VI SA/Wa 1625/07
WyrokWSA w Warszawie2007-11-20
Skład orzekający: Zbigniew Rudnicki, Halina Emilia Święcicka, Małgorzata Grzelak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pojazd, którego wymiary i masa wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, ale naciski osi nie zostały przekroczone, może być uznany za pojazd nienormatywny w rozumieniu ustawy o drogach publicznych, co uzasadnia naliczenie opłaty za przejazd?Ratio decidendi
Sąd uznał, że pojazd nienormatywny to taki, którego naciski osi, wymiary lub masa są większe od dopuszczalnych. Przekroczenie któregokolwiek z tych parametrów, nawet jeśli masa nie została przekroczona, kwalifikuje pojazd jako nienormatywny. W związku z tym, naliczenie opłaty za przejazd takiego pojazdu jest uzasadnione prawnie. Ograniczenia dotyczące godzin i dni przejazdu są dopuszczalne i wynikają z konieczności zapewnienia bezpieczeństwa ruchu drogowego.Stan faktyczny
Spółka Z. Sp. z o.o. złożyła skargę na decyzję Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad, która utrzymała w mocy wcześniejszą decyzję zezwalającą na jednokrotny przejazd pojazdu nienormatywnego. Spółka zarzucała nieuzasadnione ograniczenie godzin i dni przejazdu, opieszałość w doręczeniu zezwolenia oraz naliczenie nienależnej opłaty, twierdząc, że pojazd nie jest nienormatywny. Organ administracji utrzymał w mocy decyzję, argumentując, że ograniczenia są konieczne dla bezpieczeństwa, a pojazd spełnia kryteria nienormatywności.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka Sędzia WSA Małgorzata Grzelak Protokolant Patrycja Wrońska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 listopada 2007 r. sprawy ze skargi Z. Sp. z o.o. z siedzibą w R. na decyzję Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia [...] lipca 2007 r. nr [...] w przedmiocie zezwolenia na jednokrotny przejazd pojazdu nienormatywnego oddala skargę
Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad - Zastępca Dyrektora Oddziału w [...], działający z upoważnienia Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad, w dniu [...] czerwca 2007 r. wydał na wiosek Z. Spółka z o.o., z siedzibą w R. (dalej: Spółki, strony, skarżącej), na jej rzecz zezwolenie na jednokrotny przejazd pojazdu nienormatywnego. Zezwolenie zostało wydane na podstawie art. 64 ust. 1, ust. 2 pkt 3 oraz ust. 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2003 r. Nr 58, poz. 515, z późn. zm.) i § 4 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 16 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu wydawania zezwoleń na przejazdy pojazdów nienormatywnych (Dz. U. Nr 267, poz. 2660) oraz art. 104 k.p.a.
Zezwolenie dotyczyło jednego przejazdu pojazdu nienormatywnego z ładunkiem. Określono w nim parametry pojazdu oraz wymiary zespołu wraz z ładunkiem.
Zezwolenie dotyczyło przejazdu z miejscowości W., województwo [...] do miejscowości R., w tym samym województwie, po określonych drogach publicznych.
Podczas dokonywania transportu miały obowiązywać warunki podane w formularzu zezwolenia w pkt. 1, 7, 9, 11, 15, o następującym brzmieniu:
1) Przejazd wymaga pilotowania (w osobnym pojeździe) przez pilota przed pojazdem (rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 26 kwietnia 2004 r. w sprawie pojazdów wykonujących pilotaż - Dz. U. Nr 110, poz. 1165).
7) Przejazd będzie się odbywał w godzinach 23:00 - 05:00.
9) Za ewentualne szkody wywołane przejazdem odpowiada przedsiębiorca, na rzecz którego wydane zostało zezwolenie i osoby wykonujące transport w jego imieniu.
