VI SA/Wa 1623/11

WyrokWSA w Warszawie2011-10-25

Skład orzekający: Andrzej Wieczorek, Ewa Frąckiewicz, Danuta Szydłowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzje organów w sprawie nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie przewozu drogowego rzeczy bez wymaganego zezwolenia zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania i czy organ odwoławczy prawidłowo ocenił materiał dowodowy?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzje organów obu instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności poprzez wybiórczą ocenę materiału dowodowego i niepełne rozpatrzenie dowodów przedstawionych przez stronę. W konsekwencji decyzje te zostały uchylone, a sprawa przekazana do ponownego rozpoznania z obowiązkiem pełnej i obiektywnej oceny całego materiału dowodowego.
Stan faktyczny
W dniu grudnia 2010 roku na drodze krajowej zatrzymano do kontroli pojazd wykonujący międzynarodowy przewóz drogowy rzeczy bez wymaganego zezwolenia. Organ I instancji nałożył na przewoźnika karę pieniężną w wysokości 10 000 zł. Strona odwołała się, wskazując na błędy w ocenie dowodów, w tym na rozbieżności w miejscach rozładunku wskazanych w egzemplarzach listu przewozowego CMR oraz na posiadanie zezwolenia na przewóz do właściwego kraju. Organ odwoławczy utrzymał decyzję w mocy, co skarżąca zaskarżyła do WSA.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego oraz decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego, stwierdził, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu, oraz zasądził od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącej kwotę 1617 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Wieczorek Sędziowie Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz (spr.) Sędzia WSA Danuta Szydłowska Protokolant ref. staż. Monika Piotrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 października 2011 r. sprawy ze skargi O. z siedzibą w P., Federacja Rosyjska na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2010 r.; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz O. z siedzibą w P., Federacja Rosyjska kwotę 1617 (jeden tysiąc sześćset siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...] maja 2011 roku nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] grudnia 2010 roku, nr [...], wydaną przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w [...] w przedmiocie nałożenia na skarżącą O. kary w wysokości 10 000 złotych za wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego rzeczy bez wymaganego zezwolenia. Organy obu instancji orzekały w następującym stanie sprawy: W dniu [...] grudnia 2010 roku na drodze krajowej nr [...] w miejscowości Z. zatrzymano do kontroli [...] pojazd marki [...] o nr rej. [...] z naczepą o nr rej. [...]. Pojazdem kierował A. I. Na podstawie okazanych przez kierowcę dokumentów ustalono, że pojazdem tym był wykonywany przewóz drogowy rzeczy do [...] bez wymaganego zezwolenia. W takim przypadku przewoźnik [...] powinien okazać do kontroli zezwolenie uprawniające do przewozu do/z kraju trzeciego lub zezwolenie CEMT/EKMT. Tymczasem kierowca posiadał zezwolenie nr [...] uprawniające do przewozu dwustronnego tranzytowego. Zaś w oryginale CMR nr [...] w rubryce 3 jako miejsce rozładunku figurował [...], natomiast w kopiach tego samego CMR był umieszczony napis [...]. W tym stanie rzeczy organ I instancji uznał, iż międzynarodowy transport drogowy rzeczy wykonywany jest bez zezwolenia – i za powyższe naruszenie decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r. obciążył przewoźnika karą pieniężną w wysokości 10 000 złotych. Jako podstawa rozstrzygnięcia wskazany został art. 92 ust. 1 i ust. 4 ustawy z dnia 6 września 2001 roku o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007 r., Nr 125, poz. 874 ze zm.) oraz l.p. 2.7. załącznika do w/w ustawy. Od powyższej decyzji O. złożyła odwołanie do Głównego Inspektora Transportu Drogowego, w którym wniosła o jej uchylenie i orzeczenie w decyzji odwoławczej o zwrocie poniesionych przez stronę kosztów postępowania w kwocie 804, 72 złotych. Strona podniosła, że na skutek omyłki wystawiającego list przewozowy CMR w jednym z jego egzemplarzy znalazło się miejsce rozładunku "[...]" a w pozostałych "[...]". W rzeczywistości towar był dostarczony do [...], a o tym świadczy napis w rubryce 24 CMR. Na taki przewóz strona posiadała zezwolenie. Do odwołania zostały dołączone liczne dokumenty takie jak pisemne oświadczenie odbiorcy towaru oraz kserokopie zapisów z paszportu kierowcy, które dowodzą, że samochód przekraczał granicę [...], gdzie odbyta została odprawa celna. Zapisy tachografu świadczą o ilości przejechanych kilometrów i w żadnym przypadku nie można przyjąć, aby pojazd udał się do [...] a następnie do [...]. Strona załączyła także pismo od wystawcy listu przewozowego, które dotyczyło powstałej omyłki przy jego wypełnieniu. Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] maja 2011 roku utrzymał w całości decyzję organu I instancji. Zdaniem organu odwoławczego z oryginału dokumentu CMR wynika bezspornie, że transport był wykonywany do [...] w [...]. Na taki przewóz nie wystarcza okazane zezwolenie dwustronne tylko przewoźnik zobowiązany był do posługiwania się zezwoleniem na przewóz drogowy rzeczy do/z kraju trzeciego, które ma charakter zezwolenia specjalnego. O tym, że miejscem przeznaczenia ładunku była [...] świadczą pozostałe okazane przez kierowcę w czasie kontroli dokumenty tj. faktura VAT, specyfikacje do tej faktury, faktura proforma, dokument WZ., z których wynika, że sprzedawcą przewożonego towaru była firma polska P. Sp. z o.o., zaś jego odbiorcą [...] przedsiębiorca B. z siedzibą w [...]. Oznacza to, że do przewozu z dnia kontroli konieczne było zezwolenie na przewóz drogowy rzeczy do/z krajów trzecich, a takiego zezwolenia strona nie dała. Organ uznał, że decydujące znaczenie ma wpis w oryginale CMR natomiast kopie tego dokumentu są pozbawione mocy dowodowej jako poświadczające nieprawdę. Na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] maja 2011 roku strona złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, domagając się jej uchylenia. Zaskarżonej decyzji zarzuciła: 1) naruszenie art. 7, 77 § 1, 75 § 1, art. 78 § 1, 80 kpa poprzez wybiórcze przeprowadzenie wskazanych przez stronę dowodów, co miało istotny wpływ na wynik sprawy i doprowadziło organ do błędnego ustalenia, że przewóz wykonywano do [...] (czyli kraju trzeciego, na co skarżąca jako [...] przewoźnik nie miała zezwolenia), a nie do [...] oraz błędną ocenę dowodów, które przeprowadzono w szczególności wskutek nieuprawnionego przyjęcia, że skarżąca dysponowała "oryginałem" i "kopiami" międzynarodowego listu przewozowego CMR, gdy tymczasem brak podstaw do rozróżnienia na oryginały i kopie listu przewozowego, gdyż wystawia się go w równoważnych egzemplarzach. 2) naruszenie przepisów postępowania – zasady interpretacyjnej, której podstawą są art. 7 i 8 kpa, zgodnie z którą przepisy o karach administracyjnych interpretować należy tak, by wszelkie wątpliwości rozstrzygać na korzyść strony, tymczasem z uzasadnienia decyzji organów obu instancji wynika, że organy te nie tyle powzięły jakiejkolwiek wątpliwości, ale nie dostrzegły żadnych sytuacji, które uznać należało za wywołujące uzasadnione wątpliwości. W uzasadnieniu skargi strona powołała się na argumentację podaną w odwołaniu i na złożone dokumenty, które nie zostały w całokształcie ocenione przez organ II instancji. Zdaniem strony organy wybitnie jednostronnie oceniły materiał dowodowy i powołały się tylko na te dowody, które przemawiały za nałożeniem kary, natomiast nie ustosunkowały się do dowodów przeciwnych przedstawionych przez stronę. Strona podkreśliła, że co najmniej nieprawdopodobne jest, aby skarżąca po nałożeniu na nią kary administracyjnej zmieniła trasę przewozu i zamiast w [...] rozładowała towar w [...]. Oznaczałoby to niewykonanie umowy przewozu, co skutkowałoby dla przewoźnika nie tylko utratą frachtu, ale także znacznie dalej idącą odpowiedzialnością. Przyjęcie takiej "wersji" zdarzeń należy wykluczyć, gdyż jest ona zupełnie nieprawdopodobna. Główny Inspektor Transportu Drogowego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W piśmie z dnia [...] października 2011 roku strona popierając nadal skargę zwróciła uwagę Sądu na okoliczność, iż nawet ten egzemplarz listu przewozowego CMR z zapisem, że miejscem rozładunku jest [...] w [...] zawiera wskazówkę (rubryka 13 listu przewozowego), że towar należy poddać odprawie celnej. Zapis ten byłby całkowicie zbędny, gdyby towar miał pozostać na terytorium Wspólnoty Europejskiej. Jedyny sens tego zapisu to przeprowadzenie odprawy celnej w celu wywozu towaru poza terytorium Wspólnoty. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153 z 2002 r. p. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne sprawują więc kontrolę m.in. decyzji administracyjnych pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, stosując przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - dalej zwana p.p.s.a. (Dz. U. nr 153 z 2002 r., poz. 1270 ze zm.). Zgodnie z art. 134 p.p.s.a. Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi i orzeka w granicach danej sprawy. Mając na uwadze powyższe kryteria Sąd uznał, że skarga jest zasadna, albowiem zaskarżona decyzja i utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji wydane zostały z naruszeniem przepisów postępowania, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd w pełni podziela postawione w skardze zarzuty naruszenia art. 7, 8 , 77 § 1 i art. 75 § 1, art. 78 § 1, art. 80 kpa. Zgodnie z podjętą w k.p.a. zasadą oficjalności to na organie spoczywa obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, co powinno znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu wydanej decyzji. To działanie organu wiąże się z zasadą ogólnej prawdy obiektywnej oraz uwzględnienia interesu społecznego i słusznego interesu obywateli (art. 7 k.p.a.). Organ powinien dołożyć należytej staranności, aby nie tylko zebrać pełny materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.) ale i dokonać oceny dowodów we wzajemnej łączności (art. 80 k.p.a.). Analiza sprawy dowodzi, iż organy oby instancji uchybiły powyższym zasadom, dlatego też wydane przez nich rozstrzygnięcia są wadliwe, albowiem zostały wydane w oparciu o wybiórczą ocenę materiału dowodowego w sprawie. Słusznie skarga podnosi, że już materiał dowodowy zebrany podczas przeprowadzonej kontroli nie dawał podstaw do wydania decyzji o nałożeniu administracyjnej kary pieniężnej. Organ ustalając, że towar był przewożony do [...] oparł się na zapisie w jednym z egzemplarzy CMR natomiast nie uwzględnił, a co za tym idzie, nie wyjaśnił różnic w zapisie miejsca przeznaczenia ładunku w pozostałych egzemplarzach CMR. W tym miejscu należy podnieść, że nieuprawnione jest twierdzenie organu, iż istnieją oryginał CMR i jego kopie. W świetle uregulowania art. 5 Konwencji o umowie międzynarodowego przewozu drogowego towarów (CMR) (Dz. U. z 1962 r., nr 49, poz. 238) list przewozowy wystawia się w trzech egzemplarzach. Nie może więc być mowy o oryginale listu przewozowego i o jego kopiach. Główny Inspektor Transportu Drogowego zgodnie z zasadą dwuinstancyjności zobowiązany był ponownie rozpatrzyć sprawę w jej całokształcie, a więc ocenić dowody przedstawione przez stronę razem z odwołaniem. Organ II instancji zaniechał wnikliwego zbadania dokumentów złożonych przez stronę, stojąc na stanowisku, że są one niewiarygodne, jednocześnie nie uzasadniając takiego twierdzenia. W tym stanie rzeczy w toku ponownego rozpoznania sprawy organy będą zobowiązane ponownie przeanalizować materiał dowodowy w sprawie w tym dokumenty przedstawione przez stronę. W uzasadnieniu decyzji organy powinny omówić cały materiał dowodowy i szczegółowo odnieść się do argumentów strony skarżącej. Z tych wszystkich względów Sąd uznając zarzuty skargi za zasadne na mocy art. 145 § 1 pkt 1c), 152 i 200 p.p.s.a. orzekł jak w wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło