VI SA/Wa 1646/05
WyrokWSA w Warszawie2006-02-03
Skład orzekający: Jolanta Królikowska –Przewłoka, Grażyna Śliwińska, Olga Żurawska-Matusiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy niezłożenie oświadczenia o toczących się postępowaniach karnych, w sytuacji gdy takie postępowania się nie toczą, stanowi podstawę do skreślenia arbitra z listy arbitrów na podstawie art. 173 ust. 6 pkt 7 ustawy Prawo zamówień publicznych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że obowiązek złożenia oświadczenia o toczących się postępowaniach karnych, o którym mowa w art. 173 ust. 3 pkt 1 ustawy Prawo zamówień publicznych, powstaje tylko wtedy, gdy takie postępowania faktycznie się toczą. Niezłożenie oświadczenia negatywnego (gdy postępowanie się nie toczy) nie stanowi podstawy do skreślenia arbitra z listy, ponieważ nie została spełniona przesłanka z art. 173 ust. 6 pkt 7 tej ustawy. Błędna wykładnia tych przepisów przez organy administracji uzasadnia uchylenie zaskarżonych decyzji.Stan faktyczny
Prezes Urzędu Zamówień Publicznych skreślił A. S. z listy arbitrów z powodu niezłożenia w terminie oświadczenia o toczących się przeciwko niej postępowaniach karnych. Skarżąca twierdziła, że takie postępowania się nie toczyły, a oświadczenie o stanie majątkowym złożyła w terminie. Organ utrzymał decyzję w mocy, uznając, że termin na złożenie oświadczenia jest materialnoprawny i nie podlega przywróceniu. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając błędną wykładnię przepisów.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Prezesa Urzędu Zamówień Publicznych z dnia [...].07.2005 r. oraz utrzymaną nią w mocy decyzję z dnia [...].05.2005 r. i stwierdził, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Królikowska –Przewłoka (spr.) Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Sędziowie Sędzia WSA Olga Żurawska-Matusiak Protokolant Michał Syta po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 lutego 2006 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Prezesa Urzędu Zamówień Publicznych z dnia [...] lipca 2005 r. Nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy arbitrów 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję z dnia [...] maja 2005 r.; 2. stwierdza , że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu.
Decyzją z dnia [...].05.2005 r. nr [...] wydaną na podstawie art. 173 ust. 8 w zw. z art. 173 ust. 6 pkt 7 ustawy z dnia 29.01.2004 r. Prawo zamówień publicznych (Dz. U. Nr 19, poz. 177) Prezes Urzędu Zamówień Publicznych skreślił A. S., skarżącą w niniejszej sprawie, z listy arbitrów. Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiło niezłożenie przez A. S. w przewidzianym w art. 173 ust. 3 pkt 1 cyt. ustawy terminie, tj. do 31.03.2005 r. oświadczenia o toczących się przeciwko niej postępowaniach karnych. Organ ustalił bowiem, iż A. S. w dniu [...].03.2005 r. złożyła bezpośrednio w siedzibie Urzędu Zamówień Publicznych oświadczenie o stanie majątkowym. Natomiast oświadczenie o toczących się przeciwko niej postępowaniach karnych przesłane zostało listem poleconym i wpłynęło do Urzędu w dniu [...].04.2005 r., a z daty stempla pocztowego wynika, iż przesyłkę nadano w placówce pocztowej w dniu [...].04.2005 r. Odnosząc się do wyjaśnień A. S., iż oba oświadczenia złożyła wcześniej, jednakże po uzyskaniu w dniu [...].03.2005 r. informacji o niewpłynięciu do Urzędu wysłała je ponownie w dniu [...].03.2005 r. Organ ustalił, iż w wyznaczonym terminie wpłynęło wyłącznie jej oświadczenie o stanie majątkowym.
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy A. S. wniosła o uchylenie w/w decyzji i umorzenie postępowania w sprawie zarzucając rażące naruszenie zasad ogólnych obowiązujących organy administracji publicznej przy prowadzeniu spraw z zakresu swojej właściwości z uwagi na to, iż przytoczone przez organ fakty są sprzeczne z rzeczywistym stanem rzeczy. Oba oświadczenia przesłała bowiem listem poleconym na adres Urzędu z zachowaniem wymaganego terminu. Jednakże poinformowana przez pracownika Urzędu w dniu [...].03.2005 r.
o braku oświadczenia o toczących się postępowaniach karnych wysłała oświadczenie ponownie w dniu [...].03.2005 r. zwykłą przesyłką, a nie listem poleconym i okoliczność, iż w obu przypadkach przypisuje się inny, niż był w rzeczywistości, sposób złożenia oświadczenia oznaczać może, iż w czasie segregowania korespondencji w Urzędzie dochodzi do nieprawidłowości, a obciążenie jej konsekwencjami tych nieprawidłowości jest sprzeczne z prawem.
Decyzją z dnia [...].07.2005 r. nr [...] Prezes Urzędu Zamówień Publicznych działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w związku z art. 127 § 3 kpa oraz na podstawie art. 173 ust. 8 powołanej ustawy w zw. z art. 173 ust. 6 pkt 7 tej ustawy utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu wskazano, iż A. S. nie wypełniła dyspozycji art. 173 ust. 3 pkt 1 ustawy Prawo Zamówień Publicznych, który nakłada na arbitra obowiązek złożenia co roku do dnia 31.03 oświadczenia o toczących się przeciwko niej postępowaniach karnych wraz z informacją dotyczącą przedmiotu postępowania. Powyższy termin jest terminem materialnoprawnym, w przypadku którego nie ma możliwości jego przywrócenia. W związku z tym złożenie oświadczeń wskazanych w art. 173 § 3 powołanej ustawy z uchybieniem terminu należy traktować jako niewypełnienie ciążącego na arbitrze obowiązku skutkujące, wobec braku podstaw do przywrócenia terminu, wygaśnięciem możliwości dokonania tej czynności. Przytoczona przez A. S. argumentacja, iż dowód nadania przesyłki jest wystarczającym dowodem dokonania czynności odnosi się zdaniem organu, do sprawdzenia terminowości dokonania określonej czynności i nie może stanowić dowodu na załączenie do przesyłki wszystkich wymaganych dokumentów. Organ nie podzielił przy tym twierdzeń skarżącej, iż w czasie segregowania korespondencji dochodziło do nieprawidłowości, bo czynności związanych z weryfikacją korespondencji dotyczącej oświadczeń składanych przez arbitrów dokonywał upoważniony, posiadający odpowiednie przeszkolenie, pracownik Kancelarii Tajnej Urzędu.
Organ podniósł nadto, iż w świetle art. 173 ust. 6 pkt 7 powołanej ustawy niezłożenie któregokolwiek z w/w oświadczeń stanowi przesłankę do skreślenia z listy arbitrów prowadzonej przez Prezesa Urzędu Zamówień Publicznych. Ten przepis, jak i przepis art. 173 ust. 3 pkt 1 i 2 cyt. ustawy nie budzi, zdaniem organu żadnych wątpliwości, na co wskazuje złożenie w/w oświadczeń w terminie przez 355 spośród 362 arbitrów.
W skardze na tę decyzję, wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie A. S. wniosła o stwierdzenie jej nieważności, uchylenie decyzji z dnia [...].05.2005 r. i umorzenie postępowania zarzucając naruszenie, wskazanych w podstawie prawnej obu decyzji, przepisów art. 173 ust 3 pkt 1 w zw. z art. 173 ust. 6 pkt 7 ustawy Prawo zamówień publicznych przez ich błędną wykładnię. Oświadczenie, którego niezłożenie w ustawowym terminie stanowi podstawę do skreślenia z listy arbitrów, ma bowiem dotyczyć toczących się postępowań. Jeśli więc nie złożono oświadczenia o toczących się postępowaniach karnych, bo takie postępowania przeciwko skarżącej się nie toczą, to składanie oświadczenia jest bezprzedmiotowe. Brak jest bowiem nałożenia przez ustawę obowiązku składania oświadczeń o fakcie, czy wobec arbitra toczy się jakieś postępowanie karne. Informacja przekazana Prezesowi UZP ma dotyczyć postępowań w toku oraz ich przedmiotu.
Zdaniem skarżącej brak jest w świetle art. 173 ust. 6 pkt 7 cyt. ustawy, przesłanki do skreślenia z listy arbitrów także z tego powodu, iż aby taka przesłanka zaistniała konieczne jest niezłożenie przez arbitra obu oświadczeń tj. oświadczenia o stanie majątkowym i oświadczenia o toczących się postępowaniach karnych, a taki stan rzeczy w sprawie nie zachodzi, bo fakt złożenia w terminie oświadczenia o stanie majątkowym nie jest podważany. Skarżąca zarzuciła nadto, iż podniesione przez organ okoliczności są sprzeczne z rzeczywistym stanem rzeczy i jako takie nie uzasadniają zaskarżonych decyzji.
W odpowiedzi na skargę Prezes Urzędu Zamówień Publicznych wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko prezentowane w uzasadnieniach obu decyzji tak co do stanu faktycznego sprawy jak i zastosowanej przez organ wykładni powołanych przepisów ustawy Prawo o zamówieniach publicznych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25.07.2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zwanej dalej p.p.s.a.)
Badając skargę wg powyższych kryteriów Sąd uznał, iż skarga zasługuje na uwzględnienie bowiem zaskarżona decyzja, jak i decyzja utrzymana nią w mocy z (dnia [...].05.2005 r.) naruszają prawo w stopniu uzasadniającym ich uchylenie.
Podstawę materialnoprawną obu decyzji stanowi art. 173 ust. 6 pkt 7 ustawy Prawo o zamówieniach publicznych. Przepis art. 173 ust. 6 stanowi, iż arbitra skreśla się z listy arbitrów przed upływem kadencji wyłącznie w okolicznościach wskazanych w pkt 1-8 tego przepisu w tym w przypadku niezłożenia oświadczeń, o których mowa w ust. 3 art. 173. Przepis ten określa zatem przesłanki skutkujące utratą nabytych uprawnień arbitra. Taki charakter przepisu oznacza, iż winien on być wykładany zgodnie z jego literalnym brzmieniem. Stosowanie wykładni rozszerzającej w takim przypadku jest niedopuszczalne. Taka też zasada odnosi się do przepisu art. 173 ust. 3 pkt 1. powołanej ustawy.
Przepis ten stanowi, że arbiter składa Prezesowi Zamówień Publicznych co roku do dnia 31.03. oświadczenie o toczących się przeciwko niemu postępowaniach karnych wraz z informacją dotyczącą przedmiotu postępowania. Z literalnego brzmienia powołanego przepisu wynika zatem, iż tylko w sytuacji, gdy przeciwko arbitrowi toczy się postępowanie karne ma on obowiązek złożenia we wskazanym terminie oświadczenia, o którym w przepisie mowa wraz z informacją dotyczącą przedmiotu postępowania.
Przyjęte przez organ rozumienie powołanego przepisu jest sprzeczne z jego językową wykładnią i czyni uzasadnionym zarzut naruszenia tego przepisu, a w konsekwencji naruszenia art. 173 ust. 6 pkt 7 cyt. ustawy. Podnoszona przez organ okoliczność złożenia w terminie w/w oświadczenia przez 355 spośród 362 arbitrów pozostaje w tym względzie bez istotnego znaczenia. Przepis art. 173 ust. 3 pkt 1 ustawy nie stanowi bowiem o obowiązku złożenia oświadczenia o tym, czy toczą się przeciwko arbitrowi postępowania karne lecz wymaga złożenia oświadczenia o toczących się postępowaniach karnych. Statuowany tym przepisem obowiązek nie powstaje zatem w sytuacji, gdy tak, jak w tym przypadku, nie toczy się przeciwko arbitrowi postępowanie karne. Obowiązek ten nie obejmuje bowiem złożenia oświadczenia negatywnego w sytuacji, gdy postępowanie karne przeciwko arbitrowi się nie toczy.
Skarżąca dopełniła obowiązku z art. 173 ust. 3 powołanej ustawy, bo w terminie ustawowym złożyła oświadczenie majątkowe. Natomiast nie miała w świetle powyższego obowiązku złożenia w tym terminie oświadczenia o toczących się przeciwko niej postępowaniach karnych wraz z informacją dotyczącą przedmiotu tego postępowania, bo takie postępowania przeciwko skarżącej się nie toczyły.
Skoro zatem obowiązek złożenia oświadczenia, o którym mowa w art. 173 ust. 3 pkt 1 po stronie skarżącej nie powstał to w świetle powyższego nie została spełniona przesłanka z art. 173 ust. 6 pkt 7 do skreślenia skarżącej z listy arbitrów.
W tym stanie rzeczy Sąd uznał, iż zaskarżone decyzje zostały podjęte z naruszeniem przepisów stanowiących podstawę materialnoprawną, wskutek ich błędnej wykładni, a ta okoliczność stanowi w świetle art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. o wadliwości decyzji skutkującej ich uchyleniem. W tym stanie rzeczy Sąd stosownie do powołanego przepisu orzekł, jak w pkt 1 sentencji wyroku, zaś w pkt 2 orzeczono na podstawie art. 152 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło