VI SA/Wa 1646/13

WyrokWSA w Warszawie2014-11-18

Skład orzekający: Dariusz Zalewski, Andrzej Czarnecki, Andrzej Wieczorek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Urząd Patentowy prawidłowo ocenił brak podobieństwa między znakiem towarowym "ELICINA" a znakiem towarowym "ALCINA" w kontekście ryzyka wprowadzenia odbiorców w błąd co do pochodzenia towarów?
Ratio decidendi
Sąd uchylił decyzję Urzędu Patentowego, uznając, że organ błędnie ocenił brak podobieństwa między znakami towarowymi "ELICINA" i "ALCINA". Sąd podkreślił, że przy ocenie podobieństwa znaków należy brać pod uwagę ogólne wrażenie, jakie wywierają one na odbiorcę, a zbieżne elementy mają decydujące znaczenie, nawet jeśli istnieją pewne różnice. W tym przypadku, podobieństwo w płaszczyźnie fonetycznej, wizualnej i znaczeniowej mogło prowadzić do ryzyka konfuzji.
Stan faktyczny
Skarżąca D. GmbH & Co. KG wniosła sprzeciw wobec decyzji Urzędu Patentowego RP o udzieleniu prawa ochronnego na znak towarowy "ELICINA" na rzecz J. P. Skarżąca argumentowała, że znak "ELICINA" jest podobny fonetycznie i wizualnie do jej znaku "ALCINA", co może powodować mylne skojarzenia i wprowadzać w błąd konsumentów, zwłaszcza że oba znaki są używane dla podobnych towarów z klasy 3. Urząd Patentowy oddalił sprzeciw, uznając brak podobieństwa między znakami. Sąd administracyjny uchylił decyzję Urzędu Patentowego.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję i stwierdzono, że nie podlega wykonaniu. Zasądzono zwrot kosztów postępowania od Urzędu Patentowego na rzecz skarżącej oraz przyznano wynagrodzenie kuratorowi.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Zalewski Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Czarnecki Sędzia WSA Andrzej Wieczorek (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Gajewiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 listopada 2014 r. sprawy ze skargi D. z siedzibą w B., NIEMCY na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] w przedmiocie sprzeciwu wobec prawa ochronnego na znak towarowy 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej na rzecz skarżącej D. z siedzibą w B., NIEMCY kwotę 3117 (trzy tysiące sto siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. 4. przyznaje z zaliczki wpłaconej przez D. z siedzibą w B., NIEMCY kuratorowi rzecznikowi patentowemu A. H. - ustanowionej dla nieznanego z miejsca pobytu uczestnika postępowania J. P. wynagrodzenie w kwocie 300 (trzysta) złotych. Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (zwany dalej organem) decyzją z [...] maja 2012 r. Nr Sp. [...], działając w trybie postępowania spornego oddalił sprzeciw D. GmbH & Co. KG z siedzibą w B., N. (zwany dalej wnoszącym sprzeciw) wobec decyzji o udzieleniu prawa ochronnego na znak towarowy "ELICINA" o numerze [...] na rzecz J. P. zamieszkałego w U., N. (zwanego dalej uprawnionym). D. GmbH & Co. KG wniósł do Urzędu Patentowego RP sprzeciw wobec decyzji o udzieleniu prawa ochronnego na znak towarowy słowny "ELICINA" na rzecz J. P. Znak uprawnionego został przeznaczony do oznaczania następujących towarów i usług ujętych w klasach 3, 5 i 35: barwniki kosmetyczne, saszetki zapachowe do bielizny, farby do brody, kosmetyki do brwi, ołówki do brwi, chusteczki nasączane płynami kosmetycznymi, preparaty do czyszczenia protez zębowych, preparaty do demakijażu, preparaty do depilacji, depilatory, dezodoranty do użytku osobistego, dezodorujące mydła, dezynfekujące mydła, ekstrakty kwiatowe do perfum, esencje eteryczne, preparaty do golenia, sole do kąpieli, preparaty kosmetyczne do kąpieli, kleje do przymocowywania sztucznych włosów, maseczki kosmetyczne, mleczko kosmetyczne, kosmetyki, preparaty kosmetyczne do odchudzania, zestawy kosmetyczne, kosmetyki dla zwierząt, kredki do oczu, kremy kosmetyczne, kremy wybielające do skóry, preparaty do kręcenia włosów, lakiery do paznokci, mieszaniny zapachowe, mleczko kosmetyczne, mydła, mydła przeciwpotne, odświeżacze do ust w aerozolu, patyczki z watą do celów kosmetycznych, perfumy, płyny do pielęgnacji włosów, płyny po goleniu, preparaty do polerowania protez zębowych, pomadki do ust, przylepne materiały do celów kosmetycznych, preparaty kosmetyczne do rzęs, rzęsy sztuczne, szampony, szampony dla zwierząt domowych, szminki, sztuczne paznokcie, środki do czyszczenia zębów, toniki kosmetyczne, wosk do depilacji, wosk do wąsów, zmywacze do paznokci, farby do włosów, lakiery do włosów, woda utleniona do celów kosmetycznych, preparaty do pielęgnacji paznokci; bakteryjne preparaty do celów medycznych lub weterynaryjnych, balsamiczne preparaty do celów leczniczych, ołówki przeciw brodawkom, chemiczne preparaty do celów farmaceutycznych, chemiczne preparaty do celów medycznych, dezynfekcyjne środki do celów higienicznych, enzymy do celów medycznych, enzymy do celów weterynaryjnych, estry do celów medycznych, estry do celów weterynaryjnych, gliceryna do celów medycznych, guma do żucia do celów leczniczych; agencje reklamowe, aukcje publiczne, badania opinii publicznej, badania rynku, doradztwo specjalistyczne w sprawach działalności gospodarczej, doradztwo w zakresie zarządzania personalnego, dystrybucja materiałów reklamowych, agencje eksportowo-importowe, agencje informacji handlowej, uaktualnianie materiałów reklamowych, rozpowszechnianie ogłoszeń reklamowych, organizowanie wystaw w celach handlowych lub reklamowych, pokazy towarów, promocja sprzedaży dla osób trzecich, reklama radiowa, reklama za pośrednictwem sieci komputerowej, wynajmowanie powierzchni na cele reklamowe, reklamy, reklamy prasowe, reklamy telewizyjne, rozpowszechnianie dystrybucja próbek, organizowanie targów w celach handlowych lub reklamowych. Jako podstawę prawną swojego żądania wnoszący sprzeciw wskazał art. 132 ust. 2 pkt 2 i 3 ustawy z 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1117 ze zm.; dalej p.w.p.). Jego zdaniem sporny znak jest podobny pod względem fonetycznym i wizualnym do znaku towarowego słownego "ALCINA" o numerze [...] w sposób mogący powodować mylne skojarzenie tych znaków i wprowadzenie odbiorców w błąd. Powyższy znak "ALCINA" został zarejestrowany na rzecz wnoszącego sprzeciw i przeznaczony do oznaczania ujętych w klasie 3 wyrobów perfumeryjnych, środków do pielęgnacji ciała i urody oraz mydeł. Stwierdził, że znaki "ALCINA" oraz "ELICINA" chronione są dla identycznych i podobnych towarów zaliczanych do klasy 3 i 5. Jego zdaniem o podobieństwie tych znaków decyduje identyczny człon "CINA" oraz druga litera "L". Podniósł, że ze względu na długoletnią ochronę i używanie znaku "ALCINA", znak ten zasługuje na ochronę również jako znak renomowany. Stwierdził też, że na skutek sprzeciwu złożonego na podstawie znaku "ALCINA" uprawniony zrezygnował z ochrony znaku wspólnotowego "ELICINA" o numerze CTM-[...] dla towarów z klasy 3 i 5. Podniósł, że korzystne dla niego orzeczenia sądowe zostały wydane w Panamie, Niemczech oraz Hongkongu. Uprawniony stwierdził, że sprzeciw jest bezzasadny. Na rozprawie w dniu [...] lutego 2012 r. wnoszący sprzeciw ograniczył podstawę sprzeciwu do art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p. Jego zdaniem usługi wskazane w klasie 35 znaku spornego pozostają w bezpośrednim związku funkcjonalnym ze sprzedażą produktów wskazanych w klasie 3 i 5. Stwierdził, że towary z klasy 3 i 5 oznaczane znakiem spornym są dobrami codziennego użytku, często kupowanymi pod wpływem impulsu. Według niego różnice pomiędzy znakami "ELICINA" i "ALCINA" są na tyle nieznaczne, że nie eliminują podobieństwa pomiędzy nimi i ryzyka wprowadzenia odbiorców w błąd. W ocenie organu należący do wnoszącego sprzeciw znak towarowy "ALCINA" o numerze [...] przeznaczony jest do sygnowania ujętych w klasie 3 wyrobów perfumeryjnych, środków do pielęgnacji ciała i urody oraz mydeł. Zdaniem organu towary te są podobne do następujących towarów ujętych w klasie 3 spornego znaku "ELICINA": barwniki kosmetyczne, saszetki zapachowe do bielizny, farby do brody, kosmetyki do brwi, ołówki do brwi, chusteczki nasączane płynami kosmetycznymi, preparaty do czyszczenia protez zębowych, preparaty do demakijażu, preparaty do depilacji, depilatory, dezodoranty do użytku osobistego, dezodorujące mydła, dezynfekujące mydła, ekstrakty kwiatowe do perfum, esencje eteryczne, preparaty do golenia, sole do kąpieli, preparaty kosmetyczne do kąpieli, kleje do przymocowywania sztucznych włosów, maseczki kosmetyczne, mleczko kosmetyczne, kosmetyki, preparaty kosmetyczne do odchudzania, zestawy kosmetyczne, kosmetyki dla zwierząt, kredki do oczu, kremy kosmetyczne, kremy wybielające do skóry, preparaty do kręcenia włosów, lakiery do paznokci, mieszaniny zapachowe, mleczko kosmetyczne, mydła, mydła przeciwpotne, odświeżacze do ust w aerozolu, patyczki z watą do celów kosmetycznych, perfumy, płyny do pielęgnacji włosów, płyny po goleniu, preparaty do polerowania protez zębowych, pomadki do ust, przylepne materiały do celów kosmetycznych, preparaty kosmetyczne do rzęs, rzęsy sztuczne, szampony, szampony dla zwierząt domowych, szminki, sztuczne paznokcie, środki do czyszczenia zębów, toniki kosmetyczne, wosk do depilacji, wosk do wąsów, zmywacze do paznokci, farby do włosów, lakiery do włosów, woda utleniona do celów kosmetycznych, preparaty do pielęgnacji paznokci. Z zestawienia zakresów ochrony porównywanych znaków towarowych, zdaniem organu wynika, że są one przeznaczone do oznaczania podobnych towarów w klasie 3. W ocenie organu, towary z klasy 3, do oznaczania których przeznaczone są porównywane znaki towarowe, mieszczą się w ogólnie sformułowanej kategorii "wyrobów perfumeryjnych oraz środków do pielęgnacji ciała i urody", która ma bardzo szeroki zakres i obejmuje różnego rodzaju produkty kosmetyczne i perfumeryjne w różnej postaci, m.in. mydła, szampony, olejki, toniki, płyny, pomadki itp., które służą do pielęgnacji ciała i urody. Artykuły takie są dostępne w tych samych miejscach sprzedaży, czyli głównie w drogeriach, ale również w sklepach wielobranżowych. Produkty te skierowane są do wszystkich konsumentów. Analizując towary i usługi wskazane w klasie 5 i 35 znaku spornego organ stwierdził, że nie są one podobne do towarów oznaczanych znakiem "ALCINA". Ten znak jest przeznaczony do sygnowania tylko wyrobów perfumeryjnych, środków do pielęgnacji ciała i urody oraz mydeł ujętych w klasie 3. Natomiast znakiem "ELICINA" oznaczane są następujące towary z klasy 5: bakteryjne preparaty do celów medycznych lub weterynaryjnych, balsamiczne preparaty do celów leczniczych, ołówki przeciw brodawkom, chemiczne preparaty do celów farmaceutycznych, chemiczne preparaty do celów medycznych, dezynfekcyjne środki do celów higienicznych, enzymy do celów medycznych, enzymy do celów weterynaryjnych, estry do celów medycznych, estry do celów weterynaryjnych, gliceryna do celów medycznych, guma do żucia do celów leczniczych. Należy stwierdzić, że ww. towary są różnego rodzaju produktami farmaceutycznymi i weterynaryjnymi, przeznaczonymi do leczenia schorzeń ludzi i zwierząt. Towary te są dostępne głównie w aptekach i sprzedawane za pośrednictwem profesjonalnego farmaceuty. Wbrew stanowisku wnoszącego sprzeciw nie można ich uznać za artykuły codziennego użytku. Są to bowiem szczególnego rodzaju towary, których obrót na rynku podlega bardziej zaostrzonym rygorom. Ich przestrzeganiu służy fachowy nadzór lekarzy wypisujących recepty oraz farmaceutów realizujących te recepty lub sprzedających towary bezreceptowe na żądanie klienta. Powyższe towary nie są artykułami codziennego użytku nabywanymi impulsowo bez wcześniejszego zastanowienia się nad ich wyborem. Ich zakup oraz zastosowanie wiążą się bowiem z poważnymi konsekwencjami dla zdrowia człowieka. Produkty oznaczane znakiem "ALCINA" mają zupełnie inne przeznaczenie, a mianowicie pielęgnację ciała i urody. Są to bowiem różnego rodzaju artykuły kosmetyczne, w większości codziennego użytku. W ocenie organu należy stwierdzić, że towary to nie są podobne ani nawet komplementarne, ponieważ mają zupełnie różny charakter i przeznaczenie oraz odmienne są sposoby ich dystrybucji. Zdaniem organu, do towarów sygnowanych znakiem "ALCINA" nie są podobne usługi wskazane w klasie 35 znaku "ELICINA", czyli: agencje reklamowe, aukcje publiczne, badania opinii publicznej, badania rynku, doradztwo specjalistyczne w sprawach działalności gospodarczej, doradztwo w zakresie zarządzania personalnego, dystrybucja materiałów reklamowych, agencje eksportowo-importowe, agencje informacji handlowej, uaktualnianie materiałów reklamowych, rozpowszechnianie ogłoszeń reklamowych, organizowanie wystaw w celach handlowych lub reklamowych, pokazy towarów, promocja sprzedaży dla osób trzecich, reklama radiowa, reklama za pośrednictwem sieci komputerowej, wynajmowanie powierzchni na cele reklamowe, reklamy, reklamy prasowe, reklamy telewizyjne, rozpowszechnianie dystrybucja próbek, organizowanie targów w celach handlowych lub reklamowych. Zdaniem organu nie może być w tym przypadku mowy o jakimkolwiek związku funkcjonalnym pomiędzy ww. usługami i oznaczanymi znakiem "ALCINA" wyrobami perfumeryjnymi, środkami do pielęgnacji ciała i urody oraz mydłami ujętymi w klasie 3. Usługi oznaczane znakiem spornym w ogóle nie dotyczą sprzedaży ww. towarów, mają zupełnie inny charakter i przeznaczenie. Organ stwierdził, że ocenie poddane zostało analizie podobieństwo znaków towarowych w trzech płaszczyznach: wizualnej, fonetycznej i znaczeniowej, z uwzględnieniem ich dystynktywnych i dominujących elementów, pomijając drobne lub nieistotne różnice między nimi. Znaki towarowe oceniane jako całość, gdyż sama powtarzalność ich poszczególnych elementów lub zbieżność członów nie przesądza o istnieniu ryzyka wprowadzenia odbiorców w błąd. Konsumenci z reguły postrzegają i zachowują w pamięci jedynie ogólny zarys poszukiwanego oznaczenia. Całościowa analiza podobieństwa znaków powinna uwzględniać wszystkie aspekty istotne w danej sprawie, czyli przede wszystkim to w jakim stopniu występujące w porównywanych znakach elementy podobne i odmienne przykuwają uwagę przeciętnego odbiorcy oraz stopień uwagi tego odbiorcy, którego należy postrzegać jako osobę należycie poinformowaną, uważną i rozsądną. Miano na uwadze, że podobieństwo znaków towarowych w rozumieniu art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p. należy oceniać wyłącznie w odniesieniu do znaków w wersji, w jakiej zostały one zarejestrowane. Analizując płaszczyznę wizualną znaków towarowych "ELICINA" i "ALCINA" organ zaznaczył, że są one oznaczeniami słownymi, pozbawionymi jakiejkolwiek szaty graficznej. Różnią się liczbą liter - w poszczególnych znakach występuje ich odpowiednio siedem i sześć. Pierwsze litery "A" i "E" są odmienne, zaś drugie litery ("L") oraz ostatnie cztery ("C", "I", "N" i "A") są identyczne. Jednak w spornym znaku "ELICINA" występuje jeszcze dodatkowa, trzecia litera "I", której nie ma w tym miejscu w znaku wcześniejszym. Znak sporny jest zatem dłuższy o jedną dodatkową literę, co z pewnością będzie zauważone przez potencjalnych odbiorców. Zatem mając na uwadze ogólne wrażenie wywoływane przez przedmiotowe znaki towarowe organ stwierdził brak ich podobieństwa w sferze wizualnej. Stwierdził, że w przypadku tak krótkich znaków jak "ELICINA" i "ALCINA" niemożliwe jest niezauważenie różnicy w postaci zupełnie odmiennych wizualnie pierwszych liter "A" i "E" oraz dodatkowej, trzeciej litery "I" w znaku spornym. Powyższe dwie odmienne litery znaku spornego ("E" oraz "I") stanowią aż trzydzieści procent powierzchni tego oznaczenia. Przeciętni odbiorcy patrząc na przedmiotowe znaki zauważą, że tylko część występujących w nich liter jest zbieżna. Porównując przedmiotowe znaki pod względem fonetycznym miano na uwadze fakt, że są one krótkie. Powoduje to, że obecność na początku spornego znaku dwóch dodatkowych samogłosek "E" oraz "I", których nie ma w znaku wcześniejszym, wyklucza podobieństwo oznaczeń. Porównywane oznaczenia składają się odpowiednio z czterech i trzech sylab wymawianych jako "E-LI-CI-NA" oraz "AL-CI-NA". Zdaniem organu wymowa obu tych wyrazów jest różna. Decydują o tym całkowicie odmienne dwie pierwsze sylaby znaku "ELICINA" oraz pierwsza sylaba znaku "ALCINA", w których występują odmiennie wymawiane samogłoski "E" i "I" oraz "A". Wobec powyższego należy stwierdzić, że początek porównywanych znaków brzmi zupełnie inaczej. Uznano, że o braku podobieństwa w przypadku analizowanych znaków decyduje ich początek, który jest wymawiany w zupełnie odmienny sposób. Znaki "ELICINA" oraz "ALCINA" różnią się bowiem liczbą sylab i głosek oraz początkowymi samogłoskami, które przesądzają o odmiennej wymowie obu oznaczeń. Zdaniem organu do uznania podobieństwa znaków towarowych na płaszczyźnie fonetycznej i wizualnej nie wystarczy stwierdzenie, iż składają się one częściowo z takich samych liter. Zgodnie bowiem z wypracowanymi zarówno w doktrynie jak i orzecznictwie zasadami oceny podobieństwa znaków towarowych o podobieństwie oznaczeń decyduje ogólne wrażenie, jakie wywierają one na odbiorcy w ich całokształcie. Ustalono w niniejszej sprawie, że kształt oraz wymowa pierwszej oraz trzeciej litery spornego znaku "E" i "I" eliminują podobieństwo. Analizując przedmiotowe znaki towarowe pod względem znaczeniowym stwierdzono, że ze względu na ich fantazyjny charakter nie może być mowy o ich podobieństwie na płaszczyźnie znaczeniowej. Wobec powyższego stwierdzono brak podobieństwa między porównywanymi oznaczeniami "ELICINA" i "ALCINA". Zdaniem organu należy wykluczyć możliwość pomylenia znaków "EUCINA" i "ALCINA" przez odbiorców, którzy są właściwie poinformowani, dostatecznie uważni i rozsądni oraz uważnie sprawdzają towar/usługę i oznaczenie. Skargę na powyższą decyzję wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędną interpretację i niewłaściwe zastosowanie art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p. oraz naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 8, art. 11, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a. i wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu. Sąd administracyjny nie ocenia rozstrzygnięcia organu administracji pod kątem jego słuszności, czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej p.p.s.a.). Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów, skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja narusza prawo w sposób mający wpływ na wynik sprawy. Przedmiotem skargi jest decyzja Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z [...] maja 2012 r. oddalająca sprzeciw skarżącej wniesiony wobec decyzji o udzieleniu prawa ochronnego na znak towarowy "ELICINA" na rzecz J. P. zamieszkałego w U., N. Postępowanie o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy "ELICINA" o numerze [...] zostało wszczęte na skutek sprzeciwu uznanego przez uprawnionego ze spornego prawa za bezzasadny. Zgodnie z art. 246 p.w.p. każdy może wnieść umotywowany sprzeciw wobec prawomocnej decyzji Urzędu Patentowego o udzieleniu prawa ochronnego w ciągu sześciu miesięcy od opublikowania w Wiadomościach Urzędu Patentowego informacji o udzieleniu prawa. W świetle wyżej cytowanego przepisu sprzeciw jest powszechnym środkiem prawnym służącym każdej osobie, która nie musi wykazywać interesu prawnego we wszczęciu tego postępowania. Zgodnie z art. 315 ust. 3 p.w.p. ustawowe warunki wymagane do uzyskania prawa z rejestracji znaku towarowego ocenia się według przepisów obowiązujących w dniu zgłoszenia tego znaku do zarejestrowania. Sporny znak towarowy "ELICINA" o numerze [...] został zgłoszony z pierwszeństwem z dnia 20 grudnia 2007 r., tj. w okresie obowiązywania ustawy Prawo własności przemysłowej, a zatem przepisy tej ustawy będą stanowić podstawę oceny ustawowych warunków wymaganych do uzyskania ochrony na ten znak. O tym, czy w konkretnym przypadku mogłoby dojść do kolizji praw z rejestracji rozstrzyga się na podstawie kryterium niebezpieczeństwa wprowadzenia w błąd odbiorców, co do pochodzenia towarów. Przy czym, co należy wyraźnie podkreślić, ryzyko skojarzenia ze znakiem wcześniejszym jest kategorią błędu a nie samodzielną przeszkodą w rejestracji oderwaną od funkcji oznaczenia pochodzenia (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 września 2007 r., sygn. akt II GSK 113/07). Prawdopodobieństwo wprowadzenia w błąd zakłada jednoczesne istnienie identyczności lub podobieństwa pomiędzy znakiem zgłaszanym a znakiem wcześniejszym oraz identyczność lub podobieństwo pomiędzy towarami i usługami, dla których dokonuje się zgłoszenia, a tymi, dla których zarejestrowany został wcześniejszy znak towarowy. Przesłanki te powinny być spełnione kumulatywnie (tak m.in. (w:) wyrok Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości z dnia 12 października 2004 r. w sprawie C-106/03 P, Vedial vs. OHIM, Rec. s. I-9573, pkt 51. Tak więc w braku jednej z przesłanek niezbędnych do zastosowania art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p., nie może występować prawdopodobieństwo wprowadzenia w błąd. Wnoszący niniejszy sprzeciw podniósł, że udzielenie prawa ochronnego na znak towarowy "ELICINA" o numerze [...] nastąpiło wbrew ustawowym warunkom wymaganym do uzyskania ochrony określonym w art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p. W myśl tego przepisu nie udziela się prawa ochronnego na znak towarowy, jeżeli jest on identyczny lub podobny do znaku towarowego, na który udzielono prawa ochronnego z wcześniejszym pierwszeństwem na rzecz innej osoby dla towarów identycznych lub podobnych, jeżeli zachodzi ryzyko wprowadzenia odbiorców błąd, które obejmuje w szczególności ryzyko skojarzenia znaku ze znakiem wcześniejszym. Powyższy przepis wskazuje, że, muszą wystąpić następujące przesłanki: - rejestracja znaku dla towarów/usług tego samego rodzaju, - podobieństwo do znaku zarejestrowanego na rzecz innego przedsiębiorstwa, - podobieństwo znaków musi być kwalifikowane to znaczy takie, że może odbiorcę wprowadzić w błąd co do pochodzenia towarów w zwykłych warunkach obrotu gospodarczego. Stosownie do tego przepisu, przeszkodę do rejestracji znaku "ELICINA" o numerze [...] na rzecz J. P. (przeznaczonego do oznaczenia towarów opisanych wyżej) stanowi prawo z rejestracji znaku towarowego słownego "ALCINA" o numerze [...] w sposób mogący powodować mylne skojarzenie tych znaków. Niedopuszczalna jest rejestracja znaków towarowych, gdyby w jej wyniku powstało prawo, którego zakres pokrywałby się chociaż częściowo z zakresem prawa z rejestracji z wcześniejszym pierwszeństwem. W doktrynie prawa definiuje się, że ,,...niebezpieczeństwo wprowadzenia w błąd odbiorców co do pochodzenia towarów/usług polega na możliwości błędnego, nie odpowiadającego rzeczywistości, przypisania przez przeciętnego odbiorcę uprawnionemu z rejestracji danego towaru/usługi ze względu na nałożony nań znak, a ponadto iż niebezpieczeństwo to jest wynikiem podobieństwa towarów i podobieństwa oznaczeń" (R. Skubisz "Prawo Znaków Towarowych" komentarz Wydawnictwo prawnicze Spółka z o.o. str. 83 Warszawa 1997 r.). Innymi słowy niebezpieczeństwo wprowadzenia w błąd odbiorców co do pochodzenia towarów jest wypadkową podobieństwa towarów i oznaczeń. Dokonując zatem oceny przeciwstawionych oznaczeń - znaku towarowego należy, w ocenie Sądu, porównać w warstwie fonetycznej, warstwie znaczeniowej oraz w warstwie wizualnej także ich grafikę. Podkreślenia wymaga, w ocenie Sądu, w tym miejscu fakt, że zgodnie z ugruntowaną praktyką porównanie i ocena dotyczy całego znaku będącego przedmiotem ochrony. W przypadku znaków słownych podobieństwo należy oceniać na płaszczyźnie wizualnej i fonetycznej. Dla oceny podobieństwa fonetycznego ma znaczenie liczba sylab, ich brzmienie oraz akcent. Podobieństwo wizualne ocenia się z punktu widzenia liczby słów bądź liter w ogóle, liczby słów bądź liter takich samych, ich kształtu, układu jak i koloru. Znaki graficzne oceniane są przede wszystkim na płaszczyźnie wizualnej. Znak taki wypełnia funkcję odróżniającą przez określony układ wielu elementów. Dlatego należy ustalić, który z elementów ma znaczenie istotnie odróżniające. W konsekwencji znak zawierający zmieniony element istotnie odróżniający, nawet przy podobieństwie innych szczegółów nie będzie znakiem podobnym. W przypadku, gdy żaden element nie może być uznany za charakterystyczny, należy brać pod uwagę formę prezentacji jako całość. Ewentualne podobieństwo dwóch porównywanych znaków będzie wówczas wynikiem przeważającej sumy elementów podobnych (v. Praca zbiorowa pod red. Tadeusza Szymanka. Naruszenia praw na dobrach niematerialnych. Polska Izba Rzeczników Patentowych). Dokonując analizy podobieństwa znaków towarowych organ porównał towary, a następnie oznaczenia. Znak wnoszącego sprzeciw "ALCINA" o numerze [...] służy do oznaczania towarów ujętych w klasie 3 takich jak: wyroby perfumeryjne, środków do pielęgnacji ciała i urody oraz mydeł. W ocenie Sądu, organ prawidłowo wskazał, że towary te są podobne do następujących towarów ujętych w klasie 3 spornego znaku "ELICINA": barwniki kosmetyczne, saszetki zapachowe do bielizny, farby do brody, kosmetyki do brwi, ołówki do brwi, chusteczki nasączane płynami kosmetycznymi, preparaty do czyszczenia protez zębowych, preparaty do demakijażu, preparaty do depilacji, depilatory, dezodoranty do użytku osobistego, dezodorujące mydła, dezynfekujące mydła, ekstrakty kwiatowe do perfum, esencje eteryczne, preparaty do golenia, sole do kąpieli, preparaty kosmetyczne do kąpieli, kleje do przymocowywania sztucznych włosów, maseczki kosmetyczne, mleczko kosmetyczne, kosmetyki, preparaty kosmetyczne do odchudzania, zestawy kosmetyczne, kosmetyki dla zwierząt, kredki do oczu, kremy kosmetyczne, kremy wybielające do skóry, preparaty do kręcenia włosów, lakiery do paznokci, mieszaniny zapachowe, mleczko kosmetyczne, mydła, mydła przeciwpotne, odświeżacze do ust w aerozolu, patyczki z watą do celów kosmetycznych, perfumy, płyny do pielęgnacji włosów, płyny po goleniu, preparaty do polerowania protez zębowych, pomadki do ust, przylepne materiały do celów kosmetycznych, preparaty kosmetyczne do rzęs, rzęsy sztuczne, szampony, szampony dla zwierząt domowych, szminki, sztuczne paznokcie, środki do czyszczenia zębów, toniki kosmetyczne, wosk do depilacji, wosk do wąsów, zmywacze do paznokci, farby do włosów, lakiery do włosów, woda utleniona do celów kosmetycznych, preparaty do pielęgnacji paznokci. Z zestawienia zakresów ochrony porównywanych znaków towarowych wynika, że są one przeznaczone do oznaczania podobnych towarów w klasie 3. Słuszna jest ocena organu, że towary z klasy 3, do oznaczania których przeznaczone są porównywane znaki towarowe, mieszczą się w ogólnie sformułowanej kategorii "wyrobów perfumeryjnych oraz środków do pielęgnacji ciała i urody", która ma bardzo szeroki zakres i obejmuje różnego rodzaju produkty kosmetyczne i perfumeryjne w różnej postaci, m.in. mydła, szampony, olejki, toniki, płyny, pomadki itp., które służą do pielęgnacji ciała i urody. Artykuły takie są dostępne w tych samych miejscach sprzedaży, czyli głównie w drogeriach, ale również w sklepach wielobranżowych. Produkty te skierowane są do wszystkich konsumentów. Przede wszystkim, warto w tym miejscu powołać się na stanowisko wyrażone przez prof. M. Kępińskiego, który przy dokonywaniu takiej analizy sugeruje uwzględniać "...ogólne wrażenie, jakie oba porównywane oznaczenia wywierają na odbiorcę. Zasada ta opiera się na spostrzeżeniu, że dla nabywcy decydujące znaczenie mają zbieżne elementy obu oznaczeń. Jest to usprawiedliwione z psychologicznego punktu widzenia, gdyż nabywca zachowuje w pamięci jedynie ogólny zarys oznaczenia, którego poszukuje. Kieruje się więc przy wyborze jedynie pewnymi przewodnimi elementami oznaczenia, z pominięciem odrębnych rozbieżności..." (v. M. Kępiński: Niebezpieczeństwo wprowadzania w błąd odbiorców co do pochodzenia towarów w prawie znaków towarowych, ZNUJ PWOWI nr 28, str. 48). Powyższy pogląd podziela prof. R. Skubisz, wskazując na pierwszym miejscu wśród zasad, którymi winien kierować się nie tylko Urząd Patentowy RP, ale także sądy w postępowaniach z tytułu naruszeń prawa z rejestracji, iż "...po pierwsze, należy uwzględniać ogólne wrażenie, jakie oba porównywane oznaczenia wywierają na odbiorcę. Zasada ta opiera się na spostrzeżeniu, że dla nabywcy decydujące znaczenie mają zbieżne elementy obu oznaczeń". (v. R. Skubisz "Prawo znaków towarowych. Komentarz" Warszawa 1997, s. 90-91). Analogiczne stanowisko wyrażają również komentatorzy na gruncie ustawy - Prawo własności przemysłowej, w szczególności na przypomnienie zasługuje myśl wyrażona przez U. Promińską: "Jedna z powszechnie przyjętych reguł stanowi, że podobieństwo znaków ocenia się według cech wspólnych, a nie według występujących w nich różnic. Zatem różnice nie wykluczają podobieństwa znaków. Gdy różnice są dominujące - ryzyko pomyłki jest mało prawdopodobne a zatem podobieństwo w rozumieniu ustawy nie zachodzi. Gdy dominują cechy wspólne, to choć różnice istnieją, kupujący może być wprowadzony w błąd, a zatem można mówić o podobieństwie uzasadniającym postawienie zarzutu naruszenia prawa do znaku oryginalnego" (v. "Prawo własności przemysłowej" pod red. U. Promińskiej. Warszawa 2004, s. 261). Zasada, iż dla odbiorców priorytetowe znaczenie mają zbieżne cechy oznaczeń, a nie występujące pomiędzy nimi różnice znalazła potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych (v. wyrok NSA z 28 marca 2002 r. w sprawie znaku towarowego KRÓLEWSKA PARA, sygn. akt II S.A. 27778/01, wyrok WSA z 30 marca 2004 r. w sprawie znaku towarowego TERRAVITA, sygn. akt 6 II S.A. 1017/02), W przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z niemal identycznością, podobieństwem oznaczeń w płaszczyźnie fonetycznej, "graficznej" i znaczeniowej. W ocenie Sądu, okoliczności te mogą mieć wpływ na niebezpieczeństwo konfuzji wyżej omówionych znaków. Wobec powyższego Sąd uchyla zaskarżoną decyzję i zobowiązuje organ do ponownej analizy w zakresie możliwości niebezpieczeństwo wprowadzenia w błąd odbiorców co do pochodzenia towarów. Z tych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt.1 lit. c. ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku. Stosownie do przepisu art. 152 p.p.s.a. orzeczono o niewykonywaniu zaskarżonej decyzji do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. O przyznaniu wynagrodzenia kuratorowi orzeczono w oparciu o art. 211 i art. 213 p.p.s.a. w zw. z § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 2 grudnia 2003 r. w sprawie opłat za czynności rzeczników patentowych (Dz. U. z 2013 r., poz. 461 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło