VI SA/Wa 1654/07
WyrokWSA w Warszawie2008-03-28
Skład orzekający: Andrzej Wieczorek, Andrzej Czarnecki, Piotr Borowiecki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja Ministra Sprawiedliwości odmawiająca stwierdzenia nieważności decyzji o odwołaniu notariusza z dnia 24 listopada 2003 r. (utrzymującej w mocy decyzję z dnia 29 października 2003 r. o odwołaniu) narusza prawo, w szczególności czy zachodzą przesłanki z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. (rażące naruszenie prawa)?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając ją za bezzasadną. Stwierdził, że organ prawidłowo ocenił, iż nie zachodzą przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji o odwołaniu notariusza, w szczególności nie doszło do rażącego naruszenia prawa. Kwestie podniesione przez skarżącą, w tym dotyczące wszczęcia postępowania i legitymacji procesowej, były już przedmiotem analiz sądów administracyjnych i Naczelnego Sądu Administracyjnego, które uznały, że ewentualne uchybienia proceduralne nie miały istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, toczącej się z urzędu.Stan faktyczny
Skarżąca E. M. wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 listopada 2003 r. (utrzymującej w mocy decyzję z 29 października 2003 r. o odwołaniu jej ze stanowiska notariusza), zarzucając rażące naruszenie prawa przy wszczęciu postępowania. Po odmowie wszczęcia postępowania przez Ministra i uchyleniu tej decyzji przez WSA, organ ponownie odmówił stwierdzenia nieważności. Po wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, Minister utrzymał w mocy decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności. Skarżąca zaskarżyła obie decyzje Ministra, zarzucając m.in. nieuwzględnienie wyroku WSA z 28 marca 2007 r. i wadliwe określenie stron postępowania.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Wieczorek (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Czarnecki Asesor WSA Piotr Borowiecki Protokolant Agnieszka Gajewiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 marca 2008 r. sprawy ze skargi E. M. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] lipca 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie odwołania ze stanowiska notariusza oddala skargę
Minister Sprawiedliwości decyzją z dnia [...] lipca 2007 r., nr [...] działając na podstawie art. 127 § 3 w związku z art. 129 § 1 i 2 oraz art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, po rozpoznaniu wniosku E. M. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] czerwca 2007 roku w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] listopada 2003 roku Nr [...], utrzymującej w mocy decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] października 2003 roku o odwołaniu E. M. ze stanowiska notariusza – utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
Powyższe decyzje zapadły w oparciu o następujące ustalenia faktyczne wywody prawne :
W dniu 5 października 2005 roku E. M. wystąpiła z wnioskiem do Ministra Sprawiedliwości o stwierdzenie nieważności decyzji Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] listopada 2003 roku, utrzymującej w mocy decyzję tego organu z dnia [...] października 2003 roku w przedmiocie odwołania jej ze stanowiska notariusza.
W uzasadnieniu wniosku podniosła, iż wszczęcie postępowania administracyjnego w przedmiocie odwołania jej ze stanowiska notariusza nastąpiło z rażącym naruszeniem prawa tj. art. 28 i 61 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 16 § 3 ustawy Prawo o notariacie, co winno skutkować w myśl art. 156 § 1 pkt 2 kpa nieważnością decyzji z dnia 29 października 2003 roku i 24 listopada 2003 roku. Podkreśliła też, że postępowanie administracyjne zostało wszczęte na wniosek nieuprawnionego podmiotu - Rady Izby Notarialnej w R. Podniosła także, że zarówno Naczelny Sąd Administracyjny, jak i Wojewódzki Sąd Administracyjny w dacie orzekania nie miał możliwości wydania orzeczenia w oparciu o cały materiał dowodowy, a w szczególności nie zapoznał się z zawiadomieniem o wszczęciu postępowania z wniosku Rady Izby Notarialnej w R. w sprawie jej odwołania ze stanowiska notariusza.
W piśmie z dnia 8 listopada 2005 roku, E. M. precyzując wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji, podtrzymała dotychczasowe zarzuty. Dodała, że zarówno Wojewódzki Sąd Administracyjny, jak i Naczelny Sąd Administracyjny nie dysponując zawiadomieniem o wszczęciu postępowania w sprawie jej odwołania ze stanowiska notariusza na wniosek Rady Izby Notarialnej w R. nie dokonał jego weryfikacji, a co się z tym wiąże w tym zakresie nie można czynić zarzutu powagi rzeczy osądzonej.
W kolejnym piśmie z dnia 1 lutego 2006 roku E. M. podtrzymała swoje wcześniejsze stanowisko w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Ministra Sprawiedliwości zawarte we wniosku z dnia [...] października 2005 roku, jak i w piśmie z dnia 8 listopada 2005 roku.
Decyzją z dnia [...] marca 2006 roku Minister Sprawiedliwości odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] listopada 2003 roku nr [...], a następnie decyzją z dnia [...] kwietnia 2006 roku utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] marca 2006 roku.
Na powyższe decyzje Ministra Sprawiedliwości, E. M. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, domagając się stwierdzenia nieważności decyzji Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] marca 2006 roku i [...] kwietnia 2006 roku.
Wyrokiem z dnia 28 marca 2007 roku w sprawie VI SA/Wa 1193/06 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, uchylił decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] marca 2006 roku w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji i utrzymującą ją w mocy decyzję z dnia [...] kwietnia 2006 roku.
Mając na uwadze powyższe orzeczenie WSA w Warszawie organ przeprowadził stosowne postępowania administracyjne i następnie decyzją z dnia [...] czerwca 2007 roku odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] listopada 2003 roku nr [...] utrzymującej w mocy decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] października 2003 roku w przedmiocie odwołania E. M. ze stanowiska notariusza.
Od powyższej decyzji E. M. złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, zarzucając organowi wadliwe określenie stron postępowania administracyjnego oraz nieprawidłowe doręczenie zaskarżonej decyzji. Nadto wskazała, że decyzja z dnia [...] czerwca 2007 roku w swej treści odnosi się tylko do decyzji z dnia [...] listopada 2003 roku. Ponadto E. M. podniosła, że Minister Sprawiedliwości zaniechał przeprowadzenia dowodu z zawnioskowanych przez nią dokumentów: zawiadomienia z dnia [...] marca 2003 roku o wszczęciu postępowania administracyjnego w przedmiocie jej odwołania ze stanowiska notariusza, protokołu sporządzonego przez notariusza K. K. oraz nagrania z posiedzenia Rady Izby Notarialnej z maja 2003 roku. Dodatkowo wnosząc o uchylenie decyzji zawnioskowała o przeprowadzenie postępowania dowodowego na okoliczność wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie jej odwołania przez nieuprawniony podmiot. Ponadto wniosła o przeprowadzenie rozprawy administracyjnej zgodnie z art. 89 § 1 i § 2 k.p.a. i ujawnienie wyżej wymienionych dowodów.
Po rozpoznaniu powyższego wniosku Minister Sprawiedliwości decyzją z dnia [...] lipca 2007 r. nr [...] działając na podstawie art. 127 § 3 w związku z art. 129 § 1 i 2 oraz art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję z dnia [...] czerwca 2007 roku.
Na powyższą decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] czerwca 2007 r. skarżąca złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzucając organowi :
1. zignorowanie oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych w kasatoryjnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dn. 28 marca 2007 r., sygn. akt VI SA/Wa 1193/06 uchylającym decyzję Ministra Sprawiedliwości z dn. [...] kwietnia 2006 r., Nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o odwołaniu skarżącej ze stanowiska notariusza i uchylającym decyzję z dn. [...] marca 2006 r., co w świetle art. 153 ustawy procesowej stanowi obligatoryjną samoistną przesłankę uchylenia nin. zaskarżonych decyzji przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wobec związania tego sądu oraz Ministra Sprawiedliwości oceną prawną i wskazaniami wyrażonymi w ww. orzeczeniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie;
2. pominięcie istnienia legitymacji procesowej Izby Notarialnej w R. w decyzji z dn. [...] czerwca 2007 r. - pomimo związania Ministra Sprawiedliwości oceną prawną zawartą w ww. wyroku z dn. [...] marca 2007 r. - i doręczenie tej zaskarżonej nin. skargą decyzji Radzie Izby Notarialnej w R., będącej jedynie organem wykonawczym Izby Notarialnej w R., co narusza art. 153 ustawy ustrojowej, a nadto art. 156 § 1 pkt 2 kpa w zw. z art. 5 § 2pkt 5 kpa, art. 29 kpa, art. 30 § 1 kpa przy zastosowaniu art.38 kc, art. 17 § 1 Konstytucji RP oraz art. 26 § 3, art.27 i art. 34 § 1 ustawy z dn. 14.02.1991 r. -Prawo o notariacie (jedn.tekst: Dz.U. z 2002 r., Nr 42, poz.369, ze zm.),
3. skoncentrowanie się Ministra Sprawiedliwości na wniosku Rady Izby Notarialnej w R. w przedmiocie odwołania notariusza, zamiast na istotnym w tym administracyjnym postępowaniu nadzwyczajnym, w kontekście art. 156 §1 pkt 2 kpa, zawiadomieniu Ministra Sprawiedliwości podjętym w trybie art. 61 § 4 kpa z dn. [...] marca 2003 r. o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie odwołania notariusza z wniosku Rady Izby Notarialnej w R. z dn. [...] r., z całą pewnością zawiadomieniu tym nie przekazanym w aktach sprawy administracyjnej Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu,
4. zaniechanie przeprowadzenia w tym postępowaniu nadzorczym dowodów na okoliczność istnienia zawiadomienia z dn. [...] marca 2003 r. o wszczęciu postępowania w sprawie odwołania notariusza - na rozprawie administracyjnej lub w toku tzw. postępowania gabinetowego, pomimo tego, iż przedmiotem dowodu była okoliczność istotna dla rozstrzygnięcia w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, której istnienia nie wykluczył żaden inny dowód, co naruszyło art. 7 kpa, art. 10 § 1 kpa, art. 77 kpa, art. 78 kpa, art. 79 kpa i art. 89 kpa.
Mając na uwadze powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uwzględnienie skargi uchylenie zaskarżonych decyzji.
W złożonej odpowiedzi na skargę Minister Sprawiedliwości wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), dalej cytowanej jako p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd administracyjny bada zatem akty lub czynności z zakresu administracji publicznej pod kątem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, a nie według przesłanek celowości czy słuszności.
Ponadto w świetle art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach dalej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W niniejszej sprawie skarga podlega oddaleniu, ponieważ zaskarżone decyzje nie naruszają prawa. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ podał przesłanki podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona na ten temat argumentacja odnosi się do wszystkich istotnych w sprawie okoliczności faktycznych.
Stwierdzić należy, iż organ słusznie przyjął, iż w niniejszej sprawie nie zachodzą w przesłanki, o których mowa w art. 156 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego do stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] listopada 2003 roku i decyzji z dnia [...] października 2003 roku o odwołaniu skarżącej E. M. ze stanowiska notariusza.
Jak stwierdzono zarzuty podniesione przez E. M. we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy były już przedmiotem szczegółowej analizy i oceny dokonywanej zarówno przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, Naczelny Sąd Administracyjny, a także przez Ministra Sprawiedliwości. Wojewódzki Sąd Administracyjny, jak i Naczelny Sąd Administracyjny skontrolował wcześniejsze postępowanie administracyjne dotyczące odwołania skarżącej ze stanowiska notariusza. Postępowanie to w ocenie zarówno Naczelnego Sądu Administracyjnego, jak i Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego toczyło się z urzędu, a wnioski Rady Izby Notarialnej w R. o wszczęcie postępowania stanowiły powiadomienie organu o przyczynach uzasadniających wszczęcie postępowania z urzędu. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 29 czerwca 2005 roku w sprawie o sygn. akt II GSK 62/05 stwierdził, że takie uchybienie proceduralne nie miało istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Postępowanie w przedmiocie odwołania skarżącej ze stanowiska notariusza toczyło się bowiem z urzędu, choć Minister Sprawiedliwości wszczynając postępowanie i zawiadamiając o tym strony powołał się na taki wniosek Rady Izby Notarialnej w R. Nadto należy podkreślić, że tryb postępowania wynikający z art. 16 § 3 ustawy Prawo o notariacie wskazywał na to, że postępowanie toczy się z urzędu.
Zdaniem Sądu, mając na uwadze powyższe, zarzut skarżącej dotyczący zaniechania przeprowadzenia postępowania dowodowego w tym zakresie należy uznać za nietrafny. Kwestia powyższa została bowiem szczegółowo wyjaśniona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, jak i Naczelny Sąd Administracyjny. Powyższą ocenę prawną dokonaną zarówno przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, jak i Naczelny Sąd Administracyjny w przedmiocie odwołania E. M. ze stanowiska notariusza, Minister Sprawiedliwości był związany w całości.
Organ prawidłowo ocenił, iż w sprawie nie zachodzą przesłanki uzasadniające przeprowadzenie rozprawy, o których mowa wart. 89 § 1 i § 2 k.p.a., a czego domagała się skarżąca. Przedmiotowa rozprawa ma na celu przyśpieszenie lub uproszczenie postępowania bądź osiągnięcie celu wychowawczego albo przeprowadza się ją, gdy wymaga tego przepis prawa. Nadto organ powinien ją przeprowadzić w sytuacji, gdy zachodzi potrzeba uzgodnienia interesów stron, gdy jest to potrzebne dla wyjaśnienia sprawy przy udziale świadków lub biegłych.
Należy podkreślić, że postępowanie dowodowe może toczyć się w formie rozprawy administracyjnej wówczas, gdy dla udowodnienia stanu faktycznego niewystarczające są dokumenty. To do organu administracji należy ocena wystąpienia przesłanki uzasadniającej przeprowadzenie rozprawy. Rozprawa jest jednym z modeli postępowania wyjaśniającego, które może być prowadzone w różnych formach. Czynności wyjaśniające mogą odbyć się bowiem w formie tzw. postępowania gabinetowego, tak jak to miało miejsce w niniejszej sprawie. Do zbadania istnienia przesłanek nieważności i poczynienia ustaleń w tym zakresie oraz wydania decyzji z dnia [...] czerwca 2007 roku, wystarczający był zgromadzony w sprawie materiał dowodowy w postaci dokumentów. Skarżąca we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nie powołała się na żadne nowe okoliczności, nie przedstawiła nowych dowodów, które powodowałyby konieczność przeprowadzenia rozprawy. Kwestia doręczenia zawiadomienia o wszczęciu postępowania administracyjnego w przedmiocie jej odwołania, jak wskazano, była już przedmiotem rozważań zarówno Naczelnego Sądu Administracyjnego, jak i Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.
Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, iż zaskarżona decyzja Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] czerwca 2007 roku o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] października 2003 roku o odwołaniu skarżącej ze stanowiska notariusza i decyzji z dnia [...] listopada 2003 roku utrzymującej ją w mocy została wydana po wszechstronnej analizie zgromadzonego w sprawie materiału i zbadaniu z urzędu, czy istnieją przesłanki nieważności o których mowa w art. 156 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego.
Organ przed wydaniem decyzji zgodnie z treścią art. 77 § 1 i art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy.
Ponadto zdaniem sądu decyzja z dnia [...] lipca 2007 roku utrzymująca w mocy decyzję z dnia [...] czerwca 2007 roku o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] listopada 2003 roku utrzymującej w mocy decyzję z dnia [...] października 2003 roku o odwołaniu skarżącej ze stanowiska notariusza nie narusza interesu społecznego, ani słusznego interesu strony, o czym mowa w art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego.
Okoliczności, których dotyczą podniesione zarzuty, zostały wyjaśnione wcześniej - zarówno w uzasadnieniu decyzji odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji oraz w decyzji utrzymującej w mocy tę decyzję, a także w decyzji o odwołaniu skarżącej ze stanowiska notariusza, jak i w decyzji utrzymującej ją w mocy. Przedmiotem rozważań Ministra Sprawiedliwości były zarówno: kwestia legitymacji procesowej stron, okoliczności wszczęcia postępowania w przedmiocie odwołania skarżącej ze stanowiska notariusza, a także przesłanki dotyczące postępowania dowodowego zawarte w art. 89 § 1 i 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, o czym mowa w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] czerwca 2007 roku i decyzji z [...] lipca 2007 roku.
W niniejszej sprawie organ słusznie przyjął, iż nie zachodzą przesłanki, o których mowa w art. 156 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego do stwierdzenia nieważności decyzji z dnia 24 listopada 2003 roku utrzymującej w mocy decyzję z dnia [...] października 2003 roku o odwołaniu skarżącej E. M. ze stanowiska notariusza, w szczególności nie znajduje zastosowania art. 156 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, a mianowicie rażące naruszenie prawa.
Zdaniem Sądu niniejsza sprawa została zbadana zarówno pod względem zaistnienia przesłanek formalno - prawnych do wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o odwołaniu skarżącej ze stanowiska notariusza oraz utrzymującej ją mocy, jak i pod względem merytorycznym - ustalenia istnienia podstaw prawnych do stwierdzenia nieważności decyzji.
Reasumując, Sąd nie dopatrzył się naruszenia prawa zaskarżoną decyzją. Jej uzasadnienie spełnia wymogi art. 107 § 3 k.p.a. i odnosi się do wszystkich kwestii podniesionych w tej sprawie przez skarżącą. Zawiera szczegółowe omówienie wszystkich zarzutów oraz wyjaśnienie przyczyn, dla których organ ich nie uwzględnił.
Dlatego Sąd, mając na uwadze powyższe względy, na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę uznając ją za bezpodstawną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło