VI SA/Wa 1626/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Czarnecki Asesor WSA Piotr Borowiecki Protokolant Patrycja Wrońska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 listopada 2006 r. sprawy ze skargi S. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Ministra Gospodarki z dnia [...] czerwca 2006 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za niedopełnienie obowiązku tworzenia i utrzymywania zapasów obowiązkowych paliw ciekłych 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji; 2. stwierdza, że decyzja o której mowa w pkt. 1 nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Gospodarki na rzecz skarżącej S. Sp. z o.o. z siedzibą w W. kwotę 13 556 (trzynaście tysięcy pięćset pięćdziesiąt sześć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2006 r. Minister Gospodarki po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez S. Sp. z o.o. z siedzibą w W. od decyzji Prezesa Agencji Rezerw Materiałowych z dnia [...] marca 2006 r. wymierzającej karę pieniężną w wysokości 1.355.595,50 zł, odpowiadającą 150 % wartości nieutworzonego zapasu, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Decyzja Prezesa Agencji Rezerw Materiałowych z dnia [...] marca 2006 r. w sprawie nałożenia kary pieniężnej za niedpełnienie obowiązku utworzenia i utrzymywania zapasu obowiązkowych paliw ciekłych, została doręczona skarżącej spółce w dniu [...] marca 2006 r., o czym świadczy znajdujące się w aktach sprawy zwrotne potwierdzenie odbioru. Od decyzji przysługiwało stronie prawo złożenia odwołania, w terminie 14 dni od dnia jej doręczenia. Od powyższej decyzji pismem z dnia [...] kwietnia 2006 r. odwołała się S. Sp. z o.o. Jak wynika z pisma Ministra Gospodarki nr [...] z dnia [...] listopada 2006 r. odwołanie zostało złożone bezpośrednio w kancelarii Agencji Rezerw Materiałowych w dniu [...] kwietnia 2006 r., a więc po upływie terminu, który upływał w dniu [...] kwietnia 2006 r. Odwołanie nie zawierało wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania. Minister Gospodarki odwołanie rozpatrzył wydając w dniu [...] czerwca 2006 r. wskazaną na wstępie decyzję. Jako podstawę prawną wskazał art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 23a ust. 1 ustawy z dnia 30 maja 1996 r. o rezerwach państwowych oraz zapasach obowiązkowych paliw (tekst jednolity Dz. U. z 2003 r. Nr 24, poz. 197). S. Sp. z o.o. z siedzibą w W. zaskarżyła decyzję Ministra Gospodarki do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnosząc o jej uchylenie i decyzji Prezesa Agencji Rezerw Materiałowych oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Zarzucała naruszenie art. 23a pkt 1 w związku z art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 30 maja 1996 r. o rezerwach państwowych oraz zapasach obowiązkowych paliw, poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego oraz uznanie, iż nie dopełniła ona obowiązku tworzenia i utrzymywania zapasów obowiązkowych paliw ciekłych i nałożenie z tego tytułu kary pieniężnej. Zarzucała również naruszenie przepisów procesowych: art. 7 i art. 10 k.p.a. poprzez nieustalenie prawdy obiektywnej, niepodjęcie kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz nierozpatrzenie materiału dowodowego w sprawie. Minister Gospodarki w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). W ocenie Sądu analizowana pod tym kątem skarga S. Sp. z o.o. z siedzibą w W. zasługuje na uwzględnienie z powodu uchybień, których istnienie Sąd uwzględnił z urzędu, albowiem zaskarżona decyzja Ministra Gospodarki z dnia [...] czerwca 2006 r. została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Zaskarżona decyzja została wydana po rozpatrzeniu odwołania skarżącej od decyzji Prezesa Agencji Rezerw Materiałowych, działającego jako organ I instancji. Do postępowania w sprawach określonych w ustawie o rezerwach państwowych oraz zapasach obowiązkowych paliw stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 11h). Warunkiem skuteczności odwołania jest zachowanie terminu. Uchybienie ustawowego terminu powoduje bezskuteczność odwołania, czego następstwem jest ostateczność decyzji Organ odwoławczy obowiązany jest w postępowaniu wstępnym zbadać, czy odwołanie zostało wniesione w przewidzianym przepisami terminie. Rozpatrzenie odwołania wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony, stanowi rażące naruszenie prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.) (por. B. Adamiak, J. Borkowski - Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz C.H. BECK Warszawa 2005, s. 591 i nast.). W niniejszej sprawie Minister Gospodarki, jako organ odwoławczy rozpatrzył odwołanie skarżącej od decyzji Prezesa Agencji Rezerw Materiałowych z dnia [...] marca 2006 r., wniesionego z uchybieniem ustawowego terminu do dokonania tej czynności procesowej. Decyzja organu I instancji została doręczona skarżącej w dniu [...] marca 2006 r., odwołanie zaś zostało złożone w dniu [...] kwietnia 2006 r., a więc po upływie terminu na złożenie odwołania, który upłynął w dniu [...] kwietnia 2006 r. Wprawdzie odwołanie zostało opatrzone datą [...] kwietnia 2006 r. ale zostało złożone w organie dopiero w dniu [...] kwietnia 2006 r. Minister Gospodarki na etapie postępowania wstępnego nie dokonał czynności sprawdzających mających na celu ustalenie, czy odwołanie zostało wniesione z zachowaniem terminu. Po stwierdzeniu, iż odwołanie zostało wniesione z przekroczeniem terminu, winien wydać postanowienie na podstawie art. 134 k.p.a. stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Nie uczynił tego i rozpatrzył odwołanie, co stanowi rażące naruszenie prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.). Rozpatrzenie odwołania i wydanie decyzji oznacza weryfikację w postępowaniu odwoławczym decyzji ostatecznej, a więc decyzji, która korzysta z ochrony trwałości (art. 16 § 1 k.p.a.). Zgodnie z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. W sprawie niniejszej, stwierdzone wyżej rażące naruszenie prawa jest przesłanką stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji przez Wojewódzki Sąd Administracyjny. Przepis art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowi, że sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Wykazanie przyczyny nieważności decyzji jest okolicznością przesądzającą treść rozstrzygnięcia. W tej sytuacji Sąd pozostawia bez rozpoznania merytoryczne zarzuty podniesione w skardze. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie przepisów art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku, w pkt 2 stosownie do art. 152, zaś o kosztach postępowania, które stanowił uiszczony wpis sądowy na podstawie art. 200 i 205 tej ustawy.