VI SA/Wa 1631/19
WyrokWSA w Warszawie2019-11-21
Skład orzekający: Grzegorz Nowecki, Tomasz Sałek, Grażyna Śliwińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nazwa apteki zawierająca słowo "grosik" stanowi niedozwoloną reklamę apteki w rozumieniu art. 94a ust. 1 Prawa farmaceutycznego?Ratio decidendi
Nazwa apteki zawierająca słowo "grosik" stanowi niedozwoloną reklamę apteki, ponieważ sugeruje potencjalnym klientom korzyści związane z niższymi cenami produktów leczniczych, co jest sprzeczne z art. 94a ust. 1 Prawa farmaceutycznego zakazującego reklamy aptek. Sąd oddalił skargę, uznając, że organy administracji miały podstawę prawną do odmowy dokonania zmiany zezwolenia na prowadzenie apteki poprzez zmianę jej nazwy.Stan faktyczny
Spółka "A." Sp. z o.o. złożyła wniosek o zmianę zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej poprzez zmianę jej nazwy z "A." na "A.". Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny odmówił uwzględnienia wniosku, a Główny Inspektor Farmaceutyczny utrzymał tę decyzję w mocy, uznając, że wnioskowana nazwa stanowi niedozwoloną reklamę apteki. Spółka wniosła skargę do sądu administracyjnego, zarzucając naruszenie przepisów k.p.a. oraz Prawa farmaceutycznego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Nowecki Sędziowie Sędzia WSA Tomasz Sałek Sędzia WSA Grażyna Śliwińska (spr.) Protokolant ref. staż. Patrycja Młynarczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 listopada 2019 r. sprawy ze skargi "A." Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [...] czerwca 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy dokonania zmiany zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej poprzez zmianę nazwy apteki oddala skargę
VI SA/Wa 1631/19
Uzasadnienie
Główny Inspektor Farmaceutyczny na podstawie art. 112 ust. 1 pkt 1 i ust. 3, art. 115 ust. 1 pkt 4, art. 86 ust. 2, art. 94a ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. - Prawo farmaceutyczne (Dz.U. z 2019 r., poz. 499), zwanej dalej: "u.p.f." oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r, poz. 2096 ze zm.), zwanej dalej: "k p a ", utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [...] sierpnia 2017 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy dokonania, na wniosek "A." Sp. z o.oz siedzibą w K. prowadzącej aptekę ogólnodostępną "A.", zlokalizowanej w K. przy ul. Z. [...] (zwaną dalej "skarżącą"), zmiany zezwolenia na prowadzenie ww. apteki ogólnodostępnej poprzez zmianę nazwy apteki: "A." na nazwę: "A.".
Do wydania niniejszych decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:
"A." Sp. z. o. o. złożyła do [...] Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego, zwanego dalej: "WIF", wniosek o zmianę zezwolenia nr [...] na prowadzenie apteki ogólnodostępnej o nazwie: "A." zlokalizowanej przy ul. Z. [...] w K.. Strona w przedmiotowym wniosku wniosła o zmianę ww. zezwolenia w zakresie nazwy apteki na nową nazwę: "A.".
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2017 r. znak: [...], WIF odmówił dokonania zmiany zezwolenia objętej wnioskiem.
W odwołaniu od powyższej decyzji Skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji w ten sposób, że aptece prowadzonej przez nią będzie nadana nazwa "A." oraz ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Zarzuciła organowi I instancji naruszenie:
art. 100 ust. 1 pkt 4 u.p.f. ze względu na podnoszony przez nią brak kompetencji WIF do kształtowania nazwy apteki wnioskowanej przez przedsiębiorcę w toku postępowania w sprawie o udzielenie zezwolenia na prowadzenie apteki i zmianę tego zezwolenia;
art. 7 w związku z art. 107 § 1 pkt 6 i art. 107 § k.p.a. poprzez nieustalenie wszystkich okoliczności stanu faktycznego i niewskazanie w uzasadnieniu decyzji dowodów, w oparciu o które okoliczności te zostały ustalone, a w szczególności nieprzeprowadzenie żadnego postępowania dowodowego na wywiedzenie wniosku, że zamieszczenie w nazwie apteki wyrazu "Grosik" sugeruje oferowanie do sprzedaży produktów leczniczych za "grosik", po cenach niższych niż ceny oferowane w innych aptekach ogólnodostępnych;
art. 7a k.p.a. poprzez przeprowadzenie interpretacji przepisów prawa farmaceutycznego w zakresie dopuszczalności i zasad kształtowania nazwy apteki w taki sposób, że dana nazwa jest reklamą czy hasłem reklamowym.
