VI SA/Wa 1651/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Bosakirska Sędziowie Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka (spr.) Asesor WSA Piotr Borowiecki Protokolant Jadwiga Rytych po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 listopada 2006 r. sprawy ze skargi M. W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2006 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za wykonywanie przewozu drogowego bez uiszczenia wymaganej opłaty za przejazd po drogach krajowych oddala skargę Zaskarżoną decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2006 r., Główny Inspektor Transportu Drogowego po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez M. W. od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2006 r. nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 3 200 złotych, w zakresie nałożenia kary pieniężnej w wysokości 3 000 złotych, utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji w kwestionowanym zakresie. Jako podstawę prawną swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. Nr 98, poz. 1071, ze zm.), cytowanej dalej jako k.p.a., art. 42 ust. 1, art. 87 ust. 1, art. 92 ust. 1 pkt 8 oraz lp. 4.1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. Nr 204, poz. 2088) cytowana dalej jako t.d., oraz § 4 i § 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 r. w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych (Dz. U. Nr 150, poz. 1684 ze zm.). Decyzje obu organów zapadły w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i stan prawny. Dnia [...] stycznia 2006 r. w miejscowości W., przy ul. [...], na drodze krajowe nr [...] Inspektorzy Inspekcji Drogowej zatrzymali do kontroli pojazd marki [...]o nr rej. [...] należący do M. W., a kierowany przez S. W. Kierowca kontrolowanego pojazdu do kontroli przedstawił m.in. miesięczną kartę opłaty drogowej nr [...]. W trakcie kontroli ustalono, że na okazanej karcie opłaty nie ma wymaganego wpisu w rubryce "numer rejestracyjny". Kierowca oświadczył do protokołu, że tak wypełnioną kartę opłaty drogowej otrzymał od M.W. W wyniku dalszych czynności kontrolnych ustalono także, że okazana do kontroli wykresówka kontrolowanego kierowcy była zbyt długo zapisywana. Kierowca do protokołu oświadczył, że w chwili gdy wymieniał wykresówkę na nową było jeszcze ciemno i przez nieuwagę w tachografie umieścił ponownie wykresówkę z dnia [...] stycznia 2006 r., na której zarejestrował się czas pracy kierowcy z dnia [...] stycznia 2006 r. Wobec powyższych ustaleń [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego dnia [...] marca 2006 r. wydał decyzję, którą nałożył na M. W. karę pieniężną w kwocie 3 200 złotych: ▪ zgodnie z art. 92 ust. 1, art. 92 ust. 4 oraz na podstawie lp. 4.1 załącznika do t.d. karę w kwocie 3 000 złotych, za wykonywanie przewozu drogowego bez uiszczenia wymaganej opłaty za przejazd po drogach krajowych, ▪ zgodnie z art. 92 ust. 1 pkt 2, 7 i 8 oraz art. 92 ust. 4 t.d. oraz na podstawie lp. 11.2.2 załącznika do t.d. karę w kwocie 200 złotych, za nieprawidłowe działanie urządzenia rejestrującego - wykresówka zapisywana byłą za długo. W uzasadnieniu powyższej decyzji organ I instancji stwierdził, że stosownie do art. 87 ust. 1 t.d. podczas przejazdu wykonywanego w ramach transportu drogowego kierowca pojazdu samochodowego, jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać na żądanie uprawnionego organu kontroli, m.in. kartę opłaty drogowej. W myśl § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 r. uiszczenie opłaty następuje poprzez nabycie przez przedsiębiorcę karty opłaty, która następnie podlega wypełnieniu stosownie do § 5 ust. 3 ww. rozporządzenia. Zgodnie z § 5 ust. 3 rozporządzenia kartę opłaty wypełnia się przed rozpoczęciem przejazdu przez wpisanie w odpowiednim miejscu numeru rejestracyjnego pojazdu, dat i godzin określających termin ważności karty, daty wydania karty oraz oznaczenie emisji spalin pojazdu samochodowego. Wobec powyższych przepisów Wojewódzki Inspektor stwierdził, że tylko prawidłowo wypełniona i okazana do kontroli karta opłaty stanowi dowód uiszczenia opłaty za przejazd po drodze krajowej. Organ I instancji odnosząc się zaś do okoliczności, iż kontrolowana wykresówka zapisywana była zbyt długo wskazał, że nieumyślne i ponowne umieszczenie jej w tachografie przez kierującego nie zwalnia przedsiębiorcy od ponoszenia odpowiedzialności za negatywne skutki kontroli. Od powyższej decyzji organu I instancji M. W. pismem z dnia [...] kwietnia 2006 r. złożył do Głównego Inspektora Transportu Drogowego odwołanie, wnosząc o uchylenie decyzji Wojewódzkiego Inspektora w części dotyczącej nałożenia kary w kwocie 3 000 złotych. Do odwołania zostały załączone trzy załączniki: pokwitowanie z dnia [...] stycznia 2006 r. Urzędu Pocztowego [...] za zakup karty drogowej na kwotę 60 złotych, miesięczna karta opłaty drogowej nr [...] oraz protokół kontroli z dnia [...] stycznia 2006 r. wraz z wpisem Urzędu Pocztowego [...] z dnia [...] stycznia 2006 r. Strona na poparcie swojego żądania podniosła, że kartę opłaty wypełnia jednostka ją wydająca – w rozpoznawanym przypadku Urząd Pocztowy [...]. Odwołujący się wskazał nadto, że ww. urząd pocztowy sam dnia [...] stycznia 2006 r. stwierdził, że na sprzedanej opłacie drogowej w dniu [...] stycznia 2006 r. pomyłkowo nie wpisano numeru rejestracyjnego pojazdu. Zatem w ocenie strony nie ona ponosi winę za nienależyte wypełnienie obowiązku prawidłowego wypełnienia przedmiotowej opłaty, co uzasadnia jej żądanie uchylenia decyzji organu I instancji we wnioskowanej części. Nadto skarżący oświadczył, że obowiązkowi uiszczenia opłaty uczynił zadość, albowiem wykupił kartę na posiadany pojazd – a ponieważ posiada tylko jeden pojazd, to to dowodzi, iż okazana karta dotyczyła właśnie pojazdu kontrolowanego. Główny Inspektor Transportu Drogowego po rozpoznaniu powyższego odwołania, decyzją z dnia [...] lipca 2006 r. utrzymał w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora w kwestionowanym zakresie – tj. w części dotyczącej nałożenia kary w kwocie 3 000 złotych. W uzasadnieniu tej decyzji organ odwoławczy stwierdził, że stan faktyczny sprawy nie budzi wątpliwości i zachodzą przesłanki tego, że w chwili kontroli doszło do naruszenia przepisów prawa w zakresie uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych. Organ odnosząc się do argumentacji strony, zawartej w odwołaniu stwierdził, że nie stanowią one podstawy do zmiany rozstrzygnięcia organu I instancji. Główny Inspektor wskazał, że skutek prawny uiszczenia opłaty drogowej wywołuje tylko i wyłącznie posiadanie karty opłaty prawidłowej pod każdym względem, a więc odpowiedniej do wykonywanego przejazdu oraz wypełnionej w całości i bez poprawek. Jakiekolwiek wadliwości w tym zakresie oznaczają wykonywanie przewozu drogowego bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych i uzasadniają nałożenie kary pieniężnej z tego tytułu. Organ II instancji podniósł także, że skutek prawny uiszczenia takiej opłaty następuje nie przez sam fakt wykupienia odpowiedniej karty, ale dopiero przez jej wypełnienie w przewidziany przez prawo sposób. Dopiero z chwilą prawidłowego wypełnienia karta taka identyfikuje konkretny pojazd, którym jest wykonywany przejazd, stając się przez to dowodem uiszczenia opłaty za ten właściwy przejazd. Organ odwoławczy wskazał ponadto, że przedsiębiorca wykonujący przewóz profesjonalnie winien znać przepisy regulujące problematykę działalności, którą prowadzi. Nie może zasłaniać się faktem, że miesięczna karta opłaty wypełniana jest przez jednostkę sprzedającą, bowiem na nim spoczywa obowiązek weryfikacji prawidłowości tego wypełnienia, tak co do prawdziwości, jak i kompletności danych podlegających wpisowi. Na ww. decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego M. W. pismem z dnia [...] sierpnia 2006 r. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której wniósł o uchylenie tej decyzji w części dotyczącej kwoty 3 000 złotych, jako bezprawnej, wydanej z naruszeniem obowiązującego prawa. Skarżący wniósł także o dopuszczenie, jako dowodów załączonych do ww. odwołania załączników, tj. pokwitowanie z dnia [...] stycznia 2006 r. Urzędu Pocztowego [...] za zakup karty drogowej na kwotę 60 złotych, miesięczna karta opłaty drogowej nr [...] oraz protokół kontroli z dnia [...] stycznia 2006 r. wraz z wpisem Urzędu Pocztowego [...]z dnia [...] stycznia 2006 r.. Skarżący w uzasadnieniu skargi przytoczył swoje stanowisko zawarte w odwołaniu i zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie zasady współżycia społecznego, tj. art. 2 Konstytucji RP oraz art. 58 § 2 i 3 kodeksu cywilnego. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wnosił o jej oddalenie, powołując się na argumentację przywołaną w zaskarżonej decyzji. Organ wskazał, że dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy podstawowe znaczenie miało ustalenie czy przedstawiona w chwili kontroli karta opłaty za przejazd po drogach krajowych mogła być nieprawidłowo wypełnionym dowodem uiszczenia opłaty, czy też dowodem takim być nie mogła. Główny Inspektor wskazał, że przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 r. w sposób jednoznaczny określają, jak winna być wypełniona karta opłaty drogowej aby mogła stanowić dowód uiszczenia tej opłaty. Wobec faktu nie zawarcia w przedmiotowej karcie wszystkich wymaganych prawem wpisów, nie mogła ona być dowodem uiszczenia opłaty. Dnia [...] października 2006 r. do tutejszego Sadu wpłynęło pismo procesowe skarżącego, w którym strona raz jeszcze powołała argumentacje zawartą w skardze z dnia [...] sierpnia 2006 r. i w odwołaniu z [...] kwietnia 2006 r.. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z przepisem art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), cytowana dalej jako p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola tej działalności obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W świetle powołanych przepisów sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną lub postanowienie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania decyzji lub postanowienia. Sąd nie bada więc celowości, czy też słuszności zaskarżonego aktu. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 p.p.s.a.). W ocenie Sądu analizowana pod tym kątem skarga M. W. nie zasługuje na uwzględnienie i podlega oddaleniu, albowiem zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2006 r. odpowiada prawu. W ocenie Sądu nie budzą wątpliwości ustalenia faktyczne dokonane przez organ, z których wynika, iż podczas kontroli kierowca legitymował się miesięczną kartą opłaty drogowej, która była wypełniona w taki sposób, że nie wskazywała pojazdu, za który opłata została uiszczona, tzn. brak było wpisu w rubryce "numer rejestracyjny". Zważyć należy, że szczegółowy tryb i sposób uiszczania opłaty za przejazd po drogach krajowych określony został w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia [...] grudnia 2001 r., wydanym na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 42 ust. 7 t.d.. § 5 ust. 6 tego rozporządzenia stanowi, że dowodem uiszczenia opłaty jest karta opłaty drogowej, zawierająca wszystkie elementy wskazane w § 5 ust. 3-5 rozporządzenia. Zgodnie z § 5 ust. 3 rozporządzenia w odpowiednim polu wpisać należy numer rejestracyjny pojazdu, którym wykonywany jest przejazd. Nie wystarczy więc nabycie odpowiedniej kart, ale jej wypełnienie i to w sposób wskazany w powyższym rozporządzeniu. Dopiero wypełnienie karty nadaje moc dowodową posiadanemu dokumentowi. Uiszczenie opłaty za przejazd po drogach krajowych jest więc czynnością bardzo sformalizowaną. Ma to zapobiegać wielokrotnemu wykorzystywaniu karty przez więcej niż jeden pojazd. Analiza przepisów ustawy o transporcie drogowym, związanych z opłatami za korzystanie z dróg krajowych oraz rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 14 grudnia 2001 r. wskazuje, że to na przedsiębiorcy ciąży obowiązek posiadania właściwie wypełnionej przed rozpoczęciem przejazdu karty opłaty. Zatem fakt, że kartę opłaty wypełniał Urząd Pocztowy [...] nie zwalnia przedsiębiorcy z obowiązku czuwania nad tym, by karta ta została należycie wypełniona. Tym bardziej, że na odwrocie karty znajduje się pouczenie jednoznacznie wskazujące, że niewypełniona lub nieprawidłowo wypełniona karta opłaty nie stanowi dokumentu potwierdzającego wniesienie opłaty. W tej sytuacji nie zwrócenie przez przedsiębiorcę uwagi na to, że pierwsza strona karty opłaty w części dotyczącej nr rejestracyjnego nie została przez sprzedającego wypełniona, świadczy o braku należytej staranności ze strony przedsiębiorcy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 lipca 2006 r., sygn. akt OSK 1875/04). Sąd podzielił stanowisko Głównego Inspektora Transportu Drogowego, który właściwie przyjął, że skarżący uchybił obowiązkowi wynikającemu z przepisów prawa. Organ II instancji trafnie ocenił, iż nie stanowi dowodu uiszczenia opłaty karta z niewypełnionym polem dotyczącym numeru rejestracyjnego pojazdu. Brak wpisu w ww. polu uniemożliwia kontrolę uiszczenia opłaty za przejazd objęty kontrolą. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd orzekł, jak w sentencji.