VI SA/Wa 1622/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Sędzia WSA Sławomir Kozik (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 20 września 2021 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi R. B. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2021 r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej: "GITD") decyzją z [...] marca 2021 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256, dalej: "K.p.a."),art. 2 pkt 35a, art. 64 ust. 1, ust. 2, art. 64d, art. 140aa ust. 1, ust. 3 pkt 1, art. 140ab ust. 1 pkt 3, lit. c), ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2020 r. poz. 110, dalej: "P.r.d."), art. 41 ustawy z dnia 21 marca 1985 o drogach publicznych (Dz. U. z 2020 r. poz. 470, dalej: "u.d.p.".), § 3 ust 1 pkt 2 lit. a oraz § 5 ust. 1 pkt 3 lit. b rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. z 2016 r. poz. 2022 z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania R. B. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą: [...] Firma Usługowo-Handlowa (dalej: "Strona", "Skarżący"), utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z [...] czerwca 2020 r. o nałożeniu kary pieniężnej. Decyzją tą z [...] czerwca 2020 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 56 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2019r., poz. 2140) oraz art. 104 § 1 K.p.a. w związku z art. 64, art. 140aa i art. 140ab P.r.d. organ I instancji nałożył na Stronę karę pieniężną w wysokości 15.000 złotych. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji GITD wskazał, że [...] lutego 2020 r. w [...] na drodze krajowej nr [...] zatrzymano do kontroli zespół pojazdów składający się z ciągnika samochodowego marki [...] o nr rej. [...] wraz z trzyosiowe naczepą o nr rej. [...]. Pojazdem kierował O. Y., który wykonywał przejazd drogowy z ładunkiem sypkim w postaci kamieni na trasie [...] ul. [...] plac [...] - [...] ul. [...]. Przebieg kontroli utrwalono protokołem nr [...] z [...] lutego 2020 r. Rozpatrując odwołanie od decyzji I instancji GITD, po przytoczeniu mających zastosowanie w niniejszej sprawie przepisów prawa, wskazał, że w wyniku pomiarów kontrolowanego pojazdu stwierdzono, że 1) rzeczywista masa całkowita wynosiła 49,6 t - przekroczenie o 9,6 t, czyli o 24 % dopuszczalnej wartości, 2) nacisk potrójnej osi nienapędowej naczepy wynosił 29,55 t (po odjęciu błędu w wysokości 2% zaokrąglonych do 0,1 t w górę) - przekroczenie o 5,55 t, czyli o 23,12% dopuszczalnej wartości. Organ wyjaśnił, że norma dotycząca nacisków osi potrójnych są identyczne na wszystkich kategoriach dróg, zatem ich przekroczenie powoduje zakwalifikowanie naruszenia do przejazdu pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii VII, gdyż tylko ono dopuszcza ich przekroczenie. Kara pieniężna została zatem nałożona na Stronę za brak zezwolenia kategorii VII, na podstawie art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. c P.r.d. Organ wskazał dalej, że pojazd został zważony przy pomocy pomostu wagowego typu WWS o nr fabrycznym [...], przeznaczonego do ważenia pojazdów w ruchu tj. do dynamicznego ważenia pojazdów. Waga ta w dniu kontroli legitymowała się ważnym świadectwem legalizacji ponownej wydanym przez Dyrektora Okręgowego Urzędu Miar w [...] z datą ważności do 9 lutego 2022 r. Powyższe dokumenty zostały okazane kierowcy przed dokonaniem ważenia. Kierowca został również poinformowany o sposobie przeprowadzania pomiarów oraz o przysługujących mu uprawnieniach. Organ zaznaczył, że Strona nie została dwukrotnie ukarana za ten sam czyn. W decyzji na podstawie przepisów ustawy o transporcie drogowym podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiło dopuszczenie do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 12 t, których dopuszczalna masa całkowita została przekroczona, co najmniej 20%. Natomiast w sprawie na podstawie przepisów P.r.d., podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiło wykonywanie przejazdu po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii VII. GITD dodał, że w rozpatrywanym przypadku przewożono kamień luzem, lecz podczas kontroli stwierdzono przekroczenie dopuszczalnego nacisku na potrójnej osi naczepy oraz dopuszczalną masę całkowitą, w związku z powyższym nie znajduję zastosowania art. 140aa ust. 4 pkt 2 P.r.d. Nie stwierdził również wystąpienia przesłanek, o których mowa w art. 140aa ust. 4 pkt 1 P.r.d. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżący zaskarżając decyzję GITD z [...] marca 2021 r., wniósł o jej uchylenie i zarzucił: 1) naruszenie art. 6, art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a., poprzez błędne ustalenie odpowiedzialności przez organy administracji publicznej stanu faktycznego sprawy niezgodnie z regułami obowiązującymi w procedurze administracyjnej, co miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie decyzji, 2) naruszenie art. 92b ust. 1, art. 92c ust. 1 pkt. 1 ustawy o transporcie drogowym, poprzez ustalenie błędnej odpowiedzialności za naruszenia, na które Strona jako przewoźnik nie miała wpływu, 3) niezgodne z przepisami prawa podwójne karanie za to samo naruszenie. W uzasadnieniu skargi Skarżący podniósł, że na podstawie jednej kontroli drogowej urząd wszczyna postępowanie które skutkuje nałożeniem podwójnej kary za to samo naruszenie co jest niezgodne z przepisami prawa, ponieważ kara powinna być nałożona albo za brak zezwolenia albo za stwierdzone przekroczenia, a nie podwójnie za te same przekroczenia tylko pod inną nazwą. Skarżący podniósł, że w obydwu przypadkach jest karany za przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej. Skarżący ponadto zakwestionował miejsce dokonanego ważenia pojazdu podnosząc, że dopuszczenia miejsca do ważenia dokonano 12 sierpnia 2016 r. co potwierdza wydana decyzja. Nikt nie wyjaśnił Stronie jak można było przeprowadzić legalizację wagi 9 stycznia 2018 r. skoro nie ma żadnej pewności że miejsce to spełnia wymogi do dokonywania pomiarów w tym miejscu. Skarżący poddał w wątpliwość, jak może być ważne dopuszczenie miejsca do ważenia 4 lata. W odpowiedzi na skargę GITD wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskrzonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja oraz decyzja I instancji nie naruszają przepisów prawa w sposób uzasadniający ich uchylenie. Przedmiotowa sprawa dotyczy odpowiedzialności podmiotu wykonującego przejazd pojazdem nienormatywnym, którym przewożony był ładunek podzielny w postaci kamieni. Odpowiedzialność podmiotu wykonującego przejazd wynika z art. 140aa ust. 3 pkt 1 P.r.d., zgodnie z którym karę pieniężną, o której mowa w ust. 1, nakłada się na podmiot wykonujący przejazd. Jak wynika natomiast z art. 140aa ust. 1 P.r.d., za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, lub niezgodnie z warunkami określonymi dla tego zezwolenia nakłada się karę pieniężną, w drodze decyzji administracyjnej. Pojazdem nienormatywnym jest, w świetle definicji art. 2 pkt 35a P.r.d., w brzmieniu obowiązującym w dniu stwierdzonego naruszenia, pojazd lub zespół pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach o drogach publicznych, lub którego wymiary lub rzeczywista masa całkowita wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach niniejszej ustawy. W niniejszej sprawie kara pieniężna została wymierzona Skarżącemu za przejazd nienormatywnym pojazdem po drodze krajowej nr [...] w [...], którego nacisk na potrójnej osi nienapędowej wynosił 29,55t, czyli przekraczał dopuszczalny nacisk o 5,55 t (przekroczenie dopuszczalnej wartości o 23,12 %), i rzeczywista masa całkowita wynosiła 49,6 t, – czyli przekraczała dopuszczalną masę całkowitą o 9,6 t (przekroczenie dopuszczalnej wartości o 24 %). Zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia, w części mającej zastosowanie w niniejszej sprawie, dopuszczalna masa całkowita pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 2-20, nie może przekraczać w przypadku zespołu pojazdów, złożonego z pojazdów mających łącznie co najmniej 5 osi, w którym pojazdem ciągnącym jest pojazd samochodowy - 40 ton. Zgodnie natomiast z § 5 ust. 1 pkt 3 lit. c tego rozporządzenia, w części mającej zastosowanie w niniejszej sprawie, dopuszczalny nacisk osi nie może przekraczać w przypadku grupy osi składającej się z trzech osi nie napędowych pojazdów silnikowych, przyczep i naczep, przy odległości (d) między osiami składowymi większej niż 1,30 m i nie większej niż 1,40 m (1,3 Należy wyjaśnić, że przy tego rodzaju naruszeniu, gdy przejazd pojazdem nienormatywnym związany jest z przewozem ładunku podzielnego, naruszony został art. 64 ust. 2 P.r.d., zgodnie z którym w brzmieniu obowiązującym w dniu stwierdzonego naruszenia, zabrania się przewozu pojazdem nienormatywnym ładunków innych niż ładunek niepodzielny, z wyłączeniem pojazdów nienormatywnych uprawnionych do poruszania się na podstawie zezwoleń kategorii I lub kategorii II. W konsekwencji naruszenia zakazu przewozu pojazdem nienormatywnym ładunku podzielnego, określonego w art. 64 ust. 2 P.r.d., w świetle art. 140ab ust. 2 P.r.d., za przejazd pojazdem nienormatywnym nakłada się karę jak za przejazd bez zezwolenia. Ustawodawca nie przewidział odrębnej kary za naruszenie zakazu przewozu pojazdem nienormatywnym ładunków podzielnych, lecz uregulował konstrukcję prawną polegającą na zastosowaniu kary jak za przejazd bez zezwolenia, bez sprecyzowania konkretnej kategorii zezwolenia. Z art. 64 ust. 3, art. 64a-64g oraz z załącznika nr 1 do P.r.d., w brzmieniu obowiązującym w dniu stwierdzonego naruszenia, wynika, że ustawodawca przewidział siedem kategorii zezwoleń, natomiast w art. 140ab ust. 1 pkt 1-3 P.r.d., uregulował wysokość kary pieniężnej za brak każdego z zezwoleń. W niniejszej sprawie nie mogły być brane pod uwagę zezwolenia kategorii I i kategorii II, na podstawie których możliwy jest przewóz ładunku podzielnego, ponieważ zezwolenie kategorii I, w brzmieniu przepisów obowiązujących w dniu stwierdzonego naruszenia, nie ma zastosowania przy naciskach osi oraz rzeczywistej masy całkowitej przekraczających wielkości dopuszczalne oraz na drogach krajowych , natomiast zezwolenie kategorii II, jak stanowi art. 64b ust. 1 tej ustawy, jest wydawane na przejazd nienormatywnego pojazdu wolnobieżnego, ciągnika rolniczego albo zespołu pojazdów składającego się z pojazdu wolnobieżnego lub ciągnika rolniczego i przyczepy specjalnej. Dlatego organy obu instancji prawidłowo przyjęły, że kara pieniężna w niniejsze sprawie powinna zostać nałożona jak za brak zezwolenia kategorii VII. Zgodnie z lp. 7 załącznika nr 1 do P.r.d., zezwolenie kategorii VII, w brzmieniu przepisów obowiązujących w dniu stwierdzonego naruszenia, dotyczy pojazdów nienormatywnych o wymiarach oraz rzeczywistej masie całkowitej większych od wymienionych w kategoriach I-VI oraz o naciskach osi przekraczających wielkości przewidziane dla dróg o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t. Przekroczenie dopuszczalnego nacisku potrójnej osi nienapędowej stanowi przekroczenie wielkości przewidzianej dla dróg o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t. Prawidłowa kwalifikacja prawna przedmiotowego naruszenia, jak za brak zezwolenia kategorii VII oznacza, że w sprawie miał zastosowanie art. 140ab ust. 1 pkt 3 P.r.d., zgodnie z którym w brzmieniu obowiązującym w dniu stwierdzonego naruszenia, karę pieniężną, o której mowa w art. 140aa ust. 1, ustala się w wysokości, za brak zezwolenia kategorii VII: a) 500 zł - gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości nie więcej niż o 10%, b) 2000 zł - gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości o więcej niż 10% i nie więcej niż 20%, c) 15 000 zł - w pozostałych przypadkach. Stwierdzone w niniejszej sprawie przekroczenia dopuszczalnego nacisku potrójnej osi nie napędowej oraz dopuszczalnej masy całkowitej przekraczały dopuszczalne wartości o więcej niż 20%, co przesądziło o wysokości kary – 15 000 zł. Organy obu instancji słusznie uznały, że w niniejszej sprawie nie wystąpiły przesłanki umorzenia postępowania administracyjnego z 140aa ust. 4 P.r.d. Zgodnie z art. 140aa ust. 4 pkt 1) lit. a i lit. b P.r.d., nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1 i ust. 1a pkt 1, wobec podmiotu wykonującego przejazd, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że ten podmiot: a) dochował należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem, b) nie miał wpływu na powstanie naruszenia. Kierowca wyjeżdżając na drogę publiczną powinien znać wszystkie rzeczywiste parametry pojazdu, których dopuszczalne wartości określone są przepisami prawa. Brak wiedzy w tym zakresie świadczy o nie dochowaniu należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem oraz wpływie na powstanie naruszenia. W związku z powyższym Sąd stwierdza, że niezasadne są zarzuty skargi dotyczące naruszenia przez GITD art. 92b ust. 1, art. 92c ust. 1 pkt. 1 ustawy o transporcie drogowym, poprzez ustalenie błędnej odpowiedzialności za naruszenia, na które Strona jako przewoźnik nie miała wpływu. Podstawą prawną nałożonej na Skarżącego kary pieniężnej w niniejszej sprawie były przepisy P.r.d., nie przepisy ustawy o transporcie drogowym. Sąd wprawdzie nie zgadza się ze stanowiskiem organu, że w przypadku stwierdzenia przejazdu pojazdu nienormatywnego bez wymaganego zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym oraz z przekroczeniami w zakresie dopuszczalnej masy całkowitej, długości lub szerokości, wykonywanego przez przewoźnika drogowego w związku z wykonywaniem transportu drogowego, wszczyna się dwa, niezależne postępowania administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym. Ponieważ jednak w niniejszej sprawie zostało stwierdzone przekroczenie dopuszczalnej normy w zakresie nacisku potrójnej osi nienapędowej, za które przepisy ustawy o transporcie drogowym nie normują żadnej sankcji administracyjnej, organy I instancji prawidłowo wszczął w niniejszej sprawie postępowanie w oparciu o przepisy P.r.d., a nie przepisy ustawy o transporcie drogowym. Kara administracyjna nałożona na Skarżącego na podstawie przepisów ustawy o transporcie drogowym za przekroczenie w niniejszej sprawie dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu, na którą powołał się Skarżący w skardze, nie mogła być nałożona na Skarżącego za przekroczenie dopuszczalnego nacisku potrójnej osi nienapędowej. W tym zakresie zatem nie doszło w niniejszej sprawie do nałożenia na Skarżącego dwukrotnie kary pieniężnej za to samo naruszenie. Jeżeli zatem na Skarżącego w związku ze stwierdzonymi w niniejszej sprawie naruszeniami została nałożona kara pieniężna również na podstawie ustawy o transporcie drogowym, nie została ona nałożona za stwierdzone w niniejszej sprawie przekroczenie dopuszczalnego nacisku potrójnej osi nie napędowej. Oznacza to, że organy w niniejszej sprawie prawidłowo wydały zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję I instancji, a nałożona na ich podstawie na Skarżącego kara pieniężna zawiera również sankcję administracyjną za stwierdzone naruszenie polegające na przekroczeniu dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu. Sąd stwierdza, że niezasadne są również zarzuty naruszenia przez organy w niniejszej sprawie przepisów postępowania w tym art. 6, art. 7 art. 77 § 1 art. 80 oraz art.107 § 3 K.p.a. W świetle powyższych wyjaśnień Sąd stwierdza, że zaskarżona decyzja, jak również decyzja pierwszej instancji zostały wydane zgodnie z przepisami prawa, po wyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i dokładnym wyjaśnieniu stanu faktycznego. Argumentacja oraz ocena materiału dowodowego dokonana przez organy mieści się w granicach swobodnej oceny dowodów, a uzasadnienie zaskarżonej decyzji, jak i decyzji I instancji, spełnia wymogi określone w art. 107 § 3 K.p.a. Organy prawidłowo stwierdziły nienormatywność spornego pojazdu i prawidłowo nałożyły na Skarżącego karę pieniężną w wysokości 15.000 zł. W ocenie Sądu niezasadne są wątpliwości Skarżącego odnośnie miejsca ważenia pojazdu w niniejszej sprawie, dopuszczonego w 2016 r. Należy podkreślić, że miejsce ważenia nie jest urządzeniem technicznym, które jak każde urządzenie techniczne ulega zużyciu w miarę korzystania, w związku z czym wymaga w miarę częstej kontroli i odnawiania dopuszczenia do użycia. Dlatego też miejsce kontroli nie wymaga tak częstego ponownego dopuszczenia do kontroli, jeżeli nie doszło do widocznego jego uszkodzenia. Skarżący nie wykazał aby doszło do takiego widocznego zniszczenia miejsca ważenia w niniejszej sprawie, opierając swoje wątpliwości tylko na tym, że od dopuszczenia przedmiotowego miejsca ważenia do dnia kontroli spornego zespołu pojazdów upłynęły 4 lata. Sąd nie stwierdził w niniejszej sprawie naruszenia przepisów prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy oraz przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm.), orzekł jak w sentencji. Niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 tej ustawy.