11) Za przejazd wnioskodawca został obciążony opłatą drogową zgodnie z art. 13 ust. 1 pkt 2 i art. 13c ust. 1 pkt 1, ust. 2-3, ust. 9 i ust. 12 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych oraz za koszty związane z określeniem trasy przejazdu zgodnie z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 26 lipca 2004 r. w sprawie kosztów związanych z określeniem tras przejazdu (Dz. U. Nr 170, poz. 1792).
15) Przejazd będzie się odbywał z wyłączeniem sobót, niedziel oraz świąt.
Opłaty wymienione w punkcie 11 wynoszą: opłata drogowa - 126,50 zł; opłata za określenie trasy - 50,00 zł; opłata razem: 176,50 zł. Wyliczenie opłaty zostało dokonane na wniosek Z. Spółka z o.o. Podstawę naliczenia opłaty stanowiły: art. 13 ust. 1 pkt 2 i art. 13c ust. 1 pkt 1 ust. 2-3, ust. 9 i ust. 12 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych oraz przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. z 2003 r. Nr 32, poz. 262, z późn. zm.).
Opłaty obliczono jako iloczyn liczby kilometrów trasy i współczynników, na które wydane jest zezwolenie (przekroczenie dotyczyło długości i szerokości zespołu). Długość trasy na drogach o dopuszczalnym nacisku na jedną oś do 8 t wynosi 0,00 km, na drogach o dopuszczalnym nacisku do 10 t wynosi 115,00 km, na drogach o dopuszczalnym nacisku do 11,5 t wynosi 0,00 km.
Z uwagi na występujące na trasie przejazdu oznakowanie pionowe nakazano zachować szczególną ostrożność przy skrętach pojazdu.
Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy złożyła zainteresowana Spółka zarzucając zaskarżonej decyzji:
1) nieuzasadnione ograniczenie godzin przejazdu (do sześciu godzin w nocy) i dni tygodnia (wyłączenie sobót, niedziel i świąt),
2) zbytnią opieszałość w dostarczeniu wnioskodawcy,
3) naliczenie nienależnej opłaty.
W uzasadnieniu stwierdzono, że w obowiązujących przepisach prawa nie ma uzasadnienia dla ograniczenia czasu przejazdu do 6 godzin nocnych i jeszcze dodatkowo uzgodnień z wyłączeniem sobót i niedziel.
Decyzja wydana dnia [...] czerwca 2007 r. została doręczona wnioskodawcy przez Pocztę Polską dopiero dnia [...] czerwca 2007 r., tj. w dniu kiedy zakończył się okres zezwolenia na przejazd. W tej sytuacji wnioskodawca nie mógł skorzystać z zezwolenia.
Pojazd wymieniony w ww. zezwoleniu nie jest pojazdem nienormatywnym w rozumieniu ustawy o drogach publicznych (art. 4 pkt 25), co w konsekwencji prowadzi do wniosku, iż nie ma podstawy prawnej do naliczania opłaty w trybie art. 13 ust. 1 pkt 2 ustawy o drogach publicznych.
Decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2007 r. Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad - Zastępcy Dyrektora Oddziału w [...], działającego z upoważnienia Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad, wydaną na podstawie art. 61 ust. 11 oraz art. 64 ust. 1 i ust. 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym oraz § 4 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 16 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu wydawania zezwoleń na przejazdy pojazdów nienormatywnych i art. 138 § 1 pkt. 1 k.p.a., po rozpatrzeniu wniosku strony utrzymano w mocy zaskarżoną decyzję z dnia [...] czerwca 2007 r.
W uzasadnieniu, odpowiadając na zarzuty strony, stwierdzono, że rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 16 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu wydawania zezwoleń na przejazdy pojazdów nienormatywnych określa warunki, po spełnieniu których może być wydane zezwolenie. Wykonywanie przejazdu pojazdem nienormatywnym stwarza zagrożenie bezpieczeństwa ruchu dla innych użytkowników dróg, a zarządca drogi jest odpowiedzialny za stan techniczny drogi, urządzeń infrastruktury drogowej, jak i bezpieczeństwo innych użytkowników, których jest nieporównanie więcej niż wykonujących przejazdy pojazdami nienormatywnymi.
Zgodnie z art. 61 ust. 11 oraz art. 64 ust. 4b ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym oraz § 10 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 16 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu wydawania zezwoleń na przejazdy pojazdów nienormatywnych wystawca zezwolenia określa warunki pod jakimi może odbywać się przejazd. Mając powyższe na uwadze wystawca zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego musi przede wszystkim brać pod uwagę utrudnienia w ruchu powstające w wyniku wykonywania przejazdu, jak i bezpieczeństwo innych użytkowników dróg.
Decyzja została wysłana wnioskodawcy dnia [...] czerwca 2007 r. (przed terminem określonym w zezwoleniu) listem za potwierdzeniem odbioru. Tutejszy Urząd nie ma jednak wpływu na system pracy Poczty Polskiej, która jest odpowiedzialna za doręczenie przesyłki.
Z kolei przepis art. 13 ust. 1 pkt 2 ustawy o drogach publicznych nakłada obowiązek ponoszenia opłat za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych.
Skargę na powyższą decyzję złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie strona, zarzucając zaskarżonej decyzji:
1) bezprawne i niczym nieuzasadnione ograniczenie dni i godzin przejazdu. Problem ten był sygnalizowany we wniosku strony skarżącej o ponowne rozpatrzenie sprawy, ale poza ogólnikami zawierającymi również przywołanie obowiązujących przepisów prawa, organ nie przedstawił w uzasadnieniu żadnych konkretnych okoliczności, wskazujących na potrzebę tak drastycznie ograniczonych możliwości przejazdu. Nie wiadomo dlaczego wprowadzono całkowity zakaz przejazdu w sobotę i niedzielę, skoro obowiązujące przepisy zakazują wykonywania przewozów w tych dniach wyłącznie w określonych godzinach. Obowiązkiem organu było wyjaśnienie zasadności takiego działania, stanowiącego odstępstwo od ogólnie obowiązujących zasad. Tymczasem organ w sposób mechaniczny wprowadza ograniczenia, nie analizując rzeczywistej ich potrzeby i nawet nie próbując uzasadniać, czy w konkretnej sytuacji wprowadzenie odstępstw było konieczne i uzasadnione.
2) bezprawne naliczenie opłaty za przewóz w świetle przepisów art. 4 ust. 25, art. 13 i 13c ust. 1 pkt 1 ustawy o drogach publicznych. Według cytowanych przepisów, objęty zezwoleniem pojazd nie spełniał kryteriów pojazdu nienormatywnego, zdefiniowanego w przywołanym art. 4 ust. 25, bowiem naciski osi nie zostały tutaj przekroczone, a alternatywnie wymieniony drugi warunek "albo którego wymiary i masa wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych" nie jest spełniony, bowiem w konkretnym przypadku przekroczony został wyłącznie parametr długości pojazdu z ładunkiem, podczas gdy jego masa mieściła się w normie. Skoro zatem opłaty przewidziane zostały wyłącznie dla pojazdów nienormatywnych, a przedmiotowy pojazd warunków tych nie spełnia, to tym samym opłata jest niezależna.
3) zawinioną opieszałość w dostarczeniu zezwolenia, bowiem decyzja wydana w dniu [...] czerwca 2007 r., obowiązująca w okresie od [...] do [...] czerwca 2007 r., została doręczona skarżącej dopiero [...] czerwca, a więc w ostatnim dniu obowiązywania zezwolenia. Takie działania organu naruszają zasady określone w art. 7 i art. 8 k.p.a.
W odpowiedzi na skargę Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad wniósł o jej oddalenie.
W uzasadnieniu, po przedstawieniu przebiegu i stanu sprawy zawarto odpowiedź na zarzuty podniesione w skardze.
I tak, stwierdzono, że § 8 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 16 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu wydawania zezwoleń na przejazdy pojazdów nienormatywnych, określa warunki, po spełnieniu których może być wydane zezwolenie.
Jednym z nich jest uzyskanie zgody na przejazd zarządu drogi, właściwego dla trasy przejazdu.
W uzyskanych odpowiedziach z Miejskiego Zarządu Dróg i Komunikacji w [...] i Zarządu Dróg Miejskich w [...] jednym z warunków był przejazd w dniach roboczych, oprócz sobót i świąt w godzinach 23:00 - 05:00. Wykonywanie przejazdu pojazdem nienormatywnym stwarza zagrożenie bezpieczeństwa ruchu dla innych użytkowników dróg, a zarządca drogi jest odpowiedzialny nie tylko za stan techniczny drogi, urządzeń infrastruktury drogowej ale i bezpieczeństwo innych użytkowników drogi, których jest nieporównanie więcej niż wykonujących przejazdy pojazdami nienormatywnymi. Zgodnie z art.61 ust. 11 oraz art. 64 ust. 4b ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym oraz § 10 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 16 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu wydawania zezwoleń na przejazdy pojazdów nienormatywnych wystawca zezwolenia określa w zezwoleniu warunki pod jakimi może odbywać się przejazd.
Mając powyższe na uwadze wydający zezwolenie na przejazd pojazdu nienormatywnego musi przede wszystkim brać pod uwagę treść § 8 ww. rozporządzenia, a szczególnie utrudnienia w ruchu powstające w wyniku wykonywania przejazdu jak i bezpieczeństwo innych użytkowników dróg. Ponieważ natężenie ruchu maleje w godzinach nocnych, dlatego godziny przejazdu określono w przedziale czasowym o jak najmniejszym natężeniu ruchu.
Wyłączenie z możliwości przejazdu sobót niedziel i świąt nastąpiło z uwagi na wzmożony ruch turystyczny w tych okresach.
Co do drugiego zarzutu, to zgodnie z art. 61 ust. 11 oraz art. 64 ust. 1 i ust. 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym oraz rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia na przejazd pojazdu nienormatywnego wymagane jest posiadanie zezwolenia.
Przepis art. 13 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115, z późn. zm.) nakłada obowiązek ponoszenia opłat za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych.
Podstawę naliczenia opłaty stanowią: art. 13 ust. 1 pkt 2 i art. 13c ust. 1 pkt 1 ust. 2-3, ust. 9 i ust. 12 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych oraz przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia. Opłatę, o której mowa, ustala się jako iloczyn liczby kilometrów przejazdu pojazdu nienormatywnego i stawki opłaty za przekroczenie dopuszczalnej wielkości parametru tego pojazdu. W przypadku przekroczenia dopuszczalnej wielkości więcej niż jednego parametru opłatę ustala się jako sumę opłat z tytułu każdego przekroczenia. Jeżeli przekroczenia dopuszczalnych nacisków osi występują na kilku osiach pojedynczych lub osiach wielokrotnych pojazdu, opłatę ustala się jako sumę opłat z tytułu każdego przekroczenia.
Natomiast odnosząc się do zarzutu niewłaściwego przekazania decyzji wnioskodawcy zauważono, że decyzja została wysłana wnioskodawcy, zgodnie z jego życzeniem, dnia [...] czerwca 2007 r. (przed terminem określonym w zezwoleniu) listem za potwierdzeniem odbioru. Wnioskodawca mógł wystąpić do organu wydającego zezwolenie o przedłużenie ważności zezwolenia, czego nie uczynił (§ 6 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 16 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu wydawania zezwoleń na przejazdy pojazdów nienormatywnych).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że nie zasługuje ona na uwzględnienie.
Przedmiotem rozpoznania przez Sąd była skarga na decyzję nr [...] z dnia [...] lipca 2007 r. Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad - Zastępcy Dyrektora Oddziału w [...], działającego z upoważnienia Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad, którą utrzymano w mocy zaskarżoną decyzję tegoż organu z dnia [...] czerwca 2007 r., udzielającą zezwolenie na jednokrotny przejazd pojazdu nienormatywnego na trasie W. - R.
Zarówno we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, jak i w skardze, Spółka podniosła wobec zaskarżonych decyzji te same zarzuty, a mianowicie: 1) nieuzasadnione ograniczenie godzin przejazdu (do sześciu godzin w nocy) i dni tygodnia (wyłączenie sobót, niedziel i świąt), oraz 2) naliczenie nienależnej opłaty, co wiązała z twierdzeniem, że pojazd wymieniony w zezwoleniu nie jest pojazdem nienormatywnym w rozumieniu ustawy o drogach publicznych (art. 4 pkt 25), a co za tym idzie - brak podstawy prawnej do naliczania opłaty w trybie art. 13 ust. 1 pkt 2 ustawy o drogach publicznych, a także nieterminowego doręczenia decyzji.
Przedstawione zarzuty dotyczą przede wszystkim naruszenia prawa materialnego; Spółka podniosła w sprawie zarzut niewłaściwego doręczenia decyzji, łącząc go z naruszeniem w toku postępowania przepisów art. 7 i 8 k.p.a.
Odnosząc się najpierw do twierdzenia skarżącej Spółki, iż pojazd wymieniony w zezwoleniu nie jest pojazdem nienormatywnym (co jest węzłową kwestią w rozpatrywanej sprawie) należy zauważyć, że Spółka odnosi to twierdzenie wyłącznie do art. 4 pkt 25 ustawy o drogach publicznych, zawierającego ustawowe określenie pojęcia "pojazdu nienormatywnego". Zgodnie z tym określeniem pojazdem nienormatywnym jest "pojazd lub zespół pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach niniejszej ustawy, albo którego wymiary i masa wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach o ruchu drogowym (...)." Spółka twierdzi, że w rozpatrywanej sprawie naciski osi nie zostały przekroczone, a alternatywnie wymieniony drugi warunek "albo którego wymiary i masa wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych" nie jest spełniony. Spółka traktuje zatem wymiary i masę pojazdu jako koniunkcję, twierdząc, że jeżeli oba naruszenia nie są spełnione łącznie, to nie można mówić o pojeździe nienormatywnym.
W ocenie Sądu przepisy prawne, w tym również dotyczące pojazdów nienormatywnych i przewozów dokonywanych takimi pojazdami, stanowią pewien zespół, w ramach którego poszukiwanie specyfiki pojazdu nienormatywnego tylko na gruncie jednego określenia przyjętego w ustawie o drogach publicznych, i to tylko w jego warstwie językowej, jest nieuprawnione.
Należy bowiem zwrócić uwagę, że już ustawa - Prawo o ruchu drogowym zawiera w art. 64 ust. 1 również określenie pojazdu nienormatywnego - aczkolwiek odniesionego do wymogu uzyskania zezwolenia na ruch takiego pojazdu lub zespołu pojazdów. Zgodnie z powołanym przepisem ów "ruch pojazdu lub zespołu pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach o drogach publicznych, albo którego wymiary lub masa wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach niniejszej ustawy, jest dozwolony tylko pod warunkiem uzyskania zezwolenia." W tym przepisie wymiary i masa pojazdu lub zespołu pojazdów większe od dopuszczalnych zostały potraktowane alternatywnie. W świetle tego przepisu pojazdem nienormatywnym jest pojazd lub zespół pojazdów, którego albo naciski osi, albo wymiary, albo masa są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach odpowiednich ustaw. Przepis ten nie wyłącza oczywiście kumulacji tych naruszeń.
Na zespół przepisów, o których wyżej mowa, składają się zarówno dalsze przepisy ustawy o drogach publicznych (zwłaszcza art. 13 i 13 c, 13g, 40 c, 41 ustawy oraz załączniki nr 1 i 2 do ustawy, określające odpowiednie stawki opłat i kar). Z przepisów tych jednoznacznie wynika, że stawki opłat i kar związane są z odrębnymi parametrami pojazdów nienormatywnych. Dalej, istotne znaczenie dla określenia dopuszczalnych parametrów pojazdów lub zespołów pojazdów mają przepisy ustawy - Prawo o ruchu drogowym, dotyczące m.in. parametrów ładunku pojazdu, w tym jego wymiarów (art. 61), czy masy całkowitej przyczepy pojazdu (art. 62). Istotne znaczenie mają również przepisy wykonawcze, w tym zwłaszcza rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia, a zwłaszcza działu II tego rozporządzenia, regulujący wymiary, masy i naciski osi pojazdu (§ 2 - § 5c), odnoszącego się do każdego z tych parametrów odrębnie, a także przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 16 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu wydawania zezwoleń na przejazdy pojazdów nienormatywnych.
Z przedstawionego zespołu przepisów, regulujących sprawy pojazdów nienormatywnych w różnym ujęciu, z różnych punktów widzenia, jednoznacznie wynika, że zasadą jest odrębne, niekumulatywne traktowanie parametrów, które przesądzają o nienormatywnym charakterze pojazdów lub ich zespołów. Wystarczy zatem przekroczenie poszczególnych, odrębnych parametrów pojazdów, o których mowa w powyższych przepisach (każdego), tzn. masy całkowitej, nacisków osi, czy wymiarów pojazdu (długości, szerokości lub wysokości), z ładunkiem lub bez ładunku, by zakwalifikować pojazd lub zespół pojazdów jako nienormatywny. Tak też powinien być rozpatrywany art. 4 pkt 25 ustawy o drogach publicznych; użyte w tym przepisie pojęcia "wymiarów i masy" powinny być traktowane rozłącznie, alternatywnie, nie zaś jako koniunkcja.
W takim ujęciu występujące w przedmiotowym zespole pojazdów przekroczenie dopuszczalnej długości i szerokości, a więc dwóch odrębnych parametrów, kwalifikuje ten zespół - mimo nieprzekroczenia dopuszczalnej masy – jako zespół pojazdów nienormatywnych. Jest to więc, wbrew twierdzeniom strony skarżącej, zespół pojazdów nienormatywnych, którego ruch po drogach publicznych jest dozwolony tylko pod warunkiem uzyskania zezwolenia - w rozpatrywanym przypadku na jednokrotny przejazd w wyznaczonym czasie po ustalonej trasie (art. 64 ust. 2 pkt 3 ustawy - Prawo o ruchu drogowym).
Zgodnie z art. 64 ust. 4 zezwolenie takie wydaje Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad lub upoważniona przez niego państwowa lub samorządowa jednostka organizacyjna, po uzgodnieniu z właściwymi dla trasy przejazdu zarządami dróg, jeżeli istnieje możliwość wyznaczenia trasy przejazdu, w szczególności ze względu na stan techniczny drogi i innych obiektów budowlanych położonych w jej pobliżu. Jednocześnie w zezwoleniu tym określa się warunki przejazdu pojazdu lub zespołu pojazdów, o którym mowa w ust. 1, które mogą zawierać w szczególności wymóg pilotowania przez odpowiednio wyposażony i oznakowany inny pojazd.
Z kolei, zgodnie z przepisami powołanego wyżej rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 16 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu wydawania zezwoleń na przejazdy pojazdów nienormatywnych, zezwolenie na przejazd takiego pojazdu nienormatywnego, może być wydane pod warunkiem, że:
1) ładunek jest niepodzielny i nie może być przewieziony pojazdami, których masa, naciski osi, wymiary są dopuszczalne;
2) do przewozu niepodzielnego ładunku nie można zastosować innego rodzaju transportu;
3) uzyskano zgodę na przejazd zarządu drogi, właściwego dla trasy przejazdu;
4) natężenie ruchu umożliwia bezpieczny przejazd pojazdu nienormatywnego;
5) przejazd nie utrudni ruchu drogowego na znacznym obszarze ani nie zagrozi bezpieczeństwu ruchu drogowego;
6) stan technicznej sprawności budowli usytuowanych w ciągu rozpatrywanej trasy przejazdu, określony na podstawie przepisów Prawa budowlanego, umożliwia przejazd;
7) przejazd nie stwarza zagrożenia dla stanu technicznego innych obiektów budowlanych, położonych w pobliżu trasy przejazdu;
8) istnienie możliwości wyznaczenia trasy przejazdu zapewniającej bezpieczeństwo oraz efektywność ruchu drogowego (§ 8).
Wyznaczenie trasy przejazdu jest możliwe, jeżeli stan techniczny drogi spełnia określone w kolejnym (9) paragrafie rozporządzenia wymagania.
Z przedstawionych przepisów wynika, że zezwolenie na przejazd pojazdu nienormatywnego ma - mimo określonych w tych przepisach uwarunkowań - charakter decyzji uznaniowej, wydawanej przez uprawniony organ w ramach uznania administracyjnego. Zakres tego uznania jest jednak znacznie ograniczony przez podane wyżej uwarunkowania, które organ wydający zezwolenie jest obowiązany uwzględnić. Organy orzekające w sprawie miały zatem nie tylko prawo, ale i obowiązek ustalić w wydawanym zezwoleniu czas wykonania przewozu zespołem nienormatywnym - tak w odniesieniu do dni tygodnia, w których taki przewóz może być wykonywany, jak i godzin, w których pojazd nienormatywny może poruszać się po drodze publicznej. Precyzując te ograniczenia organy orzekające w sprawie działały w granicach udzielonych im upoważnień, a ich ustalenia nie były dowolne, lecz uzasadnione interesem bezpieczeństwa ruchu drogowego, jego płynności i ochrony bezpieczeństwa innych użytkowników dróg publicznych na tej uczęszczanej trasie. Oznacza to, że zapadłe w sprawie rozstrzygnięcia nie przekroczyły granic ustalonego w powołanych wyżej przepisach uznania administracyjnego.
Należy przy tym zwrócić uwagę, że nałożone na Spółkę ograniczenia ruchu zespołu nienormatywnego na wyznaczonej trasie wynikały wprost już to z obowiązujących przepisów (wymóg pilotowania), już to stanowiły warunek uzgodnienia trasy przez odpowiedni zarząd drogi oraz uwzględniały okresowe zwiększenie ruchu drogowego będące następstwem sezonu wakacyjnego (ograniczenie czasu przejazdu).
Jednocześnie należy zauważyć, że uznanie przedmiotowego zespołu pojazdów za zespół nienormatywny uzasadniało nałożenie opłat za przejazd po drogach publicznych, na podstawie odpowiednio powołanych przepisów ustawy o drogach publicznych. Zarówno określenie zasad naliczania tych opłat, jak i ustalenie ich wysokości, zostało dokonane prawidłowo, na podstawie odpowiednich przepisów.
Odnosząc się do zarzutu nadmiernej i zawinionej opieszałości w dostarczeniu decyzji wnioskodawcy należało zauważyć, że decyzję przesłano listem za zwrotnym potwierdzeniem odbioru na żądanie strony, a organ nie może ponosić odpowiedzialności za działanie Poczty Polskiej. Strona skarżąca nie skorzystała też z możliwości, jakie daje § 6 powołanego rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 16 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu wydawania zezwoleń na przejazdy pojazdów nienormatywnych. Zgodnie z tym przepisem jeżeli przejazd nie nastąpił w okresie ważności zezwolenia, wnioskodawca może w formie pisemnej wystąpić jednorazowo, najpóźniej przed upływem ostatniego dnia terminu ważności zezwolenia, do organu wydającego zezwolenie o przedłużenie ważności tego zezwolenia na okres nie dłuższy niż 7 dni. W takiej sytuacji nie trzeba składać nowego wniosku o wydanie zezwolenia. Gdyby więc rzeczywiście Spółce zależało na wykonaniu planowanego przewozu pojazdem ponadnormatywnym, skutki opóźnionego doręczenia zezwolenia można było łatwo naprawić.
Ponadto oceniając zaskarżoną decyzję Sąd nie stwierdził żadnych innych uchybień, których istnienie powinien uwzględnić z urzędu.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło