VI SA/Wa 1634/19

WyrokWSA w Warszawie2019-10-23

Skład orzekający: Danuta Szydłowska, Pamela Kuraś-Dębecka, Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Urząd Patentowy RP prawidłowo odmówił udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy "Caritas" w części klas towarowych i usługowych, uznając go za podobny do wcześniejszych znaków towarowych i wykluczając możliwość uwzględnienia zgód na rejestrację znaku od uprawnionych do tych znaków, w świetle obowiązujących przepisów Prawa własności przemysłowej?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że Urząd Patentowy RP błędnie zinterpretował przepisy dotyczące zgód na rejestrację znaków towarowych oraz nieprawidłowo ustalił krąg przeciętnego odbiorcy. W szczególności, sąd wskazał na konieczność uwzględnienia nowelizacji art. 133 Prawa własności przemysłowej oraz na potrzebę dokładniejszego badania podobieństwa towarów i usług, a także zindywidualizowania odbiorcy w zależności od kategorii dóbr.
Stan faktyczny
Skarżąca C. z siedzibą w [...] wniosła o udzielenie prawa ochronnego na słowny znak towarowy "Caritas". Urząd Patentowy RP odmówił udzielenia prawa ochronnego w części klas towarowych i usługowych, uznając znak za podobny do wcześniejszych wspólnotowych znaków towarowych "Caritas", "CARITAS INTERNATIONALIS", "Caritas foundation europe" oraz "CARITAS ITALIANA". Skarżąca podniosła zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym dotyczące nieuwzględnienia zgód na rejestrację znaku od uprawnionych do znaków przeciwstawionych oraz błędnego ustalenia kręgu odbiorców. Po wyrokach WSA i NSA, sprawa trafiła ponownie do WSA w Warszawie.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję w punkcie 1 i zasądził od Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Szydłowska Sędziowie Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka (spr.) Sędzia WSA Henryka Lewandowska - Kuraszkiewicz Protokolant st. sekr. sąd. Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 października 2019 r. sprawy ze skargi C. z siedzibą w [...] na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy 1. uchyla zaskarżoną decyzję w punkcie 1; 2. zasądza od Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej na rzecz skarżącej C. z siedzibą w [...] kwotę 2 217 (dwa tysiące dwieście siedemnaście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (dalej "Urząd Patentowy RP") skarżoną decyzją utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję, którą odmówił C. z siedzibą w W. (dalej "Skarżąca") udzielenia prawa ochronnego na słowny znak towarowy "Caritas", zgłoszony do ochrony 10 września 2013 r. ([...]), w części dotyczącej towarów i usług z klas: • 16: papier i karton, wyroby z tych materiałów nie ujęte w innych klasach, plakaty, kalendarze, znaczki pocztowe, dzienniki, czasopisma, książki, papeteria, długopisy, pióra, ołówki, artykuły piśmienne, torby i woreczki do pakowania z tworzyw sztucznych, materiały drukowane, materiały szkoleniowe i instruktażowe, zeszyty, notatniki, druki, druki akcydensowe, publikacje, publikacje drukowane; • 35: organizowanie i prowadzenie baz danych o wolontariatach i odbiorcach ich pomocy, usługi promocji wolontariatu i pracy społecznej; • 36: organizacja zbiórek, organizowanie zbiórek pieniężnych i rzeczowych, organizowanie zbiórek funduszy dla osób trzecich i funduszy na cele dobroczynne; • 41: kształcenie katolickich pracowników socjalnych, nauczanie, nauczanie i organizowanie szkoleń z zakresu udzielania pierwszej pomocy, organizowanie i prowadzenie akcji oświatowo-zdrowotnych, organizowanie i prowadzenie konkursów, happeningów, warsztatów, festynów, pogadanek dla celów edukacyjno-rozrywkowych, organizowanie letniego i zimowego wypoczynku dzieci i młodzieży, publikowanie tekstów innych niż reklamowe, produkcja filmów i programów oświatowych, mikro- wydawnictwa, organizowanie warsztatów artystycznych, kształcenie praktyczne (pokazy), organizowanie zlotów, rajdów, centra szkoleniowe, usługi szkolenia dla: wolontariuszy i organizacji korzystających z ich pomocy, przedstawicieli organizacji pozarządowych oraz kadr nowopowstających ośrodków wolontariatu, organizowanie zebrań wolontariuszy, centra wolontariatowe, działalność wydawnicza; • 43: zaopatrywanie w żywność i napoje, prowadzenie stołówek i barów, pierogarnia, restauracje, posiłki, restauracje samoobsługowe, przygotowywanie dań (żywność i napoje) oraz ich dostawa, kuchnie dla ubogich; • 44: pomoc medyczna, usługi lekarskie, usługi świadczone przez psychologów, terapeutów, aptekarzy, opieka pielęgniarska, włączając opiekę nad chorymi w domu, usługi szpitalne, opieka ambulatoryjna, opieka stomatologiczna, opieka rehabilitacyjna,, usługi świadczone przez szpitale i inne zakłady lecznicze oraz apteki; • 45: organizowanie zgromadzeń religijnych, usługi adopcyjne, poszukiwanie osób zaginionych, usługi kaplic. Jako podstawę prawną skarżonej decyzji wskazano art. 245 ust. 1 w zw. z art. 132 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej (Dz.U. z 2013 r., poz. 1410 ze zm.), dalej "p.w.p.". Powyższe decyzje wydano w następującym stanie faktyczno-prawnym. We wrześniu 2013 r. Skarżąca wystąpiła do Urzędu Patentowego RP o udzielenie na jej rzecz prawa ochronnego na słowny znak towarowy "Caritas" (dalej "sporny znak"), celem oznaczania nim następujących towarów i usług w klasach: • 4: świece, świece woskowe, świeczki, świece kuliste, świece kościelne, znicze, olejowe wkłady do zniczy, parafinowe wkłady do zniczy; • 5: zestawy pierwszej pomocy, żywność dietetyczna przystosowana do celów medycznych, żywność dla niemowląt; • 6: figurki, statuetki z metali nieszlachetnych, skarbonki metalowe, puszki (naczynia) blaszane, puszki kwestionariuszowe, puszki do konserw metalowe, puszki, plakietki pamiątkowe metalowe; • 9: publikacje w formie elektronicznej, magnetyczne i optyczne nośniki z nagraniami audio i wideo, filmy z nagraniami audiowizualnymi, karty magnetyczne, telefoniczne, płatnicze, elektroniczne (publikacje) [moduły ładowalne]; • 14: broszki, odznaczenia oraz inna biżuteria, breloczki (biżuteria), zegary, zegarki, odznaczenia i znaczki z metali szlachetnych lub pokrywane nimi; • 16: papier i karton, wyroby z tych materiałów nie ujęte w innych klasach, plakaty, kalendarze, znaczki pocztowe, dzienniki, czasopisma, książki, papeteria, długopisy, pióra, ołówki, artykuły piśmienne, torby i woreczki do pakowania z tworzyw sztucznych, materiały drukowane, materiały szkoleniowe i instruktażowe, zeszyty, notatniki, druki, druki akcydensowe, publikacje, publikacje drukowane, piórniki, pióra wieczne; • 18: torby na zakupy, zwłaszcza z tkanin, parasole, smycze, plecaki; • 20: plakietki pamiątkowe niemetalowe; • 21: wyroby ze szkła, fajansu i porcelany, skarbonki niemetalowe; • 25: obuwie, odzież, zwłaszcza koszulki, nakrycia głowy, zwłaszcza chustki i apaszki, czapki, kurtki, bluzy; • 26: broszki (dodatki ubraniowe); • 28: zabawki, maskotki i balony do zabawy; • 30: żywność na bazie mąki, chleb, opłatek; • 35: reklama, promocja, reklama: prasowa, radiowa, telewizyjna korespondencyjna, reklama za pośrednictwem sieci komputerowej, organizowanie kampanii w mediach, reklama (rozpowszechnianie materiałów) [ulotki, prospekty, druki, próbki], plakaty, naklejki, gadżety reklamowe: zwłaszcza smycze, kubki, maskotki, flagi, długopisy, rozprowadzanie towarów i produktów, banery, roll-up'y, maskotki i balony do reklamy, organizowanie i prowadzenie baz danych o wolontariatach i odbiorcach ich pomocy, usługi promocji wolontariatu i pracy społecznej; • 36: organizacja zbiórek, organizowanie zbiórek pieniężnych i rzeczowych, organizowanie zbiórek funduszy dla osób trzecich i funduszy na cele dobroczynne; • 39: transport ludzi i towarów, włączając transport sanitarny, pakowanie i składowanie towarów, ratownictwo, pakowanie produktów i towarów; • 41: kształcenie katolickich pracowników socjalnych, nauczanie, nauczanie i organizowanie szkoleń z zakresu udzielania pierwszej pomocy, organizowanie i prowadzenie akcji oświatowo- zdrowotnych, organizowanie i prowadzenie konkursów, happeningów, warsztatów, festynów, pogadanek dla celów edukacyjno-rozrywkowych, organizowanie letniego i zimowego wypoczynku dzieci i młodzieży, publikowanie tekstów innych niż reklamowe, produkcja filmów i programów oświatowych, mikro-wydawnictwa, organizowanie warsztatów artystycznych, kształcenie praktyczne (pokazy), organizowanie zlotów, rajdów, centra szkoleniowe, usługi szkolenia dla: wolontariuszy i organizacji korzystających z ich pomocy, przedstawicieli organizacji pozarządowych oraz kadr nowopowstających ośrodków wolontariatu, organizowanie zebrań wolontariuszy, centra wolontariatowe; • 42: doradztwo i pomoc prawna, działalność wydawnicza, ośrodek pomocy prawnej, sporządzanie i opiniowanie umów cywilno-prawnych z zakresu wolontariatu; • 43: przedszkola, bursy, domy samotnej matki, ośrodki przystosowane dla trudnej młodzieży, zaopatrywanie w żywność i napoje, prowadzenie stołówek i barów, noclegownie, żłobki, domy pobytu dziennego, domy pobytu dla maltretowanych kobiet z dziećmi, pierogarnia, świetlice terapeutyczne, domy opieki, restauracje, posiłki, restauracje samoobsługowe, przygotowywanie dań (żywność i napoje) oraz ich dostawa, kuchnie dla ubogich; • 44: pomoc medyczna, usługi lekarskie, usługi świadczone przez psychologów, terapeutów, aptekarzy, opieka pielęgniarska, włączając opiekę nad chorymi w domu, usługi szpitalne, usługi sanatoryjne, domy starców, opieka ambulatoryjna, hospicja, zakład opiekuńczo-leczniczy, hospicjum stacjonarne, hospicjum domowe, ośrodek pomocy psychologicznej, opieka stomatologiczna, opieka rehabilitacyjna, opieka nad sierotami, starcami, osobami upośledzonymi fizycznie lub umysłowo, usługi świadczone przez szpitale i inne zakłady lecznicze oraz apteki, łaźnie publiczne, usługi w zakresie opieki nad uchodźcami przebywającymi w Polsce, usługi w zakresie pomocy na rzecz ofiar klęsk żywiołowych, wojen i epidemii, udzielanie wsparcia psychologicznego dla wolontariuszy; • 45: organizowanie zgromadzeń religijnych, usługi adopcyjne, poszukiwanie osób zaginionych, kaplice. Urząd Patentowy RP, w oparciu o art. 132 ust. 2 pkt 2 i art. 145 ust. 3 p.w.p., odmówił Skarżącej udzielenia na jej rzecz prawa ochronnego na sporny znak w części dotyczącej towarów i usług z klas: • 16: papier i karton, wyroby z tych materiałów nie ujęte w innych klasach, plakaty, kalendarze, znaczki pocztowe, dzienniki, czasopisma, książki, papeteria, długopisy, pióra, ołówki, artykuły piśmienne, torby i woreczki do pakowania z tworzyw sztucznych, materiały drukowane, materiały szkoleniowe i instruktażowe, zeszyty, notatniki, druki, druki akcydensowe, publikacje, publikacje drukowane; • 35: organizowanie i prowadzenie baz danych o wolontariatach i odbiorcach ich pomocy, usługi promocji wolontariatu i pracy społecznej; • 36: organizacja zbiórek, organizowanie zbiórek pieniężnych i rzeczowych, organizowanie zbiórek funduszy dla osób trzecich i funduszy na cele dobroczynne; • 41: kształcenie katolickich pracowników socjalnych, nauczanie, nauczanie i organizowanie szkoleń z zakresu udzielania pierwszej pomocy, organizowanie i prowadzenie akcji oświatowo-zdrowotnych, organizowanie i prowadzenie konkursów, happeningów, warsztatów, festynów, pogadanek dla celów edukacyjno-rozrywkowych, organizowanie letniego i zimowego wypoczynku dzieci i młodzieży, publikowanie tekstów innych niż reklamowe, produkcja filmów i programów oświatowych, mikro- wydawnictwa, organizowanie warsztatów artystycznych, kształcenie praktyczne (pokazy), organizowanie zlotów, rajdów, centra szkoleniowe, usługi szkolenia dla: wolontariuszy i organizacji korzystających z ich pomocy, przedstawicieli organizacji pozarządowych oraz kadr nowopowstających ośrodków wolontariatu, organizowanie zebrań wolontariuszy, centra wolontariatowe, działalność wydawnicza; • 43: zaopatrywanie w żywność i napoje, prowadzenie stołówek i barów, pierogarnia, restauracje, posiłki, restauracje samoobsługowe, przygotowywanie dań (żywność i napoje) oraz ich dostawa, kuchnie dla ubogich; • 44: pomoc medyczna, usługi lekarskie, usługi świadczone przez psychologów, terapeutów, aptekarzy, opieka pielęgniarska, włączając opiekę nad chorymi w domu, usługi szpitalne, opieka ambulatoryjna, opieka stomatologiczna, opieka rehabilitacyjna,, usługi świadczone przez szpitale i inne zakłady lecznicze oraz apteki; • 45: organizowanie zgromadzeń religijnych, usługi adopcyjne, poszukiwanie osób zaginionych, usługi kaplic. W ocenie Urzędu Patentowego RP sporny znak jest bowiem podobny, w rozumieniu art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p., do udzielonych na rzecz: 1. C. E. z siedzibą w M.