Ponadto zarzuciła, że organ I instancji nie dokonał oceny całości stanu faktycznego. Pominął fakt, że wnioskowana nowa nazwa apteki jest zbieżna z nazwą przedsiębiorcy, który aptekę prowadzi. Jej zdaniem, organ I instancji nie przeprowadził oceny proponowanej nazwy apteki w stosunku do nazwy dotychczasowej, w szczególności w zakresie wyłączenia z tej nazwy elementu o zabarwieniu hasła reklamowego.
Główny Inspektor Farmaceutyczny po rozpatrzeniu odwołania utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Zdaniem organu odwoławczego, WIF słusznie stwierdził, że przychylenie się do wniosku strony i nadanie aptece ogólnodostępnej ww. nazwy naruszałoby przepisy statuujące zakaz reklamy aptek. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie wskazał na art. 94a ust. 1 u.p.f. W świetle jego treści, wnioskowana zmiana zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej poprzez zmianę na nazwę "A." prowadziłaby do sytuacji, że nazwa apteki zostałaby zmieniona na kolejną nazwę stanowiącą hasło reklamowe. Organ wyjaśnił, że art. 94a ust. 1 u.p.f. obowiązuje od 1 stycznia 2012 r. i wprowadził całkowity zakaz reklamy aptek i punktów aptecznych. Ustawodawca nie zaliczył do reklamy jedynie informacji o lokalizacji i godzinach pracy apteki lub punktu aptecznego (por. art. 94a ust. 1 zd. 2 u.p.f.).
Przepisy nie definiują wprost pojęcia "reklamy aptek, stąd sposób jego rozumienia został wypracowany za pomocą orzecznictwa Sądów Administracyjnych. Przywołał wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 grudnia 2012 r. (sygn. akt: VI SA/Wa 1756/12). Wskazał również, że pojmowanie reklamy w obszerny sposób przedstawił Sąd Najwyższy w wyroku z 2 października 2007 r. w sprawie o sygn. akt: II CSK 289/07 wskazując, że "reklama oznacza każde przedstawienie (wypowiedź) w jakiejkolwiek formie w ramach działalności handlowej, gospodarczej, rzemieślniczej lub wykonania wolnych zawodów, dokonane w celu wspierania zbytu towarów lub usług. Powszechnie przyjmuje się, że reklamą są wszelkie formy przekazu, w tym także takie, które nie zawierając w sobie elementów ocennych ani zachęcających do zakupu, mogą jednak zostać przyjęte przez ich odbiorców jako zachęta do kupna. Zdaniem organu, utrwalona linia orzecznicza w zakresie rozumienia pojęcia reklamy apteki oraz jej działalności, o której mowa w art. 94a ust. 1 u.p.f., pozwala na przyjęcie, że reklamą może być nazwa apteki, zawierająca zwroty wartościujące, czy sugerujące korzyść związaną z zakupem w tej konkretnej aptece, zachęcające do dokonania zakupu w tej aptece.
Organ podkreślił również, że także nazwa apteki w kontekście naruszenia zakazu reklamy, o którym mowa w art. 94a ust. 1 u.p.f., była wielokrotnie przedmiotem orzecznictwa sądów administracyjnych i sfomułowania stanowiska, że "reklamą może być nazwa apteki zaznaczająca zwroty wartościujące a sugerujące korzyść związaną z zakupem w tej konkretnej aptece" (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 października 2018 r., sygn. akt VI SA/Wa 1302 i wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 października 2015 r., sygn. akt VI SA/Wa 34/15).
Zgodnie ze słownikiem języka polskiego słowo "grosik" to "drobna, niewielkiej wartości moneta, grosz, drobniak" lub inaczej: zdrobnienie od wyrazu "grosz' (por. https://sip.pl/grosik), oznaczającego setną część złotego. Zgodnie z powszechnie znanym znaczeniem tego słowa, grosik oznacza zatem wartość niezwykle korzystną, niską, nieprzekraczającą nawet kwoty kosztów zakupu czy produkcji danego produktu leczniczego i może być uznawany za synonim wyrazu "tani". Zamieszczenie wyrazu "grosik" w nazwie apteki ogólnodostępnej niewątpliwie zachęca pacjentów do zakupu ze względu na sugerowane niskie ceny produktów leczniczych oferowanych w takiej aptece. Organ uznał, że nazwa apteki ogólnodostępnej zawierająca w sobie hasło "grosik", sugeruje potencjalnym klientom korzyści, jakie mogą odnieść, zaopatrując się w aptece opatrzonej nazwą zawierającą taki wyraz. Rozumowanie, w wyniku którego WIF ustalił istnienie okoliczności faktycznych wskazujących na zawarcie we wnioskowanej nazwie apteki zwrotu reklamowego, niedozwolonego ze względu na brzmienie zakazu z art. 94a ust. 1 u.p.f., jako zgodne z prawidłami logiki, świadczy o działaniu z poszanowaniem zasady swobodnej oceny materiału dowodowego, wynikającej z art. 80 k.p.a. (por. prof. dr hab. Barbara Adamiak, prof. dr hab. Janusz Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Legalis 2019).
Zdaniem organu odwoławczego nie miało miejsca naruszenie art. 7a § 1 k.p.a. W ocenie Głównego Inspektora Farmaceutycznego w sprawie niniejszej nie występują wątpliwości co do treści normy prawnej, chociażby ze względu na ugruntowaną linię orzeczniczą, dotyczącą zakresu zakazu reklamy apteki ogólnodostępnej. Zasada wyrażona w art. 7a k.p.a. (zasada "in dubio pro libertate") odnosi się do sytuacji, w których wykładnia mających zastosowanie w sprawie przepisów prawa materialnego, dokonana zgodnie z zasadami i dyrektywami wykładni, wynikającymi z prawoznawstwa, prowadzi do kilku możliwych rezultatów. Organ podkreślił, że ponadto postępowanie w przedmiotowej sprawie dotyczyło zmiany zezwolenia, tj. uprawnienia, a nie jego ograniczenia. Powoływanie się zatem przez Stronę w odwołaniu na naruszenie zasady z art. 7a k.p.a. jest bezprzedmiotowe dla oceny prawidłowości zaskarżonej decyzji.
Odnośnie zarzutu skarżącej w zakresie niedokonania oceny całokształtu stanu faktycznego poprzez pominięcie faktu, że wnioskowana zmiana nazwy apteki jest "zbieżna z nazwą przedsiębiorcy, który aptekę prowadzi", Główny Inspektor Farmaceutyczny wskazał, że firma przedsiębiorcy, na rzecz którego zostało wydane zezwolenie na prowadzenie apteki ogólnodostępnej, nie może stanowić wzorca ani punktu odniesienia do dokonania oceny możliwości dokonania wnioskowanej zmiany zezwolenia w zakresie nazwy apteki. Przedmiot postępowania administracyjnego prowadzonego w niniejszej sprawie nie obejmuje bowiem zapewnienia stosowania przepisów prawa firmowego, tj. regulacji wskazujących na właściwe formułowanie firm przedsiębiorców.
Na marginesie organ wskazał, że pismem z [...] marca 2017 r., znak: [...], Strona została zawiadomiona o wszczęciu z urzędu przez Głównego Inspektora Farmaceutycznego postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji WIF z [...] października 2012 r., znak: [...], tj. zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej, w części dotyczącej nadania aptece zlokalizowanej w K. przy ul. Z. [...] nazwy "A.". Jednakże Główny Inspektor Farmaceutyczny postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2017 r., zawiesił ww. postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności zezwolenia - uwzględniając wniosek Strony z [...] czerwca 2017 r. w tym zakresie.
Skarżąca złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której zarzuciła naruszenie:
1. art. 107 § 1 i 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r, poz. 2096 z póżn. zm.; dalej: "k.p.a.") poprzez brak wskazania w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji okoliczności faktycznych i dowodów na ich uzasadnienie, z których wynika, że nazwa "A." sugeruje, że w aptece sprzedawane są produkty za ceny nieprzekraczające kosztów zakupu oraz nazwa ta zachęca do zakupów właśnie w tej aptece;
2. art. 80 k.p.a. poprzez dokonanie dowolnej oceny materiału dowodowego oraz formułowanie wniosków niewynikających z zebranego materiału dowodowego, wskazujących, że nazwa "A." sugeruje, że w aptece sprzedawane są produkty za ceny nieprzekraczające kosztów zakupu oraz nazwa ta zachęca do zakupów właśnie w tej aptece;
3. art. 7 k.p.a., jako konsekwencji naruszeń przepisów wskazanych w ppkt a-b, poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego wskutek niezebrania odpowiedniego materiału dowodowego i oparciu się na własnych subiektywnych przekonaniach;
4. art. 8 i 11 k.p.a., jako konsekwencji naruszeń przepisów wskazanych w ppkt a-c, poprzez niewskazanie, w jaki sposób z nazwy "A." wynika sugestia, że w aptece sprzedawane są produkty za ceny nieprzekraczające kosztów zakupu oraz nazwa ta zachęca do zakupów w tej właśnie aptece;
5. art. 94a ust. 1 i ust. 3 u.p.f., poprzez ich nieuprawnione, "prewencyjne" zastosowanie w toku postępowania o zmianę zezwolenia na prowadzenie apteki.
Skarżąca wniosła w skardze o:
1. zmianę zaskarżonej decyzji poprzez uchylenie lub zmianę decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [...].08.2017r. wydaną w sprawie o sygn. [...] poprzez uwzględnienie wniosku strony w przedmiocie zmiany zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej w zakresie nazwy apteki,
2. ewentualnie o uchylenie decyzji obu organów administracji w całości oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania,
3. zasądzenie na rzecz strony skarżącej zwrotu kosztów postępowania przed organami administracyjnymi oraz sądem administracyjnym.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Farmaceutyczny wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał argumentację zaprezentowaną w uzasadnieniu postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 1660). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, dalej "P.p.s.a."). Stosownie do tego przepisu sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W myśl art. 145 P.p.s.a., sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. W ramach kontroli legalności sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 P.p.s.a.).
Uwzględniając powyższe kryteria, skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżone decyzje nie naruszają prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia. W działaniu organów rozstrzygających w niniejszej sprawie Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości, zarówno, gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i o zastosowanie do jego oceny przepisów prawa. Wyjaśnione zostały motywy podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona na ten temat argumentacja jest wyczerpująca.
Art. 94a ust. 1 Prawa farmaceutycznego jednoznacznie stanowi, że "zabroniona jest reklama aptek i punktów aptecznych oraz ich działalności". Zdanie 2 mówi, iż nie stanowi reklamy informacja o lokalizacji i godzinach pracy apteki lub punktu aptecznego. Wprowadzenie art. 94a ust. 1 Prawa farmaceutycznego do ustawy Prawo farmaceutyczne nastąpiło w wykonaniu dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 31 marca 2004 r. (2004/27/WE), zmieniającej dyrektywę 2001/83/WE w sprawie wspólnotowego kodeksu odnoszącego się do produktów leczniczych stosowanych u ludzi. Polska przystępując do Unii Europejskiej na mocy Traktatu zwanego Traktatem Ateńskim (Dz. U. UE z 2003 r. L 236, poz. 17 ze zm.) od dnia przystąpienia jest związana postanowieniami Traktatów założycielskich i aktów przyjętych przez Instytucje Wspólnot (...) przed dniem przystąpienia, jak również stała się adresatem dyrektyw i decyzji w rozumieniu art. 249 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską z 25.3.1957 r. (wersja skonsolidowana Dz. U. WE z 2002 r. C 325 ze zm.). Każde Państwo członkowskie, do którego kierowana jest dyrektywa zobowiązane jest do jej wykonania w drodze ustanowienia przepisów prawa wewnętrznego oraz przestrzegania, zgodnie z celami ustawodawcy wspólnotowego.
Przepis art. 94a został wprowadzony ustawą z dnia 30 marca 2007 r. o zmianie ustawy - Prawo farmaceutyczne oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. 2007r. Nr 75, poz. 492) w konsekwencji implementacji m.in. dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 31 marca 2004 r. (2004/27/WE), zmieniającej w/w dyrektywę 2001/83/WE w sprawie wspólnotowego kodeksu odnoszącego się do produktów leczniczych stosowanych u ludzi i obowiązywał od dnia 1 maja 2007 r. Sformułowany w nim zakaz dotyczył reklamy działalności aptek lub punktów aptecznych, skierowanej do publicznej wiadomości, która w sposób bezpośredni odnosi się do produktów leczniczych lub wyrobów medycznych umieszczonych na wykazach leków refundowanych, lub produktów leczniczych lub wyrobów medycznych o nazwie identycznej z nazwą produktów leczniczych lub wyrobów medycznych umieszczonych na tych wykazach.
Art. 94a został zmieniony z dniem 1 stycznia 2012 r. przez art. 60 pkt 7 ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o refundacji leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych (Dz.U.2011.122.696) i aktualnie zakaz ten został rozszerzony w kierunku jakiejkolwiek reklamy aptek, punktów aptecznych oraz – co istotne - ich działalności. W poprzednio wskazanym stanie prawnym, czyli przed datą 1 stycznia 2012 r. był niejako zawężony do spełnienia łącznie trzech przesłanek tj. działalność ta nosiła cechy reklamy, była skierowana do publicznej wiadomości oraz odnosiła się w sposób bezpośredni do produktów leczniczych lub wyrobów medycznych umieszczonych na wykazach leków refundowanych, lub produktów leczniczych lub wyrobów medycznych o nazwie identycznej z nazwą produktów leczniczych lub wyrobów medycznych umieszczonych na tych wykazach.
Zauważyć należy, że w aktualnym w sprawie stanie prawnym także nie zawarto definicji reklamy apteki i jej działalności, tak jak uczyniono w art. 52 ust. 1 Prawa farmaceutycznego – w zakresie reklamy produktu leczniczego.
W orzecznictwie wskazuje się, że wobec braku ustawowej definicji reklamy działalności aptek, należy w tym względzie odwołać się do opracowań słownikowych. W Wielkim Słowniku Wyrazów Obcych (pod red. M. Bańki, PWN, Warszawa 2003) wskazano, że reklamą jest działanie mające na celu zachęcenie potencjalnych klientów do zakupu towarów lub do skorzystania z usług.
Sąd Najwyższy w wyroku dnia 2 października 2007 r., sygn. II CSK 289/07" stwierdził, że "Powszechnie przyjmuje się, że reklamą są wszelkie formy przekazu, w tym także takie, które nie zawierając w sobie elementów oceniających ani zachęcających do zakupu, mogą jednak zostać przyjęte przez ich odbiorców jako zachęta do kupna. [...] Przy rozróżnieniu informacji od reklamy trzeba mieć na względzie, że podstawowym wyznacznikiem przekazu reklamowego jest nie tylko mniej lub bardziej wyraźna zachęta do kupna towaru, ale i faktyczne intencje podmiotu dokonującego przekazu oraz odbiór przekazu przez podmioty, do których jest kierowany. Wypowiedź jest reklamą, gdy nad warstwą informacyjną przeważa zachęta do nabycia towaru - taki cel przyświeca nadawcy wypowiedzi i tak odbiera ją przeciętny odbiorca, do którego została skierowana." (w, Lex, nr 307127; Monitor Prawniczy 2007, nr 20, poz. 1116).
Reklama jest zatem szeroko pojmowanym informowaniem potencjalnych klientów o preferencjach obowiązujących w danej aptece, co z kolei ma zachęcać potencjalnych klientów do korzystania z tej właśnie apteki. Reklamą działalności apteki będzie więc zamiar przyciągnięcia potencjalnych klientów do dokonania zakupu towarów sprzedawanych w aptece – niezależnie od form i metod jej prowadzenia oraz użytych do jej realizacji środków – jeśli jej celem jest zwiększenie sprzedaży produktów leczniczych lub wyrobów medycznych. Może zatem przybierać różne formy zachęcania, w tym także przez określenie nazwy apteki sugerującej, że ceny produktów w niej oferowanych są inne niż ceny produktów w innych aptekach. Oznacza to, że reklamą apteki jest każde działanie skierowane do publicznej wiadomości, zmierzające do zwiększenia sprzedaży produktów leczniczych i wyrobów medycznych w niej oferowanych. Objęcie zakazem "każdego działania" wyłącza z tej dyspozycji tylko jeden stan faktyczny, określony w zdaniu 2 art. 94a ust.1 – kierowanie do publicznej wiadomości informacji o lokalizacji i godzinach pracy apteki lub punktu aptecznego.
Istotą sporu w niniejszej sprawie jest kwestia czy wnioskowania nazwa zawierająca określenie "... grosik" stanowi niedozwoloną reklamę apteki. Zdaniem Sądu stanowisko skarżącej, że wnioskowanej nazwy nie można kwalifikować jako reklamy apteki w rozumieniu art. 94a ust. 1 ustawy jest błędne. Należy mieć na uwadze, że w odniesieniu do podmiotów prowadzących apteki zastosowanie mają regulacje zawarte w ustawie Prawo farmaceutyczne, która to ustawa wprowadza szczególny reżim prawny ograniczający swobodę działania przedsiębiorcy prowadzącego ten rodzaj działalności gospodarczej.
Jak wynika z art. 86 ust. 1 i 2 ustawy Prawo farmaceutyczne apteka jest placówką ochrony zdrowia publicznego, w której osoby uprawnione świadczą w szczególności usługi farmaceutyczne, o których mowa w ust. 2, nazwa apteka zastrzeżona jest wyłącznie dla miejsca świadczenia usług farmaceutycznych obejmujących wymienione w art. 86 ust. 2 pkt 1 - 4 działania. Ustawa Prawo farmaceutyczne w art. 102 pkt 4 zawiera także regulację, z której wynika, iż zezwolenie na prowadzenie apteki powinno zawierać nazwę, o ile taka jest nadana. Nie ulega zatem wątpliwości, iż nazwa apteki jest elementem zezwolenia i wchodząc w jego skład nie może pozostawać w sprzeczności z samym zezwoleniem jak i regulacjami dotyczącymi prowadzenia apteki, wynikającymi z ustawy Prawo farmaceutyczne. Umieszczenie regulacji o nazwie apteki w art. 102, w sposób wskazujący na to, iż stanowi ona część zezwolenia, bez jednoczesnego literalnego ograniczenia swobody w wyborze nazwy uzasadnia stwierdzenie, iż przedsiębiorca ma co prawda swobodę w wyborze nazwy apteki, jednakże z ograniczeniami płynącymi z regulacji wynikających z przepisów reglamentujących prowadzenie tego rodzaju działalności. Nie ulega wątpliwości, iż o charakterze działalności decyduje zezwolenie.
Należy przy tym podkreślić, że informacja zawarta w nazwie apteki ma charakter publiczny Wszak termin "publiczny" oznacza według Słownika Języka Polskiego pod red prof. M. Szymczaka "ogólny, dostępny dla wszystkich, dotyczący ogółu ludzi" (wyd. PWN, Warszawa 1982, tom II, str.1074). Jest jednocześnie zachętą do skorzystania z jej usług. Za reklamę działalności apteki należy uznać zaś każde działanie, skierowane do publicznej wiadomości, niezależnie od sposobu i metody jego przeprowadzenia oraz środków użytych do jego realizacji, jeżeli jego celem jest zwiększenie sprzedaży produktów leczniczych i wyrobów medycznych oferowanych w danej aptece.
Wnioskowana nazwa, w ocenie Sądu, wprost sugeruje, że w aptece skarżącej można nabyć tańsze leki w stosunku do innych aptek, a więc nazwa apteki ma tę aptekę reklamować, na co nie pozwala art. 94a ust. 1 Prawa farmaceutycznego.
W tym stanie rzeczy, wbrew stanowisku skarżącej nie doszło również do naruszenia art. 99 ust. 1 i 2 oraz art. 94a ust. 1 i ust. 3 Prawa farmaceutycznego, albowiem organy orzekające w sprawie miały podstawę prawną do odmowy dokonania zmiany zezwolenia na prowadzenie apteki poprzez zmianę jej nazwy jako sprzecznej z art. 94a ust. 1 Prawa farmaceutycznego. Nie jest zatem słuszne stanowisko skarżącej, w której ocenie organy inspekcji farmaceutycznej "prewencyjnie" zastosowały wskazane przepisy w toku postępowania o zmianę zezwolenia na prowadzenie apteki. Skoro organ ustalił, że wnioskowana przez skarżącą zmiana nazwy apteki narusza obowiązujące przepisy ustawy Prawo farmaceutyczne, miał prawo rozpoznać ten wniosek negatywnie. Zawarcie w nazwie apteki określenia "Grosik" pozostaje w sprzeczności z treścią art. 94a ust. 1, który zakazuje reklamy apteki i ich działalności. Ustawodawca za złamanie zakazu wynikającego z ww. przepisu przewidział sankcję w art. 129b ust. 1 u.p.f., zgodnie z którym "Karze pieniężnej w wysokości do 50 000 złotych podlega ten, kto wbrew przepisom art. 94a prowadzi reklamę apteki, punktu aptecznego, (...) oraz ich działalności". Brzmienie przepisu art. 129b ust. 2 u.p.f. przesądza o obowiązku nałożenia kary pieniężnej w przypadku naruszenia art. 94a ust. 1 u.p.f. Jednakże, wbrew sugestiom skarżącej, sama zaś decyzja organu będąca odmową dokonania zmiany zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej nie stanowi, decyzji nakazującej zaprzestanie prowadzenia takiej reklamy i nie stanowi podstawy do nałożenia wskazanej kary pieniężnej.
Sąd stwierdza, że organ orzekający w sprawie nie naruszył wskazanych przez stronę art. 7, 8, 11, 80 a także art. 107 k.p.a. Główny Inspektor Farmaceutyczny, przeprowadzając postępowanie odwoławcze, ocenia prawidłowość konkretnego rozstrzygnięcia organu I instancji. W szczególności, wbrew twierdzeniom skargi, organ odwoławczy w sposób pełny i wyczerpujący odniósł się do postulatu skarżącego w zakresie złożonego wniosku, szczegółowo omówił obowiązujący stan prawny, wskazał podstawę prawną rozstrzygnięcia i go uzasadnił. Ponadto, wbrew stanowisku skarżącej, na żadnym etapie postępowania o zmianie zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej, organ nie sugerował, że skarżąca sprzedaje w aptece produkty za ceny nieprzekraczające kosztów zakupu. To sformułowanie odnosiło się tylko i wyłącznie do wskazania słownikowego rozumienia słowa "grosik", a nie stosowania przez skarżącą cen poniżej kosztów zakupu. Prowadzone postępowanie było związane z rozstrzygnięciem, czy zmiana zezwolenia w zakresie nazwy apteki może być dokonana zgodnie z wnioskiem skarżącej. W toku postepowania wyjaśniono wszystkie istotne okoliczności faktyczne związane z rozstrzygnięciem wniosku skarżącej dotyczącym zmiany zezwolenia nr [...] na prowadzenie apteki ogólnodostępnej o nazwie: "A.", zlokalizowanej przy ul. Z. [...] w K. w zakresie zmiany nazwy apteki na nową nazwę: "A.". Organ administracyjny obowiązany był do działania na podstawie i w granicach przepisów prawa. Wydając w niniejszej sprawie decyzję prawidłowo zastosował przepisy prawa materialnego i procesowego obowiązujące w dacie jej wydawania. Stan faktyczny w sprawie został ustalony prawidłowo. Zdaniem Sądu, uzasadnienie decyzji organów obu instancji odpowiadają dyspozycji art. 107 § 3 k.p.a., bowiem wynika z nich ocena faktów prawa i subsumpcji oraz cele i skutki rozstrzygnięcia, co w konsekwencji oznacza że postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie było prowadzone z poszanowaniem zasady wyrażonej w art. 8 k.p.a.
Wobec niezasadności zarzutów skargi oraz niestwierdzenia przez Sąd z urzędu tego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, a które Sąd ma obowiązek badać z urzędu - skargę należało oddalić.
Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło