VI SA/Wa 1625/11
WyrokWSA w Warszawie2011-10-28
Skład orzekający: Izabela Głowacka-Klimas, Ewa Frąckiewicz, Danuta Szydłowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą, która pobiera świadczenie rentowe z tytułu niezdolności do pracy, podlega obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia tej działalności, nawet jeśli działalność ta nie przynosi dochodów lub przynosi straty?Ratio decidendi
Sąd uznał, że prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej, nawet jeśli nie przynosi ona dochodów lub przynosi straty, a osoba pobiera świadczenie rentowe, rodzi obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego. Obowiązek ten jest tożsamy z okresem prowadzenia działalności gospodarczej, który rozpoczyna się z chwilą wpisu do ewidencji i kończy z chwilą wykreślenia, przy czym wpis ma charakter deklaratoryjny. Nabycie uprawnień rentowych nie wyłącza obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej, a składka na ubezpieczenie zdrowotne jest opłacana z każdego tytułu odrębnie.Stan faktyczny
Skarżący T. S. kwestionował decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora OW NFZ, która ustaliła, że skarżący podlegał obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej w określonych okresach. Skarżący zarzucał niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności, w szczególności czy działalność była rzeczywiście wykonywana, oraz naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym dotyczące opodatkowania i wysokości dochodów.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz Sędzia WSA Danuta Szydłowska Protokolant st. sekr. sąd. Paulina Paczkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 października 2011 r. sprawy ze skargi T. S. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej oddala skargę
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia (dalej także organ, Prezes NFZ), działając na podstawie art. 102 ust. 5 pkt 24 w związku z art. 109 ust. 5 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027 z późn. zm.) (dalej ustawa o świadczeniach), oraz art. 138 § 1 pkt 1 kpa, po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez T. S. (dalej skarżący), od decyzji z dnia [...] marca 2011 r. nr [...], wydanej przez Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia, którą ustalono, iż podlegał on w okresie od dnia 1 października 2002 r. do dnia 2 listopada 2010 r. oraz podlega od dnia 3 stycznia 2011 r. obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej, utrzymał w mocy powyższą decyzję.
Stan sprawy przedstawiał się następująco.
Pismem z dnia 11 lutego 2011 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. zwrócił się do Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z wnioskiem o wydanie decyzji dotyczącej podleganiu ubezpieczeniu zdrowotnemu przez skarżącego z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej, na podstawie ustawy o świadczeniach.
Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia, po analizie przedstawionych dokumentów, decyzją z dnia [...] marca 2011 r., ustalił, że skarżący, na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy o świadczeniach oraz art. 9 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 23 stycznia 2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia (dalej ustawa o ubezpieczeniu w NFZ), obowiązującej do dnia 30 września 2004 r., a także art. 8 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 6 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym (dalej ustawa o ubezpieczeniu), obowiązującej do dnia 31 marca 2003 r. - podlegał w okresie od dnia 1 października 2002 r. do dnia 2 listopada 2010 r. oraz podlega od dnia 3 stycznia 2011 r. obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej.
Pismem z dnia 24 marca 2011 r. uzupełnionym pismem z dnia 30 marca 2011 r. skarżący wniósł odwołanie, zarzucając niewyjaśnienie wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności - czy działalność gospodarcza, z wyłączeniem okresów jej zawieszenia, była rzeczywiście wykonywana.
Wspomnianą na wstępie decyzją z dnia [...] maja 2011 r., Prezes NFZ w oparciu art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy o świadczeniach oraz art. 9 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy o ubezpieczeniu w NFZ, a także art. 8 pkt 1 lit. c ustawy o ubezpieczeniu, obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegały i podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które są osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą lub osobami z nimi współpracującymi. Zatem czas objęcia obowiązkiem ubezpieczenia społecznego tych osób - a więc także ubezpieczeniem zdrowotnym - jest tożsamy z czasem prowadzenia działalności gospodarczej w oparciu o przepisy o działalności gospodarczej lub inne przepisy szczególne.
Organ odwoławczy podniósł, iż z dokumentacji zgromadzonej w niniejszej sprawie przez organ I instancji, wynika, iż skarżący od dnia 29 listopada 1993 r. do dnia 17 kwietnia 2000 r. miał zarejestrowaną działalność gospodarczą pod numerem ewidencyjnym [...] oraz od dnia 1 kwietnia 2002 r. ma zarejestrowaną działalność gospodarczą pod numerem ewidencyjnym [...]. Przedsiębiorca ten dokonał zgłoszenia zawieszenia wykonywania działalności w okresie od dnia 3 listopada 2010 r. i wznowił jej prowadzenie od dnia 3 stycznia 2011 r.
Ponadto, na podstawie informacji przekazanych przez Urząd Skarbowy, skarżący przez cały okres objęty decyzją I instancji uzyskiwał przychody, a w okresie od dnia 1 sierpnia 1997 r. do dnia 30 września 2002 r. podlegał ubezpieczeniom społecznym w KRUS jako rolnik dodatkowo prowadzący działalność gospodarczą, natomiast od dnia 1 października 2002 r. został wyłączony z tych ubezpieczeń i pobiera świadczenie rentowe z tytułu niezdolności do pracy. Nabycie przez skarżącego - argumentował organ II instancji - uprawnień rentowych, nie wyłącza podlegania przez niego obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej. Zgodnie bowiem z art. 82 ust. 1 ustawy o świadczeniach (obowiązującej od dnia 1 października 2004 r.) w przypadku gdy ubezpieczony uzyskuje przychody z więcej niż z jednego tytułu do objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego, składka na ubezpieczenie zdrowotne opłacana jest z każdego z tych tytułów odrębnie.
Prezes NFZ wyjaśnił również, że w okresie zawieszenia działalności gospodarczej, osoba która dokonała jej zawieszenia przestaje podlegać obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego, określonego w art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy o świadczeniach, a na skutek zaistnienia domniemania faktycznego, jakim jest określenie w organie ewidencyjnym daty rozpoczęcia prowadzenia działalności, ciężar jego obalenia spoczywa na skarżącym poprzez przedstawienie dowodów przeciwnych domniemaniu.
W dalszej części uzasadnienia, organ odwoławczy podkreślił, iż z treści złożonego odwołania wynika, że skarżący nie kwestionuje faktu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej w spornym okresie, a jedynie informuje, iż w niektórych okresach prowadzona działalność gospodarcza przynosiła straty ze względu na brak przychodów. Zatem, w ocenie organu, skoro nie nastąpiło wykreślenie działalności gospodarczej z ewidencji, to należy domniemywać, że działalność ta jest przez skarżącego prowadzona, a tym samym istnieje obowiązek zapłaty składek na obowiązkowe ubezpieczenie zdrowotne.
Reasumując, Prezes NFZ podkreślił że Narodowy Fundusz Zdrowia nie zajmuje się wymierzaniem, pobieraniem i egzekucją składek na ubezpieczenie zdrowotne, zgodnie bowiem z art. 109 ust. 2 ustawy o świadczeniach - sprawy z zakresu wymierzania i pobierania składek na ubezpieczenie zdrowotne należą do właściwości organów ubezpieczeń społecznych. W oparciu o powyższe, decyzja wydana przez Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w dniu [...] marca 2011 r., jest jedynie potwierdzeniem faktu, że skarżący podlegał w okresie od dnia 1 października 2002 r. do dnia 2 listopada 2010 r. oraz podlega od dnia 3 stycznia 2011 r. obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżący wniósł o uchylenie decyzji Prezesa NFZ z dnia [...] maja 2011 r. oraz poprzedzającej ja decyzji pierwszoinstancyjnej, zarzucając naruszenie przepisów prawa procesowego i materialnego:
- art. 7, art. 77 § 1 i § 3 kpa poprzez zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego mając na względzie interes społeczny i słuszny interes skarżącego,
- art. 10 § 1 kpa poprzez zaniechanie umożliwienia skarżącemu czynnego udziału w postępowaniu i pominięcie zawiadomienia go o zebraniu materiału dowodowego i zobowiązania wnioskodawców do ewentualnego wypowiedzenia się w zakresie zgromadzonego materiału dowodowego w przedmiotowej sprawie a zwłaszcza co do dowodów zebranych w postępowaniu odwoławczym, zwłaszcza przez zaniechanie poinformowania skarżącego o możliwości obalenia domniemań faktycznych co do czasookresu prowadzenia przez niego pozarolniczej działalności gospodarczej,
- art. 81 kpa, przez zupełne pominięcie przy wydawaniu zaskarżonej decyzji kopii ksiąg przychodów i rozchodów za lata 2002 - 2007 oraz 2009 - 2011 oraz oświadczenia skarżącego co do faktycznych przychodów z działalności gospodarczej i wymienienia ich co do grosza oraz oparcie orzeczenia o nieznany skarżącemu dowód w postaci informacji przekazanych do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. przez Urząd Skarbowy
- art. 82 ust. 1 o świadczeniach w obowiązującej od dnia 1 października 2004 r. przez zastosowania go do stanu faktycznego od dnia 1 października 2002 r. tj. do okresu sprzed wejścia w życie powyższej ustawy,
- art. 82 ust. 8 ustawy o świadczeniach oraz art. 24 ust. 5 ustawy o ubezpieczeniu w NFZ przez ich niezastosowanie, mimo iż dochody skarżącego nie przekraczały dochodu określonego w tych przepisach.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, iż w roku 2008 skarżący nie prowadził żadnej działalności gospodarczej i dlatego nie mógł uzyskać żadnych przychodów. Organ administracyjny nie przedstawił w tym zakresie żadnego przeciwnego dowodu i dlatego okres 2008 roku powinien być wyłączony z okresu wymienionego w zaskarżonej decyzji. Ponadto skarżący w postępowaniu odwoławczym przedstawił kopie ksiąg przychodów i rozchodów za lata 2002-2007 oraz 2009-2011, nie budzące żadnych wątpliwości, co do ich zgodności z prawdą, które w sposób jednoznaczny ilustrują konkretne przychody z działalności gospodarczej i związaną z nią wysokość poniesionych kosztów.
Odpowiadając na skargę, Prezes NFZ wniósł o jej oddalenie. Odnosząc się do jej zarzutów, organ uznał je za bezzasadne, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy, wad w postępowaniu administracyjnym (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Ponadto sąd administracyjny nie ocenia rozstrzygnięcia organu administracji pod kątem jego słuszności, czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego.
W niniejszej sprawie Sąd dokonał kontroli decyzji Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] maja 2011 r., utrzymującej w mocy decyzję Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] marca 2011 r., ustalającą, że Pan T. S. podlegał w okresach od dnia 1 października 2002 r. do dnia 2 listopada 2010 r. oraz od dnia 3 stycznia 2011 r. podlegała obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą.
Kontrola zaskarżonej decyzji wykazała, że badane rozstrzygnięcie zostało wydane zgodnie z prawem.
Na wstępie wskazać należy, iż zgodnie z brzmieniem art. 109 ust. 3, ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r., o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. 04.210.2135) wniosek o rozpatrzenie sprawy, o której mowa w art. 109 ust. 1 tej ustawy, zgłasza ubezpieczony, a w zakresie objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym może zgłosić w szczególności Zakład Ubezpieczeń Społecznych, Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego lub członek rodziny ubezpieczonego, także w zakresie dotyczącym objęcia ubezpieczeniem w okresie poprzedzającym złożenie wniosku.
Stosownie do treści art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c i pkt 16 obowiązującej ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. Nr 210, poz. 2135 ze zm.) oraz art. 9 ust. 1 pkt 1 lit. c i pkt 16 ustawy z dnia 23 stycznia 2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia (Dz. U. Nr 45, poz. 391 ze zm.) obowiązującej do dnia 30 września 2004 r., a także art. 8 pkt 1 lit. c i pkt 10 ustawy z dnia 6 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym (Dz. U. Nr 28, poz. 153 ze zm.) obowiązującej do dnia 31 marca 2003 r., obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegały i podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które były osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą lub osobami z nimi współpracującymi oraz osoby pobierające emeryturę lub rentę, osoby w stanie spoczynku pobierające uposażenie lub uposażenie rodzinne oraz osoby pobierające uposażenie po zwolnieniu ze służby lub świadczenie pieniężne o takim samym charakterze.
Obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego tych osób, stosownie do art. 69 ust. 1 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz art. 12 ust. 1 ustawy o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia i art. 11 ust. 1 ustawy o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym, powstaje i wygasa w terminach określonych w przepisach o ubezpieczeniach społecznych. Zgodnie z art. 13 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 11, poz. 74 ze zm.), obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowemu, chorobowemu i wypadkowemu podlegają osoby prowadzące działalność gospodarczą od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności.
W niniejszej sprawie zasadne jest twierdzenie organu, iż czas objęcia obowiązkiem ubezpieczenia społecznego tych osób, a więc także ubezpieczeniem zdrowotnym, jest tożsamy z czasem prowadzenia działalności gospodarczej w oparciu o przepisy o działalności gospodarczej lub inne przepisy szczególne.
W ocenie Sądu organ prawidłowo ustalił w jakich okresach skarżąca podlegała obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzonej pozarolniczej działalności gospodarczej. Rozpoczęcie działalności następuje najczęściej z chwilą wpisu do ewidencji działalności gospodarczej i zakończone jest z chwilą wykreślenia tego wpisu. Przy czym jak wielokrotnie podkreślał Naczelny Sąd Administracyjny wpis ma charakter deklaratoryjny, a nie konstytutywny.
Definicję osoby prowadzącej pozarolniczą działalność określa art. 13 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2007 r., Nr 11, poz. 74 z późn. zm.), obowiązujący do dnia 20 września 2008 r. w brzmieniu: "osoby prowadzące działalność pozarolniczą - od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności", a od dnia 20 września 2008 r., w brzmieniu: "osoby prowadzące pozarolniczą działalność - od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności, z wyłączeniem okresu, na który wykonywanie działalności zostało zawieszone na podstawie przepisów o swobodzie działalności gospodarczej.
Zatem czas objęcia obowiązkiem ubezpieczenia społecznego tych osób, a więc także ubezpieczeniem zdrowotnym, jest tożsamy z czasem prowadzenia działalności gospodarczej w oparciu o przepisy o działalności gospodarczej lub inne przepisy szczególne.
Podjęcie działalności gospodarczej przez Pana T. S., zgodnie z art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. Prawo działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 101, poz. 1178 z późn. zm.), zwaną dalej "ustawą prawo działalności", mogło nastąpić po uzyskaniu wpisu do ewidencji działalności gospodarczej.
Z dokumentacji zgromadzonej w przedmiotowej sprawie przez [...] Oddział Wojewódzki Narodowego Funduszu Zdrowia, w tym z pisma Wójta gminy M. z dnia 4 marca 2011 r., znak: OWN-6414/6/11 wynika, iż Pan T. S. od dnia 29 listopada 1993 r. do dnia 17 kwietnia 2000 r. miał zarejestrowaną działalność gospodarczą pod numerem ewidencyjnym [...]oraz od dnia 1 kwietnia 2002 r. ma zarejestrowaną działalność gospodarczą pod numerem ewidencyjnym [...]. Przedsiębiorca dokonał zgłoszenia zawieszenia wykonywania działalności w okresie od dnia 3 listopada 2010 r. i wznowił jej prowadzenie od dnia 3 stycznia 2011 r.
Ponadto, jak wynika z notatki służbowej Zakładu Ubezpieczeń Zdrowotnych z dnia 11 lutego 2011 r., znak: DU/EDG/2000000/450/400/330/10/2011 załączonej do pisma Wnioskodawcy, na podstawie informacji przekazanych przez Urząd Skarbowy, Ubezpieczony przez cały okres objęty decyzją I instancji uzyskiwał przychody.
Ponadto Ubezpieczony w okresie od dnia 1 sierpnia 1997 r. do dnia 30 września 2002 r. podlegał ubezpieczeniom społecznym w KRUS jako rolnik dodatkowo prowadzący działalność gospodarczą, natomiast od dnia 1 października 2002 r. został wyłączony z tych ubezpieczeń i pobiera świadczenia rentowe z tytułu niezdolności do pracy.
Należy zgodzić się ze stanowiskiem organu, iż zgodnie z art. 82 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych obowiązującej od dnia 1 października 2004 r., w przypadku gdy ubezpieczony uzyskuje przychody z więcej niż jednego tytułu do objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego, o którym mowa w art. 66 ust. 1 tej ustawy, składka na ubezpieczenie zdrowotne opłacana jest z każdego z tych tytułów odrębnie.
Podobna regulacja zawarta była w ustawie o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym i tak
- art. 8 pkt 1 lit. e ustawy z dnia 6 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym (Dz. U. Nr 28, poz. 153, z późn. zm.) wskazujący, że obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby objęte ubezpieczeniem społecznym lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które są osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą lub osobami z nimi współpracującymi, niezależnie od podlegania temu obowiązkowi z innych tytułów.
- art. 9 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 23 stycznia 2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia (Dz. U. Nr 45, poz. 391, z późn. zm.) mającej zastosowanie do dnia 30 września 2004 r. określający, że obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które są osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą lub osobami z nimi współpracującymi, niezależnie od podlegania temu obowiązkowi z innych tytułów.
Obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego tych osób, stosownie do art. 11 ust. 1 ustawy o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym oraz stosownie do art. 12 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia - powstaje i wygasa w terminach określonych w przepisach o ubezpieczeniach społecznych.
Obowiązek ubezpieczenia powstaje od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia jej zaprzestania. Z ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. Prawo działalności gospodarczej wynika, że przedsiębiorca będący osobą fizyczną może podjąć działalność gospodarczą po uzyskaniu wpisu do ewidencji działalności gospodarczej. Natomiast zawiadomienie o zaprzestaniu działalności przez osobę fizyczną powoduje wykreślenie z ewidencji. Nie można przyjąć, że działalność gospodarcza jest wykonywana tylko wówczas, gdy skarżąca uzyskiwała dochody. Faktyczne niewykonywanie działalności gospodarczej w czasie oczekiwania na kolejne zamówienie lub w czasie ich poszukiwania nie oznacza zaprzestania prowadzenia takiej działalności i nie powoduje uchylenia obowiązku ubezpieczenia społecznego.
Biorąc powyższe pod rozwagę należy wskazać, że organy w sposób prawidłowy ustaliły okres podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu przez skarżącego.
W tym miejscu należy ponadto wskazać, że na rozprawie w dniu 28 października 2011 r., skarżący nie zakwestionował okresów prowadzenia działalności gospodarczej, podkreślił jednak, że z uwagi na niskie dochody nie powinien opłacać składek.
Przechodząc do omówienia zarzutów skargi należy wskazać, że skład orzekający w niniejszej sprawie nie dopatrzył się naruszenia, art. 7, 77 § 1 i 3 kpa, ponieważ w ocenie Sądu materiał dowodowy został zebrany w sposób prawidłowy.
Sąd nie dopatrzył się również naruszenia art. 10 kpa i 81 kpa, gdyż skarżący brał czynny udział w niniejszym postępowaniu przedkładając między innymi pisma wyjaśniające.
Jeżeli chodzi o pozostałe zarzuty skargi a mianowicie naruszenie art. 82 ust. 1 i art. 82 ust. 8 ustawy o świadczeniach i art. 24 ust. 5 ustawy o ubezpieczeniu w NFZ, to w ocenie Sądu nie doszło do ich naruszenia, gdyż są to przepisy dotyczące składek na ubezpieczenie zdrowotne.
Przepisy te będą miały zastosowanie przy obliczaniu składki na ubezpieczenie zdrowotne. Przedmiotem natomiast niniejszego postępowania jest ustalenie podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego.
Zgodnie z art. 82 ust. 8 u.ś.o.z. - składka na ubezpieczenie zdrowotne nie jest opłacana z tytułu prowadzenia działalności pozarolniczej przez osoby, których świadczenie emerytalne lub rentowe nie przekracza miesięcznie kwoty minimalnego wynagrodzenia, w przypadku gdy osoby te:
- uzyskują dodatkowe przychody z tej działalności w wysokości nieprzekraczającej miesięcznie 50% kwoty najniższej emerytury lub
- opłacają podatek dochodowy w formie karty podatkowej.
Wystarczające jest spełnienie choćby warunku z pkt 1 lub z pkt 2 (oba warunki nie muszą być spełnione łącznie - na co wskazuje wyraz "lub").
Wspomniane osoby mimo zwolnienia z opłacania składek na ubezpieczenie zdrowotne podlegają ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności.
Biorąc powyższe pod rozwagę na zasadzie art. 151 p.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło