VI SA/Wa 1628/06
PostanowienieWSA w Warszawie2008-04-02
Skład orzekający: Andrzej Wieczorek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych) powinien zostać rozpoznany, jeśli strona nie przedstawiła wymaganych dokumentów potwierdzających jej sytuację majątkową?Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy, ponieważ strona skarżąca nie wykazała swojej trudnej sytuacji materialnej poprzez przedłożenie wymaganych dokumentów. Ciężar dowodu w zakresie spełnienia przesłanek do przyznania prawa pomocy spoczywa na wnioskodawcy, a brak dowodów uniemożliwia sądowi ocenę, czy spełnione zostały ustawowe przesłanki.Stan faktyczny
A. K. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę. Następnie A. K. wniósł o sporządzenie uzasadnienia wyroku i został wezwany do uiszczenia opłaty kancelaryjnej. Wniósł zażalenie na to wezwanie, zawierające wniosek o zwolnienie z opłaty. Sąd przesłał mu formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy. Po otrzymaniu wypełnionego formularza, wniosek został pozostawiony bez rozpoznania. A. K. wniósł sprzeciw, prosząc o przywrócenie terminu i rozpatrzenie wniosku. Sąd wezwał go do uzupełnienia wniosku o prawo pomocy poprzez nadesłanie szeregu dokumentów finansowych i potwierdzających status zawodowy, czego skarżący nie uczynił.Rozstrzygnięcie
Odmówić przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Andrzej Wieczorek po rozpoznaniu w dniu 2 kwietnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] czerwca 2006 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji udzielającej licencję i odmowy udzielenia licencji na wykonywanie transportu drogowego taksówką p o s t a n a w i a: odmówić przyznania prawa pomocy
W dniu [...] sierpnia 2006 r. A. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - za pośrednictwem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. - skargę na decyzję tego organu z dnia [...] czerwca 2006 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji udzielającej licencję i odmowy udzielenia licencji na wykonywanie transportu drogowego taksówką. Wyrokiem z dnia 16 listopada 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] czerwca 2006 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji udzielającej licencję i odmowy udzielenia licencji na wykonywanie transportu drogowego taksówką. W dniu [...] listopada 2007 r. skarżący nadał do Sądu wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku. W związku z powyższym, zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia [...] listopada 2007 r. skarżący został wezwany do uiszczenia opłaty kancelaryjnej w wysokości 100 zł za odpis wyroku z uzasadnieniem sporządzanym na żądanie strony – w terminie 7 dni pod rygorem ściągnięcia w/w opłaty od strony. Na powyższe zarządzenie skarżący wniósł zażalenie, w którym zawarł wniosek o zwolnienie z obowiązku uiszczenia opłaty kancelaryjnej. Wobec tego, przy piśmie z dnia 16 stycznia 2008 r. Sąd przesłał skarżącemu urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej (PPF) w celu jego wypełnienia i przesłania do Sądu w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. Przedmiotowe pismo zostało doręczone osobiście skarżącemu w dniu 22 stycznia 2008 r. Natomiast wypełniony formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący nadał w urzędzie pocztowym w dniu 31 stycznia 2008 r.
W wyniku rozpatrzenia złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 6 lutego 2008 r. pozostawiono wniosek o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania.
W dniu 25 lutego 2008 r. skarżący A. K., wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie sprzeciw od w/w postanowienia podnosząc, iż "pismo sądu z formularzem wniosku o przyznanie prawa pomocy nie zostało przez niego odebrane tylko przez jego ojca, który nie poinformował go o tym, że takie pismo nadeszło. Ojciec jest po przebytym udarze mózgu. Kiedy skarżący znalazł w domu to pismo, było już po terminie, w którym miał udzielić odpowiedzi. W związku z tym prosi o przywrócenie terminu i rozpatrzenie wniosku o przyznanie prawa pomocy."
W wykonaniu zarządzenia z dnia 29 lutego 2008 r. Sąd rozpoznając ponownie wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy wezwał skarżącego do uzupełnienia złożonego dnia [...] stycznia 2008 r. wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez nadesłanie następujących dokumentów:
1. ostatniego przekazu pocztowego świadczenia rentowego ojca skarżącego ewentualnie ostatniej decyzji określającej wysokość uzyskiwanych świadczeń rentowych,
2. wyciągów i wykazów z posiadanych rachunków bankowych skarżącego i ojca skarżącego z okresu ostatnich trzech miesięcy,
3. dokumentów potwierdzających ponoszenie miesięcznych wydatków koniecznych do utrzymania oraz innych obciążeń,
4. zaświadczenia właściwego urzędu pracy o posiadaniu statusu bezrobotnego przez skarżącego (oraz ewentualnego okresu pobierania zasiłku dla bezrobotnych),
5. dokumentów wskazujących wysokość dochodów uzyskanych w roku bieżącym (w zależności od formy opodatkowania np. ostatni PIT-5).
Sąd zakreślił skarżącemu termin 14 dni na wykonanie powyższego wezwania pod rygorem rozpoznania wniosku na podstawie dokumentów zgromadzonych w sprawie. Powyższe wezwanie zostało doręczone skarżącemu dnia 12 marca 2008 r. i do dnia dzisiejszego nie zostało przez niego wykonane.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), w razie wniesienia
sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Na postanowienie przysługuje zażalenie.
Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Zawarte w wyżej cytowanym przepisie określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie Sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (J. P. Tarno - "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2004 s. 319).
W niniejszej sprawie skarżący nie przedstawił żadnych dokumentów na potwierdzenie okoliczności wskazanych we wniosku o przyznanie prawa pomocy. Wobec nieprzedłożenia żądanych przez Sąd dokumentów, nie można ustalić, czy Artur Kłos wypełnia przesłanki z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Podkreślić bowiem należy, iż jedyną kwestią braną pod uwagę przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej jest stan majątkowy jej i jej rodziny. "Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej jest obowiązkiem sądu, jeśli osoba ta wykazała, że spełnia przesłanki z art. 246 § 1" (H. Knysiak-Molczyk /w:/ T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Komentarz" Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, s. 631). "Instytucja zwolnienia od kosztów stanowi w istocie pomoc państwa dla osób które, ze względu na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny" (tak na gruncie przepisów k.p.c. J. Gudowski /w:/ T. Ereciński, J. Gudowski, M. Jędrzejewska "Komentarz do kodeksu postępowania cywilnego. Część pierwsza. Postępowanie rozpoznawcze", tom 1, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, s. 290 i cytowane tam orzecznictwo Sądu Najwyższego). Skoro zatem jest to pomoc państwa, Sąd musi ustalić, czy ubiegający się o przyznanie prawa pomocy, wypełnia ustawowe przesłanki przyznania tejże pomocy państwa, co nie jest możliwe w przypadku niewykazania stanu majątkowego skarżącego oraz pozostającego z nim we wspólnym gospodarstwie domowym ojca.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 260 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało postanowić jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło