VI SA/Wa 1628/10

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: Joanna Kruszewska - Grońska po rozpoznaniu w dniu 29 listopada 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. S. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego p o s t a n a w i a: odmówić skarżącej M. S. przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. We wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca M. S. wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu przedmiotowego wniosku podała, że jej miesięczne wynagrodzenie za pracę wynosi 1.500 zł brutto (tj. 1.100 zł netto). Mąż skarżącej pobiera świadczenie rentowe w kwocie 700 zł. Na utrzymaniu skarżącej i jej małżonka pozostaje 26-letni syn, który studiuje. Uzyskiwane dochody nie pozwalają na uiszczenie wpisu sądowego bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla skarżącej i jej rodziny. Ponadto choroba męża skarżącej wiąże się z dużymi wydatkami na leki. Jako jedyny składnik majątkowy skarżąca wskazała spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego o powierzchni 70 m kw. Pismem z dnia [...] października 2010 r. Sąd wezwał pełnomocnika skarżącej (w osobie małżonka skarżącej) do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez przedłożenie w terminie 14 dni następujących dokumentów: a) zeznań podatkowych za rok 2009 skarżącej i jej męża, ewentualnie zaświadczeń właściwego urzędu skarbowego o wysokości dochodu uzyskanego w tym okresie, b) ostatniego przekazu pocztowego świadczenia rentowego męża skarżącej, ewentualnie ostatniej decyzji określającej wysokość uzyskiwanego świadczenia, c) zaświadczenia pracodawcy skarżącej potwierdzającego wysokość wynagrodzenia miesięcznego określonego we wniosku o przyznanie prawa pomocy, d) zaświadczenia uczelni potwierdzającego pobieranie nauki przez syna skarżącej, e) wyciągów i wykazów z posiadanych rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy, f) dokumentów potwierdzających ponoszenie miesięcznych wydatków koniecznych do utrzymania oraz innych obciążeń. Powyższe wezwanie pełnomocnik skarżącej odebrał osobiście w dniu [...] października 2010 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru [...]). Dotychczas wezwanie to nie zostało wykonane. Zgodnie z przepisem art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. (dalej p.p.s.a.), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zawarte w wyżej cytowanym przepisie określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie Sądu (referendarza sądowego) w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (J. P. Tarno – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2004 s. 319). W niniejszej sprawie skarżąca w żaden sposób nie udokumentowała swojej sytuacji majątkowej. Wobec nieprzedstawienia żądanych przez Sąd dokumentów, nie można ustalić, jakimi środkami skarżąca dysponuje miesięcznie i na jakim poziomie kształtują się koszty utrzymania jej oraz osób pozostających z nią we wspólnym gospodarstwie domowym. W konsekwencji skarżąca uniemożliwiła ustalenie czy wypełnia przesłanki z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Podkreślić bowiem należy, iż jedyną kwestią braną pod uwagę przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej jest stan majątkowy jej i jej rodziny. "Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej jest obowiązkiem sądu, jeśli osoba ta wykazała, że spełnia przesłanki z art. 246 § 1" (H. Knysiak-Molczyk /w:/ T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, s. 631). Skoro przyznanie prawa pomocy stanowi pomoc państwa, Sąd musi ustalić (badając rzeczywiste dochody, wydatki oraz możliwości zarobkowe skarżącej i jej rodziny), czy wypełnia ona ustawowe przesłanki przyznania tejże pomocy państwa, co nie jest możliwe w przypadku niewykazania stanu majątkowego przez skarżącą. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji postanowienia.