VI SA/Wa 1660/12

WyrokWSA w Warszawie2012-12-18

Skład orzekający: Halina Emilia Święcicka, Zbigniew Rudnicki, Andrzej Wieczorek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji prawidłowo nałożył karę pieniężną za nieuiszczenie opłaty elektronicznej za przejazd drogą krajową, uwzględniając przy tym wszystkie dowody przedstawione przez stronę, w tym dokumenty rozliczeniowe od operatora systemu?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, stwierdzając, że organy obu instancji nie wyczerpująco zbadały wszystkie istotne okoliczności faktyczne i nie przeprowadziły dowodów zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej. W szczególności, organy nie wyjaśniły, dlaczego dowody pochodzące od operatora systemu viaTOLL, przedstawione przez stronę, nie zostały ocenione, ani nie ustaliły kwestii poprawnego działania urządzenia viaTOLL, które zasygnalizowało pobranie opłaty.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia kary pieniężnej w wysokości 3 000 zł na kierującego pojazdem W. F. za nieuiszczenie opłaty elektronicznej za przejazd drogą krajową. Organ I instancji nałożył karę, a Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał ją w mocy. Skarżący twierdził, że opłata została pobrana, a urządzenie viaTOLL działało poprawnie. Organy opierały się na informacjach od operatora systemu K. Sp. z o.o., który wskazywał na brak wystarczających środków na koncie.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji, stwierdzono, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu, oraz zasądzono od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka Sędziowie Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki Sędzia WSA Andrzej Wieczorek (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Gajewiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 grudnia 2012 r. sprawy ze skargi W. F. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2011 r. nr [...]; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego W. F. kwotę 737 (siedemset trzydzieści siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Główny Inspektor Transportu Drogowego (zwany dalej organem) decyzją z dnia [...] czerwca 2012 roku nr [...] po ponownym rozpatrzeniu sprawy ze skargi W. F. (zwanego dalej skarżącym) od decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego (zwanego dalej GITD) z dnia [...] października 2011 r., o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 3 000 złotych utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Organ działał na podstawie art. 127 § 3 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), art. 13 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 13k ust. 1 pkt 1, art. 13k ust. 4 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych ( Dz. U. z 2007r. Nr 19, poz. 115 ze zm., Dz. U. z 2008 r., Nr 218, poz. 1391 zwanej dalej udp) oraz załącznika nr 1 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną, oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej (Dz. U. z 2011 r., Nr 80, poz. 433), art. 50 pkt 1 lit. j, art. 51 ust. 6 pkt 1 lit b, art. 51 ust. 7 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz. U. z 2007r., Nr 125, poz. 874 ze zm., Dz. U. z 2010 r., Nr 249, poz. 1656, Dz. U. z 2011 r., Nr 159, poz. 945 - zwanej dalej utd). GITD wskazał, że podstawą faktyczną wydania decyzji z dnia [...] października 2011 r. stanowiło wykonywanie przejazdu po drodze krajowej wymienionej w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej (Dz.U. z 2011, Nr 80, poz. 433), bez uiszczenia opłaty, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych. Skarżący złożył wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy i podniósł, że z informacji z firmy N. Spółka Jawna gdzie jest zatrudniony, wynika że opłata została pobrana o godzinie 7:45. Do wniosku strona załączyła wydruk z systemu viaTOLL. Organ ponownie rozpoznając sprawę ustalił, że w dniu [...] października 2011 r., na drodze ekspresowej [...], na odcinku węzeł [...], inspektor Inspekcji Transportu Drogowego zatrzymał do kontroli mobilnej zespół pojazdów składający się z ciągnika siodłowego marki [...], o nr rej. [...] do którego przypisane było urządzenie viaBox o nr [...] wraz z przyczepą marki [...] o nr rej. [...]. Pojazdem samochodowym kierował Pan W. F. Dopuszczalna masa całkowita kontrolowanego zespołu pojazdów przekraczała 3,5 t. Podczas kontroli drogowej ustalono, że kierujący pojazdem nie uiścił opłaty za przejazd w dniu [...] października 2011 r., o godz: 7:45 po Autostradzie [...], na odcinku [...]. Odcinek drogi krajowej, po której ustalono poruszanie się kontrolowanego zespołu pojazdów w dniu [...] października 2011 r., został wyszczególniony w załączniku nr 1 pkt 3 lit. b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej (Dz. U. z 2011, Nr 80, poz. 433). Organ wezwał, pismem z dnia [...] grudnia 2011 r. podmiot odpowiedzialny za obsługę krajowego systemu poboru opłat działający w imieniu i na rzecz Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad - K. Sp. z o.o., do udzielenia informacji związanych z kontrolowanym przejazdem, w szczególności do wskazania, czy opłata za ww. została uiszczona. K. sp. z o.o. wskazała, że opłata elektroniczna za przejazd pojazdem o nr rej. [...] po wskazanym odcinku drogi w dniu [...] października 2011 r. nie została uiszczona. Klient nie posiadał wystarczających środków do uiszczenia opłaty elektronicznej. Użytkownik nie składał reklamacji w związku z niesprawnym działaniem urządzenia viaBox. Ponadto K. Sp. z o.o. wskazała, iż podpisana ze stroną umową nie przewidywała możliwości uiszczenia opłaty po dokonaniu przejazdu bowiem określała formę płatności typu pre-pay: przepłaconej formy płatności. Z uwagi na twierdzenia oraz dowody przedstawione przez stronę w toku postępowania administracyjnego organ pismem z dnia 16 stycznia 2012 r., organ ponownie wezwał K. Sp.z.o.o., do uzasadnienia stanowiska, iż opłata elektroniczna za przejazd w dniu [...] października 2011 r., nie została uiszczona. Pismem z dnia 8 lutego 2012 r. K. Sp. z o.o., wskazała, iż saldo konta, do którego jest przypisany pojazd o nr rej. [...], w czasie przed ww. przejazdem przez odcinek drogi, na którym znajduje się wskazana wyżej bramownica o godz: 7:45 wynosiło 0,74 zł. Poinformował, że opłata za przejazd przez odcinek drogi, na którym znajduje się ww. bramownica wynosi 3,15 zł, co spowodowało, iż Użytkownik nie posiadał wystarczających środków do uiszczenia opłaty elektronicznej. Pismem z dnia 6 kwietnia 2012 r., Operator Systemu viaTOLL ostatecznie stwierdził, iż opłata elektroniczna nie została uiszczona. Przyczyną nieuiszczenia opłaty elektronicznej był brak środków na koncie Użytkownika w momencie przejazdu. Zapisy widoczne na zestawieniu przedstawiają operację zarejestrowane na koncie Użytkownika i nie są równoznaczne z faktem uiszczenia opłaty za przejazd po płatnym odcinku drogi. Klient nie posiadał wystarczających środków do uiszczenia opłaty elektronicznej. Użytkownik nie składał reklamacji w związku z niesprawnym działaniem urządzenia viaBox. Ponadto K. Sp. z o.o. wskazała, iż podpisana ze stroną umowa nie przewidywała możliwości uiszczenia opłaty po dokonaniu przejazdu bowiem określała formę płatności typu pre-pay: przedpłaconej formy płatności (dowód: pismo K. Sp. z o.o. - w aktach sprawy). Główny Inspektor Transportu Drogowego ponownie rozpoznając sprawę, mając na względzie treść art. 7, 77 oraz 80 Kpa, po przeprowadzeniu dodatkowego postępowania dowodowego stwierdza, iż w zaskarżonej decyzji prawidłowo ustalono stan faktyczny. Z pism K. Sp. z o.o. wynika, że za kontrolowany przejazd opłata elektroniczna nie została uiszczona. Z powyższych względów zaskarżoną decyzję utrzymano w mocy uznając, że opłata za przejazd po płatnym odcinku drogi w powyższym stanie faktycznym nie została uiszczona. Organ zauważył, iż elektroniczny system poboru opłat z dniem 1 lipca 2011 r. zastąpił system "winietowy". Obowiązek ponoszenia powyższej opłaty spoczywa na korzystającym z dróg krajowych lub ich odcinków, natomiast sankcja za naruszenie tego obowiązku nakładana jest na kierującego pojazdem, na co wskazuje wykładnia normy prawnej - art. 13k ustawy o drogach publicznych. W myśl art. 5 ust. 1 udp do dróg krajowych zalicza się: 1) autostrady i drogi ekspresowe oraz drogi leżące w ich ciągach do czasu wybudowania autostrad i dróg ekspresowych; 2) drogi międzynarodowe; 3) drogi stanowiące inne połączenia zapewniające spójność sieci dróg krajowych; 4) drogi dojazdowe do ogólnodostępnych przejść granicznych obsługujących ruch osobowy i towarowy bez ograniczeń ciężaru całkowitego pojazdów (zespołu pojazdów) lub wyłącznie ruch towarowy bez ograniczeń ciężaru całkowitego pojazdów (zespołu pojazdów); 5) drogi alternatywne dla autostrad płatnych; 6) drogi stanowiące ciągi obwodnicowe dużych aglomeracji miejskich; 7) drogi o znaczeniu obronnym. Zgodnie z art. 13 ust. 1 pkt 3 udp, korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat za przejazdy po drogach krajowych pojazdów samochodowych, w rozumieniu art. 2 pkt 33 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. — Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908, z późn. zm.), za które uważa się także zespół pojazdów składający się z pojazdu samochodowego oraz przyczepy lub naczepy o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony, w tym autobusów niezależnie od ich dopuszczalnej masy całkowitej. Stosownie do treści art. 13k ust. 1 pkt 1 udp za przejazd po drodze krajowej kierującemu pojazdem samochodowym, o którym mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3, za który pobiera się opłatę elektroniczną: bez uiszczenia tej opłaty - wymierza się karę pieniężną w wysokości 3.000 zł. Według art. 13k ust. 4 udp kary pieniężne, o których mowa w art. 13k ust. 1 udp, nakładają, w drodze decyzji administracyjnej, uprawnieni do kontroli, o których mowa w art. 13 1 ust. 1 udp. Według art. 50 pkt 1 lit. j utd do zadań Inspekcji należy kontrola prawidłowości uiszczenia opłaty elektronicznej, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych. Zgodnie z art. 51 ust. 6 lit. b utd Główny Inspektor Transportu Drogowego jest organem właściwym w sprawach związanych z kontrolą uiszczenia opłaty elektronicznej za przejazd po drogach krajowych, na zasadach określonych w udp. Zgodnie z art. 51 ust. 7 utd Główny Inspektor Transportu Drogowego może w sprawach, o których mowa w ust. 6 pkt 1 lit. a i b, upoważnić do działania w jego imieniu wojewódzkiego inspektora transportu drogowego. Główny Inspektor działając w oparciu o tę podstawę prawną upoważnił wszystkich Wojewódzkich Inspektorów Transportu Drogowego do działania w jego imieniu. Zgodnie zaś z art. 51 ust. 5 utd czynności związane z realizacją zadań określonych w art. 50 pkt 1 w zakresie określonym w art. 68-75 wykonują inspektorzy Inspekcji. Stosownie do treści art. 56 ust. 1 pkt 3 utd inspektor ma prawo do nakładania i pobierania kar pieniężnych oraz grzywien w drodze mandatów karnych w zakresie określonym w ustawie z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych. Według art. 131 ust. 1 pkt 2 udp do kontroli prawidłowości uiszczenia opłaty elektronicznej, w tym kontroli używanego w pojeździe urządzenia, o którym mowa w art. 131 ust. 3, jeżeli jest ono wymagane, oraz nałożenia i pobierania kar pieniężnych, o których mowa w art. 13k, są uprawnieni inspektorzy Inspekcji Transportu Drogowego. Wskazał, że w Polsce w systemie elektronicznego poboru opłat wykorzystywana jest technologia mikrofalowa DSRC (Dedicated Short Range Communication - dedykowana komunikacja krótkiego zasięgu). Technologia DSRC działa w oparciu o dwa rodzaje współpracujących urządzeń: czujniki rejestrujące fale, umieszczone na bramownicach wzniesionych nad drogą objętą obowiązkiem uiszczenia opłaty elektronicznej oraz transponderu (tzw. viaBOX) wysyłającego dane o pojeździe do czujników. W chwili, gdy kierujący pojazdem przejeżdża pod bramownicą lub do pojazdu zbliży się Mobilna Jednostka Kontrolna Inspekcji Transportu Drogowego, nawiązywana jest łączność między bramownicą (lub Mobilną Jednostką Kontrolną), a jednostką pokładową (viaBOX) zainstalowaną w pojeździe. Dane o pojeździe przekazywane są do operatora, a następnie centrum rozliczeniowego. Na bramownicach zainstalowane są również urządzenia pozwalające na ujawnienie oraz rejestrację pojazdów, które nie uiściły opłaty elektronicznej. Nadto podniósł, że kontrola stacjonarna polega na kontroli prawidłowości uiszczenia opłaty elektronicznej za pomocą stacjonarnych lub przenośnych przyrządów automatycznych ujawniających i rejestrujących informacje o naruszeniu obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej (§ 2 pkt 10 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 23 czerwca 2011 r. w sprawie trybu, sposobu i zakresu kontroli prawidłowości uiszczenia opłaty elektronicznej - Dz. U. z 2011 r., Nr 133, poz. 773). Kontrola mobilna polega na kontroli prawidłowości uiszczenia opłaty elektronicznej dokonywanej bezpośrednio przez kontrolującego, tj. funkcjonariusza Policji, inspektora Inspekcji Transportu Drogowego, naczelnika urzędu celnego, dyrektora izby celnej, funkcjonariusza Straży Granicznej (por. § 2 pkt 11 ww. rozporządzenia z dnia 23 czerwca 2011 r., w zw. z art. 131 ust. 1 ustawy o drogach publicznych). Konkludując stwierdził, iż strona wykonując przejazd w ustalonym powyżej stanie faktycznym była obowiązana do uiszczenia opłaty elektronicznej, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3 ustawy o drogach publicznych. Powyższego obowiązku kierujący pojazdem nie dopełnił, dlatego też organ prawidłowo ocenił materiał dowodowy i karę pieniężną w wysokości 3 000 zł za naruszenie art. 13 ust. 1 pkt 3 ustawy o drogach publicznych nałożył słusznie i zgodnie z prawem. Mając na uwadze powyższe orzekł jak na wstępie. Skargę na powyższą decyzję wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący, wnosząc o jej uchylenie i zasądzenie od organu kosztów postępowania kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 105 § 1 kpa przez jego niezastosowanie i nie umorzenie postępowania, co miało wpływ na wynik postępowania, naruszenie art. 7 kpa w zw. z art. 80 kpa poprzez przekroczenie zasad swobodnej oceny dowodów, co miało wpływ na ustalenia faktyczne organu i wynik postępowania oraz art. 13 hc ust. 1 i 2 w zw. z art. 13k ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o drogach publicznych przez ich niewłaściwe zastosowanie. Wskazał, że zgodnie z art. 80 kpa organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Zasada swobodnej oceny dowodów jest przejawem zasady prawdy obiektywnej wynikającej z art. 7 kpa zgodnie z którym w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Wskazał, że w toku postępowania strona nie powoływała się na dowody pochodzące od niej, ale na dowody pochodzące z K. Sp. z o.o. w związku z czym argumentacja organu, że nie są one wiarygodne, gdyż nie pochodzą od operatora systemu viaTOLL traktować należy jako nieporozumienie. Wskazał, że dowody przedstawione przez stronę w odróżnieniu od oświadczeń K. Sp. z o.o. były dowodami bezpośrednimi, nie stworzonymi na potrzeby postępowania, gdyż były to dokumenty rozliczeniowe otrzymane od K. Sp. z o.o. W ocenie skarżącej opłata elektroniczna jest uiszczona z chwilą jej ściągnięcia z konta podmiotu obowiązanego do jej uiszczenia. Nie są uzasadnione zarzuty organu, że strona nie składała reklamacji na działanie systemu viaTOLL czy urządzenia pobierającego opłatę zamontowanego w samochodzie, z tego względu, że urządzenie działało poprawnie i pobrało wymaganą opłatę za przejazd. Błędne jest również wnioskowanie organu, że brak jest przepisu umożliwiającego umorzenie postępowania, gdyż zgodnie z art. 105 § 1 kpa gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości lub w części. Mając na uwadze powyższe wnosił jak na wstępie. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu. Sąd administracyjny nie ocenia rozstrzygnięcia organu administracji pod kątem jego słuszności, czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej także: p.p.s.a.). Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów, skarga zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem skargi jest decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2012 roku utrzymująca w mocy decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2011 r., o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 3 000 zł. Z dniem 1 lipca 2011 r. elektroniczny system poboru opłat zastąpił system "winietowy". Obowiązek ponoszenia powyższej opłaty spoczywa na korzystającym z dróg krajowych lub ich odcinków, natomiast sankcja za naruszenie tego obowiązku nakładana jest na kierującego pojazdem, na co wskazuje wykładnia normy prawnej - art. 13k ustawy o drogach publicznych. W myśl art. 5 ust. 1 udp do dróg krajowych zalicza się: 1) autostrady i drogi ekspresowe oraz drogi leżące w ich ciągach do czasu wybudowania autostrad i dróg ekspresowych; 2) drogi międzynarodowe; 3) drogi stanowiące inne połączenia zapewniające spójność sieci dróg krajowych; 4) drogi dojazdowe do ogólnodostępnych przejść granicznych obsługujących ruch osobowy i towarowy bez ograniczeń ciężaru całkowitego pojazdów (zespołu pojazdów) lub wyłącznie ruch towarowy bez ograniczeń ciężaru całkowitego pojazdów (zespołu pojazdów); 5) drogi alternatywne dla autostrad płatnych; 6) drogi stanowiące ciągi obwodnicowe dużych aglomeracji miejskich; 7) drogi o znaczeniu obronnym. Zgodnie z art. 13 ust. 1 pkt 3 udp, korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat za przejazdy po drogach krajowych pojazdów samochodowych, w rozumieniu art. 2 pkt 33 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. — Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908, z późn. zm.), za które uważa się także zespół pojazdów składający się z pojazdu samochodowego oraz przyczepy lub naczepy o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony, w tym autobusów niezależnie od ich dopuszczalnej masy całkowitej. Stosownie do treści art. 13k ust. 1 pkt 1 udp za przejazd po drodze krajowej kierującemu pojazdem samochodowym, o którym mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3, za który pobiera się opłatę elektroniczną: bez uiszczenia tej opłaty - wymierza się karę pieniężną w wysokości 3.000 zł. Według art. 13k ust. 4 udp kary pieniężne, o których mowa w art. 13k ust. 1 udp, nakładają, w drodze decyzji administracyjnej, uprawnieni do kontroli, o których mowa w art. 13 1 ust. 1 udp. Według art. 50 pkt 1 lit. j utd do zadań Inspekcji należy kontrola prawidłowości uiszczenia opłaty elektronicznej, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych. Zgodnie z art. 51 ust. 6 lit. b utd Główny Inspektor Transportu Drogowego jest organem właściwym w sprawach związanych z kontrolą uiszczenia opłaty elektronicznej za przejazd po drogach krajowych, na zasadach określonych w udp. Zgodnie z art. 51 ust. 7 utd Główny Inspektor Transportu Drogowego może w sprawach, o których mowa w ust. 6 pkt 1 lit. a i b, upoważnić do działania w jego imieniu wojewódzkiego inspektora transportu drogowego. Główny Inspektor działając w oparciu o tę podstawę prawną upoważnił wszystkich Wojewódzkich Inspektorów Transportu Drogowego do działania w jego imieniu. Zgodnie zaś z art. 51 ust. 5 utd czynności związane z realizacją zadań określonych w art. 50 pkt 1 w zakresie określonym w art. 68-75 wykonują inspektorzy Inspekcji. Stosownie do treści art. 56 ust. 1 pkt 3 utd inspektor ma prawo do nakładania i pobierania kar pieniężnych oraz grzywien w drodze mandatów karnych w zakresie określonym w ustawie z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych. Według art. 131 ust. 1 pkt 2 udp do kontroli prawidłowości uiszczenia opłaty elektronicznej, w tym kontroli używanego w pojeździe urządzenia, o którym mowa w art. 131 ust. 3, jeżeli jest ono wymagane, oraz nałożenia i pobierania kar pieniężnych, o których mowa w art. 13k, są uprawnieni inspektorzy Inspekcji Transportu Drogowego. Zgodnie z art. 2 Konstytucji, Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej. Stosownie zaś do art. 6 k.p.a. organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. W świetle powołanych wyżej przepisów decyzja administracyjna, a w szczególności, jak to ma miejsce w okolicznościach niniejszej sprawy, nakładająca na podmiot karę, musi być oparta na obowiązującym przepisie prawa i zgodna z jego treścią. Tych wymogów nie spełniają wspomniane wyżej decyzje administracyjne. W niniejszej sprawie pozostaje bezsporne, iż kierowany przez Pana W. F. pojazd poruszał się po odcinku drogi krajowej wymienionej w załączniku nr 1 pkt 3 lit.b do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną ( Dz. U z 2011 r., nr 80, poz. 433). W toku postępowania strona nie powoływała się na dowody pochodzące od niej, ale na dowody pochodzące z K. Sp. z o.o. w związku z czym argumentacja organu, że nie są one wiarygodne, gdyż nie pochodzą od operatora systemu viaTOLL powoduje, że stan faktyczny sprawy nie został ustalony. W oświadczenia K. Sp. z o.o. w odróżnieniu od dokumentów przedstawianych przez stronę wykazywały istotne dla ich oceny rozbieżności. Z ich treści wynikało bowiem niekiedy, że saldo konta nie pozwalało na uiszczenie opłaty, a zaraz dalej, że stan konta był co prawda niższy niż wymagana opłata, ale był dodatni. Postępowanie administracyjne nie stanowi kontynuacji postępowania, nie jest następnym jego etapem, różniącym się od tego pierwszego charakterem prawnym, natomiast akta sprawy administracyjnej to dokumenty zgromadzone i wytworzone w danej, konkretnej sprawie administracyjnej i powinny być ocenione i wyjaśnione dlaczego jedne dowody są uwzględnione a inne nie. Zgodnie z art. 80 kpa organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Zasada swobodnej oceny dowodów jest przejawem zasady prawdy obiektywnej wynikającej z art. 7 kpa zgodnie z którym w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Zdaniem Sądu swobodna ocena dowodów, aby nie przekształciła się w ocenę dowolną, musi być dokonana zgodnie z normami prawa procesowego oraz z zachowaniem określonych reguł tej oceny, a przede wszystkim powinna być oparta na zebranym przez organ w sprawie materiale dowodowym oraz wszechstronnej i wnikliwej ocenie każdego dowodu z osobna, jak i ich oceny we wzajemnym powiązaniu. Skargę oparto zarówno na podstawie naruszenia prawa materialnego, jak i naruszeniu przepisów postępowania w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zatem rozważyć należało zasadność zarzutów o charakterze procesowym, albowiem zarzuty naruszenia prawa materialnego mogą być przedmiotem oceny tylko w stosunku do prawidłowo ustalonego stanu faktycznego. W związku z powyższym, stwierdzając naruszenie przepisów postępowania, Sąd orzekający w sprawie nie wypowiadał się w kwestii naruszenia prawa materialnego, bowiem przy ponownym rozpatrzeniu sprawy przez organ administracji publicznej dokona on powtórnie ustaleń materialnoprawnych. Zdaniem Sądu należy uznać, iż organy obu instancji nie wyczerpująco zbadały wszystkie istotne okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz nie przeprowadziły dowodów służących ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.). W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie organy administracji - rozstrzygając sprawę – nie oparły się na materiale prawidłowo zebranym w toku kontroli, dokonując jego wszechstronnej oceny. Ponadto należy uznać, iż stanowisko wyrażone w zaskarżonych decyzjach, organy obu instancji uzasadniły w sposób wymagany przez normę prawa określoną w przepisie art. 107 § 3 k.p.a. Ponownie rozpoznając sprawę organy zobowiązane będą do wyjaśnienia z jakiego powodu dowody powoływane przez stronę a pochodzące z K. Sp. z o.o. nie zostały ocenione. Nadto organy winny wyjaśnić kwestię poprawnie działającego urządzenia viaTOLL zamontowanego w samochodzie, które zasygnalizowało pobranie opłaty za przejazd. W tych warunkach Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 152 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku, postanawiając o kosztach postępowania w oparciu o art. 200 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło