VI SA/Wa 1655/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka Sędziowie Sędzia WSA Ewa Marcinkowska Asesor WSA Andrzej Kuna (spr.) Protokolant Anna Błaszczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 listopada 2007 r. sprawy ze skargi T. S.A. z siedzibą w W. na postanowienie Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej z dnia [...] lipca 2007 r. nr [...] w przedmiocie sprostowania oczywistej omyłki 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie z dnia [...] kwietnia 2007 r.; 2. stwierdza, że uchylone postanowienia nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej na rzecz skarżącej T. S.A. z siedzibą w W. kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Na podstawie art. 28 ust. 1 w związku z art. 30 ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne (Dz. U. Nr 171, poz. 1800, ze zm., zwanej dalej "Pt") oraz art. 104 § 1 k.p.a. w związku z art. 206 ust. 1 Pt. po rozpatrzeniu wniosku D. S.A. z siedzibą w W. [...] z dnia 12 września 2006 r. o wydanie decyzji zmieniającej Umowę o połączeniu sieci, zawartą w dniu [...] października 2002 r. pomiędzy D. i T. S.A. z siedzibą w W. [...], zmienioną następnie Aneksem nr 1 z dnia 20 grudnia 2002 r., Aneksem nr 2 z dnia 24 grudnia 2002 r., Aneksem nr 3 z dnia 9 czerwca 2003 r., Aneksem nr 4 z dnia 18 listopada 2003 r., Aneksem nr 5 z dnia 18 listopada 2003 r., Aneksem nr 6 z dnia 15 marca 2004 r., Aneksem nr 7 z dnia 8 października 2004 r., Aneksem nr 8 z dnia 8 grudnia 2005 r., Aneksem nr 9 z dnia 23 października 2006 r., oraz Aneksem nr 10 z dnia 27 grudnia 2006 r., (zwanej dalej "Umową"), Prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej decyzją z dnia [...] marca 2007 roku zmienił postanowienia umowy między innymi przez dodanie rozdziału 10 pkt 5 w brzmieniu: Rozliczenia ruchu w oparciu o PSI obejmują usługi rozpoczęcia połączeń od Abonentów T. lub zakończenia połączeń do Abonentów T. Usługi międzysieciowe rozliczane ryczałtowo nie obejmują zakończenia połączeń w sieci T: do numerów na których świadczone są usługi sieci inteligentnej, do numerów AUS, do numerów 0-20x, usługi tranzytu w sieci T., a także ruchu zakańczanego z zagranicy. Pismem z dnia 24 kwietnia 2007 roku Prezes UKE powiadomił strony o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie sprostowania oczywistej omyłki w treści decyzji z dnia [...] marca 2007 roku polegającej na zastosowaniu w rozdziale 10 pkt 5 decyzji sformułowania "Abonenci T." zamiast "Abonenci przyłączeni do sieci T.". Na podstawie art. 113 § 1 k.p.a. w związku z art. 206 ust. 1 Pt prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2007 roku dokonał sprostowania oczywistej omyłki polegającej na tym, że w załączniku nr 3 (Załączniku Technicznym) do Umowy o połączeniu sieci zawartej w dniu [...] października 2002 r. pomiędzy D. S.A. z siedzibą w W. a T. S.A. z siedzibą w W., w rozdziale 10 pkt. 5, zamieszczonym w decyzji Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej, znak [...], w części dotyczącej wyliczenia, do jakiego typu połączeń stosuje się rozliczenia ruchu w oparciu o Płaskie Stawki Interkonektowe (PSI) zmienia się sformułowania "od Abonentów T." i "do Abonentów T." na sformułowania "od Abonentów" i "do Abonentów". T. S.A. z siedzibą w W., dalej skarżąca, pismem z dnia 4 maja 2007 roku złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zarzucając powyższemu postanowieniu: 1. naruszenie art. 113 § 1 k.p.a. polegające na zmianie merytorycznej treści decyzji w trybie przewidzianym dla sprostowania oczywistej omyłki; 2. naruszenie art. 7 i 77 k.p.a. polegające na niezebraniu materiału dowodowego w sprawie i niewyjaśnieniu stanu faktycznego; 3. naruszenie art. 10 k.p.a. polegające na uniemożliwieniu T. wzięcia czynnego udziału w sprawie. W konsekwencji skarżąca wniosła o uchylenie postanowienia w całości. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2007 roku Prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej utrzymał w mocy postanowienie z dnia [...]kwietnia 2005 roku. W uzasadnieniu organ podniósł między innymi, że wydając zaskarżone postanowienie uznał, iż w decyzji zawarta jest oczywista omyłka. Użyte w rozdziale 10 pkt 5 Załącznika Technicznego zwroty były bowiem w sposób oczywisty niezgodne z uzasadnieniem decyzji, toteż pozostawienie jej w dotychczasowym kształcie, zawierającym błędne sformułowania, wypaczałoby sens i stawiało pod znakiem zapytania celowość jej wydania. Prezes UKE stanął na stanowisku, że sprostowanie oczywistej omyłki jest zgodne z postanowieniami umowy. W szczególności, definicja abonenta zawarta w § 1 umowy przewiduje, iż abonent to: podmiot, który jest stroną umowy o świadczenie usług telekomunikacyjnych zawartej na piśmie z operatorem lub z podmiotem udostępniającym usługi telekomunikacyjne. Analiza tego postanowienia wskazuje, iż pod pojęciem abonenta strony rozumieją nie tylko użytkowników, którzy zawarli umowę o świadczenie usług telekomunikacyjnych z T., ale także z innym podmiotem, który świadczy usługi telekomunikacyjne, np.: z operatorem korzystającym z usługi dostępu hurtowego do sieci T.. Odnosząc się do zarzutu skarżącej dotyczącego naruszenia art. 113 § 1 k.p.a., polegającego na zmianie merytorycznej treści decyzji w trybie przewidzianym dla sprostowania oczywistej omyłki, organ jest zdania, że zarzut powyższy należy uznać za bezzasadny, ponieważ nie doszło do zmiany merytorycznej treści decyzji. Powyższy fakt potwierdza analiza uzasadnienia decyzji, które to uzasadnienie jednoznacznie wskazuje, jakie były intencje Prezesa UKE i w konsekwencji, jakie postanowienia miały znaleźć się w jej treści. Wspomniane uzasadnienie nie pozostawia wątpliwości, że wolą organu było, aby w decyzji znalazło się sformułowanie o abonentach sensu largo, zaś litery T. za słowem abonent znalazły się tam na skutek błędu pisarskiego. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżąca zarzuciła zaskarżonemu postanowieniu: 1) obrazę przepisów postępowania tj. obrazę art. 113 § 1 k.p.a., polegającą na merytorycznej zmianie Decyzji nr [...] z dnia [...] marca 2007 r. w niedopuszczalny sposób poprzez zastosowanie instytucji sprostowania oczywistej omyłki; 2) obrazę przepisów postępowania, tj. obrazę art. 15 k.p.a. w związku z art. 10 § 1 k.p.a. oraz w związku z art. 7 i 77 § 1 k.p.a. Naruszenie nastąpiło poprzez: a) uniemożliwienie T. czynnego udziału w postępowaniu w pierwszej instancji; b) niezebranie materiału dowodowego oraz niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy w postępowaniu w pierwszej instancji; 3) obrazę przepisów postępowania, tj. art. 113 § 1 k.p.a. w związku z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., które miało wpływ na wynik sprawy. Naruszenie polegało na wydaniu skarżonego postanowienia oraz postanowienia, które zostało utrzymane w mocy skarżonym postanowieniem, przez osobę nieprawidłowo powołaną na stanowisko Prezesa UKE. W związku z powyższym skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności postanowienia z dnia [...] lipca 2007 roku w całości, a także postanowienia z dnia [...] kwietnia 2007 roku w całości, a na wypadek nieuwzględnienia powyższego wniosku wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości, a także postanowienia z dnia [...] kwietnia 2007 r. w całości. W obszernym uzasadnieniu skarżąca podniosła między innymi, że w wielu częściach umowy znajdujące się postanowienia nie odnoszą się do wszystkich abonentów, lecz do abonentów konkretnych przedsiębiorców telekomunikacyjnych. Na poparcie powyższego zostały zacytowane takie postanowienia zawarte w umowie. Z treści definicji abonenta zawartej w umowie wynika jednoznacznie, że doprecyzowanie pojęcia "Abonent", poprzez dodanie słowa "T." (stosowany w umowie skrót określający T. S.A.), powoduje, że abonentami T. są wyłącznie te podmioty, które są związane z T. umową o świadczenie usług telekomunikacyjnych. Dodana decyzją treść rozdziału 10 pkt 5 Załącznika Technicznego do umowy sprzed sprostowania oczywistej omyłki była oczywista i wynikało z niej, że rozliczenia w oparciu o PSI dotyczą wyłącznie rozpoczęć połączeń od oraz zakończenia połączeń do podmiotów, które są stroną umowy o świadczenie usług telekomunikacyjnych zawartej z T., tj. abonentów T.. Zmiana decyzji w sposób określony w postanowieniu o sprostowaniu oczywistej omyłki, powodować będzie, że rozliczenia w oparciu o PSI obejmować będą również rozpoczęcia połączeń od oraz zakończenia połączeń do podmiotów, które są stroną umowy o świadczenie usług telekomunikacyjnych zawartej z przedsiębiorcami telekomunikacyjnymi innymi niż T., tj. nie tylko od i do abonentów T., ale również od i do abonentów innych przedsiębiorców telekomunikacyjnych. Zdaniem skarżącej w rezultacie tej zmiany rozszerzony zostanie zakres podmiotów, za połączenia od i do których, będą stosowane rozliczenia w oparciu o PSI. Oznacza to, że sprostowanie oczywistej omyłki spowoduje na początku roku 2008 rozliczenie w oparciu o PSI 1.200.000 dodatkowych podmiotów. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną lub postanowienie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji lub postanowienia. Sąd nie bada więc celowości, czy też słuszności zaskarżonego aktu. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1270 ze zm.). Kontrolując zaskarżone postanowienie z punktu widzenia powyższych zasad Sąd uznał skargę za zasadną. Zdaniem Sądu, organ wydając zaskarżone postanowienia dopuścił się mającego istotny wpływ na wynik sprawy naruszenia przepisu art. 113 § 1 k.p.a. Zgodnie z treścią art. 113 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej może z urzędu lub na żądanie strony sprostować w drodze postanowienia błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanych przez ten organ decyzjach. Przedmiotem sprostowania w trybie określonym w zacytowanym powyżej przepisie są "błędy pisarskie i rachunkowe" oraz "inne oczywiste omyłki". Stosownie do przepisu art. 113 § 1 k.p.a. sprostowaniu podlegają jedynie błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki popełnione w decyzjach wydanych przez organ administracji państwowej. Sprostowanie nie może wykraczać poza granice określone powyższym przepisem. Przyjęta w nim klasyfikacja wadliwości jest wyczerpująca. Te wady decyzji charakteryzuje przy tym ich oczywistość, stanowiąca równocześnie normy dopuszczalności sprostowania. Wynika z tego, że sprostowanie nie może prowadzić do zmiany merytorycznej orzeczenia. Oczywistość błędu pisarskiego, rachunkowego czy też innego wynikać powinna bądź z natury samego błędu, bądź z porównania rozstrzygnięcia z uzasadnieniem, z treścią wniosku czy też innymi okolicznościami. Błąd rachunkowy oznacza omyłkę w wykonaniu działania matematycznego, a błąd pisarski to widoczne, wbrew zamierzeniu organu, niewłaściwe użycie wyrazu, widocznie mylna pisownia albo widoczne niezamierzone opuszczenie jednego lub więcej wyrazów. W orzecznictwie sądów administracyjnych oraz w doktrynie powszechnie przyjęta jest teza, że sprostowanie nie może prowadzić do zmiany rozstrzygnięcia (np. wyrok NSA z dnia 4 maja 1988 r., III SA 1466/87, OSP 1990, z. 11, poz. 398, w którym stwierdzono, że: "Nie jest dopuszczalne sprostowanie decyzji (art. 113 § 1 k.p.a.), które prowadziłoby do ponownego rozstrzygnięcia sprawy, odmiennego od pierwotnego". W przedmiotowej sprawie, w ocenie sądu, Prezes UKE, w trybie instytucji sprostowania oczywistej omyłki, dokonał w istocie merytorycznej zmiany decyzji z dnia [...] marca 2007 roku nr [...]. Organ twierdzi, że sprostowanie decyzji dotyczyło jedynie błędu pisarskiego, polegającego na tym, że błędnie dopisano litery T. za słowem abonent. Na dowód takiego stwierdzenia Prezes UKE odwołuje się do uzasadnienia decyzji, które to, w jego ocenie, jednoznacznie wskazuje, jakie były intencje organu i w konsekwencji, jakie postanowienia miały znaleźć się w jej treści. Sprostowanie oczywistej omyłki jest więc zgodne z uzasadnieniem decyzji. Prezes UKE nie wskazuje jednak na fragmenty uzasadnienia dowodzące jego twierdzenia. Uzasadnienie decyzji jest lakoniczne i nie zawiera wyjaśnienia dotyczącego od i do jakich podmiotów połączenia mogą być rozliczane ryczałtowo. Podkreślić należy, że rozbieżność między rozstrzygnięciem decyzji a jej uzasadnieniem należy zakwalifikować do omyłki istotnej, niepodlegającej naprawieniu w trybie art. 113 § 1 k.p.a. (wyrok NSA z dnia 19 listopada 1997 r. SA/Sz 1059/97, LEX nr 32657). Nie mogą podlegać sprostowaniu w trybie art. 113 § 1 k.p.a. błędy i omyłki istotne, których dopuszczono się w stosowaniu prawa, stanu faktycznego i jego kwalifikacji prawnej oraz ustalenia konsekwencji prawnych zastosowania określonej mocy prawnej (wyrok WSA z dnia 25 lutego 2005 r. VII SA/Wa 321/04 LEX 165005). W tym kontekście niedopuszczalne jest, zdaniem sądu, obejmowanie instytucją sprostowania omyłki popełnionej przez organ administracji publicznej polegającej na rozszerzeniu zakresu podmiotów za połączenia od i do których będą, stosowane rozliczenia w oparciu o PSI. Rzutują one bowiem na ocenę legalności decyzji kończącej postępowanie w sprawie. Sprostowanie polegające na zastąpieniu sformułowań: "od Abonentów T." i "do Abonentów T." sformułowaniami "od Abonentów" i "do Abonentów" oznacza w istocie rozszerzenie zakresu podmiotów, za połączenia od i do których będą stosowane rozliczenia w oparciu o PSI. Abonent T. to wyłącznie podmiot, który związany jest z T. umową o świadczenie usług telekomunikacyjnych. Abonent jest pojęciem szerszym od abonenta T.. Obejmuje bowiem podmioty, które korzystają z usług telekomunikacyjnych na podstawie umowy zawartej z przedsiębiorcami telekomunikacyjnymi innymi niż T.. Dotyczy to podmiotów, którzy są przyłączeni do sieci T., jednakże usługi świadczą inni przedsiębiorcy telekomunikacyjni, którzy uzyskują taką możliwość dzięki nabywaniu usługi dostępu hurtowego WLR do T.. Zdaniem Prezesa UKE, w umowie zdefiniowano pojęcie abonent a nie abonent T., co ma oznaczać abonenta w ogólności tj. niezależnie od tego z jakim przedsiębiorcą telekomunikacyjnym ten podmiot zawarł umowę o świadczenie usług telekomunikacyjnych. Sąd podzielił pogląd skarżącej, że analiza umowy wskazuje, że strony w wielu jej częściach wskazują, iż niektóre postanowienia nie odnoszą się do wszystkich abonentów, lecz do konkretnych przedsiębiorców telekomunikacyjnych. W tym kontekście dodanie w decyzji treści rozdziału 10 pkt 5 oznacza, że rozliczenia w oparciu o PSI dotyczą wyłącznie rozpoczęć połączeń od oraz zakończenia połączeń do podmiotów, które są stroną umowy o świadczenie usług telekomunikacyjnych zawartej z T. tj. abonentów T.. Dodana decyzją treść rozdziału 10 pkt 5 dotyczy rozliczenia finansowego w oparciu o ryczałt (płaskie stawki interkonektowe PSI). Sprostowanie powyższego przepisu oznacza więc, w świetle powyższych rozważań, rozszerzenie zakresu podmiotów rozliczających się w oparciu o PSI. W przedmiotowej sprawie rozszerzenie liczby podmiotów rozliczających się w oparciu o PSI oznacza stratę dla T.. Zmniejszy się bowiem jej przychód. Cena jest istotnym elementem umowy o połączeniu sieci, a w konsekwencji również decyzji administracyjnej zastępującej taką umowę. Każda więc zmiana ceny stanowi merytoryczną zmianę decyzji. Nie może ona być swobodnie zmieniana poprzez wydanie postanowienia, wydanego w trybie art. 113 § 1 k.p.a., które ma przecież na celu sprostowanie oczywistej omyłki. Zmiana decyzji wymaga wydania decyzji, zgodnie z art. 154 i 155 k.p.a. Natomiast Sąd nie podzielił poglądu skarżącej, że zaskarżone postanowienia zostały wydane przez osobę nieprawidłowo powołaną na stanowisko Prezesa UKE. Akt powołania Prezesa UKE jest ważny z uwagi na brak skutecznego podważenia jego legalności w jakimkolwiek postępowaniu w związku z czym korzysta on z domniemania prawidłowości. Mając powyższe rozważania na uwadze, Sąd stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. orzekł, jak w pkt 1 sentencji, w pkt 2 na zasadzie art. 152 p.p.s.a., zaś o kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.