VI SA/Wa 1646/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Pamela Kuraś - Dębecka Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Czarnecki Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś - Rosińska (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Karolina Pilecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 lutego 2015 r. sprawy ze skargi R. M. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia w kategorii IV 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego R. M. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. W dniu [...] sierpnia 2013 r. w miejscowości J. na ul. G. (droga krajowa nr [...]) zatrzymano do kontroli pojazd członowy składający się z dwuosiowego ciągnika siodłowego marki [...] o nr rej. [...] oraz trzyosiowej naczepy marki [...] o nr rej. [...]. Pojazdem członowym kierował P.R., który wykonywał przejazd z ładunkiem węgla workowanego po 25 kg w imieniu R.M. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą M. Przebieg kontroli utrwalono protokołem nr [...] z dnia [...] sierpni Podczas kontroli stwierdzono, iż przedmiotowy pojazd członowy poruszając się drogą krajową nr [...] przekroczył dopuszczalny nacisk osi na drodze, na której dopuszczony jest ruch pojazdów o naciskach osi do 10 t, dla pojedynczej osi napędowej pojazdów silnikowych. W wyniku zmierzenia i zważenia pojazdu członowego organ I instancji stwierdził następujące naruszenia dopuszczalnych norm: - nacisk pojedynczej osi napędowej pojazdu członowego - 10,25 t (po odjęciu błędu w wysokości 2 % zaokrąglonych do 0,11 w górę) - przekroczenie o 0,25 t, - podmiot wykonujący przejazd nie miał zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym. W trakcie kontroli nie stwierdzono przekroczenia innych parametrów kontrolowanego pojazdu. Decyzją z dnia [...] września 2013 r. nr [...][...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego orzekł o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 5000 (słownie: pięć tysięcy) złotych. W odwołaniu strona, zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie art. 6, art. 7 art. 8 k.p.a. poprzez niezachowanie zasad praworządności i dokładnego wyjaśnienia sprawy oraz art. 80, art. 107 § 3 k.p.a. w rezultacie przekroczenia zasady swobodnej oceny dowodów i błędnego uzasadnienia faktycznego decyzji. Odwołujący się w treści odwołania wskazał także na występujące jego zdaniem nieprawidłowości w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji oraz podkreślił, że w przedmiotowej sprawie powinien znaleźć zastosowanie art. 140aa ust. 4 prd. Przedsiębiorca podnosił także, iż w trakcie kontroli nie dokonano pomiaru wysokości, długości i szerokości pojazdu, a tym samym nie jest możliwe ustalenie, której kategorii zezwolenie było wymagane na przejazd kontrolowanego pojazdu. Strona wskazała również, iż zgodnie z Dyrektywą 96/53/WE zmienionej dyrektywą 2002/7/WE Parlamentu Europejskiego i Rady dopuszczalny nacisk pojedynczej osi napędowej na drogach publicznych powinien wynosić 11,5 t. Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiło wykonywanie przejazdu po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii IV. W trakcie kontroli stwierdzono, iż nacisk pojedynczej osi napędowej pojazdu członowego wynosił 10,25 t i przekraczał dopuszczalną normę o 0,25 t. Decyzją z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 64 ust, 1,2, art. 64 c, art. 140 aa ust. 1, 3, 4, art. 140 ab ust. 1 pkt 2, ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 1137 ze zm.), art. 41 ustawy z dnia 21 marca 1985 o drogach publicznych ( Dz. U. z 2013 r. poz. 260 ze zm. - zwanej dalej udp), po rozpatrzeniu odwołania od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2013 r. nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 5000 (słownie: pięć tysięcy) złotych, orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu organ wskazał, że w ustalonym stanie faktycznym karę pieniężną należało nałożyć jak za brak zezwolenia kategorii IV, które stosownie do lp. 4 załącznika nr 1 do prd jest wydawane na przejazd pojazdu po drodze krajowej: a) o rzeczywistej masie całkowitej nie większej od dopuszczalnej, b) o szerokości nieprzekraczającej 3,4 m, c) o długości nieprzekraczającej: - 15 m dla pojedynczego pojazdu, - 23 m dla zespołu pojazdów, - 30 m dla zespołu pojazdów o skrętnych osiach, d) o wysokości nieprzekraczającej 4,3 m, e) o naciskach osi nieprzekraczaiacych wielkości przewidzianych dla dróg o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t. Stosownie do treści art. 140ab ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym: karę pieniężną, o której mowa w art. 140aa ust. 1, ustala się w wysokości 5000 zł - za brak zezwolenia kategorii III-VI. W niniejszej sprawie kara pieniężna wynosi: 5000 złotych. Organ wyjaśnił, że ustalając kategorię wymaganego zezwolenia kieruje się wymiarami, masą, naciskami osi pojazdów nienormatywnych uprawnionych do poruszania się na podstawie zezwoleń kategorii I-VII oraz drogi, po których pojazdy te mogą się poruszać. Powyższe warunki zostały określone przez ustawodawcę w załączniku nr 1 do prd. Następnie organ dokonuje wyboru kategorii zezwolenia, której posiadanie zwalniałoby stronę postępowania z konsekwencji prawnych wynikającymi z treści art. 140ab ust. 1 prd. Przy dokonywaniu kwalifikacji kategorii zezwolenia bez znaczenia jest okoliczność w postaci podzielności ładunku. Stosownie bowiem do treści art. 140ab ust. 2 prd w przypadku naruszeń zakazu, o którym mowa w art. 64 ust. 2, za przejazd pojazdem nienormatywnym nakłada się karę jak za przejazd bez zezwolenia. Organ wskazał, że miejsce ważenia legitymuje się protokołem z pomiaru pochylenia terenu na stanowisku ważenia pojazdów z dnia 3 stycznia 2013 r., który zatwierdza stanowisko do ważenia pojazdów. Pojazd został zważony przy pomocy nieautomatycznych wag przenośnych do pomiarów statycznych typu [...] o nr fabrycznych [...] i [...]. Obie wagi legitymowały się w chwili kontroli ważną deklaracją zgodności z 6 grudnia 2012 r. oraz poświadczeniami zgodności. Kierowca został również poinformowany o sposobie przeprowadzania pomiarów oraz o przysługujących mu uprawnieniach. Pojazd zważono jednokrotnie, kierowca nie wnosił o ponowne ważenie. Odnosząc się do wątpliwości strony, za brak zezwolenia której kategorii została na nią nałożona kara pieniężna organ wyjaśnił, iż zgodnie ze stwierdzonym w trakcie kontroli przekroczeniem pojedynczej osi napędowej pojazdu, podmiot wykonujący przejazd powinien legitymować się zezwoleniem kategorii IV. Organ wskazał także, że w przypadku braku któregokolwiek z zezwoleń kategorii III-VI, zgodnie z a art. 140ab ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym karę pieniężną, o której mowa w art. 140aa ust. 1, ustala się w wysokości 5000 zł. Ponadto organ wyjaśnił, iż zgodnie z art. 140 aa ust. 3 prd karę pieniężną, o której mowa w ust. 1, nakłada się na: 1) podmiot wykonujący przejazd; 2) podmiot wykonujący inne czynności związane z przewozem drogowym, a w szczególności na organizatora transportu, nadawcę, odbiorcę, załadowcę lub spedytora, jeżeli okoliczności lub dowody wskazują, że podmiot ten miał wpływ lub godził się na powstanie naruszenia określonego w ust. 1. Treść przedmiotowego przepisu wskazuje, iż za naruszenie przepisów, odpowiedzialność ponosi podmiot wykonujący przejazd, zaś odpowiedzialność innych podmiotów niż wykonujących przejazd następuje dopiero po stwierdzeniu, że podmioty te miały wpływ lub godziły się na powstanie naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego. W związku z powyższym ukaranie podmiotu wykonującego przejazd nie wyklucza możliwości wszczęcia dodatkowego postępowania i nałożenia kary pieniężnej na podmiot wykonujący inne czynności związane z przewozem drogowym. W tym przypadku muszą jednak zostać spełnione przesłanki określone w powyżej cytowanym art. 140aa ust. 3 pkt. 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Organ podkreślił, że poruszanie się po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych zostało obwarowane licznymi obostrzeniami wymienionymi w art, 64 ust. 1, 2 i 3 prd. Zalicza się do nich wymóg uzyskania zezwolenia. Przejazd pojazdem nienormatywnym, którym przewożony jest ładunek podzielny jest możliwy tylko na podstawie zezwoleń kategorii I lub II (art, 64 ust. 2 uprd). Stosownie do art. 140ab ust. 2 prd w przypadku naruszeń zakazu, o którym mowa w art. 64 ust. 2, za przejazd pojazdem nienormatywnym nakłada się karę jak za przejazd bez zezwolenia. Przepis art. 64 ust. 2 ustanawia zakaz przewozu pojazdem nienormatywnym ładunków innych niż ładunek niepodzielny. Zatem z treści art. 140ab ust. 2 prd wynika, że przy kwalifikowaniu naruszeń związanych z ustaleniem braku właściwej kategorii zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym, którym przewożony jest ładunek podzielny, okoliczność w postaci prawnej niemożności uzyskania zezwolenia kategorii III -VII nie ma żadnego znaczenia. Ustawodawca bowiem przyjął, że w takiej sytuacji nakłada się karę jak za przejazd bez zezwolenia. Sankcją za wykonywanie przejazdu pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia łub niezgodnie z warunkami określonymi w zezwoleniami jest kara pieniężna nakładana w drodze decyzji administracyjnej. Zgodnie z art 140aa ust. 1 ww. ustawy za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1 prd, lub niezgodnie z warunkami określonymi dla tego zezwolenia nakłada się karę pieniężną, w drodze decyzji administracyjnej. Stosownie do treści 140aa ust. 3 pkt 1 prd karę pieniężną, o której mowa w ust. 1, nakłada się na podmiot wykonujący przejazd. Stosownie do art. 140ab ust. 2 prd w przypadku naruszeń zakazu, o którym mowa w art. 64 ust. 2, za przejazd pojazdem nienormatywnym nakłada się karę jak za przejazd bez zezwolenia. Ponownie rozpoznając sprawę, organ odwoławczy nie dopatrzył się przesłanek do umorzenia postępowania administracyjnego, na podstawie 140aa ust. 4 prd. Strona nie dostarczyła także takich dowodów, z których wynikałoby wyłączenie jej odpowiedzialności za brak zezwolenia, w oparciu o regulację art. 140aa ust. 4 prd. Organ odwoławczy zauważył, że [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego w zawiadomieniu z dnia [...] sierpnia 2013 r. pouczył stronę o treści art. 140aa ust. 4 prd oraz wezwał ją do przesłania dowodów wskazujących na spełnienie przez nią przesłanek wskazanych w art. 140aa ust. 4 ww. ustawy. Strona w toku postępowania, ani na etapie odwoławczym nie przedstawiła dowodów wskazujących, że dochowała należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem oraz nie miała wpływu na powstanie naruszenia. Zdaniem organu odwoławczego mając na uwadze powyższe regulacje prawne oraz treść zgłaszanych przez stronę wyjaśnień w przedmiotowej sprawie nie zachodzi możliwość uwolnienia się podmiotu wykonującego przejazd od odpowiedzialności, gdyż brak wpływu na powstanie naruszenia musi realnie zaistnieć. Pismem z dnia [...] kwietnia 2014 r. R.M. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższą decyzję wnosząc o jej uchylenie oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 6, art. 7, art. 8 i art. 107 § 3 k.p.a. W uzasadnieniu podniesiono, że kierowca w momencie załadunku nie miał dostępu do skrzyni załadunkowej i nie miał możliwości zmiany położenia przewożonego załadunku, a po zakończeniu załadunku na drzwi założona została plomba. Skarżący stwierdził, że organ w ogóle nie próbował wyjaśnić tej okoliczności. Zdaniem skarżącego organ poza ważeniem pojazdu powinien również dokonać pomiaru pozostałych parametrów kontrolowanego pojazdu, aby ustalić kategorię zezwolenia. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, przy czym w świetle przepisu § 2 powołanego artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem godności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Ponadto, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak, związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. z 2012r. poz. 270 ze zm.). Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o wyżej powołane kryteria, doszedł do przekonania, iż zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego narusza prawo. Przedmiotem skargi jest decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego utrzymująca w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 5000 (słownie: pięć tysięcy) złotych. Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiło stwierdzone przez organ wykonywanie przejazdu po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii IV. W trakcie kontroli stwierdzono, iż nacisk pojedynczej osi napędowej pojazdu członowego wynosił 10,25 t i przekraczał dopuszczalną normę o 0,25 t. W ocenie Sądu nie można podzielić stanowiska organu odwoławczego, iż w przedmiotowej sprawie organ I instancji nie naruszył przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, a ponadto wypełnił on obowiązek wynikający z art. 7 oraz 77 k.p.a. i zgromadził w aktach sprawy dowody, które są konieczne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy oraz dopuścił jako dowód wszystko, co może przyczynić się do jej wyjaśnienia, a nie jest sprzeczne z prawem. Organ wskazał, że miejsce ważenia legitymuje się protokołem z pomiaru pochylenia terenu na stanowisku ważenia pojazdów z dnia 3 stycznia 2013 r., który zatwierdza stanowisko do ważenia pojazdów. Pojazd został zważony przy pomocy nieautomatycznych wag przenośnych do pomiarów statycznych typu [...] o nr fabrycznych [...] i [...]. Organ stwierdził w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że obie wagi legitymowały się w chwili kontroli ważną deklaracją zgodności z 6 grudnia 2012 r. oraz poświadczeniami zgodności. Zauważyć jednak należy, że w aktach sprawy znajduje się deklaracja zgodności z 6 grudnia 2012 r. odnosząca się do wag [...] i [...], z której wynika ze jest ona ważna razem z poświadczeniami zgodności. Tymczasem w aktach administracyjnych znajduje się nieczytelna kopia dokumentu zatytułowanego poświadczenie zgodności. Trudno w tej sytuacji uznać, że kierowca podczas kontroli miał możliwość zapoznania się z dokumentacją dotyczącą wag. Dokument w takiej postaci jak załączono do akt, nie może być również oceniony przez orzekający w niniejszej sprawie Sąd. Organ odwoławczy stwierdził ponadto, że kierowca został poinformowany o sposobie przeprowadzania pomiarów oraz o przysługujących mu uprawnieniach. Pojazd zważono jednokrotnie, a kierowca nie wnosił o ponowne ważenie. Jak wynika jednak z akt sprawy, a przede wszystkim ze sporządzonego w sprawie protokołu kierowca wnosił o przeprowadzenie drugiego ważenia, jednakże z uwagi na fakt, że nastąpiło to po wyrażeniu przez kontrolujących zgody na przeładowanie samochodu i otwarciu drzwi, a w tym czasie, jak uznał organ mogło dojść do przeładowania towaru, inspektor odmówił drugiego ważenia. W ocenie Sądu organ z naruszeniem przysługujących stronie praw, odmówił dokonania ponownego ważenia samochodu. Z treści protokołu nie sposób wywieść czy twierdzenie organu o możliwości przeładowania samochodu opierały się na pewności czy tylko przypuszczeniach inspektora. W toku postępowania strona składając wyjaśnienia podnosiła, że naczepa samochodu po otwarciu była widoczna dla inspektorów. Okoliczność ta nie została w sposób jednoznaczny wyjaśniona przez organ. Niezbędne wydaje się złożenia wyjaśnień przez inspektora przeprowadzającego kontrolę. Mając na uwadze, iż sąd administracyjny nie czyni własnych ustaleń w sprawie, a jedynie ocenia zaskarżony akt pod względem jego zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, a taka kontrola jest jednak możliwa tylko w warunkach wyczerpujących istotę zagadnień ustaleń faktycznych i prawnych dokonanych przez organ administracyjny rozstrzygający sprawę, za niezbędne Sąd uznał uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy organowi administracji publicznej. Biorąc pod uwagę przytoczone powyżej okoliczności, Sąd uznał, że organ nie wyjaśnił sprawy w sposób wymagany przez art. 7, 77 i 107 § 3 k.p.a., które to naruszenie przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dlatego też Sąd na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku. Rozstrzygnięcie w kwestii wykonalności zostało wydane na podstawie art. 152 p.p.s.a. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.