VI SA/Wa 1653/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska po rozpoznaniu w dniu 24 października 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku C. C. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie ze skargi C. C. na uchwałę Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej z [...] października 2012 r. w przedmiocie skreślenia z listy aplikantów adwokackich postanawia: odrzucić wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego. Skarżący – C. C., dnia 11 sierpnia 2016 r. (k. 20 akt VISA/Wa 1653/16), za pośrednictwem Poczty Polskiej, nadał na adres Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej WSA), skargę o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie VISA/Wa 565/15. Jako podstawę swojego żądanego wskazał art. 271 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2016 r., poz. 718), dalej p.p.s.a. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że w toku postępowania w sprawie VISA/Wa 565/15 został przez WSA pozbawiony możliwości działania, gdyż Sąd wszelką korespondencję – w tym odpis postanowienia kończącego z 5 sierpnia 2015 r. wraz z uzasadnieniem skierował nie do niego, ale do pełnomocnika (k. 202 w zw. z k. 208-209 akt VISA/Wa 565/15), którego - jak twierdzi, upoważnił jedynie do występowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym (dalej NSA). Nadto skarżący – odwołując się do stanowiska NSA zawartego w postanowieniu z 23 lutego 2016 r. (IIGPP 3/16 – k. 241 akt VISA/Wa 565/15), przyznał, że udzielone przez niego dla ww. pełnomocnika pełnomocnictwo (k. 121 akt VISA/Wa 565/15) zostało uznane przez NSA za obejmujące także swym zakresem przedmiotowym postępowanie przed WSA. Nie mniej wskazał, że w dniu 5 sierpnia 2015 r. (k. 183 akt VISA/Wa 565/15) powiadomił Sąd "o zmianie siedziby przez pełnomocnika jeszcze przed posiedzeniem i wydaniem postanowienia", a mimo to Sąd "prowadził to postępowanie bez jego udziału i nie doręczył mu wydanego tego dnia postanowienia". Jako dzień, w którym dowiedział się o treści ww. postanowienia WSA z 5 sierpnia 2015 r. skarżący wskazał 20 maja 2016 r. – tj. dzień, w którym w siedzibie NSA przeglądał akta sprawy VISA/Wa 565/15 (dowód na okładce tomu II onych akt). W jego ocenie od tego dnia, tj. 20 maja 2016 r., swój bieg rozpoczął przewidziany w art. 277 p.p.s.a. trzymiesięczny termin na wniesienie niniejszej skargi o wznowienie postępowania. Jednocześnie skarżący podniósł, że gdyby Sąd doszedł do przekonania, że owa skarga została złożona po terminie wniósł o przywrócenie tego terminu, jako uchybionego bez jego winy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie Sąd pragnie przypomnieć chronologię zdarzeń w sprawie, o wznowienie postępowania której skarżący obecnie wnosi – tj. VISA/Wa 565/15. I. W grudniu 2012 r. skarżący zaskarżył do WSA uchwałę Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej. Sprawa została zarejestrowana pod sygn. akt VISA/Wa 2699/12. Wyrokiem z 28 maja 2013 r. WSA oddalił skargę na ową uchwałę (k. 75 akt). Skarżący wyrok ten zaskarżył do NSA, uprzednio ustanowiwszy profesjonalnego pełnomocnika – radcę prawnego (k. 121 akt VISA/Wa 565/15). NSA wyrokiem z 17 grudnia 2014 r. (IIGSK 1932/13 – k. 153 akt VISA/Wa 565/15) uchylił powyższy wyrok WSA i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania, dał Sadowi I instancji jasne wytyczne w zakresie kierunku tego rozpoznania. II. WSA przedmiotową sprawę zarejestrował ponownie, tym razem pod sygn. akt VISA/Wa 565/15 i wyznaczył dla jej rozpoznania termin rozprawy na dzień 5 sierpnia 2015 r., godz. 12:30, o czym zawiadomił pełnomocnika skarżącego – radcę prawnego (k. 182 akt). Dnia 5 sierpnia 2015 r., o godz. 11.35 do WSA wpłynął faks skarżącego, w którym poinformował, że o rozprawie, która ma się dziś odbyć, dowiedział się przypadkiem. Wskazał przy tym, że "zawiadomienie o dzisiejszej rozprawie zostało przesłane (na nieaktualny już adres) upoważnionej do reprezentowania mnie w postępowaniu przez Naczelnym Sądem Administracyjnym r.pr. (...)" (k. 183 akt). Fakt wpływu tego faksu do Sądu został odnotowany także w protokole z rozprawy, która rozpoczęła się o godz. 12.50 (k. 186 akt). Jak wynika z treści ww. faksu skarżący nie podał w nim żadnego nowego adresu, jak również nie wypowiedział udzielonego radcy prawnemu pełnomocnictwa. Sąd w tym miejscu stwierdza także, że skarżący w piśmie z 25 stycznia 2013 r. (k. 30 akt) został pouczony, że o każdej zamianie adresu ma obowiązek informować Sąd oraz o skutkach niedopełnienia tego obowiązku. W tym stanie rzeczy WSA postanowieniem z 5 sierpnia 2015 r. ostatecznie umorzył postepowanie wszczęte ze skargi na uchwałę Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej, wypełniając tym samym wytyczne NSA zawarte w kasacyjnym orzeczeniu z 17 grudnia 2014 r. Postanowienie to zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącego na znany Sądowi adres (k. 202 akt) i uznane za doręczone w trybie art. 73 p.p.s.a. z dniem 1 września 2015 r. (k. 208 i 209 akt). Prawomocność tego rozstrzygnięcia została stwierdzona z dniem 2 października 2015 r. (verte k. 187 akt). III. Na uwagę zasługuje również to, że zanim postanowienie WSA z 5 sierpnia 2015 r. stało się prawomocne skarżący pismem z 19 sierpnia 2015 r. wniósł o doręczenie mu odpisu tego postanowienia wraz z uzasadnieniem (k. 204 akt). Zatem w ocenie WSA bez wątpienia skarżący już w sierpniu 2015 r. wiedział o orzeczeniu kończącym postępowanie w sprawie, o wznowienie której obecnie wnosi. Sąd w odpowiedzi poinformował skarżącego, że odpis ww. postanowienia z uzasadnieniem, zgodnie z art. 67 § 5 p.p.s.a., został przesłany do jego pełnomocnika (k. 207 akt). Nadto wskazał, że żądane dokumenty mogą zostać skarżącemu przesłane po uprzednim uiszczeniu opłaty kancelaryjnej (k. 220 akt). Skarżący stanął na stanowisku, że w sprawie nie istnieje pełnomocnictwo, na które powołuje się WSA, a z którego wynikałoby upoważnienie dla ww. pełnomocnika do zastępowania go przed WSA. Wyjaśnił, że pełnomocnictwo jakiego w tej sprawie udzielił obejmowało jedynie zastępowanie go w postępowaniu przed NSA. Skarżący w styczniu 2016 r. złożył do NSA skargę na przewlekłość postępowania WSA, która to skarga postanowieniem z 23 lutego 2016 r. (IIGPP 3/16) została oddalona. Sąd kasacyjny - powołując się na drugi akapit pełnomocnictwa udzielonego przez skarżącego w związku z wniesioną przez niego skargą kasacyjną od wyroku WSA z 28 maja 2013 r. stwierdził, że jest to pełnomocnictwo ogólne, obejmujące swym zakresem przedmiotowym "prawo do podejmowania czynności faktycznych i prawnych przed sądami" (....) "we wszystkich instancjach wraz z prawem dalszej substytucji". W ocenie NSA owo pełnomocnictwo zostało zatem przez WSA prawidłowo zinterpretowane, jako obejmujące swym zakresem postępowanie prowadzone przez WSA i dlatego wszelka korespondencja właściwie kierowana była do pełnomocnika skarżącego. W sprawie bezspornym jest, że sprawa, o wznowienie której skarżący obecnie wnosi, jest prawomocna od dnia 2 października 2015 r., a skarga o wznowienie została nadana na adres WSA dnia 11 sierpnia 2016 r. Zgodnie z art. 280 p.p.s.a. Sąd zanim dopuści skargę o wznowienie do merytorycznego rozpoznania na rozprawie w pierwszej kolejności, na posiedzeniu niejawnym, zobligowany jest zbadać czy została ona wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. Obie te przesłanki muszą wystąpić kumulatywnie, gdyż brak ziszczenia się którejś z nich skutkuje odrzuceniem skargi o wznowienie postępowania. Wypada przypomnieć, że skarżący za podstawę wznowienia wskazał art. 271 pkt 2 p.p.s.a. co implikuje, że termin na wniesienie skargi o wznowienie z tej przyczyny przewidziany jest w art. 277 p.p.s.a i wynosi on trzy miesiące od dnia, w którym o orzeczeniu dowiedziała się strona (...). Nadto Sąd zauważa, że skarżący w skardze o wznowienie postępowania zgłosił - z ostrożności procesowej, wniosek o przywrócenie terminu do jej wniesienia. W ocenie Sądu zapis ustawodawcy zawarty w art. 277 p.p.s.a. w brzmieniu "o orzeczeniu dowiedziała się strona" oznacza, że przy badaniu wskazanego w nim terminu należy ustalić dzień kiedy strona dowiedzenia się o istnieniu orzeczenia – wyroku lub postanowienia, a nie o jego treści. W tej sprawie należy zatem ustalić w jakim dniu skarżący miał wiedzę o postanowieniu z 5 sierpnia 2015 r., wydanym w sprawie VISA/Wa 565/15, o wznowienie której wnosi. Skarżący jako ów dzień wskazał dzień 20 maja 2016 r. tj. moment kiedy w siedzibie NSA zapoznawał się z aktami sprawy II GPP 3/16. W jego ocenie od tego dnia rozpoczął bieg trzymiesięczny termin przewidziany w art. 277 p.p.s.a. Zdaniem WSA wskazany przez skarżącego dzień jest niewłaściwy, gdyż jak wynika z akt sprawy, o wznowienie której skarżący wnosi, o postanowieniu z 5 sierpnia 2015 r. skarżący miał wiedzę na pewno już dnia 19 sierpnia 2015 r., gdyż tego dnia sporządził skierowany do WSA wniosek o doręczenie mu owego orzeczenia z uzasadnieniem. Sąd stwierdza przy tym, że na ów czas - sierpień 2015 r., skarżący nie mógł jeszcze skutecznie wnosić o wznowienie postępowania, gdyż sprawa ta nie była prawomocna – stała się taką z dniem 2 października 2015 r. W tym okresie od postanowienia z 5 sierpnia 2015 r. przysługiwała skarga kasacyjna. Sąd zauważa przy tym, że dnia 15 września 2015 r. skarżący otrzymał informację (z.p.o. k. 215 akt), że żądany przez niego odpis postanowienia z uzasadnieniem z 5 sierpnia 2015 r. może zostać mu doręczony po uiszczeniu stosownej opłaty kancelaryjnej oraz że Sąd przesłał odpis tego orzeczenia z uzasadnieniem do pełnomocnika skarżącego, który, jak wynika z akt sprawy, został uznany za doręczony w trybie zastępczym dnia 1 września 2015 r. Mając powyższe na względzie Sąd stwierdza, że skoro skarżący już w sierpniu 2015 r. miał wiedzę o orzeczeniu z 5 sierpnia 2015 r., to trzymiesięczny termin wskazany w art. 277 p.p.s.a. rozpoczął bieg od 3 października 2015 r. tj. od dnia następnego po dniu kiedy sprawa, o wznowienie której wnosi, stała się prawomocna. Mając powyższe na uwadze Sąd ustalił, że skarżący wnosząc skargę o wznowienie dnia 11 sierpnia 2016 r. uchybił trzymiesięcznemu terminowi, którego ostatnim dniem był 4 stycznia 2016 r. (2-3 stycznia 2016 r. były to dni wolne od pracy, sobota i niedziela). Zatem skoro skarżący uchybił wskazanemu terminowi, a jest to termin przewidziany w art. 277 p.p.s.a. – termin ustawowy, to skarżący mógł wnieść o jego przywrócenie na zasadach określonych w art. 85-89 p.p.s.a. Stosownie do treści art. 86 i art. 87 p.p.s.a. uchybiony termin należy przywrócić, jeżeli zostaną spełnione łącznie następujące przesłanki: strona wystąpi z wnioskiem o jego przywrócenie i uczyni to w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, dokonując jednocześnie czynności, dla której określony był ów termin, a we wniosku uprawdopodobni okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu temu terminu i uchybienie to powoduje dla strony ujemne skutki w zakresie postępowania sądowego. Zgodnie zaś z treścią art. 88 p.p.s.a. spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. Sąd wyjaśnia, że złożenie wniosku o przywrócenie terminu uwarunkowane jest przede wszystkim tym, by termin do podjęcia czynności procesowej upłynął, ponieważ dopiero wówczas czynność taka staje się bezskuteczna (art. 85 p.p.s.a.). Niedopuszczalne jest więc żądanie przywrócenia terminu w sytuacji, gdy terminowi, o przywrócenie którego się wnosi, nie uchybiono. W niniejszej sprawie skarżący w ocenie Sądu bez wątpienia uchybił trzymiesięcznemu, ustawowemu terminowi przewidzianemu na wniesienie skargi o wznowienie postępowania co spowodowało, że czynność ta jest bezskuteczna i dlatego wniosek o przywrócenie tego terminu jest dopuszczalny. Jednocześnie Sąd zauważa, że wniosek o przywrócenie terminu został zawarty w skardze o wznowienie postępowania co spowodowało, że skarżący zadość uczynił wymogowi zawartemu w § 4 art. 87 p.p.s.a., tj. dokonał czynności o przywrócenie terminu której wnosi. Badając tryb wniesienia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi o wznowienie postępowania Sąd stwierdza, że został on złożony do właściwego Sądu, tj. do WSA, gdyż skarga o wznowienie dotyczy postępowania zakończonego przed tym właśnie Sądem. W kwestii terminowości wniesienia o przywrócenie terminu należy przypomnieć, że zgodnie z art. 87 § 1 p.p.s.a. wniosek należy zgłosić w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Zatem ustalenia wymaga co skarżący wskazuje jako przyczynę uchybienia terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania, a następnie zbadanie, czy wniosek został złożony w ciągu 7 dni od dnia jej ustania. W uzasadnieniu wniosku skarżący podał, że w sprawie, o wznowienie której wnosi, istota sprowadzała się do ustalenia, czy WSA prawidłowo działał przyjmując, że jest on reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, a w konsekwencji czy prawidłowo wszelką korespondencję kierował do tego pełnomocnika, a nie do skarżącego. Nadto wskazał, że w sytuacji, "gdy dzień początkowy biegu terminu zależy od przyjętej interpretacji, a interpretacji takiej dokonał w sprawie NSA, nie można przypisać stronie, która wniosła o stwierdzenie przewlekłości postepowania przez NSA z powodu niedoręczenia orzeczenia, winy w niedochowaniu terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania." Sąd zauważa, że dla skargi o wznowienie postępowania w sprawie VISA/Wa 565/15 żadnego znaczenia nie miała sprawa zawisła przed NSA ze skargi na przewlekłość postępowania w sprawie VISA/Wa 565/15. Skarga na przewlekłość postępowania (IIGPP 3/16) miała oddzielny byt prawny. Wniesienie skargi o wznowienie postępowania w sprawie VISA/Wa 565/15 nie było w żaden sposób zależne od uprzedniego rozstrzygnięcia przez NSA sprawy ze skargi na przewlekłość postępowania w sprawie VISA/Wa 565/15. Skarżący błędnie zatem przyjął, że dzień początkowy biegu terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania zależny był od przyjętej przez NSA interpretacji, co do zakresu przedmiotowego spornego pełnomocnictwa. Sąd - mając jednak na uwadze powyższe przekonanie skarżącego przyjął, że z tym dniem – tj. 11 maja 2016 r. - moment doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia NSA w sprawie II GPP 3/16, bieg rozpoczął siedmiodniowy termin do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi o wznowienie postępowania. Mając powyższe ustalenia na uwadze Sąd stwierdza, że skarżący uchybił siedmiodniowemu terminowi na wniesienie wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi o wznowienie postępowania. Termin ten upłynął bowiem dnia 18 maja 2016 r., a wniosek został zgłoszony przez skarżącego dnia 11 sierpnia 2016 r. To powoduje, że wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania jest spóźniony i jako taki podlega odrzuceniu. W tym stanie rzeczy Sąd na mocy art. 88 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.