VI SA/Wa 1655/04
WyrokWSA w Warszawie2005-05-23
Skład orzekający: Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka, Sędzia WSA Dorota Wdowiak, Asesor WSA Piotr Borowiecki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniesienie aktu oskarżenia o popełnienie przestępstwa w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, mimo braku prawomocnego wyroku skazującego, może stanowić podstawę do zwolnienia biegłego sądowego z funkcji z powodu utraty rękojmi należytego wykonywania obowiązków?Ratio decidendi
Wniesienie aktu oskarżenia o popełnienie przestępstwa w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, nawet przed prawomocnym wyrokiem, podważa zaufanie publiczne do biegłego sądowego i może stanowić podstawę do zwolnienia go z funkcji z powodu utraty rękojmi należytego wykonywania obowiązków. Organy administracyjne i sąd administracyjny nie są uprawnione do oceny zachowania skarżącego w sytuacji, gdy do sądu wpłynął już akt oskarżenia.Stan faktyczny
Z. K. został zwolniony z funkcji biegłego sądowego z powodu wniesienia przeciwko niemu aktu oskarżenia o popełnienie przestępstwa. Organ pierwszej instancji (Prezes Sądu Okręgowego) uznał, że fakt ten podważa zaufanie do biegłego. Minister Sprawiedliwości utrzymał decyzję w mocy, podzielając argumentację organu. Z. K. złożył skargę do WSA, twierdząc, że decyzja jest przedwczesna, a akt oskarżenia wynika z błędów i zakończy się wyrokiem uniewinniającym. WSA oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, W składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka Sędziowie: Sędzia WSA Dorota Wdowiak (spr.) Asesor WSA Piotr Borowiecki Protokolant: Aleksandra Borowiec-Krawczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 maja 2005r. sprawy ze skargi Z. K. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] lipca 2004r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia z funkcji biegłego sądowego oddala skargę
Prezes Sądu Okręgowego w S. decyzją z dnia [...] czerwca 2004 roku nr [...]zwolnił Z. K. z funkcji biegłego sądowego z zakresu [...]. Jako podstawę prawną decyzji wskazał § 6 pkt 1 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 8 czerwca 1987 roku w sprawie biegłych sądowych i tłumaczy przysięgłych /Dz.U. nr 18, poz. 112 z póz. zm./.
Przyczyną zwolnienia biegłego z funkcji był fakt, że do Sądu Rejonowego w P. wpłynął akt oskarżenia, w którym zarzucono mu popełnienie przestępstwa kwalifikowanego z art. 271 § 1 i 3 kk w związku z art. 91 § 1 kk oraz art. 87 § 1 kks w związku z art. 37 § 1 pkt 1, 2 i 3 kks i 13 § 3 kk. Prezes Sądu Okręgowego w S. podniósł, że zgodnie z § 12 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia w sprawie biegłych sądowych i tłumaczy przysięgłych, biegły sądowy musi dawać rękojmię należytego wykonania obowiązków. Jako osoba zaufania publicznego powinien mieć nieposzlakowana opinię i budzić zaufanie. Zdaniem Prezesa, skierowanie przeciwko Z. K. aktu oskarżenia, w którym zarzuca mu się popełnienie przestępstwa w celu osiągnięcia korzyści majątkowej podważa zaufanie do niego, mimo iż w sprawie karnej nie zapadł jeszcze wyrok. Tym samym można uznać, iż nie daje on rękojmi należytego wykonywania obowiązków biegłego.
Od decyzji Prezesa Sądu Okręgowego w S. Z. K. odwołał się do Ministra Sprawiedliwości. Podniósł, iż podjęta, przez Prezesa Sądu Okręgowego w S., decyzja jest przedwczesna i dla niego krzywdząca. Wniesienie aktu oskarżenia nie przesadza jeszcze o popełnieniu przez niego przestępstwa. Podkreślił swoje wysokie kwalifikacje.
Po rozpoznaniu odwołania Minister Sprawiedliwości decyzją z dnia [...] lipca 2004 roku nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy. Podzielił argumentację Prezesa Sądu Okręgowego w S. w zakresie oceny zaistniałego zdarzenia, będącego przyczyną zwolnienia Z. K. z funkcji biegłego. Podkreślił, iż biegły jest organem pomocniczym sądu w wypadkach wymagających wiadomości specjalnych. Sporządzona przez niego opinia stanowi dowód w postępowaniu przed sądami oraz innymi władzami organami wymiaru sprawiedliwości. Od biegłego sądowego wymaga się nie tylko niekwestionowanej wiedzy i najwyższych kwalifikacji zawodowych, ale także zaufania publicznego, sumienności i bezstronności. Nie sposób uznać, że przymioty osoby zaufania publicznego, a więc dające rękojmię należytego wykonywania obowiązków biegłego posiada osoba, której przedstawiono zarzuty popełnienia przestępstwa w celu osiągnięcia korzyści majątkowej.
Skargę na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] lipca 2004 roku do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył Z. K. wnosząc o jej uchylenie. W uzasadnieniu skargi podniósł, że wniesiony przeciwko niemu akt oskarżenia jest wynikiem błędów popełnionych przez prokuraturę i jest przekonany, iż w sprawie zapadnie wyrok uniewinniający. Obecnie postępowanie w sprawie jest zawieszone i nie można przewidzieć, kiedy zostanie podjęte. Powołał się na dotychczasowy, nienaganny przebieg pracy, wysoki poziom sporządzanych ekspertyz.
W odpowiedzi na skargę Minister Sprawiedliwości wnosił o jej oddalenie. Podkreślił, iż przyczyną zwolnienia skarżącego z funkcji biegłego nie były zastrzeżenia, co do jakości jego pracy, lecz utrata rękojmi należytego wykonywania obowiązków biegłego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art.1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. nr 153 z 2002r. poz.1269/ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne sprawują więc kontrolę aktów i czynności z zakresu administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi. Zgodnie z art.134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 z 2002r. poz. 1270 z późniejszymi zmianami/, dalej zwanej p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami skargi ani jej wnioskami.
Wbrew zarzutom skarżącego organy administracyjne obu instancji, zarówno Prezes Sądu Okręgowego jak również Minister Sprawiedliwości, rozstrzygając niniejszą sprawę na niekorzyść skarżącego poprzez zwolnienie go z funkcji biegłego sądowego nie naruszyły prawa w takim stopniu, w jakim mogłoby to skutkować uchylenie zaskarżonej decyzji
Podstawę materialnoprawną kwestionowanych decyzji stanowiły przepisy § 6 ust. 1 pkt 2 w związku z § 12 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 8 czerwca 1987 r. w sprawie biegłych sądowych i tłumaczy przysięgłych (Dz. U. Nr 18, poz. 112).
Zgodnie z brzmieniem, cyt. wyżej przepisu § 6 ust. 1 pkt 2 Prezes zwalnia z funkcji biegłego, jeżeli utracił on warunki do pełnienia tej funkcji, albo, gdy zostanie stwierdzone, że w chwili ustanowienia warunkom tym nie odpowiadał i nadal im nie odpowiada.
Jednym z zasadniczych warunków, których spełnienie jest wymagane do ustanowienia biegłym, jest w myśl § 12 ust. 1 pkt 4 cyt. wyżej rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości - przymiot rękojmi należytego wykonywania obowiązków biegłego.
Pojęcie "rękojmi należytego wykonywania obowiązków biegłego" było wielokrotnie definiowane i określane w orzecznictwie Sądu Najwyższego i Naczelnego Sądu Administracyjnego jako całość cech, zdarzeń i okoliczności dotyczących osoby biegłego sądowego, składających się na jego wizerunek jako osoby zaufania publicznego. Na wizerunek osoby zaufania publicznego składają się takie cechy charakteru jak: szlachetność, prawość, sumienność i bezstronność łącznie (por. wyrok NSA z dnia 11.01.1993 r. sygn. akt II SA 390/92). Osoba biegłego sądowego nie może więc nasuwać jakichkolwiek podejrzeń, co do stronniczości, nierzetelności czy braku obiektywizmu.
Wniesienie przeciwko Z. K. aktu oskarżenia o popełnienie przestępstwo w celu osiągnięcia korzyści majątkowej uprawnia do przyjęcia, że biegły nie spełnia podstawowego warunku, rękojmi należytego wykonywania obowiązków biegłego. Nie jest bowiem obojętne dla oceny rękojmi należytego wykonywania obowiązków toczące się przeciwko biegłemu postępowanie karne i nie ma znaczenia, iż jest ono w chwili obecnej zawieszone a wobec części zarzutów postępowanie zostało umorzone w związku z upływem okresu przedawnienia. Tylko w toczącym się procesie karnym skarżący może uwolnić się od winy. Organy administracyjne i sąd administracyjny nie są uprawnione do oceny zachowania skarżącego w sytuacji, gdy do sądu wpłynął już akt oskarżenia.
Skarżący nie podważył ustaleń dokonanych przez organy administracyjne. Nie przedstawił on przede wszystkim konkretnych zarzutów naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego przez te organy, a tylko w przypadku stwierdzenia takich naruszeń, które miałyby wpływ na rozstrzygnięcie byłaby możliwość uchylenia zaskarżonej decyzji.
Z braku uzasadnionych podstaw sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło