...] oddala skargę Zaskarżoną decyzją z dnia [...] sierpnia 2008 r. nr [...] Urząd Patentowy RP oddalił wniosek B. S. A., [...] (dalej jako skarżąca), o unieważnienie prawa z rejestracji znaku towarowego przestrzennego [...] udzielonego w dniu [...] lipca 1995 r. na rzecz P. S.A. z siedzibą w B. (dalej jako uprawniony), przeznaczonego do oznaczania towarów w klasie 33, tj. wyrobów alkoholowych. Jako podstawę prawną organ wskazał art. 31 ustawy z dnia 31 stycznia 1985 r. o znakach towarowych (Dz. U. Nr 5, poz. 17 ze zm., dalej też jako u.z.t.) w związku z art. 315 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej (tekst jedn. Dz. U. z 2003 r., Nr 119, poz. 1117 ze zm., dalej też jako p.w.p.) oraz art. 98 k.p.c. w związku z art. 256 ust. 2 ustawy Prawo własności przemysłowej. Podstawę faktyczną stanowiły następujące ustalenia: Skarżąca złożyła w dniu [...] października 2006 r. do Urzędu Patentowego wniosek o unieważnienie prawa z rejestracji spornego znaku towarowego wskazując, że nastąpiła z naruszeniem art. 7 oraz art. 8 pkt 1 i 3 u.z.t. Znak stanowił kształt butelki typu "szartreska" i w jego ocenie nie charakteryzował się żadną cechą szczególną, właściwą jedynie dla towarów pochodzących od uprawnionego. Wskazywała że, butelka pozbawiona jest elementów zdobniczych, które mogłyby nadać jej charakter odróżniający zwłaszcza, że zarówno przed jak i w dacie zgłoszenia była powszechnie wykorzystywana dla napojów alkoholowych. Skarżąca powołała się na przykłady towarów opakowanych w butelki zbieżne z butelką stanowiącą sporny znak towarowy, oświadczenie Prezesa Zarządu P. potwierdzające powszechność wykorzystywania przedmiotowego kształtu przed datą zgłoszenia do rejestracji spornego znaku, jak też znaki przestrzenne, które w praktyce orzeczniczej uznano za banalne i pozbawione zdolności odróżniającej. Podniosła, iż sporne oznaczenie jest niezdatne do wskazywania pochodzenia danych towarów, tj. wyrobów alkoholowych, wobec czego nie realizuje podstawowej konstytutywnej funkcji znaków towarowych. Co więcej monopolizowanie takiego oznaczenia utrudni swobodne prowadzenie działalności gospodarczej przez producentów alkoholi. Uprawniony do znaku towarowego przestrzennego [...] nie zgodził się z zarzutem, iż sporny znak nie posiada zdolności odróżniającej. Wskazał, iż każdy znak towarowy należy oceniać całościowo, a na przedmiotowy składa się nie tylko butelka, ale umieszczone w jej wnętrzu źdźbło trawy. To powoduje, że przedmiotem całościowej oceny zdolności odróżniającej powinna być butelka z trawą. Okoliczność, iż mamy do czynienia z butelką z trawą potwierdza nie tylko opis znaku w podaniu zgłoszeniowym z dnia [...] lipca 1993 r., ale także postanowienie organu z dnia [...] sierpnia 1999 r., umowa o przeniesieniu prawa z rejestracji z tej daty. Wskazał, iż w "Porozumieniu przedsiębiorstw przemysłu spirytusowego [...] w sprawie podziału [...] znaków towarowych" z [...] czerwca 1996 r. znak [...] "butelka z trawką" został zgodnie uznany przez wszystkie przedsiębiorstwa przemysłu spirytusowego w Polsce za jeden ze znaków należących do grupy Ż. Podkreślił, że źdźbło trawy w butelce jest powszechnie postrzegane jako oczywista cecha "Ż.", markowego produktu, wobec którego prawa ochronne na znaki towarowe przysługują właśnie jemu. Argumentował, że znak [...] jest jednym ze znaków, które niezależnie od siebie chronią poszczególne charakterystyczne cechy opakowania i prezentacji tego produktu, co jak wskazał potwierdzają także decyzje Urzędu Patentowego ( decyzja z dnia [...] r. w sprawie [...]). Dodatkowo uprawniony podniósł, że zgłoszenie spornego znaku towarowego zostało dokonane [...] sierpnia 1993 r., tj. kilka miesięcy po wydaniu przez Urząd Patentowy decyzji z [...] lutego 1993 r., sygn. akt [...], w uzasadnieniu której stwierdzono, iż "dla przeciętnego odbiorcy wódka "Ż." ze źdźbłem trawki jest znana jako wyrób pochodzący z P.", jak również, że nabył on prawa do znaku [...] wraz z innymi znakami "z grupy Ż." w drodze przetargu zorganizowanego na podstawie porozumienia z [...] października 1999 r. o podziale [...] znaków towarowych. Powołując się na przepisy art. 315 ust. 2 i ust. 3 p.w.p., zasadę nie działania prawa wstecz, a także art. 2 Konstytucji RP uprawniony stwierdził, że w rozpatrywanej sprawie znajduje zastosowanie art. 31 u.z.t. oraz podniósł, iż wniosek o unieważnienie prawa z rejestracji spornego znaku towarowego został złożony po upływie ustawowego terminu prekluzyjnego o którym mowa w art. 31 u.z.t., tj. po upływie pięciu lat od daty rejestracji spornego znaku towarowego. W odpowiedzi skarżąca wskazała dodatkowo jako podstawę prawną wniosku o unieważnienie prawa z rejestracji znaku art. 8 pkt 1 oraz art. 8 pkt 3 u.z.t. Podniosła, że sporny znak jest wobec części towarów objętych wykazem niedystynktywny, a wobec pozostałych mylący, jak również, że jego rejestracja jest sprzeczna z prawem i zasadami współżycia społecznego. Istnienie prawa ochronnego na znak towarowy przestrzenny w postaci butelki ze źdźbłem trawy żubrowej w środku narusza bowiem interes innych uczestników obrotu, w tym samej skarżącej, którzy mają prawo do prowadzenia działalności gospodarczej w warunkach uczciwej konkurencji i do swobodnej komunikacji z klientami za pomocą elementów ogólnoinformacyjnych, wskazujących na rodzaj towarów nim oznaczonych. W ocenie skarżącej postępowanie uprawnionego narusza także zasady uczciwości kupieckiej i nosi znamiona złej wiary, ponieważ sporny znak towarowy został zgłoszony w celu uniemożliwiania innym przedsiębiorcom swobodnego korzystania z jednego z elementów mogących służyć do opisu towaru - wódki, na co wskazuje chociażby przeciwstawianie przez uprawnionego z rejestracji spornego znaku innym zgłoszeniom. Skarżąca podniosła także, że w przedmiotowej sprawie mogła skutecznie złożyć wniosek o unieważnienie prawa z rejestracji znaku towarowego[...], albowiem znak ten został zgłoszony w złej wierze, w trakcie zachodzących przemian na rynku wyrobów spirytusowych związanych ze stopniowym kształtowaniem się warunków wolnej konkurencji na tym rynku. Zaskarżoną decyzją Kolegium Orzekające UP oddaliło wniosek o unieważnienie prawa ochronnego udzielonego na sporny znak towarowy. Organ podniósł, iż znak towarowy został zgłoszony do rejestracji w dniu [...] sierpnia 1993 r. i zarejestrowany w dniu [...] lipca 1995 r., tj. pod rządami u.z.t., natomiast wniosek o unieważnienie z prawa rejestracji tego znaku towarowego został złożony przez skarżącą w dniu [...] października 2006 r., tj. pod rządami ustawy z dnia [...] czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej, a więc ponad 11 lat po udzieleniu prawa z rejestracji na sporny znak towarowy. Organ podniósł, iż art. 315 ust. 1 p.w.p. stanowi, iż prawa istniejące w dniu wejścia w życie ustawy pozostają w mocy oraz że do praw tych stosuje się przepisy dotychczasowe, o ile przepisy działu II nie stanowią inaczej. Z ustępu 2 przepisu art. 315 p.w.p. wynika, iż do stosunków prawnych powstałych przed dniem wejścia w życie stosuje się przepisy dotychczasowe. Biorąc więc pod uwagę treść art. 315, organ uznał, że w rozpatrywanej sprawie mają zastosowanie przepisy poprzedniej ustawy, tj. ustawy o znakach towarowych w zakresie dotyczącym całej instytucji unieważnienia prawa z rejestracji. Tym samym na gruncie niniejszej sprawy zastosowanie znajdzie także art. 31 u.z.t. Stanowi on, że z wnioskiem o unieważnienie prawa z rejestracji znaku towarowego można wystąpić w okresie pięciu lat od daty rejestracji. Po upływie tego okresu z wnioskiem takim można wystąpić jedynie w stosunku do uprawnionego, który uzyskał rejestrację działając w złej wierze. W konsekwencji organ uznał za zasadne ustalenie, czy nabycie prawa z rejestracji znaku towarowego przestrzennego nastąpiło w złej wierze. Podkreślił, iż złą wiarę w zgłoszeniu do rejestracji spornego znaku towarowego skarżąca upatruje w tym, iż zgłoszenie tego znaku towarowego zostało dokonane dopiero w trakcie przemian zachodzących na rynku napojów spirytusowych zmierzających do wprowadzania w tym sektorze zasad wolnej konkurencji, jak również w braku rzeczywistego używania tego znaku towarowego w funkcji oznaczenia indywidualizującego towary pochodzące od uprawnionego. Organ uznał, iż okoliczności te nie uzasadniają twierdzenia o zgłoszeniu do rejestracji spornego znaku towarowego w złej wierze. Wskazał, że zakres ochrony spornego znaku towarowego obejmuje postać przestrzenną, tj. butelkę ze źdźbłem trawy i nie ma tu w ogóle mowy o źdźble trawy żubrowej. Zatem z istoty rzeczy taki znak towarowy nie może stwarzać monopolu na produkcję wódki aromatyzowanej trawą żubrową. Powołane przez uprawnionego przepisy dotyczące ochrony oznaczeń geograficznych stwarzają bowiem dla każdego podmiotu możliwość produkcji i wprowadzania do obrotu wódki aromatyzowanej trawą żubrową o ile spełniają wymogi określone w przepisach rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 25 stycznia 2007 r. w sprawie określenia wymagań dla niektórych napojów alkoholowych z oznaczeniami geograficznymi odnoszącymi się do terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Organ wywiódł, iż z całokształtu okoliczności występujących w rozpatrywanej sprawie wynika, że poprzednik prawny uprawnionego rozpoczął produkcję wódki Ż. w 1928 r., jak również że przez długi okres czasu, w tym bezpośrednio poprzedzający zgłoszenie do ochrony spornego znaku towarowego był on jedynym producentem wódki Ż. oznaczającym swój towar poprzez umieszczenie wewnątrz butelki źdźbła trawy. Sporny znak towarowy został zgłoszony przez niego w dniu [...] sierpnia 1993 r., tj. kilka miesięcy po wydaniu przez Urząd Patentowy decyzji z dnia [...] lutego 1993 r., sygn. akt [...] w uzasadnieniu której stwierdzono, m.in. iż "dla przeciętnego odbiorcy wódka "Ż." ze źdźbłem trawki jest znana jako wyrób pochodzący z P.". W świetle tych okoliczności przekonanie poprzednika prawnego uprawnionego o sługującym mu prawie do spornego znaku w dacie zgłoszenia do rejestracji było w pełni uzasadnione. Okoliczność zaś, iż powyższe zbiegło się z przemianami zachodzącymi na rynku napojów alkoholowych zmierzającymi do wprowadzenia w tym sektorze wolnej konkurencji nie mogło wpłynąć na odmienną ocenę Kolegium Orzekającego w tym zakresie. Organ zauważył ponadto, iż skoro sporny znak towarowy był używany do oznaczania towarów nie sposób uprawnionemu i jego poprzednikowi prawnemu zarzucać, aby zgłoszenie do ochrony spornego znaku towarowego miało jedynie charakter blokujący. Na odmienną ocenę w tym zakresie nie mógł wpłynąć fakt, iż towary opatrzone spornym znakiem były wprowadzane do obrotu łącznie z etykietą i że znak ten, zdaniem skarżącej, nie indywidualizuje towarów uprawnionego w obrocie. Istotne jest bowiem, że uprawniony i jego poprzednik prawny używał tego znaku w obrocie w celu odróżniania własnych towarów. To zaś, czy oznaczenie to nadaje się do odróżniania i odróżnia towary uprawnionego w obrocie od towarów innych podmiotów jest już inną kwestią, mającą zasadnicze znaczenie dla oceny, czy sporny znak towarowy spełnia ustawowe warunki wymagane do uzyskania ochrony określone w art. 7 u.z.t. Uznał, że zgłoszenie przez poprzednika prawnego spornego znaku towarowego w sytuacji, gdy miał on już zarejestrowane inne znaki towarowe na swoją rzecz, w tym znak słowno-graficzno-przestrzenny w postaci butelki z etykietą z napisem Ż. i źdźbłem trawy w środku, nie świadczy o jego złej wierze. Jest to bowiem konsekwencja dążenia podmiotu do zapewnienia sobie szerszej ochrony dla oznaczenia służącego do sygnowania towaru cieszącego się popytem na rynku. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżąca domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji zarzuciła: naruszenie art. 6 oraz 107 k.p.a. przez oparcie rozstrzygnięcia na nieistniejącej podstawie prawnej, naruszenie art. 315 ust. 2 p.w.p. przez przyjęcie, że na jego podstawie znajduje zastosowanie w niniejszej sprawie art. 31 u.z.t., naruszenie art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. przez nie wyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych w sprawie. Podniosła, iż od dnia wejścia w życie przepisów ustawy - Prawo własności przemysłowej wszystkie postępowania przed Urzędem Patentowym RP (zgłoszeniowe i sporne) toczą się w oparciu o przepisy tej ustawy. W zakresie dotyczącym unieważnienia prawa ochronnego na znak towarowy są to przepisy art. 164 i art. 165 p.w.p. Zgodnie z pierwszym ze wskazanych przepisów prawo ochronne na znak towarowy może zostać unieważnione na wniosek każdego, kto ma w tym interes prawny; jeżeli wykaże on; ze nie zostały spełnione ustawowe warunki do uzyskania tego prawa. Natomiast art. 165 p.w.p. wskazuje, kiedy wystąpienie z wnioskiem o unieważnienie jest niedopuszczalne. Na mocy art. 315 ust. 3 p.w.p. ustawowe warunki wymagane do uzyskania prawa ochronnego ocenia się według przepisów obowiązujących w dniu zgłoszenia znaku towarowego w Urzędzie Patentowym. Wniosek o unieważnienie spornego znaku towarowego przestrzennego został złożony w dniu [...] października 2006 r. w oparciu o art. 164 p.w.p. We wniosku skarżąca wskazała, że prawo ochronne na przedmiotowy znak zostało udzielone z naruszeniem art. 7, art. 8 ust. 1 i 3 u.z.t. W jej ocenie organ winien ocenić dopuszczalność wniosku w oparciu o art. 164 p.w.p., czyli powinien zbadać czy wnioskodawca posiada interes prawny w żądaniu unieważnienia znaku oraz orzec o zasadności wniosku w oparciu o art. 7, art. 8 ust. 1 i 3 u.z.t. związku z 315 ust. 3 p.w.p. Skarżąca podkreśliła, iż art. 315 ust. 3 p.w.p. nie odnosi się do wniosku o unieważnienie, a jedynie do warunków wymaganych do uzyskania prawa ochronnego. Tym samym termin na złożenie wniosku o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy pozostaje poza zakresem warunków wymaganych do uzyskania tego prawa. Podstawą do zastosowania art. 31 u.z.t. nie może być również art. 315 ust. 2 p.w.p. Przepis ten bowiem wskazuje, że do stosunków prawnych powstałych przed dniem wejścia w życie p.w.p. stosuje się przepisy dotychczasowe. Tymczasem, nie ulega wątpliwości, iż upływ 5-letniego terminu od dnia rejestracji znaku towarowego nie jest źródłem powstania żadnego stosunku prawnego. Urząd Patentowy dokonał więc błędnej wykładni art. 315 ust. 2 p.w.p. przyjmując, iż upływ 5 lat od daty rejestracji znaku spowodował powstanie stosunku prawnego. Fakt, iż w uprzednio obowiązującym stanie prawnym ustawodawca przewidział ustawowy termin na złożenie wniosku o unieważnienie prawa i że termin ten upłynął w okresie obowiązywania poprzedniej ustawy nie daje podstaw do przyjęcia, iż terminem tym są ograniczone również wnioski złożone już w oparciu o aktualnie obowiązującą ustawę – p.w.p., której regulacja jest w tym zakresie odmienna niż zawarta w u.z.t. Skarżąca powołała się także na stanowisko wyrażone przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 24 maja 2006 r. (sygn. akt II GSK 67/06, LEX nr 232075), w którym wskazano, iż przepis art. 164 p.w.p., wprowadził zasadę wskazującą jednoznacznie na to, że wniosek o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy nie jest obwarowany żadnym terminem ustawowym. Tak więc w sytuacji, w której wniosek o unieważnienie praw ochronnego na znak towarowy (które to prawo powstało przed dniem wejścia w życie ww. ustawy) został złożony w okresie obowiązywania ustawy - Prawo własności przemysłowej, nie znajduje do niego zastosowania przepis art. 31 u.z.t. Tym samym, nie jest dopuszczalne ograniczenie oceny legalności decyzji administracyjnej jedynie do sytuacji szczególnej, jaką jest uzyskanie rejestracji w złej wierze. Skarżąca zarzuciła także organowi, iż nie rozpatrzył wszystkich zgłoszonych przez nią zarzutów i wbrew stanowisku Naczelnego Sądu Administracyjnego, wyrażonym w powołanym uprzednio wyroku, ograniczył ocenę legalności decyzji o rejestracji spornego znaku towarowego jedynie do sytuacji uzyskania rejestracji w złej wierze. Naruszył tym samym art. 7 i art. 77 k.p.a. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. Również uczestnik postępowania pismem złożonym na rozprawie wniósł o oddalenie skargi jako bezzasadnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwane dalej p.p.s.a. W ocenie Sądu, analizowana pod tym kątem skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja Urzędu Patentowego RP z dnia [...] sierpnia 2008 r. nie narusza prawa. Kluczową kwestią jest w niniejszej sprawie ocena prawidłowości zastosowania przez organ art. 31 u.z.t. jako podstawy rozstrzygnięcia. Przepis art. 31 u.z.t. stanowi, iż z wnioskiem o unieważnienie prawa z rejestracji można wystąpić w okresie pięciu lat od daty rejestracji. Po upływie tego okresu z wnioskiem takim można wystąpić jedynie w stosunku do uprawnionego, który uzyskał rejestrację działając w złej wierze. Organ uznając, iż wniosek skarżącej złożony został po upływie pięcioletniego terminu od daty rejestracji spornego znaku, ograniczył zakres jego badania do zagadnienia zaistnienia po stronie uprawnionego złej wiary. Z takim zawężeniem oceny nie zgodziła się skarżąca uznając, iż brak było podstawy prawnej dla zastosowania art. 31 u.z.t., w związku z czym organ winien rozpatrzeć wszystkie zgłoszone przez nią zarzuty wskazujące na podstawę dla unieważnienia prawa ochronnego na znak towarowy. Organ wywiódł podstawę dla zastosowania art. 31 nieobowiązującej ustawy o znakach towarowych z treści art. 315 ust. 1 i 2 p.w.p. W myśl cyt. przepisu prawa istniejące w dniu wejścia w życie p.w.p. pozostają w mocy i do tych praw stosuje się przepisy dotychczasowe (art. 315 ust. 1 p.w.p.). Do stosunków prawnych powstałych przed dniem wejścia w życie p.w.p. stosuje się przy tym przepisy dotychczasowe (art. 315 ust. 2 p.w.p.). W ocenie Sądu, należy zaznaczyć, iż kwestię zastosowania właściwych przepisów w sprawie o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy (poprzednio prawa z rejestracji znaku towarowego), udzielonego w czasie obowiązywania ustawy o znakach towarowych, rozstrzygnął Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 5 grudnia 2006 r. sygn. akt II GSK 167/06. Wskazał, iż z przepisu, że do praw istniejących w dniu wejście w życie p.w.p. stosuje się przepisy dotychczasowe należy wyprowadzić wniosek, że do unieważnienia prawa ochronnego na znak towarowy, które powstało przed wejściem w życie p.w.p. stosuje się przepisy u.z.t. w zakresie dotyczącym całej instytucji unieważnienia prawa ochronnego. Obowiązek zastosowania ustawy o znakach towarowych odnosi się więc również do kwestii określenia terminu do wystąpienia z wnioskiem o unieważnienie tego prawa zakreślonym w art. 31 u.z.t. Po upływie tego okresu z wnioskiem takim można wystąpić jedynie w stosunku do uprawnionego, który uzyskał rejestrację działając w złej wierze. Tym samym w wyroku tym Naczelny Sąd Administracyjny nie podzielił poglądu wyrażonego w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 maja 2006 r., sygn. akt II GSK 67/06, na który powołano się w skardze. W konsekwencji, zdaniem Sądu, orzekającego w niniejszej sprawie, jeżeli przyjmuje się, że termin określony w art. 31 u.z.t., w którym można wystąpić z wnioskiem o unieważnienie prawa jest terminem prawa materialnego, to upływ tego terminu powodował określone skutki dotyczące stosunku prawnego (prawa podmiotowego). Termin ten biegnie od daty rejestracji, a jego upływ powoduje ten skutek, że żądanie unieważnienia prawa, poza szczególną sytuacją, o której mowa w zdaniu drugim art. 31 u.z.t., było już niedopuszczalne. Na skutek tego zdarzenia (upływ 5 lat od daty rejestracji ) prawo ochronne do znaku towarowego mogło być wzruszone jedynie wówczas, gdy uprawniony uzyskał rejestrację działając w złej wierze. Jeżeli to zdarzenie prawne i jego skutek nastąpiły przed wejściem w życie Prawa własności przemysłowej, to nie sposób przyjąć, że po wejściu w życie tej ustawy do takiego prawa może mieć zastosowanie art. 164 i art. 165 p.w.p. Oznaczałoby to bowiem zniesienie skutków zdarzeń prawnych, które już wcześniej nastąpiły, a takie stosowanie art. 164 i art. 165 p.w.p. byłoby sprzeczne z przepisem art. 315 ust. 1 i 2 p.w.p. W ocenie Sądu, organ dokonał prawidłowej oceny zastosowania art. 31 u.z.t. w sytuacji, w której pięcioletni termin na zgłoszenie wniosku o unieważnienie prawa z rejestracji znaku towarowego upłynął przed wejściem w życie ustawy – Prawo własności przemysłowej. Wskazać należy, że zastosowanie art. 165 p.w.p., gdzie poza opisanymi tam wyjątkowymi sytuacjami, ustawodawca zrezygnował z terminu ograniczającego możliwość żądania unieważnienia prawa ochronnego, mogłoby mieć miejsce wyłącznie w sytuacji, w której pięcioletni termin z art. 31 u.z.t. nie upłynął przed wejściem w życie nowych przepisów tj. przed [...] sierpnia 2001 r. (tak też wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 20 stycznia 2009 r. sygn. akt II GSK 642/08). W powołanym wyżej wyroku Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił również, iż wskazanie zawarte w art. 315 ust. 1 zd. 2 p.w.p., należy rozumieć tak, że przepisy u.z.t. stosuje się do oceny skutków zdarzeń prawnych mających miejsce w czasie ich obowiązywania. Za takie zdarzenie prawne należy przy tym uznać upływ zawitego terminu do złożenia wniosku o unieważnienie prawa z rejestracji znaku towarowego. W niniejszej spawie zdarzenie to wystąpiło jeszcze w czasie obowiązywania u.z.t., a zatem po wejściu w życie p.w.p. Termin do złożenia wniosku o unieważnienie prawa z rejestracji spornego znaku towarowego już nie obowiązywał. Inna interpretacja oznaczałaby dla uprawnionego złamanie jednej z podstawowych zasad porządku prawnego o charakterze konstytucyjnym, jaka jest wyprowadzona z art. 2 Konstytucji RP - zasada niedziałania prawa wstecz (lex retro non agit). Innymi słowy, skoro w niniejszej sprawie upłynął zawity termin na zgłoszenie wniosku o unieważnienie prawa z rejestracji znaku towarowego, a po upływie tego okresu z wnioskiem takim można wystąpić jedynie w stosunku do uprawnionego, który uzyskał rejestrację działając w złej wierze, organ zasadnie ograniczył zakres badania jedynie do wystąpienia przesłanki złej wiary. W ocenie Sądu, organ dokonał przy tym prawidłowej oceny w tym zakresie, nie podzielając argumentacji skarżącej, iż zgłoszenie znaku przez uprawnionego miało jedynie charakter blokujący. Jak słusznie wskazał w decyzji organ, przeciwko takiej interpretacji przemawia przede wszystkim fakt, iż uprawniony używał spornego znaku towarowego w obrocie. O złej wierze nie może świadczyć również zgłoszenie spornego znaku towarowego w sytuacji, gdy poprzednik uczestnika miał już zarejestrowane inne znaki towarowe na swoją rzecz, jeżeli dążył on do zapewnienia w ten sposób sobie szerszej ochrony. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 p.p.s.a

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło