VI SA/Wa 1647/08

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: Joanna Kruszewska - Grońska po rozpoznaniu w dniu 21 lipca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi K. K. na postanowienie Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania od uchwały w przedmiocie zawieszenia w czynnościach zawodowych adwokata p o s t a n a w i a: odmówić skarżącemu przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. We wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący K. K. wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wniosku skarżący podał, że jego działalność w zakresie wykonywania zawodu adwokata nie miała charakteru zarobkowego, lecz filantropijny, gdyż więcej w nią inwestował niż zarabiał. Od [...] marca 2008 r. nie przynosi ona żadnych dochodów. Skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z matką. Jako jedyny składnik majątkowy wskazał wierzytelność względem Okręgowej Rady Adwokackiej w K. w wysokości 29.000 zł. Podniósł ponadto, iż sprzedał "pod przymusem" swoje mieszkanie w K., przez co poniósł znaczną stratę. Natomiast jego matka, według oświadczenia skarżącego, padła ofiarą przestępstwa, ponieważ będąc współwłaścicielem w 1/10 części działki w P. o powierzchni 312 m kw, której wartość skarżący oszacował na kwotę 1.000.000 zł, uzyskała za swój udział (w wyniku sprzedaży tej nieruchomości) kwotę 4.500 zł. Reasumując, skarżący stwierdził, że od marca 2008 r. "nie ma podstaw utrzymania". Pismem z dnia [...] czerwca 2010 r. Sąd wezwał skarżącego do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez przedłożenie w terminie 21 dni: 1. wyjaśnienia, czy podana w formularzu informacja, iż od marca 2008 r. skarżący "nie ma podstaw utrzymania", oznacza, że: - jest on zarejestrowany jako osoba bezrobotna (w takim przypadku zobowiązać skarżącego do przedłożenia aktualnego zaświadczenia z właściwego powiatowego urzędu pracy o zarejestrowaniu w ewidencji osób bezrobotnych), czy też oznacza, że: - prowadzi działalność gospodarczą, lecz nie uzyskuje z tego tytułu dochodu (w takim przypadku zobowiązać skarżącego do przedłożenia dokumentu wskazującego na wysokość dochodu osiągniętego z prowadzonej działalności gospodarczej w 2010 r. – np. odpisu ostatniej złożonej deklaracji o wysokości dochodu (straty) z prowadzonej działalności gospodarczej osiągniętego od początku roku podatkowego, ewentualnie odpisu z księgi przychodów i rozchodów na koniec maja br.), 2. wyciągów z posiadanych przez skarżącego rachunków bankowych za okres ostatnich 3 miesięcy (jeżeli takie rachunki posiada), 3. kopii zeznania podatkowego skarżącego za rok 2009 i za rok 2008 (ewentualnie zaświadczenia z właściwego urzędu skarbowego o wysokości dochodu osiągniętego przez skarżącego w ubiegłym roku i w roku 2008). W dniu [...] czerwca 2010 r. skarżący odmówił przyjęcia korespondencji sądowej zawierającej powyższe wezwanie [...]. Zatem stosownie do treści art. 74 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. (dalej p.p.s.a.), w takim przypadku uznaje się, że pismo zostało doręczone w dniu odmowy jego przyjęcia przez adresata. Zgodnie z przepisem art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Zawarte w wyżej cytowanym przepisie określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie Sądu (referendarza sądowego) w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (J. P. Tarno – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2004 s. 319). W niniejszej sprawie skarżący w żaden sposób nie udokumentował swojej sytuacji majątkowej. Wobec nieprzedstawienia żądanych przez Sąd dokumentów, nie można ustalić, jakimi środkami skarżący dysponuje miesięcznie i na jakim poziomie kształtują się koszty jego utrzymania. W konsekwencji skarżący uniemożliwił ustalenie czy wypełnia przesłanki z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Podkreślić bowiem należy, iż jedyną kwestią braną pod uwagę przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej jest stan majątkowy jej i jej rodziny. "Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej jest obowiązkiem sądu, jeśli osoba ta wykazała, że spełnia przesłanki z art. 246 § 1" (H. Knysiak-Molczyk /w:/ T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, s. 631). Skoro przyznanie prawa pomocy stanowi pomoc państwa, Sąd musi ustalić (badając rzeczywiste dochody, wydatki oraz możliwości zarobkowe skarżącego), czy wypełnia on ustawowe przesłanki przyznania tejże pomocy państwa, co nie jest możliwe w przypadku niewykazania stanu majątkowego przez skarżącego. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji postanowienia.