VI SA/Wa 1651/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia Pamela Kuraś-Dębecka Sędziowie : Asesor Piotr Borowiecki WSA Ewa Marcinkowska (spr.) Protokolant: Anna Błaszczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 maja 2005 r. sprawy ze skargi W.K. na uchwałę Krajowej Rady Radców Prawnych z dnia [...] czerwca 2004 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wpisu na listę aplikantów radcowskich 1. uchyla zaskarżoną uchwałę oraz poprzedzającą ją uchwałę Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w R. z dnia [...] kwietnia 2004 r., 2. zasądza od Krajowej Rady Radców Prawnych na rzecz skarżącego W.K. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. W.K. wniósł skargę na uchwałę Krajowej Rady Radców Prawnych z dnia [...] czerwca 2004 r. nr [...] utrzymującą w mocy uchwałę Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w R. z dnia [...] kwietnia 2004 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wpisu skarżącego na listę aplikantów radcowskich. Z akt sprawy wynika, iż skarżący w marcu 2004 r. przystąpił do egzaminu na aplikację radcowską w Okręgowej Izbie Radców Prawnych w R.. Uchwałą Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2004 r. Rada Okręgowa Izby Radców Prawnych w R. odmówiła wpisania skarżącego na listę aplikantów radcowskich uzasadniając to tym, że po pierwszym etapie postępowania konkursowego uzyskał łącznie z testu prawnego i pracy pisemnej 66 pkt., co oznacza, że nie osiągnął niezbędnego minimum 75 pkt. warunkującego dopuszczenie do drugiego etapu konkursu, ustalonego uchwałą Krajowej Rady Radców Prawnych Nr [...] z dnia [...] grudnia 2001 r. zmienionej uchwałą Nr [...] z dnia [...] września 2002 r. w sprawie zasad przeprowadzania konkursu na aplikację radcowską oraz ustalania wysokości opłaty konkursowej. Skarżący wniósł odwołanie od tej uchwały do Krajowej Rady Radców Prawnych. Powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 lutego 2004 r. wydany w sprawie sygn. akt P 21/02 wniósł o uchylenie zaskarżonej uchwały w całości i wpisanie go na listę aplikantów radcowskich. W uzasadnieniu odwołania wskazał na to, że regulamin przeprowadzania konkursu na aplikację radcowską wydany na podstawie art. 60 pkt. 8b ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz U z 2002 r. Nr 123, poz. 1059 z późn. zm.) nie mógł stanowić, w świetle orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego, podstawy prawnej do wydania uchwały przez Okręgową Izbę Radców Prawnych w R. o odmowie wpisu na listę aplikantów radcowskich. Uchwała Okręgowej Izby Radców Prawnych w R. z dnia [...] kwietnia 2004 r. jest więc obarczona wadą określoną w art. 156 § 1 Kpa. Krajowa Rada Radców Prawnych uchwałą z dnia [...] czerwca 2004 r. utrzymała w mocy zaskarżoną uchwałę Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w R. z dnia [...] kwietnia 2004 r. powołując się na zakwestionowany przez skarżącego regulamin przeprowadzania konkursu na aplikację radcowską oraz na treść uzasadnienia orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 lutego 2004 r., w którym Trybunał stwierdził, że przepisy dotychczasowe, także w zakresie orzeczenia o ich niezgodności z Konstytucją - do czasu zakwestionowania przez Trybunał korzystają z domniemania konstytucyjności . W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 lutego 2004 r. sygn. akt P 21/02 oraz przywołując argumentację prawną zawartą w uzasadnieniu tego wyroku wskazał na to, że po opublikowaniu tego wyroku Trybunału Konstytucyjnego, co nastąpiło w dniu 4 marca 2004 r., organy samorządu radcowskiego nie mogły stosować regulaminu przeprowadzania konkursu na aplikację radcowską wydanego na podstawie zakwestionowanego przez Trybunał art. 60 pkt. 8b ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych. Krajowa Rada Radców Prawnych w odpowiedzi na skargę podtrzymała argumentację zawartą w uzasadnieniu swojej uchwały z dnia [...] czerwca 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sądy administracyjne powołane są do badania legalności, czyli zgodności zaskarżonych decyzji lub postanowień z przepisami prawa materialnego i przepisami postępowania, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania decyzji lub postanowienia. Sąd administracyjny nie bada natomiast celowości, czy też słuszności zaskarżonego aktu. W rozpatrywanej sprawie Sąd stwierdził, że uchwała Krajowej Rady Radców Prawnych z dnia [...] czerwca 2004 r. oraz poprzedzająca ją uchwała Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w R. z dnia [...] kwietnia 2004 r. zostały wydane z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Zaskarżona uchwała Krajowej Rady Radców Prawnych oraz utrzymana nią w mocy uchwała Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w R. zostały bowiem oparte na przepisach regulaminu przeprowadzanie konkursu na aplikację radcowską wydanego na podstawie niekonstytucyjnej delegacji zawartej w art. 60 pkt. 8b ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych. Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 18 lutego 2004 r. sygn. akt P 21/02 opublikowanym w Dzienniku Ustaw z dnia 4 marca 2004 r. orzekł bowiem, że art. 60 pkt. 8b ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz U z 2002 r. Nr 123, poz. 1059 z późn. zm.) jest niezgodny z art. 87 ust. 1 Konstytucji przez to, że dopuszcza co do osób nie będących jeszcze członkami korporacji samorządowej radców prawnych możliwość ograniczania tych osób w korzystaniu z konstytucyjnej wolności wyboru zawodu bez ustawowego określenia przesłanek i zakresu ograniczenia. W uzasadnieniu swojego orzeczenia Trybunał Konstytucyjny wskazał, że ograniczenia konstytucyjnie gwarantowanych wolności i praw obywatelskich powinny być unormowane w aktach prawnych o randze ustawowej. Z uwagi na to, że przepisy ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych nie określały przesłanek i zakresu przeprowadzania konkursów na aplikację radcowską, umożliwiając dowolne normowanie tych kwestii w aktach prawnych wewnątrzkorporacyjnych, zostały uznane za niezgodne z Konstytucją. Ponieważ uchwały w sprawie wpisu lub odmowy wpisu na listę aplikantów radcowskich mają walor decyzji administracyjnych należy stosować przy ich wydawaniu przepisy kodeksu postępowania administracyjnego. Stosownie zaś do art. 145a § 1 Kpa w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, można żądać wznowienia postępowania administracyjnego. Art. 145 § 1 pkt. 1 lit. b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz U Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) stanowi natomiast, że Sąd uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Trybunał Konstytucyjny w swoim orzeczeniu z dnia 18 lutego 2004 r. nie określił daty utraty mocy obowiązującej niekonstytucyjnego aktu normatywnego, a więc jest nią data ogłoszenia orzeczenia w Dzienniku Ustaw, czyli 4 marca 2004 r. W uzasadnieniu swojego orzeczenia Trybunał Konstytucyjny zawarł wprawdzie rozważania odnośnie zakresu obowiązywania jego wyroku w stosunku do rozpoczętych już postępowań konkursowych na aplikacje jednak uzasadnienie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego nie ma mocy powszechnie wiążącej. Organy samorządu radcowskiego podejmując uchwały w przedmiocie odmowy wpisu na listę aplikantów po dniu publikacji tego orzeczenia powinny więc uwzględniać zmianę stanu prawnego wywołaną tą publikacją. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. b oraz art. 200 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.