VI SA/Wa 1645/19

WyrokWSA w Warszawie2019-11-29

Skład orzekający: Barbara Kołodziejczak-Osetek, Sławomir Kozik, Tomasz Sałek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna nałożona na producenta za wprowadzenie na rynek produktu niespełniającego wymagań bezpieczeństwa jest adekwatna, jeśli naruszenie było znikome, a korzyść majątkowa została ustalona jedynie na podstawie przychodu?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że kara pieniężna nałożona przez Prezesa UOKiK była adekwatna, ponieważ naruszenie nie było znikome, a produkt stwarzał potencjalne zagrożenie dla zdrowia i życia konsumentów. Sąd podkreślił, że ustalenie wysokości kary odbywa się w ramach uznania administracyjnego, z uwzględnieniem okoliczności obciążających (duża ilość wprowadzonych produktów, długotrwałość naruszenia) i łagodzących (współpraca z organem, brak reklamacji wad konstrukcyjnych). Sąd podzielił również stanowisko organu, że korzyść majątkowa dla celów wymiaru kary może być ustalana na podstawie przychodu, a niekoniecznie dochodu.
Stan faktyczny
Skarżący, J. Z., został ukarany przez Prezesa UOKiK karą pieniężną w wysokości 50 000 zł za wprowadzenie na rynek drabiny przemysłowej niespełniającej norm bezpieczeństwa (zbyt wąska podstawa). Skarżący kwestionował zasadność i wysokość kary, argumentując, że naruszenie było znikome, a korzyść majątkowa została błędnie wyliczona. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając decyzję organu za prawidłową.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Kozik Sędzia WSA Tomasz Sałek (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 listopada 2019 r. sprawy ze skargi J. Z. na decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia "(...)" czerwca 2019 r. nr "(...)" w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę J. Z. (dalej także jako "Skarżący" bądź "strona") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (dalej także jako "Prezes UOKiK" lub "organ") z [...] czerwca 2019 roku nr [...]. Zaskarżoną decyzją organ utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję z [...] kwietnia 2019 r. nr [...] w części nakładającej na Skarżącego karę pieniężną w wysokości 50 000 złotych za wprowadzenie na rynek produktu niespełniającego wymagań bezpieczeństwa. Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm., dalej: "k.p.a.") oraz art. 33a ust. 2 pkt 2 w związku z art. 10 ust. 1 i art. 13 ustawy z dnia 12 grudnia 2003 r. o ogólnym bezpieczeństwie produktów (Dz. U. z 2016 r. poz. 2047, dalej też jako "u.o.b.p."). Do wydania zaskarżonej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym: [...] Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej pismem z 4 lipca 2018 r. przekazał Prezesowi UOKiK protokół wraz z aktami kontroli dotyczącymi drabiny przemysłowej 3x9 (kod EAN: [...] dalej jako "drabina 3x9") wprowadzonej na rynek przez Skarżącego. W wyniku badań organoleptycznych inspektorzy Inspekcji Handlowej stwierdzili bowiem, że przy ustawieniu drabiny jako przystawnej trzyelementowej rozsuwanej, szerokość podstawy wynosi 774 mm, podczas gdy zgodnie z pkt. 4.2.1 normy PN-EN 131-1:2015-12 Drabiny - Część 1: Terminologia, rodzaje, wymiary funkcjonalne (dalej jako "norma"), minimalna szerokość podstawy powinna wynieść 903,4 mm. W związku z przekazanymi aktami, Prezes UOKiK pismem z 24 września 2018 r. zawiadomił Skarżącego o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie ogólnego bezpieczeństwa drabiny, w toku którego Skarżący podjął działania mające na celu wyeliminowanie zagrożeń stwarzanych przez produkt. Skarżący zutylizował 14 drabin odebranych od dystrybutorów i jedną drabinę posiadaną przez siebie na stanie magazynowym, z kolei jeden z dystrybutorów samodzielnie zutylizował dwie drabiny. Prezes UOKiK, decyzją [...] kwietnia 2019 r., stwierdzając, że Skarżący usunął przyczyny zagrożeń stwarzanych przez drabiny, umorzył postępowanie administracyjne (pkt 1 decyzji). Ponadto, na podstawie art. 33a ust. 2 pkt 2 w związku z art. 10 ust. 1 i art. 13 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, za wprowadzenie na rynek produktu niespełniającego wymagań bezpieczeństwa nałożył na Skarżącego karę pieniężną w wysokości 50 000 zł. Skarżący we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy w zakresie dotyczącym kary pieniężnej, wniósł o odstąpienie od jej nałożenia, ewentualnie jej zmniejszenie, podkreślając znikomy stopień naruszenia prawa, chociażby w kontekście nieznacznej liczby czterdziestu dwóch zgłoszonych, co do tego rodzaju wyrobu reklamacji. Skarżący zwrócił nadto uwagę, że dochód jaki uzyskał ze sprzedaży drabin był znacznie niższy, niż ustalony w zaskarżonej decyzji, gdyż nie wzięto pod uwagę kosztów poniesionych przez przedsiębiorcę celem uzyskania przychodu (kosztów związanych z produkcją przedmiotowych drabin). Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów decyzją z [...] czerwca 2019 roku utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję z [...] kwietnia 2019 r. Organ podkreślił, że mając na uwadze wyniki kontroli Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej, kwestionowana drabina nie spełnia wymagań określonych w art. 4 ust. 1 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów i stwarza zagrożenie dla zdrowia lub życia użytkowników. W ocenie Prezesa UOKIK, Skarżący nie przedstawił przy tym żadnych dowodów, które zaprzeczałyby temu ustaleniu, ani w toku postępowania prowadzonego w I instancji, ani w złożonym wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Z kolei wprowadzenie na rynek produktu, który nie jest bezpieczny stanowi naruszenie art. 10 ust. 1 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów i uprawnia Prezesa UOKiK do nałożenia kary, o której mowa w art. 33a ust. 2 pkt 2 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów. Tym samym, zdaniem organu, w niniejszej sprawie zaistniały więc przesłanki ustawowe, uprawniające Prezesa UOKiK do nałożenia na Skarżącego kary pieniężnej. Organ nie zgodził się przy tym z argumentacją o znikomej wagi naruszenia prawa. Podkreślił, że wpływ na ocenę znikomości naruszenia będą miały m.in. takie elementy przedmiotowe, jak waga dobra chronionego przez normę sankcjonowaną, czas trwania naruszenia, wpływ naruszenia na poszanowanie prawa, zasięg naruszenia, liczba podmiotów, na które naruszenie ma wpływ, znaczenie następstw naruszenia, etc. Za interes chroniony przez ustawę o ogólnym bezpieczeństwie produktów należy uznać zdrowie i życie konsumentów. Prezes UOKiK stanął więc na stanowisku, że odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej w przypadku naruszenia przepisów tej ustawy jest możliwe tylko w wyjątkowych przypadkach. Tymczasem Skarżący wprowadził na rynek znaczną liczbę drabin (23 708 sztuk), co niewątpliwie przekłada się na duży zasięg naruszenia. Również okres, w którym drabiny były wprowadzane na rynek - czyli czas trwania naruszenia – organ uznał za długi (lata 2014 - 2018). Nie zgodził się ze Skarżącym, że tylko nieznaczna część drabin, a mianowicie tylko te, których dotyczyły zgłoszone reklamacje (42 drabiny) nie była bezpieczna. W ocenie Prezesa UOKiK liczba zgłoszonych reklamacji w niniejszej sprawie nie jest równa liczbie drabin, które nie spełniały wymagań bezpieczeństwa. Organ podkreślił, że stwierdzona przez Inspekcję Handlową nieprawidłowość jest wadą konstrukcyjną. Tymczasem podstawą reklamacji, jakie otrzymał Skarżący, były uszkodzenia mechaniczne, powstałe w trakcie transportu lub niewłaściwego przechowywania. Organ zaznaczył, że podstawowym obowiązkiem producenta jest wprowadzanie na rynek wyłącznie bezpiecznych produktów. Oznacza to, że producent przed wprowadzeniem produktu na rynek powinien upewnić się, że jego produkt jest bezpieczny. Skarżący nie przedstawił natomiast żadnych dowodów (np. wyników badań) z których by wynikało, że ten obowiązek wypełnił. W ocenie Prezesa UOKiK uznać należy, że wszystkie wprowadzone przez stronę postępowania na rynek drabiny nie były bezpieczne. Dodatkowo organ podkreślił, że drabina jest produktem kupowanym w celu używania w dłuższym okresie czasu i często używanym nie tylko przez jednego użytkownika, co zwiększa liczbę osób potencjalnie narażonych na stwarzane przez nie zagrożenia. W związku z tym, Prezes UOKiK podtrzymał swe stanowisko, że w tej sprawie nie można uznać naruszenia prawa za znikome i pomimo, iż strona postępowania zaniechała naruszenia prawa, nie ma podstaw do odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej. Prezes UOKiK zaznaczył, że nie posiada również żadnych informacji z których by wynikało, że strona postępowania została już ukarana za to samo zachowanie przez inny uprawniony organ. Z uwagi na powyższe, Prezes UOKiK nie dopatrzył się w niniejszej sprawie przesłanek do zastosowania odstąpienia i poprzestania na pouczeniu. Organ nie podzielił nadto argumentacji Skarżącego odnośnie błędnego wyliczenia dochodu, jaki uzyskał ze sprzedaży drabin. Prezes UOKiK wskazał, że dla celów wymierzania kar pieniężnych nakładanych na podstawie ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, uwzględnia wysokość korzyści majątkowej osiągniętej przez przedsiębiorcę. Skarżący w wyniku sprzedaży 23 650 sztuk drabin, które nie są bezpieczne, uzyskał korzyść sięgającą kwoty 4 954 438,50 zł. Organ wyjaśnił, że przy ustalaniu ceny sprzedaży jednej sztuki produktu, oparł się na przekazanych przez stronę postępowania informacjach z których wynikało, że drabiny były sprzedawane w przedziale cenowym od 190 zł do 228,98 zł. a zatem średnia cena sprzedaży wynosi 209,49 zł. Ustalając wysokość kary Prezes UOKiK uwzględnił także 58 sztuk drabin zniszczonych przez stronę postępowania przed wszczęciem postępowania i w jego trakcie. Reasumując, Prezes UOKiK za okoliczności obciążające uznał dużą ilość drabin i stwarzane przez nie poważne zagrożenie a także długotrwały charakter naruszenia. Z kolei za okoliczności łagodzące, które wpłynęły na obniżenie kary pieniężnej, Prezes UOKiK uznał fakt, że strona podjęła współpracę z organem nadzoru, a także brak skarg i reklamacji dotyczących wad konstrukcyjnych drabin, stwierdzonych w toku kontroli przez Inspekcję Handlową. W skardze na decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z [...] czerwca 2019 r., wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, Skarżący zarzucił naruszenie: 1) art. 33a ust. 2 pkt 2 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów poprzez niewłaściwe jego zastosowanie skutkujące nałożeniem na Skarżącego kary pieniężnej w sytuacji, gdy z okoliczności sprawy wynika, że naruszenie przez niego przepisów o ogólnym bezpieczeństwie produktów było znikome; 2) art. 7, art. 77, art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez błędne stwierdzenie, że również te drabiny (których nie dotyczyły zgłoszenia reklamacyjne) nie były bezpieczne, pomimo, że stan faktyczny niniejszej sprawy nie uzasadnia takiej konkluzji; 3) art. 7, art. 77 i art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez błędne stwierdzenie, że Skarżący ze sprzedaży drabiny przemysłowej 3 x 9 w latach 2010 — 2014 uzyskał korzyść majątkową w wysokości 4 954 438,50 zł, tj. ustalenie wysokości korzyści majątkowej z pominięciem kosztów poniesionych przez Skarżącego celem uzyskania przychodu (kosztów związanych z produkcją przedmiotowych drabin). Skarżący podkreślił, że wbrew twierdzeniom zawartym w zaskarżonej decyzji, w niniejszej sprawie występuje przesłanka znikomego naruszenia prawa. Skarżący przyznał, że w ramach prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej, w okresie od 2014 do 2018 roku, wprowadził na rynek 23 708 sztuk drabin 3x9. Zwrócił jednakże uwagę na fakt, że jedynie nieznaczna ilość przedmiotowych drabin stanowiła przedmiot reklamacji zgłoszonych przedsiębiorcy (42 sztuk drabiny). W oparciu o zasady logicznego rozumowania, należy zatem wysnuć wniosek, że 23 666 sztuk rzeczonej drabiny nie posiadało jakichkolwiek wad fizycznych (99,82% wszystkich wprowadzonych na rynek drabin). Zdaniem Skarżącego, nie wolno pominąć również faktu, że żadna reklamacja dotycząca drabiny przemysłowej 3x9 nie była związana z wypadkami konsumenckimi. Zdaniem Skarżącego nie sposób zatem stwierdzić, że zasięg naruszenia był znaczny, a konsumenci zostali narażeni na poważne zagrożenia stwarzane przez produkt. Tym bardziej pozbawione zasadności jest twierdzenie organu wydającego zaskarżoną decyzję, że również te drabiny (których nie dotyczyły zgłoszenia reklamacyjne) nie były bezpieczne. Za taką konstatacją nie przemawia bowiem materiał dowodowy zgromadzony w niniejszej sprawie. Skarżący podtrzymał także swą argumentację, uprzednio przedstawioną we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, odnośnie błędnego ustalenia korzyści majątkowej ze sprzedaży drabiny 3x9 w wysokości 4 954 438,50 zł. Organ nie wziął bowiem pod uwagę kosztów poniesionych przez Skarżącego, celem uzyskania przychodu. W skardze wniesiono także o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z wysłuchania Skarżącego oraz dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z zeznań świadka w osobie K. Z., na okoliczność sposobu produkcji drabiny 3x9, podejmowania na etapie produkcji czynności służących zapewnieniu bezpieczeństwa przedmiotowej drabiny, ilości towaru wprowadzonego do obrotu, ilości zgłoszonych reklamacji drabiny 3x9 (przyczyn tych reklamacji, zachowania Skarżącego w odpowiedzi na zgłoszone reklamacje), podjęcia przez Skarżącego działań mających na celu wyeliminowanie zagrożeń stwarzanych przez rzeczoną drabinę i sytuacji finansowej przedsiębiorstwa Skarżącego. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz. U. z 2018, poz. 2107 ze zm.) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów lub czynności wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 1392, dalej zwana: "p.p.s.a."), sprawowana jest na zasadzie kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) – c) p.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Mając powyższe na względzie, w ocenie Sądu skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja, jak również utrzymana nią w mocy decyzja Prezesa UOKiK z dnia [...] kwietnia 2019 roku nie naruszają prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia. W działaniu Prezesa UOKiK Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości, zarówno, gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i o zastosowanie do jego oceny przepisów prawa. W pierwszej kolejności należy zauważyć, że poczynione przez organ ustalenia faktyczne znajdują uzasadnienie w zebranym materiale dowodowym. Materiał dowodowy został przez organ zgromadzony, rozpatrzony i oceniony w sposób wyczerpujący. Należy w tym miejscu podkreślić, że Sąd administracyjny nie ustala stanu faktycznego a jedynie wskazuje, które ustalenia organu zostały przez niego przyjęte, a które nie. W przedmiotowej sprawie Sąd przyjął za podstawę rozstrzygnięcia ustalenia faktyczne poczynione przez organ, albowiem stan faktyczny został ustalony z zachowaniem reguł procedury administracyjnej. Ustalony przez organ stan faktyczny opierał się między innymi na zapisach protokołu kontroli przeprowadzonej w sklepie prowadzonym przez [...] Sp. z o. o. z siedzibą w [...], przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej oraz opracowanych przez ww. organ wyników badań organoleptycznych (załącznik nr 2 do protokołu kontroli "Ocena ryzyka produktu"). Warto nadmienić, że protokół sporządzony na podstawie upoważnienia ustawowego, w przewidzianej prawem formie i przez legitymowanych do tego rodzaju czynności pracowników organu stanowi, zgodnie z 76 § 1 k.p.a. dokument urzędowy na okoliczność tego, co zostało w tym dokumencie stwierdzone. Oczywiście możliwe jest, zgodnie z art. 76 § 3 k.p.a. przeprowadzenie dowodu przeciwko tego rodzaju dokumentowi, co jednak nie miało miejsca w niniejszej sprawie. Odnosząc się przy tym do zawartych w skardze wniosków o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów z wysłuchania Skarżącego oraz z zeznań świadka, podkreślić należy, że przepisy p.p.s.a. nie przewidują możliwości przeprowadzenia dowodu z przesłuchania strony czy też z zeznań świadka, gdyż uzupełniające postępowanie dowodowe przed sądem administracyjnym ograniczone jest, w myśl art. 106 § 3 p.p.s.a., jedynie do dowodu z dokumentu. Reasumując, ustalony w postępowaniu administracyjnym stan faktyczny stał się stanem faktycznym przyjętym przez Sąd (por. uchwała NSA z 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09), co pozwala na ocenę prawidłowości zastosowania przez organy w przedmiotowej sprawie przepisu art. 33a ust. 2 pkt 2 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów. Otóż zgodnie z art. 4 ust. 1 u.o.b.p. produktem bezpiecznym jest produkt, który w zwykłych lub innych, dających się w sposób uzasadniony przewidzieć warunkach jego używania, z uwzględnieniem czasu korzystania z produktu, a także w zależności od rodzaju produktu, sposobu uruchomienia oraz wymogów instalacji i konserwacji, nie stwarza żadnego zagrożenia dla konsumentów lub stwarza znikome zagrożenie, dające się pogodzić z jego zwykłym używaniem i uwzględniające wysoki poziom wymagań dotyczących ochrony zdrowia i życia ludzkiego. Produkt, który nie spełnia powyższych wymagań, nie jest produktem bezpiecznym (art. 5 ww. ustawy). Producent jest zobowiązany wprowadzać na rynek wyłącznie produkty bezpieczne (art. 10 ust. 1 ww. ustawy). Nadto zachowując należytą staranność, w zakresie prowadzonej działalności, jest zobowiązany podejmować działania odpowiednie do właściwości dostarczonego produktu mające na celu uniknięcie zagrożeń, w tym – o ile jest to niezbędne – umożliwiające wycofanie produktu z rynku, właściwe i skuteczne ostrzeżenie konsumentów lub wycofanie produktu od konsumentów (art. 10 ust. 4 pkt 2 ww. ustawy) w przypadku stwierdzenia, że produkt nie jest bezpieczny, organ nadzoru (Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów) w drodze decyzji, w przypadku produktów wprowadzanych na rynek, nakazuje m. in. wyeliminowanie zagrożeń stwarzanych przez produkt, ostrzeżenie konsumentów, określając termin i formę ostrzeżenia (art. 24 ust.3 pkt 2 lit. a) i c) u.o b.p.). Za wprowadzanie na rynek produktu niespełniającego wymagań bezpieczeństwa organ nadzoru może, w drodze decyzji, nałożyć na producenta karę pieniężną w wysokości do 100 000 zł (art. 33a ust. 2 pkt 2 ww. ustawy). Wysokość kary pieniężnej ustala się, uwzględniając w szczególności stopień oraz okoliczności naruszenia obowiązków (art. 33a ust. 4 ww. ustawy). W rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, ujawnione w trakcie kontroli przeprowadzonej przez inspektorów [...] Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej w [...], wprowadzenie przez Skarżącego, jako producenta, do obrotu drabiny przystawnej trzyelementowej rozsuwanej, której szerokość podstawy wynosi b2=774 mm. Tymczasem zgodnie z pkt. 4.2.1 normy, minimalna szerokość podstawy powinna wynieść 903,4 mm. Analiza ryzyk użytkowania wspomnianej drabiny, przeprowadzona przez inspektorów Inspekcji Handlowej, wskazuje przy tym na pogorszenie stabilności drabiny i możliwość utraty równowagi użytkownika podczas wchodzenia. Skutkiem upadku użytkownika mogą być znaczne obrażenia ciała w postaci stłuczeń, złamań kończyn, wstrząśnienia mózgu lub urazów kręgosłupa. W toku postępowania Skarżący nie negował ustaleń stanu faktycznego w tym zakresie. Kwestią sporną jest natomiast dokonana przez organ subsumpcja tak ustalonego stanu faktycznego pod dyspozycję normy art. 33a ust. 2 pkt 2 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, w kontekście ustalenia wysokości kary pieniężnej w świetle jej przesłanek statuowanych w art. 33a ust. 4 ww. ustawy a więc stopnia oraz okoliczności naruszenia obowiązków. Z konstrukcji omawianego przepisu wynika, że o wysokości kary Prezes UOKiK orzeka w ramach uznania administracyjnego. Tymczasem decyzja uznaniowa może być przez Sąd uchylona w wypadku stwierdzenia, iż została wydana z takim naruszeniem przepisów prawa o postępowaniu lub prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. O tego rodzaju naruszeniach można mówić, gdy organ pozostawił poza swoimi rozważaniami argumenty podnoszone przez stronę, pominął istotny dla rozstrzygnięcia materiał dowodowy lub dokonał jego oceny wbrew zasadom logiki lub doświadczenia życiowego. W niniejszej sprawie, w ocenie Sądu, Prezes UOKiK w zaskarżonej części decyzji szczegółowo uzasadnił przesłanki, jakie wziął pod uwagę określając wysokość kary nałożonej na Skarżącego. Przedstawił zarówno okoliczności obciążające jak i takie, które wpłynęły na obniżenie kary. Przedstawione w decyzji przesłanki wymierzenia wskazanej kary nie wykraczają przy tym poza ramy uznania administracyjnego zakreślonego normami k.p.a. i ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, a także nie noszą znamion dowolności. Zaznaczyć należy, że przez stopień i okoliczności naruszenia obowiązków należy rozumieć z jednej strony takie okoliczności, jak współpraca z organem nadzoru rynku w zakresie eliminacji zagrożeń stwarzanych przez produkt, a z drugiej ilość niebezpiecznego produktu wprowadzonego na rynek, czy też ryzyko narażenia konsumentów na negatywne skutki związane z użytkowaniem produktu. W niniejszej sprawie, jako okoliczności łagodzące, w kontekście wymiaru kary, Prezes UOKiK uznał charakter działań podjętych przez Skarżącego w ramach współpracy z organem nadzoru celem wyeliminowania produktu z rynku a także brak skarg i reklamacji dotyczących tej konkretnej wady konstrukcyjnej drabiny 3x9. Natomiast jako okoliczności obciążające Skarżącego organ wskazał na wprowadzenie na rynek dużej ilości produktów niespełniających wymagań bezpieczeństwa (23 650 sztuk), oraz fakt, że drabina jest produktem kupowanym w celu używania w dłuższym okresie czasu i często używanym nie tylko przez jednego użytkownika, co zwiększa liczbę osób potencjalnie narażonych na stwarzane przez nie zagrożenia. W ocenie Sądu organ zasadnie wskazał na szeroko zakreślony krąg potencjalnych użytkowników drabiny 3x9 oraz związane z nim i nadal aktualne ryzyko wystąpienia zdarzeń zagrażających zdrowiu i życiu konsumentów. Oczywistym jest, że konsument dokonuje zakupu drabiny z zamiarem wieloletniego jej użytkowania a stwierdzona wada w postaci zbyt krótkiej szerokości podstawy ma charakter wady konstrukcyjnej występującej we wszystkich egzemplarzach. Niewątpliwie więc cały czas istnieje potencjalne zagrożenie dla konsumentów używających drabiny. Niezrozumiałym jest tu odwołanie się przez Skarżącego do nieznacznej liczby zgłoszonych producentowi reklamacji, skoro, jak sam przyznaje, żadna z nich nie była związana ze wspomnianą wadą konstrukcyjną, lecz uszkodzeniami mechanicznymi. Z faktu zgłoszenia Skarżącemu 42 reklamacji, bynajmniej, wbrew twierdzeniu skargi, nie wynika, że pozostałe drabiny były tej wady pozbawione. Powyższe implikuje, po pierwsze, prawidłowość stwierdzenia organu o niemożności uznania naruszenia prawa za znikome (a tym samym brak podstaw do odstąpienia od nałożenia kary). Po drugie natomiast, powyższe ustalenia, Prezes UOKiK właściwie zinterpretował i odpowiednio ujął w ramach uzasadnienia, jako przesłankę samego wymiaru kary. Tym samym, zdaniem Sądu, rozstrzygnięcie Prezesa UOKiK nie nosi znamion dowolności, lecz zostało wyczerpująco uzasadnione, a wymierzona w przedmiotowej sprawie kara jest adekwatna do naruszenia. Ponadto kara, w tej wysokości zdaniem Sądu spełni swoją funkcję prewencyjną - jest wyraźnym ostrzeżeniem na przyszłość zapobiegającym powstawaniu nagannych praktyk rynkowych, oraz funkcję represyjną - stanowi dolegliwość dla przedsiębiorcy nie niosąc za sobą jednocześnie ryzyka wyeliminowania go z obrotu gospodarczego. Ostatecznie wskazać też należy, że jednym z celów ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów jest zapewnienie bezpieczeństwa produktów wprowadzanych na rynek. Dlatego, w ocenie Sądu, kary wymierzane w tego rodzaju sprawach, uwzględniając kryteria ich wymierzenia przewidziane w ustawie o ogólnym bezpieczeństwie produktów, nie mogą mieć symbolicznego charakteru. Tym samym Sąd uznał za zasadne stanowisko organu, że nałożona na Skarżącą kara w wysokości 50 000 zł jest adekwatna do stwierdzonych naruszeń, spełni swój skutek prewencyjny i powinna skłonić przedsiębiorcę do takiego działania, aby nie dochodziło do naruszania przepisów z zakresu ogólnego bezpieczeństwa produktów. Nie można także uznać, że kara we wskazanej wysokości - wobec możliwości nałożenia kary do 100 000 zł, a także wobec faktu, iż w latach 2014 - 2018 z tytułu sprzedaży drabiny 3xc9 w ilości 23 708 sztuk Skarżący uzyskał korzyść majątkową w wysokości: 4 954 438, 50 zł - stanowi dla Skarżącego nadmierną dolegliwość. Wymierzona kara stanowi bowiem niespełna 1 % korzyści osiągniętej ze sprzedaży tego konkretnego produktu. Odnosząc się przy tym do zarzutu błędnego ustalenia wysokości osiągniętej przez Skarżącego korzyści majątkowej poprzez oparcie się w tym zakresie jedynie na kryterium przychodu Sąd podzielił stanowisko organu. Otóż art. 33a ust. 4 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów stanowi, że wysokość kary pieniężnej ustala się uwzględniając w szczególności stopień i okoliczności naruszenia przez przedsiębiorcę obowiązków. Ustawa o ogólnym bezpieczeństwie produktów nie nakłada natomiast na Prezesa UOKiK obowiązku posiłkowania się przy określaniu wysokości kary pieniężnej dochodem czy zyskiem uzyskanym przez przedsiębiorcę. Uzupełniając niejako pojęcie "korzyści majątkowej" trafnie przyjęte przez organ, Sąd zauważa, że w wyroku z 23 kwietnia 2013 r. , sygn. akt II GSK 247/12 Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że pojęcie wartości korzyści majątkowej w rozumieniu art. 40a ust. 1 pkt 3 ustawy o jakości handlowej odpowiada cenie sprzedaży lub cenie za która mogłyby zostać sprzedane zakwestionowane artykuły rolno-spożywcze, nieodpowiadające jakości handlowej. Takie też stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny orzekając w podobnej sprawie, w której również kwestionowana była wykładnia pojęcia korzyści majątkowej zawarta w art. 40a ust. 1 pkt 3 ustawy o jakości (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 maja 2012 r. w sprawie o sygn. akt II GSK 684/11 dostępny w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sadów Administracyjnych). W tym stanie rzeczy Sąd nie podzielił zarzutu skargi polegającego na błędnym ustaleniu rozmiaru korzyści majątkowej będącej podstawą ustalenia wysokości kary pieniężnej. W ocenie Sądu nie ma żadnych przeszkód aby powyższe rozumienie pojęcia "korzyści majątkowej" w drodze analogii odnieść do interpretacji pojęcia korzyści majątkowej w rozumieniu ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów. Tak więc w okolicznościach niniejszej sprawy – zdaniem Sądu – organ właściwie zastosował przepis art. 33a ust. 2 pkt 2 u.o.b.p., a swoje rozstrzygnięcie uzasadnił uwzględniając realia rozpatrywanego przypadku. Zebrał przy tym cały istotny w sprawie materiał dowody, który pozwolił na prawidłowe ustalenie stanu faktycznego sprawy i trafną ocenę przesłanek odnoszących się do kary pieniężnej. Dokonując oceny przeprowadzonych dowodów organ nie naruszył wyrażonej w art. 80 k.p.a. zasady swobodnej oceny dowodów. W ocenie Sądu, wbrew zarzutom skargi organ, wydane decyzje szczegółowo uzasadnił, odnosząc się do twierdzeń strony prezentowanych w toku prowadzonego postępowania administracyjnego. Wbrew zarzutom skargi Sąd nie dopatrzył się więc naruszenia przez organ przepisów art. 7, art. 8 art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Ponadto Sąd nie dostrzegł także takich naruszeń przepisów prawa procesowego lub materialnego, które mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy. Mając powyższe na uwadze, Sąd, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło