VI SA/Wa 1651/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz Sędziowie Sędzia WSA Piotr Borowiecki Sędzia WSA Jolanta Królikowska-Przewłoka (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Karolina Pilecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 grudnia 2012 r. sprawy ze skargi F.Sp. z o.o. z siedzibą w C. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia prawa z rejestracji wzoru przemysłowego pt. "Klameczka okienna kompletna" oddala skargę Zaskarżoną decyzją Urząd Patentowy RP działający w trybie postępowania spornego oddalił wniosek F. Sp. z o.o. z siedzibą w C., skarżącej w niniejszej sprawie o unieważnienie prawa z rejestracji wzoru przemysłowego pt. "Klameczka okienna kompletna" nr [...] udzielonego na rzecz "M." Sp. J.(uczestnik postępowania). Decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym. Dnia [...] sierpnia 2011 r. F. Sp. z o.o. wystąpiła do Urzędu Patentowego RP działającego w trybie postępowania spornego z wnioskiem o unieważnienie prawa z rejestracji wzoru przemysłowego pt.: "Klameczka okienna kompletna" nr [...] udzielonego [...] stycznia 2008 r. na rzecz "M." Sp. J. z pierwszeństwem od [...] listopada 2007 r. Za podstawę swojego żądania wnioskodawca podał przepisy art. 103 ust. 1 i art. 104 ust. 1 powołanej ustawy Prawo własności przemysłowej podnosząc zarówno brak nowości jak i brak indywidualnego charakteru w stosunku do spornego wzoru. Swój interes prawny wnioskodawca wywodził z produkcji wyrobów podobnych do przedmiotu spornego prawa z rejestracji wzoru przemysłowego nr [...], tj. klamki okiennej o cechach spornego wzoru i wprowadzania ich do obrotu przed datą pierwszeństwa spornego wzoru twierdząc, iż w tej sytuacji sporne prawo prowadzi do ograniczenia zagwarantowanej w art. 20 i 22 Konstytucji RP jego swobody działalności gospodarczej, przy czym strony są konkurentami w zakresie produkcji klamek. Na poparcie swoich zarzutów wnioskodawca przedłożył fakturę VAT nr [...] z [...] marca 2002 r., w której zaznaczono wyrób oznaczony jako "KLAMKA [...] o symbolu [...], oraz rysunek konstrukcyjny z datą konstrukcji [...] kwietnia 2001 r. o symbolu [...] i nr rysunku [...]. Uprawniony uznał wniosek za bezzasadny i przedłożył cztery arkusze rysunków porównawczych dotyczących klamek okiennych produkcji obu stron. Decyzją z dnia [...] marca 2012 r. Nr [...] Urząd Patentowy RP w trybie spornym na podstawie art. 103 ust. 1 , art. 104 ust. 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (tj. Dz. U. 2003 r., Nr 119, poz. 1117 ) i art. 98 k.p.a. w zw. z art. 256 ust. 2 tej ustawy ww. wniosek o unieważnienie oddalił (pkt 1) i orzekł o kosztach postępowania (pkt 2). W uzasadnieniu decyzji wskazano, że w przedmiotowej sprawie wzór przemysłowy pt.: "Klameczka okienna kompletna" nr [...] został zgłoszony do rejestracji w dniu [...] listopada 2007 r. a zatem podstawę prawną oceny jego zdolności rejestrowej, stanowią przepisy ustawy p.w.p. w brzmieniu ogłoszonym jako tekst jednolity w Dz. U. z 2003 r., Nr 119, poz. 1117. Urząd Patentowy uznał, iż wnioskodawca (skarżący) ma interes prawny w domaganiu się unieważnienia prawa z rejestracji spornego wzoru przemysłowego, gdyż sporne prawo prowadzi do ograniczenia zagwarantowanej w art. 20 i 22 Konstytucji RP swobody działalności gospodarczej wnioskodawcy, przy czym strony są konkurentami w zakresie produkcji i wprowadzania do obrotu klamek okiennych. W ramach wolności prowadzenia działalności gospodarczej zagwarantowanej w art. 20 Konstytucji RP - i potwierdzonej w art. 5 ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. Prawo działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 101, poz. 1178 ze zm.), obecnie art. 6 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 173, poz. 1807 ze zm.) - wnioskodawcy przysługuje uprawnienie do wprowadzania do obrotu różnorodnych rozwiązań technicznych i w ocenie Urzędu podmiot prowadzący taką działalność w świetle powołanych wyżej przepisów ma prawo żądać ustalenia, czy sporne prawo zostało udzielone z zachowaniem ustawowych warunków rejestracji. Urząd Patentowy RP zwrócił uwagę na art. 102 ust. 1 powołanej ustawy i stwierdził, że przedmiotem porównania rejestracji wzorów przemysłowych są postacie ich wytworów, przy czym zakres przedmiotowy prawa z rejestracji wzoru przemysłowego określają łącznie rysunek wzoru i jego istotne cechy wskazane w opisie (co znalazło wyraz w pierwotnej wersji ustawy p.w.p. - art. 107 ust. 2). Przedmiotem spornego wzoru przemysłowego klameczka okienna kompletna składająca się z rękojeści o łukowym kształcie z otworem na wkładkę, który zgodnie z dokumentacją rejestrową charakteryzuje się tym, że składa się z części chwytowej składającej się z rękojeści z korpusem tworzących konstrukcyjną całość, rękojeść jest profilowana łukowo o ścianach prostopadłościennych i zakończona jest powierzchnią skośną, zaś korpus od dołu ma profilowane gniazdo mocujące, które w części korpusu ma postać kwadratu oraz walca, które usytuowane jest w kołowym wybraniu korpusu, przy czym kształt korpusu wyznaczony jest przez powierzchnie zewnętrzne skośne o łukowych krawędziach i ma kształt trapezu o podstawie eliptycznej z górnym wybraniem przy rękojeści od strony wewnętrznej, natomiast płaszczyzna górna rękojeści i korpusu w pobliżu otworu wkładki ma eliptyczne wklęśnięcie, zaś w gnieździe mocującym korpusu osadzona jest wkładka metalowa, na której usytuowana jest sprężyna dociskowa, której krawędzie są łukowo wygięte, oraz klapka, osłonka i korpus, które mają te same kształty zewnętrzne wyznaczone ' w części przez pary krawędzi przeciwległych prostych i łukowych z centralnym otworem i profilowanym gniazdem, w którym osadzona jest rozeta w kształcie kwadratu ze ściętymi ścianami i wybraniami usytuowanymi na obwodzie oraz sprężynkę zaciskową, której centralna część ma kształt kołowy wypukły z ażurowymi wewnętrznymi wypustkami i prostymi krawędziami mocującymi. Urząd odwołał się do art. 103 ust. 1 i art. 104 ust. 1 p.w.p., i rozpatrując zarzuty braku nowości i indywidualnego charakteru, uznał, że przedmiotowy wzór przemysłowy spełniał wymogi nowości i indywidualnego charakteru w rozumieniu powołanych przepisów, gdyż przedłożone materiały dowodowe nie dowodzą, że wzory, których dotyczą zostały publicznie udostępnione przed datą, według której oznacza się jego pierwszeństwo (dnia [...] listopada 2007 r.) w postaci zgodnej z postacią wzoru przedmiotowego. W szczególności, przedłożona faktura VAT nr [...] z [...] marca 2002 r. w której zaznaczono wyrób oznaczony jako "KLAMKA [...] o symbolu [...] nie ujawnia żadnego ukształtowania wyrobów, których dotyczy, natomiast rysunek konstrukcyjny z datą konstrukcji [...] kwietnia 2001 r. o symbolu [...] i nr rysunku [...], jako wewnętrzny rysunek konstrukcyjny nie może dowodzić publicznego udostępnienia jego zawartości, ani świadczyć o okolicznościach i dacie takiego ujawnienia. Symbole w przedłożonej fakturze są przy tym takie same, dla wszystkich wyrobów, tj. zarówno dla klamek okiennych jak i klamek drzwiowych i są one odmienne od symbolu wyrobu wskazanego na załączonym rysunku. Urząd Patentowy uznał przy tym wniosek uprawnionego o zwrot kosztów postępowania za zasadny i na podstawie art. 98 § 1 k.p.a. i § 8 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 2 grudnia 2003 r. w sprawie opłat za czynności rzeczników patentowych przyznał uprawnionemu kwotę 1600 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. W skardze na powyższą decyzję skarżąca zarzuciła naruszenie art. 102, art. 103 i art. 104 p.w.p w zw. z art. 117 p.w.p przez błędną ocenę nowości i indywidualnego charakteru wzoru i bezpodstawne uznanie, iż w dacie zgłoszenia wzór przemysłowy chroniony prawem z rejestracji nr [...] spełniał ustawowe warunki do udzielenia prawa z rejestracji, naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. przez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla prawidłowego i pełnego rozstrzygnięcia sprawy przez niedokonanie pełnej i wszechstronnej oceny nowości i istnienia indywidualnego charakteru spornego wzoru i dokonanie niewłaściwej analizy wszystkich materiałów dowodowych przedłożonych w toku postępowania przez skarżącą dla oceny nowości wzoru przemysłowego w rozumieniu art. 103 p.w.p., co w konsekwencji doprowadziło do nieprawidłowej oceny tych dowodów. Nadto zarzuciła naruszenie zasady praworządności i legalności przez pominięcie wszystkich przesłanek z art. 103,103,104 p.w.p. i zasady pogłębiania zaufania do organów Państwa. Podnosząc powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania. Strona nie zgodziła się ze stwierdzeniem, że przedstawione materiały nie dowodzą publicznego udostępnienia wzorów, których dotyczą przed datą wg, której oznacza się pierwszeństwo spornego wzoru. Podkreśliła, że numer wskazany na fakturze w rubryce "nazwa towaru (135,140) pokrywa się z numerem na rysunku konstrukcyjnym wzoru w rubryce "nr rysunku", a to, zdaniem skarżącej, oznacza, że "mamy do czynienia z tą konkretną klamką i towar objęty fakturą pokrywa się ze wzorem na rysunku konstrukcyjnym tj. że ten wzór przemysłowy został udostępniony publicznie w 2002 r. Nie jest też prawdą, że wszystkie symbole na fakturze są takie same, co nie pozwala odróżnić klamek okiennych od drzwiowych. Identyczne są tylko symbole Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług w odniesieniu do kategorii produktu, gdyż jeden symbol PKWiU - [...] odnosi się do wszystkich klamek, bez podziału na okienne i drzwiowe. Skarżąca zarzuciła przy tym, że Urząd Patentowy nie odniósł się do przesłanki z art. 104 p.w.p. Zdaniem strony, organ administracji nie może ograniczyć się do oczekiwania na przedstawienie przez stronę dowodów potwierdzających jej żądanie ale powinien aktywnie dążyć do wyjaśnienia sprawy. Organ ma obowiązek określenia z Urzędu, jakie dowody są niezbędne dla ustalenia stanu faktycznego i przeprowadzenia tych dowodów z Urzędu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 s 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym, ta kontrola stosownie do § 2 powołanego artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zw. p.p.s.a - Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Badając skargę wg powyższych kryteriów Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona decyzja nie jest bowiem decyzją wadliwą w rozumieniu art. 145 § 1 p.p.s.a. W rozpoznawanej sprawie szczególnego podkreślenia wymaga tryb, w jakim zaskarżona decyzja została wydana. To on bowiem wyznacza ramy procesowe postępowania, co do których uwzględnienia strona, jak wynika ze skargi, podnosi wątpliwości przypisując organowi obowiązki w sferze inicjatywy dowodowej i obowiązku działania w tej mierze z Urzędu. Stosownie do art. 255 ust. 1 pkt 1 p.w.p. sprawy o unieważnienie prawa z rejestracji wzoru przemysłowego (jak zresztą sprawy o unieważnienie patentu i praw ochronnych na wzory użytkowe i znaki towarowe) podlegają rozpoznaniu przez Urząd Patentowy działający w postępowaniu spornym, a działając w tym trybie Urząd Patentowy jest związany zarówno granicami wniosku jak i podstawą prawną w tym wniosku wskazaną. Tak bowiem stanowi art. 255 ust. 4 p.w.p. Natomiast z art. 255 1 ust. 3 pkt 5 p.w.p. jednoznacznie wynika, iż wskazanie środków dowodowych należy do wnioskodawcy w tym przypadku do skarżącej. Powyższa regulacja prawna oznacza, iż postępowanie w tym zakresie jest postępowaniem kontradyktoryjnym wyłączającym możliwość podejmowania przez organ inicjatywy dowodowej i przeprowadzenia dowodów z urzędu W tym postępowaniu obowiązek przedstawienia dowodów potwierdzających jej zarzuty podniesione we wniosku o unieważnienie należy do wnioskodawcy. Tak więc wyjaśnienie sprawy przez Urząd sprowadza się do zapoznania się z materiałami przedstawionymi przez strony (wnioskodawcy i uczestnika) i dokonania ich wnikliwej oceny wraz z zarzutami, a następnie poczynienie stosownych ustaleń faktycznych i ocena żądania wniosku z punktu widzenia przepisów prawa. W taki też sposób procedował Urząd Patentowy dając wyraz swemu stanowisku w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji z uwzględnieniem wymogu z art. 107 § 3 k.p.a. Nie ma wątpliwości, co do tego, iż na poparcie podniesionych w sprawie zarzutów skarżąca w postępowaniu spornym złożyła jedynie faktury VAT nr [...]z dnia [...] marca 2002 r. oraz rysunki i do tych dokumentów Urząd Patentowy po dokonaniu ich oceny się odniósł stwierdzając, że nie stanowią one o publicznym udostępnieniu ich zawartości ani też nie świadczą o okolicznościach i dacie takiego udostępnienia. Sama faktura ze swej istoty nie jest dokumentem, którym może być wykazany fakt udostępnienia publicznego określonych przedmiotów, bo nie ujawnia żadnego ukształtowania wyrobów, w szczególności zaś klameczki okiennej o cechach spornego wzoru. Jest to bowiem dokument stanowiący dowód na sprzedaż wskazanych w fakturze pozycji (towarów). Załączone rysunki zawierają wprawdzie rysunki techniczne z nazwą "klameczka", "klameczka z patentem" i "klameczka z przyciskiem" jednakże, jak trafnie wskazał Urząd Patentowy, są to wewnętrzne rysunki konstrukcyjne, które nie znajdują "przełożenia" na towary objęte ww. fakturą, a obowiązkiem skarżącej było przedstawienie takich dowodów, które wprost w sposób nie budzący, jakikolwiek wątpliwości wskazywałyby na to, iż faktura opiewa na towary o cechach spornego wzoru. Zwrócić przy tym należy uwagę na to, że na fakturze w rubryce, "symbol PKWiU" symbole są takie same zarówno dla klamek okiennych i drzwiowych i różnią się od symbolu wskazanego na rysunku [...]) zaś numer na fakturze w rubryce nazwa towaru nie pokrywa się z numerem na rysunku konstrukcyjnym (w rubryce "nr rysunku"), bo na fakturze w rubryce nazwa towaru jest napis "klamka" [...] a na rysunku jest jako numer rysunku wskazany [...]. Skoro zatem skarżąca nie wykazała, iż wzór (wzory) przedstawione w ww. materiałach zostały udostępnione publicznie w postaci zgodnej z postacią spornego wzoru przed datą pierwszeństwa tj. [...] listopada 2007 r. to nie było podstaw do dokonania przez Urząd Patentowy oceny nowości i indywidualnego charakteru spornego wzoru w stosunku do wzorów objętych ww. materiałami. Zaniechanie tej oceny nie może zatem skutkować zasadnością podniesionych w skardze zarzutów. W tym stanie rzeczy Sąd uznał, iż zaskarżona decyzja nie ma znamion wadliwości w rozumieniu art. 145 § 1 p.p.s.a. i w konsekwencji orzekł, jak w sentencji na podstawie art. 151 p.p.s.a.