(Hiszpania) wspólnotowego znaku towarowego "Caritas" ([...]) z pierwszeństwem od 23 lipca 2003 r., przeznaczonego do oznaczania towarów i usług z klas: • 16: publikacje, magazyny, broszury i formularze; • 45: usługi w zakresie organizacji dobroczynnej i promocyjnej kościoła; 2. C. I. z siedzibą w W. wspólnotowego znaku towarowego "CARITAS INTERNATIONALIS" ([...]) z pierwszeństwem od 23 czerwca 2011 r., przeznaczonego do oznaczania usług z klas: • 35: usługi stowarzyszania, mianowicie promowanie i reprezentowanie filantropii, opieki społecznej, zamieszkania, ochrony zdrowia, rozwoju i organizacji niosących pomoc i ulgę; promowanie ogólnego i rządowego wspomnienia takich organizacji; rozwijanie i przeprowadzanie takich starań; zapewnianie usług wsparcia; zapewnianie strony internetowej promującej usługi zrzeszania, mianowicie promowanie interesów i reprezentowanie organizacji filantropijnych, związanych z dobrobytem społecznym, zamieszkaniem, zatrudnieniem, opieką zdrowotną, rozwojem, pomocą i wsparciem; promowanie ogólnego i rządowego wspomnienia takich organizacji; rozwijanie i przeprowadzanie takich starań i zapewnianie usług wsparcia; • 41 obejmującej: usługi edukacyjne, mianowicie organizowanie, prowadzenie, sponsorowanie i uczestniczenie w konferencjach, warsztatach i seminariach z dziedziny organizacji filantropijnych, związanych z dobrobytem społecznym, zamieszkaniem, zatrudnieniem, opieką zdrowotną, rozwojem, pomocą i wsparciem; rozwijanie, publikowanie i rozpowszechnianie książek, magazynów, biuletynów, sprawozdań, ulotek i materiałów szkoleniowych związanych z nimi; oraz osoby szkolące do prowadzenia działań i działalności w tym zakresie; usługi edukacyjne, zapewnianie strony internetowej zawierającej programy edukacyjne na różne tematy światowe dotknięte problemem gromadzenia funduszy; zapewnianie online magazynów, książek, biuletynów, sprawozdań, ulotek i materiałów szkoleniowych w związku z szerokim wachlarzem problemów dotkniętych potrzebą charytatywnego gromadzenia funduszy; 3. C. D. z siedzibą w N. wspólnotowego znaku towarowego "Caritas foundation europe" ([...]) z pierwszeństwem od 11 kwietnia 2007 r., przeznaczonego do oznaczania towarów i usług z klas: • 16: publikacje, broszury i prospekty; • 36: realizacja rozmów telefonicznych dla darowizn i fundacji (pozyskiwanie finansowania), zarządzanie pieniędzmi z darowizn i fundacji, pozyskiwanie środków dla innych organizacji z ulgami podatkowymi, zbieranie datków w celach dobroczynności, darowizny (zbieranie - dla osób trzecich); • 45: usługi socjalne organizacji odnośnie do publicznej dobroczynności i pomoc zawodowa kościoła, świadczone przez osoby trzecie usługi odnośnie do potrzeb indywidualnych; 4. C. I. z siedzibą w R. (Włochy) wspólnotowego znaku towarowego "CARITAS ITALIANA" ([...]) z pierwszeństwem od 18 września 2006 r., przeznaczonego do oznaczania towarów i usług z klas: • 16: papier, tektura oraz przedmioty wykonane z tych materiałów, nie zawarte w innych klasach; materiały drukowane; materiały introligatorskie; fotografie; artykuły papiernicze; materiały przylepne do papieru listowego lub do użytku domowego; sprzęt dla artystów; pędzle malarskie; maszyny do pisania i sprzęt biurowy (z wyjątkiem mebli); materiał instruktażowy i dydaktyczny (z wyjątkiem urządzeń); materiały z tworzyw sztucznych do pakowania (nie zawarte w innych klasach); taśmy drukarskie; matryce do druku ręcznego; • 41: Edukacja; kształcenie; rozrywka; działalność sportowa i kulturalna; • 43: aprowizacja w żywność i napoje; zakwaterowanie tymczasowe; • 44: usługi medyczne; usługi weterynaryjne; zabiegi kosmetyczne i upiększające dla ludzi i zwierząt; usługi dla rolnictwa, ogrodnictwa i leśnictwa; • 45: prywatne i społeczne usługi świadczone w celu zaspokojenia potrzeb poszczególnych osób; usługi bezpieczeństwa dla ochrony mienia i osób. Urząd Patentowy RP, mając na uwadze powyższe oraz powołując się na art. 145 ust. 3 p.w.p., stwierdził, że w odniesieniu do spornego znaku, w pozostałym, tj. niekwestionowanym zakresie towarów i usług zgłoszonych w klasach 4, 5, 6, 9, 14, 18, 21, 28, 35, 39, 44 i 45, nie zachodzą przesłanki z art. 132 ust. 2 pkt 2 p.p.w., dlatego też, po uprawomocnieniu się decyzji prawo ochronne na sporny znak w niekwestionowanym zakresie zostanie Skarżącej przyznane. Skarżąca, z zachowaniem trybu i terminu, wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy w zakresie odmownym. Wskazała na charakter oznaczenia "Caritas", tj. jego międzynarodowe uwarunkowania oraz powołała się na fakt uzyskania zgody na posługiwanie się tym oznaczeniem od wcześniej Uprawnionych do znaków przeciwstawionych: "Caritas" ([...]), "CARITAS INTERNATIONALIS" ([...]), "Caritas foundation europe" ([...]) i "CARITAS ITALIANA" ([...]) (dalej "przeciwstawione znaki"). Urząd Patentowy RP, po ponownym rozpatrzeniu sprawy, utrzymał w mocy swoją odmowę i jednocześnie stwierdził, że po jej uprawomocnieniu się udzieli Skarżącej ochronę na sporny znak w zakresie niekwestionowanym, tj. następujących towarów i usług z klas: • 4: świece, świece woskowe, świeczki, świece kuliste, świece kościelne, znicze, olejowe wkłady do zniczy, parafinowe wkłady do zniczy; • 5: zestawy pierwszej pomocy, żywność dietetyczna przystosowana do celów medycznych, żywność dla niemowląt; • 6: figurki, statuetki z metali nieszlachetnych, skarbonki metalowe, puszki (naczynia) blaszane, puszki kwestionariuszowe, puszki do konserw metalowe, puszki, plakietki pamiątkowe metalowe; 9: publikacje w formie elektronicznej, magnetyczne i optyczne nośniki z nagraniami audio i wideo, filmy z nagraniami audiowizualnymi, karty magnetyczne, telefoniczne, płatnicze, publikacje elektroniczne [moduły ładowalne]; • 14: broszki, odznaczenia oraz inna biżuteria, breloczki (biżuteria), zegary, zegarki, odznaczenia i znaczki z metali szlachetnych lub pokrywane nimi; • 18: torby na zakupy, zwłaszcza z tkanin, parasole, smycze, plecaki; • 20: plakietki pamiątkowe niemetalowe; • 21: wyroby ze szkła, fajansu i porcelany, skarbonki niemetalowe; • 25: obuwie, odzież, zwłaszcza koszulki, nakiyria głowy, zwłaszcza chustki i apaszki, czapki, kurtki, bluzy; • 26: broszki (dodatki ubraniowe); • 28: zabawki, maskotki i balony do zabawy; • 30: żywność na bazie mąki, chleb, opłatek; • 35: reklama, promocja, reklama: prasowa, radiowa, telewizyjna korespondencyjna, reklama za pośrednictwem sieci komputerowej, organizowanie kampanii w mediach, rozpowszechnianie materiałów reklamowych [ulotki, prospekty, druki, próbki], plakaty, naklejki, gadżety reklamowe: zwłaszcza smycze, kubki, maskotki, flagi, długopisy, rozprowadzanie towarów i produktów, banery, roIl-up'y, maskotki i balony do reklamy; • 39: transport ludzi i towarów, włączając transport sanitarny, pakowanie i składowanie towarów, ratownictwo, pakowanie produktów i towarów; • 43: przedszkola, bursy, domy samotnej matki, ośrodki przystosowane dla trudnej młodzieży, noclegownie, żłobki, domy pobytu dziennego, domy pobytu dla maltretowanych kobiet z dziećmi, świetlice terapeutyczne, domy opieki; • 44: usługi sanatoryjne, domy starców, hospicja, zakład opiekuńczo-leczniczy, hospicjum stacjonarne, hospicjum domowe, ośrodek pomocy psychologicznej, opieka nad sierotami, starcami, osobami upośledzonymi fizycznie lub umysłowo, łaźnie publiczne, usługi w zakresie opieki nad uchodźcami przebywającymi w Polsce, usługi w zakresie pomocy na rzecz ofiar klęsk żywiołowych, wojen i epidemii, udzielanie wsparcia psychologicznego dla wolontariuszy; • 45: doradztwo i pomoc prawna, ośrodek pomocy prawnej, sporządzanie i opiniowanie umów cywilno-prawnych z zakresu wolontariatu. Urząd Patentowy RP w uzasadnieniu skarżonej decyzji odwołał się do orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego (m.in. wyroku z 8 grudnia 2011, sygn. II GSK 1261/10) w zakresie sposobu traktowania dokumentów stanowiących wyrażenie zgody uprawnionego z wcześniejszego znaku towarowego, na rzecz podmiotu z nim powiązanego, do korzystania z jakiegoś oznaczenia, jak również na podobieństwa spornego znaku do wcześniejszych, wspólnotowych znaków przeciwstawionych "Caritas", "CARITAS INTERNATIONALIS", "Caritas foundation europe" oraz "CARITAS ITALIANA". Powyższe w jego ocenie dowodzi, że w sprawie zachodzą przesłanki odmowy udzielenia prawa ochronnego na sporny znak, wynikające z art 132 ust. 2 pkt 2 p.p.p., bowiem istnieje możliwość realnej pomyłki, polegającej na uznaniu przez odbiorców, że towary/usługi sygnowane spornym znakiem pochodzą z tego samego źródła co towary/usługi sygnowane ww. wcześniejszymi przeciwstawionym znakami towarowymi, nienależącymi do Skarżącej. Urząd Patentowy RP wyjaśnił, że przeciętny konsument, w przeciwieństwie do profesjonalnych i powiązanych ze sobą podmiotów z grupy Caritas, nie ma wiedzy na temat rzeczywistej struktury i istniejących pomiędzy ww. podmiotami – Skarżącą i Uprawnionymi z przeciwstawionych znaków, zależności, co uniemożliwia mu właściwe zweryfikowanie pochodzenia towaru/usługi oznaczonych przeciwstawionymi znakami towarowymi. Organ wyjaśnił, że przeciętny konsument zwykle ustala pochodzenie towaru/usługi w oparciu o umieszczone na nim oznaczenie handlowe, którego zadaniem jest identyfikacja źródła pochodzenia danego towaru/usługi. Skarżąca, niezgadzając się z odmową, wniosła na nią do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej "WSA) skargę, w której zarzuciła naruszenie przepisów: 1. prawa materialnego, tj. art. 169 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 2 i ust. 6 p.w.p., poprzez błędną wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie, mogące mieć wpływ na treść skarżonej decyzji, polegające na przyjęciu, że przedstawione przez Skarżącą zgody od C. E. z siedzibą w M., od C. I. z siedzibą w W., od C. D. z siedzibą w N. oraz od C. I. z siedzibą w R., do których należą przeciwstawione znaki, na rejestrację spornego znaku we wszystkich klasach wymienionych w zgłoszeniu nie są ważnymi powodami do udzielenia żądanego prawa ochronnego; 2. prawa procesowego, które mogło mieć wpływ na wynik postępowania, tj. art. 7, art. 11, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a., w szczególności poprzez: a. brak podjęcia przez organ wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz do jej załatwienia, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, a w konsekwencji brak wnikliwego zbadania kwestii zgody na objęcie zgodą spornego znaku; b. nierozważenie w sposób wyczerpujący całego zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i zaniechanie wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy; c. błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przekroczeniu przez organ granic swobodnej oceny dowodów i dokonanie analizy podobieństwa towarów i usług przeciwstawionych znaków w sposób zupełnie dowolny, w oderwaniu od przedstawionych faktów; d. nieprawidłowe uzasadnienie decyzji, a w szczególności: i. lakoniczne wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, co uniemożliwia zrozumienie motywów, którymi organ kierował się przy wydawaniu skarżonego rozstrzygnięcia; ii. przyjęcie tez wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 grudnia 2007, sygn. akt II GSK 279/07 i wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 8 grudnia 2011, sygn. II GSK 1261/10, jako własnych, pomimo całkowicie odmiennego stanu faktycznego w cytowanym wyroku i w niniejszej sprawie i odmiennego stanu prawnego, oraz pominięciu przez organ okoliczności nowelizacji przepisu art. 133 p.w.p., zgodnie z którym "1. Przepisów art. 131 ust. 1 pkt 1, art. 132 ust. 1 pkt 2 i 3 oraz ust. 2, 5 i 6 nie stosuje się, jeżeli zgłaszający wcześniejszy znak towarowy, uprawniony do wcześniejszego znaku towarowego lub uprawniony z wcześniejszego prawa osobistego lub majątkowego, wyrazi pisemną zgodę na rejestrację późniejszego znaku towarowego. 2. Przepisu art. 132 ust. 1 pkt 3 nie stosuje się, jeżeli ochrona wygasła na podstawie art. 169 ust. 1 pkt 1 lub 4.". Skarżąca wniosła o uchylenie zarówno skarżonej decyzji, jak i utrzymanej nią w mocy decyzji w całości odmownej, tj. w zakresie nieudzielenia prawa ochronnego na sporny znak w klasach: • 16: papier i karton, wyroby z tych materiałów nie ujęte w innych klasach, plakaty, kalendarze, znaczki pocztowe, dzienniki, czasopisma, książki, papeteria, długopisy, pióra, ołówki, artykuły piśmienne, torby i woreczki do pakowania z tworzyw sztucznych, materiały drukowane, materiały szkoleniowe i instruktażowe, zeszyty, notatniki, druki, druki akcydensowe, publikacje, publikacje drukowane; • 35: organizowanie i prowadzenie baz danych o wolontariatach i odbiorcach ich pomocy, usługi promocji wolontariatu i pracy społecznej, • 36: organizacja zbiórek, organizowanie zbiórek pieniężnych i rzeczowych, organizowanie zbiórek funduszy dla osób trzecich i funduszy na cele dobroczynne; • 41: kształcenie katolickich pracowników socjalnych, nauczanie, nauczanie i organizowanie szkoleń z zakresu udzielania pierwszej pomocy, organizowanie i prowadzenie akcji oświatowo-zdrowotnych, organizowanie i prowadzenie konkursów, happeningów, warsztatów, festynów, pogadanek dla celów edukacyjno-rozrywkowych, organizowanie letniego i zimowego wypoczynku dzieci i młodzieży, publikowanie tekstów innych niż reklamowe, produkcja filmów i programów oświatowych, mikro- wydawnictwa, organizowanie warsztatów artystycznych, kształcenie praktyczne (pokazy), organizowanie zlotów, rajdów, centra szkoleniowe, usługi szkolenia dla: wolontariuszy i organizacji korzystających z ich pomocy, przedstawicieli organizacji pozarządowych oraz kadr nowopowstających ośrodków wolontariatu, organizowanie zebrań wolontariuszy, centra wolontariatowe, działalność wydawnicza; • 43: zaopatrywanie w żywność i napoje, prowadzenie stołówek i barów, pierogarnia, restauracje, posiłki, restauracje samoobsługowe, przygotowywanie dań (żywność i napoje) oraz ich dostawa, kuchnie dla ubogich; • 44: pomoc medyczna, usługi lekarskie, usługi świadczone przez psychologów, terapeutów, aptekarzy, opieka pielęgniarska, włączając opiekę nad chorymi w domu, usługi szpitalne, opieka ambulatoryjna, opieka stomatologiczna, opieka rehabilitacyjna, usługi świadczone przez szpitale i inne zakłady lecznicze oraz apteki; • 45: organizowanie zgromadzeń religijnych, usługi adopcyjne, poszukiwanie osób zaginionych, usługi kaplic. Ponadto Skarżącą wniosła o przeprowadzenie dowodu z dokumentów, tj. pism C. D., C. E., C. I. oraz C. I., a to na okoliczność wyrażenia przez te podmioty, jako uprawnione do wcześniejszych, przeciwstawionych znaków Caritas, zgody na rejestrację na rzecz Skarżącej późniejszego, spornego znaku Caritas. W odpowiedzi na skargę Urząd Patentowy RP wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko wyrażone w skarżonej decyzji. Skarżąca, w piśmie z 13 grudnia 2016 r., dodatkowo zarzuciła skarżonej decyzji naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 132 ust. 2 pkt 2 oraz art. 133 p.w.p. Na rozprawie, która miała miejsce 14 grudnia 2016 r., WSA dopuścił wnioski dowodowe zawarte w skardze, a następnie, wyrokiem z 14 grudnia 2016 r., oddalił skargę jako niezasadną (VI SA/Wa 820/16). W ocenie WSA Urząd Patentowy RP prawidłowo rozstrzygnął o identyczności lub podobieństwie wskazanych – kwestionowanych w skarżonej decyzji towarów i usług, do oznaczania których zostały przeznaczone wcześniejsze, przeciwstawione znaki, we wskazanych klasach, a tym samym właściwie odmówił udzielenia Skarżącej prawa ochronnego na sporny znak w kolizyjnych zakresach, czyniąc to w oparciu o art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p. Sąd zaznaczył, że w toku postępowania skarżąca powoływała się na istnienie listów zgody, które pozwoliły na rejestrację znaków z podobnym oznaczeniem Caritas. Na tę okoliczność złożyła także wnioski dowodowe w postaci pism zwierających zgodę na rejestrację i używanie tego znaku, uzyskaną od podmiotów wcześniej uprawnionych z takiego znaku, jednak – jak słusznie uznał Urząd – listy te (zgody) nie są honorowane za wyjątkiem przypadku wygaśnięcia znaku, art. 133 p.w.p., co potwierdzają orzeczenia sądów administracyjnych oraz NSA o sygnaturach akt II GSK 279/07, II GSK 1261/10, II GSK 1687/12, II GSK 147/15 i II GSK 198/15. WSA podzielił te poglądy orzecznicze. WSA uznał, że organ w sposób prawidłowy ustalił także krąg odbiorców przedmiotowych towarów i usług przyjmując, że nie są to osoby należycie poinformowane i uważne, które przy wyborze, w zwykłych warunkach obrotu gospodarczego, nie będą w stanie odróżnić towarów, bądź usług sygnowanych spornym znakiem i znakami przeciwstawionymi. Powyższy wyrok WSA Skarżąca zaskarżyła do Naczelnego Sądu Administracyjnego (dalej "NSA"). NSA, wyrokiem z 23 maja 2019 r., uchylił orzeczenie WSA i sprawę przekazał do ponownego rozpoznania (II GSK 1899/17). Sąd kasacyjny wskazał, że WSA, co do zasady, nie popełnił błędu, akceptując stanowisko Urzędu Patentowego RP o braku podstaw do uwzględnienia listów zgody, jednakże błędnie na tą okoliczność przywołał wyroki NSA w sprawach o sygn. akt II GSK 279/07 i II GSK 1261/10, bowiem zostały one wydane w odmiennym stanie prawnym i faktycznym. Obowiązujące wówczas przepisy prawa krajowego nie dopuszczały wszak wyłączenia przeszkód rejestrowych w związku z wystawionymi zgłaszającym listami zgody. NSA wyjaśnił, że taką możliwość przewiduje art. 4 ust. 5 Pierwszej Dyrektywy Rady nr 89/104/EWG z dnia 21 grudnia 1988 r. mającej na celu zbliżenie ustawodawstw Państw Członkowskich odnoszących się do znaków towarowych, zastąpionej Dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/95/WE z dnia 22 października 2008 r., mającą na celu zbliżenie ustawodawstw państw członkowskich odnoszących się do znaków towarowych (Dz.U.UE.L z 8 listopada 2008 r. nr 299, s. 25), który zawiera upoważnienie dla państw członkowskich do dopuszczenia zgody uprawnionego z wcześniejszego znaku towarowego na udzielenie prawa ochronnego na znak późniejszy i do określenia okoliczności, w których wyrażenie zgody wyłączy odmowę rejestracji. Przepis ów został zaimplementowany do prawa polskiego normą art. 133 p.w.p., który w dniu zgłoszenia spornego znaku do ochrony przewidywał zgodę na udzielenie prawa ochronnego, jednak wyłącznie w odniesieniu do wcześniej zarejestrowanego w Rzeczypospolitej Polskiej znaku towarowego, którego ochrona wygasła. NSA podał, że przepis ten – art. 133 p.w.p., następnie uległ zmianie na podstawie ustawy z dnia 24 lipca 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo własności przemysłowej oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 1266), dalej "ustawa zmieniająca" i uzyskał brzmienie, zgodnie z którym przepisów art. 131 ust. 1 pkt 1, art. 132 ust. 1 pkt 2 i 3 oraz ust. 2, 5 i 6 p.w.p. nie stosuje się, jeżeli zgłaszający wcześniejszy znak towarowy, uprawniony do wcześniejszego znaku towarowego lub uprawniony z wcześniejszego prawa osobistego lub majątkowego wyrazi pisemną zgodę na rejestrację późniejszego znaku towarowego (art. 1 pkt 30 ustawy zamieniającej). Mając na uwadze powyższe nowelizacje oraz to, że w rozpoznawanym przypadku postępowanie zgłoszeniowe spornego znaku do ochrony zostało wszczęte przed dniem wejścia w życie ustawy zmieniającej, NSA ustalił, że w rozpoznawanym przypadku zastosowanie ma art. 133 p.w.p. w brzmieniu sprzed zmiany, tj. listy zgody należało akceptować jedynie do znaków wygasłych. Odmowa zastosowania przez Urząd Patentowy RP art. 133 p.w.p., w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą, nie wynika zatem z art. 315 ust. 3 p.w.p., który odnosi się do dokonywanej na dzień zgłoszenia oceny spełniania przez znak towarowy ustawowych warunków do uzyskania m.in. prawa ochronnego na znak towarowy, lecz z przepisu przejściowego ustawy zmieniającej tj. art. 6 ust. 1. Zgodnie z jego treścią, do postępowań o ponowne rozpatrzenie sprawy w sprawach o udzielenie (...) praw ochronnych i praw z rejestracji wszczętych i niezakończonych do dnia wejścia wżycie ustawy zmieniającej, stosuje się przepisy dotychczasowe. NSA stwierdził, że w rozpatrywanej sprawie nie ma wątpliwości, że organ prawidłowo przyjął, że sporny znak i znaki przeciwstawione są identyczne lub podobne, jednakże analiza podobieństwa towarów/usług nimi oznaczonych nasuwa wątpliwości. O podobieństwie towarów i usług nie rozstrzyga bowiem umieszczenie ich w tej samej klasie towarowej, gdyż zakres zgłoszonych i chronionych znakiem towarów i usług jest na tyle bogaty, że wymaga znacznie bardziej wnikliwego badania, niż zostało to przeprowadzone. NSA wskazał, że "już na pierwszy rzut oka powstają wątpliwości co do stwierdzonego w poszczególnych klasach podobieństwa towarowego np. w klasie 35 wyłączone zostały usługi organizowania i prowadzenia baz danych o wolontariatach i odbiorcach pomocy ze względu na rejestrację znaku Caritas Internationalis dla wymienionych w decyzji (str. 3) towarów w tej klasie. Szczegółowej oceny wymagają też wykluczone od rejestracji usługi z klasy 41 np. organizowanie zlotów i rajdów oraz zebrań wolontariuszy ze względu na zakres ochrony przewidziany w tej klasie dla wskazanego wyżej znaku i znaku CARITAS ITALIANA. Uwagę zwraca szczególnie stwierdzenie podobieństwa pomiędzy usługami medycznymi z klasy 44, do oznaczania których przeznaczony został znak włoski i usługami farmaceutycznymi zgłoszonymi dla znaku polskiego." Odnośnie ustalenia kręgu potencjalnych odbiorców towarów i usług Sąd kasacyjny, mając na względzie wyrok Trybunału Sprawiedliwości UE (dalej "TSUE") z 22 czerwca 1999 r., C-342/97; Lloyd Schufabrik Meyer, ECLI:EU:C 1999:323, pkt 26, przywołał, że taką grupę ustala się według cech właściwych tzw. przeciętnemu odbiorcy, przy czym model takiego przeciętnego odbiorcy rozumiany jest jako osoby dobrze poinformowane, uważne i racjonalne. Z tego względu NSA odrzucił ustalenia Urzędu Patentowego RP, że za przeciętnego odbiorcę w rozpoznawanej sprawie należy uznać "osoby nienależycie poinformowane i uważne, które w zwykłych warunkach obrotu gospodarczego nie będą w stanie odróżnić towarów bądź usług sygnowanych spornym znakiem i znakami przeciwstawionymi". Z tego powodu NSA polecił, aby przy ponownym rozpoznaniu sprawy WSA uwzględni, że przyjęcie wadliwego modelu przeciętnego odbiorcy oznacza, że wynik badania mylącego podobieństwa znaków towarowych jest obarczony istotnym dla wyniku sprawy błędem. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, ponownie rozpoznając sprawę, zważył co następuje: Stosownie do treści art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. 2018 r., poz. 1302), dalej "p.p.s.a." sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Wykładnia prawa obejmuje przy tym zarówno prawo materialne, jak i prawo procesowe. Związanie wykładnią prawa dokonaną w uzasadnieniu wyroku NSA w praktyce oznacza, że Sąd pierwszej instancji (WSA), ponownie rozpoznając sprawę, nie może jej pominąć. Nie jest również uprawniony do podejmowania próby jej podważania i kontestowania (por. wyrok NSA z 15 czerwca 2016 r., sygn. akt II GSK 38/15, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Sąd pierwszej instancji może odstąpić od wykładni prawa dokonanej przez NSA jedynie w ściśle określonych przypadkach, tj.: zmiany stanu faktycznego; zmiany stanu prawnego; w przypadku podjęcia przez NSA uchwały w składzie siedmiu sędziów, zawierającej stanowisko dotyczące wykładni prawa odmienne od wyrażonego w poprzednim wyroku NSA (por. uchwała składu siedmiu sędziów NSA z 30 czerwca 2008 r., sygn. akt I FPS 1/08, ONSAiWSA 2008, Nr 5, poz. 75). WSA, mając powyższe na uwadze przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, stwierdza, że jest związany wytycznym wyrażonymi w wyroku NSA z 23 maja 2019 r. sygn. akt II GSK 1899/17 co do kontroli skarżonej decyzji, bowiem nie zaszły żadne z okoliczności umożliwiających odstąpienie od tych wskazań. Zgodnie z przywołanym powyżej wyrokiem NSA z 23 maja 2019 r., w rozpoznawanym przypadku zastosowanie ma art. 133 p.w.p. w brzmieniu sprzed zmiany, która nastąpiła na mocy ustawy zmieniającej, a który w dniu zgłoszenia spornego znaku do ochrony (wrzesień 2013 r.) przewidywał możliwość wyrażenia zgody na udzielenie prawa ochronnego, jednak wyłącznie w odniesieniu do wcześniej zarejestrowanego w Rzeczypospolitej Polskiej znaku towarowego, którego ochrona wygasła. Powyższe powoduje, że w niniejszej sprawie Urząd Patentowy RP nie mógł uwzględnić, jak chciała tego Skarżąca, zgody wyrażonej przez C. D., C. E., C. I. oraz C. I. na późniejszą rejestrację na jej rzecz spornego znaku "Caritas", bowiem podmioty te były uprawnione do wcześniejszych, międzynarodowych znaków towarowych przeciwstawionych, które nie wygasły. W konsekwencji Urząd Patentowy RP rozpoznając sprawę nie naruszył zarzucanych w skardze i jej uzupełnieniu art. 169 ust. 1 pkt 1, ust. 2 i ust. 6 oraz art. 132 ust. 2 pkt 2 i art. 133 p.w.p., a także art. 7, art. 11, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. Odmowa zastosowania art. 133 p.w.p., w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą, wynika wprost z art. 6 ust. 1 ustawy zmieniającej. WSA, w ślad za stanowiskiem NSA, stwierdza, że Urząd Patentowy RP właściwie przyjął, że sporny znak słowny "Caritas" i znaki przeciwstawione, tj.: słowno-graficzny "Cáritas" ([...]); słowny "CARITAS INTERNATIONALIS" ([...]); słowno-graficzny "Caritas foundation europe" ([...]) oraz słowny "CARITAS ITALIANA" ([...]) są oznaczeniami identycznymi lub podobnymi. Zauważalność tego podobieństw w warstwie wizualnej jest niesporna, a i na żadnym etapie postępowania nie była kwestionowana. Wobec tego, mając na względzie, że podstawową funkcją znaku towarowego jest jego zdolność odróżniająca towarów/usług nim oznaczonych, od towarów/usług tego samego rodzaju innego przedsiębiorcy, Urząd Patentowy RP obowiązany był zbadać, czy w odniesieniu do spornego znaku i znaków mu przeciwstawionych zachodzi ryzyko wprowadzenia potencjalnych odbiorców w błąd, co do pochodzenia oznaczonych nimi towarów/usług. W tym celu organ obowiązany był porównać zakresy ochrony przeciwstawionych znaków z zakresem wnioskowanym przez Skarżącą dla spornego znaku oraz ustalić model przeciętnego odbiorcy tych towarów/usług poprzez zindywidualizowanie tegoż odbiorcy w zależności od rodzaju towarów czy też usług. Jak wynika z badanej decyzji, organ przedstawił (wyliczył) towary/usługi, dla oznaczania których Skarżąca chce uzyskać prawo wyłączne na sporny znak, a następnie wymienił zakresy ochrony przeciwstawionych, wcześniejszych znaków. Porównawszy zakresy ochrony badanych oznaczeń – przeciwstawionych ze spornym, na podstawie art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p., zakwestionował możliwość udzielenia prawa ochronnego na sporny znak w odniesieniu do towarów/usług w klasach: 16: papier i karton, wyroby z tych materiałów nie ujęte w innych klasach, plakaty, kalendarze, znaczki pocztowe, dzienniki, czasopisma, książki, papeteria, długopisy, pióra, ołówki, artykuły piśmienne, torby i woreczki do pakowania z tworzyw sztucznych, materiały drukowane, materiały szkoleniowe i instruktażowe, zeszyty, notatniki, druki, druki akcydensowe, publikacje, publikacje drukowane; 35: organizowanie i prowadzenie baz danych o wolontariatach i odbiorcach ich pomocy, usługi promocji wolontariatu i pracy społecznej; 36: organizacja zbiórek, organizowanie zbiórek pieniężnych i rzeczowych, organizowanie zbiórek funduszy dla osób trzecich i funduszy na cele dobroczynne; 41: kształcenie katolickich pracowników socjalnych, nauczanie, nauczanie i organizowanie szkoleń z zakresu udzielania pierwszej pomocy, organizowanie i prowadzenie akcji oświatowo-zdrowotnych, organizowanie i prowadzenie konkursów, happeningów, warsztatów, festynów, pogadanek dla celów edukacyjno-rozrywkowych, organizowanie letniego i zimowego wypoczynku dzieci i młodzieży, publikowanie tekstów innych niż reklamowe, produkcja filmów i programów oświatowych, mikro-wydawnictwa, organizowanie warsztatów artystycznych, kształcenie praktyczne (pokazy), organizowanie zlotów, rajdów, centra szkoleniowe, usługi szkolenia dla: wolontariuszy i organizacji korzystających z ich pomocy, przedstawicieli organizacji pozarządowych oraz kadr nowopowstających ośrodków wolontariatu, organizowanie zebrań wolontariuszy, centra wolontariatowe, działalność wydawnicza; 43: zaopatrywanie w żywność i napoje, prowadzenie stołówek i barów, pierogarnia, restauracje, posiłki, restauracje samoobsługowe, przygotowywanie dań (żywność i napoje) oraz ich dostawa, kuchnie dla ubogich; 44: pomoc medyczna, usługi lekarskie, usługi świadczone przez psychologów, terapeutów, aptekarzy, opieka pielęgniarska, włączając opiekę nad chorymi w domu, usługi szpitalne, opieka ambulatoryjna, opieka stomatologiczna, opieka rehabilitacyjna, usługi świadczone przez szpitale i inne zakłady lecznicze oraz apteki; 45: organizowanie zgromadzeń religijnych, usługi adopcyjne, poszukiwanie osób zaginionych, usługi kaplic; bowiem uznał, że sporny znak, w ww. zakresach, pokrywa się z ochroną przyznaną oznaczeniom przeciwstawionym, z których najpóźniejszy jest – pochodzący z 2011 r., znak watykański. W pozostałym, niezakwestionowanym zakresie, tj. w odniesieniu do towarów/usług z klas: 4, 5, 6, 9, 14, 18, 20, 21, 25, 26, 28, 30, 35 (częściowo), 39, 43 (częściowo), 44 (częściowo) i 45 (częściowo), w oparciu o art. 145 ust. 3 p.w.p., organ ustalił, że nie zachodzą przesłanki z art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p., wobec czego wskazał, że po uprawomocnieniu się decyzji w zakresie odmownym, w odniesieniu do ww. klas, Skarżącej zostanie udzielone prawo ochronne na sporny znak. Przy ocenie tego etapu działań organu należy przywołać stanowisko NSA, wyrażone w uzasadnieniu ww. wyroku z 23 maja 2019 r., gdzie wskazano, że o podobieństwie towarów/usług nie rozstrzyga samo umieszczenie ich w tej samej klasie towarowej/usługowej. Jak wynika z przywołanych wyżej zestawień, zakres potencjalnej ochrony spornego znaku i zakresy ochrony przeciwstawionych znaków wspólnotowych istotnie, w klasach: 16, 35, 36, 41, 43, 44 i 45 pokrywają się, jednakże wskazane w nich towary/usługi są na tyle bogate i niejednoznaczne, że dla ich prawidłowego porównania, a w konsekwencji orzeczenia kolizyjności oznaczeń, wymagane jest "znacznie bardziej wnikliwego badania, niż zostało to przeprowadzone" przez Urząd Patentowy RP. Jak wskazał NSA "już na pierwszy rzut oka powstają wątpliwości co do stwierdzonego w poszczególnych klasach podobieństwa towarowego np. w klasie 35 wyłączone zostały usługi organizowania i prowadzenia baz danych o wolontariatach i odbiorcach pomocy ze względu na rejestrację znaku Caritas Internationalis dla wymienionych w decyzji (str. 3) towarów w tej klasie. Szczegółowej oceny wymagają też wykluczone od rejestracji usługi z klasy 41 np. organizowanie zlotów i rajdów oraz zebrań wolontariuszy ze względu na zakres ochrony przewidziany w tej klasie dla wskazanego wyżej znaku i znaku CARITAS ITALIANA. Uwagę zwraca szczególnie stwierdzenie podobieństwa pomiędzy usługami medycznymi z klasy 44, do oznaczania których przeznaczony został znak włoski i usługami farmaceutycznymi zgłoszonymi dla znaku polskiego". W konsekwencji Urząd Patentowy RP ponownie badając – porównując zakresy potencjalnej ochrony spornego znaku z ochroną przeciwstawionych znaków będzie miał zatem na uwadze powyższe wskazania. Organ nie może poprzestać jedynie na zestawieniu klas – towarów/usług, ale powinien wyjaśnić różnice wynikające z badanych zakresów, co kryje się pod niektórymi z nich, zwłaszcza usługami, oraz wskaże powody ewentualnych wyłączeń. W ślad za Sądem kasacyjnym WSA stwierdza, że Urząd Patentowy RP błędnie ustalił, że za przeciętnego odbiorcę w rozpoznawanej sprawie należy uznać "osoby nienależycie poinformowane i uważne, które w zwykłych warunkach obrotu gospodarczego nie będą w stanie odróżnić towarów bądź usług sygnowanych spornym znakiem i znakami przeciwstawionymi". Jak wskazał NSA, przy ustalaniu kręgu odbiorców, należy - odmiennie niż zrobił to organ, przyjąć, że modelem przeciętnego odbiorcy jest osoba dobrze poinformowana, uważna i racjonalna. Oczywiście postrzegając potencjalnego konsumenta kolizyjnych towarów/usług, jako osoba należycie poinformowaną, uważną i rozsądną, nie można pominąć, że przeciętny poziom uwagi (spostrzegawczości i ostrożności) owego konsumenta będzie się różnić w zależności od kategorii towarów/usług, co organ poszukując kręgu potencjalnych odbiorców musi uwzględnić. Innym odbiorcą będzie wszak nabywca pojedynczego np. kalendarza, czy ołówka (kl. 16), niż osoba korzystająca z kuchni dla ubogich (kl. 43), bądź z kształcenia katolickich pracowników socjalnych (kl. 41). Towary/usługi, do oznaczenia których porównywane znaki są/mają być zarejestrowane różnią się właściwościami, przeznaczeniem, sposobem użycia oraz rządzą się różnymi reżimami prawnymi, a także inne są sposoby ich dystrybucji. Z powyższych uwarunkowań wynika, że dla poszczególnych kategorii towarów/usług z zakwestionowanych klas, przeciętny konsumentem może być inny – nietożsamy. Zgodnie ze stanowiskiem ETS, wyrażonym w przywołanym powyżej wyroku z 22 czerwca 1999 r., C-342/97, jak również z wyrokiem Sądu Pierwszej Instancji UE z 13 czerwca 2007 r., T-441/05, pot. 64, przy ocenie znaków towarowych pod uwagę należy brać odbiorcę konkretnej kategorii dóbr, tj. uwzględniać rodzaj towarów/usług i rodzaj ich odbiorców. Nadto wypada zauważyć, że pojęcie "przeciętny odbiorca" nie ma legalnej definicji, zatem to na organie rozstrzygającym o prawach podmiotowych – do znaku towarowego, ciąży obowiązek sprecyzowania tego pojęcia przez pryzmat konkretnych towarów/usług oraz roli znaku towarowego, jaką przyjmuje w obrocie gospodarczym. Dlatego też, dla wykazania prawdopodobieństwa konfuzji przeciwstawionych oznaczeń ze spornym znakiem należy ustalić właściwy kręg/kręgi potencjalnych odbiorców towarów/usług z zakwestionowanych klas. Przyjęcie wadliwego modelu przeciętnego odbiorcy prowadzi bowiem do sytuacji, że wynik badania mylącego podobieństwa znaków towarowych jest obarczony istotnym dla wyniku sprawy błędem. Należy przy tym również zauważyć, że samo ryzyko skojarzenia znaków, bez niebezpieczeństwa wprowadzenia potencjalnych - właściwie oznaczonych, odbiorców w błąd, nie jest wystarczające dla zastosowania art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p. Idąc tym tokiem rozumowania WSA uznał za zasadne zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, co miało wpływ na wynik sprawy. Urząd Patentowy RP ponownie rozpoznając sprawę obowiązany jest do zastosowania się do wytycznych zawartych w niniejszym wyroku, jak i w wyroku NSA z 23 maja 2019 r., sygn. akt II GSK 1899/17, a także weźmie pod uwagę zmianę przepisów ustawy - Prawo własności przemysłowej, o której była mowa wyżej. Mając powyższe na względzie WSA, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję w zakresie pkt 1. O kosztach (w punkcie 2 sentencji) orzeczono w oparciu o art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 11 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 kwietnia 2017 r. w sprawie opłat za czynności rzeczników patentowych (j.t. Dz.U. z 2019 r. poz.1431).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło