VI SA/Wa 1661/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Borowiecki po rozpoznaniu w dniu 10 marca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi K. B. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] maja 2010 r., nr [...] w przedmiocie oddalenia sprzeciwu w zakresie unieważnienia prawa z rejestracji wzoru przemysłowego postanawia przyznać skarżącemu K. B. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżący – K. B., złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie z jego skargi na decyzję Urzędu Patentowego RP z dnia [...] maja 2010 r., nr [...] w przedmiocie oddalenia sprzeciwu w sprawie o unieważnienie prawa z rejestracji wzoru przemysłowego. Postanowieniem referendarza sądowego z 22 listopada 2010 r. odmówiono skarżącemu przyznania prawa pomocy obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wskazano między innymi, że skoro nadesłane przez skarżącego dokumenty nie pozwalały na dokonanie oceny rzeczywistego stanu majątkowego jego oraz jego żony, a nadto nie nadesłał on dokumentów potwierdzających ponoszenie miesięcznych wydatków koniecznych do utrzymania, to brak było możliwości ustalenia, czy skarżący wypełnia przesłanki art. 246 § 1 pkt 2 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W konsekwencji wobec niewykazania stanu majątkowego skarżącego i jego rodziny, odmówiono przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Pismem z 2 grudnia 2010 r. skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł sprzeciw od powyższego postanowienia, wnosząc o jego uchylenie. Nadmienił, że w sytuacji, gdy zarówno on, jak i jego żona nie posiadają stałych dochodów, to nie mogą jednocześnie mieć stałych wydatków na utrzymanie, a fakt, iż korzystają z pomocy rodziny nie może, jego zdaniem, przemawiać za odmową zwolnienia od kosztów sądowych. Skarżący nie zgodził się także z argumentacją zawartą w postanowieniu referendarza sądowego, jakoby ponosząc koszty uiszczenia siedmiu wpisów w swoich sprawach prowadzonych do tej pory przez Sąd, był w stanie obecnie uiścić wpis od skargi w sprawie prowadzonej pod sygn. akt VI SA/Wa 1661/10. Zarządzeniem z dnia 27 stycznia 2011 r. wezwano pełnomocnika skarżącego do nadesłania zarówno decyzji Urzędu Gminy [...] z dnia [...] września 2010 r. wydanych w stosunku do skarżącego i jego żony, dotyczących wykreślenia z rejestru prowadzonej przez nich działalności gospodarczej, wyjaśnień, czy skarżący otrzymuje wynagrodzenie z tytułu zatrudnienia, a jeżeli nie jest zatrudniony – do przedłożenia zaświadczenia z właściwego Powiatowego Urzędu Pracy o zarejestrowaniu w ewidencji osób bezrobotnych (z zaznaczeniem, od kiedy figuruje w ewidencji oraz okresie pobierania zasiłku dla bezrobotnych) wraz z informacją o przedstawionych mu propozycjach odpowiedniego zatrudnienia, określenia koniecznych miesięcznych wydatków ponoszonych przez skarżącego i osoby pozostające z nim we wspólnym gospodarstwie domowym na bieżące utrzymanie (np. opłaty związane z mieszkaniem itd.) wraz z ewentualnym załączeniem dokumentów potwierdzających te dane, jak i postanowień wydanych w przedmiocie zajęć komorniczych o podanych przez skarżącego numerach. W odpowiedzi przesłano dwie decyzje Burmistrza Miasta i Gminy [...] informujące o wykreśleniu z dniem [...] września 2010 r. z ewidencji działalności gospodarczej wpisów dokonanych pod numerem ewidencyjnym [...] i [...] dotyczących odpowiednio działalności skarżącego oraz jego żony. Przesłano także zawiadomienie z dnia [...] września 2008 r. o wszczęciu postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego wyroku Sądu Okręgowego w [...]., w którym zasądzono od skarżącego – dłużnika na rzecz wierzyciela należność główną w kwocie 180.072 złotych. Z kolei w nadesłanym zawiadomieniu z dnia [...] lutego 2009 r. o zajęciu rachunku bankowego i zakazie wypłat, poinformowano, że stosownie do treści postanowienia Sądu Rejonowego dla [...] z dnia [...] kwietnia 2008 r., zostało wszczęte, z wniosku wierzyciela, tj. Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] przeciwko między innymi skarżącemu, postępowanie egzekucyjne w celu zaspokojenia należności pieniężnej w kwocie 27.982,73 złotych wraz z odsetkami. Skarżący nadesłał także oświadczenie małżonków P. i K. B. określające trudną sytuację majątkową, która spowodowała konieczność zamieszkania z rodziną, która ponosi koszty utrzymania lokalu mieszkalnego. Wyjaśnili, że koszt wyżywienia jest ponoszony wspólnie z rodziną – w zależności od bieżących potrzeb i możliwości. Oświadczyli także, że nie posiadają własnych rachunków bankowych zaś rachunek bankowy P. B. w [...] nie jest aktywny ale nie może zostać zamknięty z powodu zajęć komorniczych. Poinformowali, że stan rachunku w stosunku do stanu z października 2010 r. nie uległ zmianie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Przepis art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) – dalej p.p.s.a. stanowi, iż przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ustawodawca posłużył się zwrotem "gdy osoba ta wykaże", co oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar uprawdopodobnienia okoliczności pozwalających sądowi dokonać oceny warunków ewentualnie uzasadniających skorzystanie z tego prawa. Innymi słowy rozstrzygnięcie sądu w kwestii prawa pomocy będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (J. P. Tarno – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz", wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2004, s. 319). Jeżeli trudna sytuacja materialna, o której strona pisze we wniosku, znajduje pokrycie w aktach sprawy i nie pozostaje w sprzeczności z zawartymi tam informacjami o jej stanie majątkowym, istnieją wówczas, w ocenie Sądu, podstawy do przyznania prawa pomocy. Podstawę do przyznania prawa pomocy stanowią informacje wynikające z oświadczenia zawartego we wniosku składanym przez strony na urzędowym formularzu (art. 252 § 1 p.p.s.a.). W sytuacji, gdy oświadczenie takie okaże się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego strony lub budzi wątpliwości, sąd może wezwać stronę do złożenia w zakreślonym terminie dodatkowego oświadczenia lub przedłożenia dokumentów źródłowych dotyczących jej stanu majątkowego (art. 255 p.p.s.a.). Taka właśnie sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie i skarżący został wezwany do potwierdzenia stosownymi dokumentami swojej sytuacji materialnej przedstawionej we wniosku o przyznanie prawa pomocy. Biorąc pod uwagę zarówno informacje ujęte we wniosku o przyznanie prawa pomocy, jak i zakres przedstawionych przez skarżącego dokumentów, stwierdzić należy, że uprawdopodobnił on w wystarczający sposób okoliczności świadczące o zasadności przyznania mu tego prawa. Przede wszystkim skarżący wyjaśnił, że z uwagi na trudną sytuację materialną, potwierdzoną między innymi zawiadomieniami o wszczęciu przeciwko niemu egzekucji z dnia [...] września 2008 r. i [...] lutego 2009 r. oraz decyzją o wykreśleniu z dniem [...] września 2010 r. z ewidencji działalności gospodarczej wpisu dotyczącego jego działalności, zmuszony był wraz z żoną zamieszkać u rodziny, która obecnie ponosi koszty ich utrzymania. Nadto skarżący wskazał na okoliczność posiadania kredytu zaciągniętego w 2000 roku, który w związku z trudnościami finansowymi wywołanymi także koniecznością zamknięcia działalności gospodarczej i ogólną złą sytuacją materialną jego rodziny, nie jest spłacany regularnie, a wynikająca z jego tytułu kwota 200.000 złotych stanowi poważne obciążenie. Wobec powyższego wskazać należy, że skarżący pozostając w tak trudnej sytuacji materialnej, zdany na pomoc najbliższych i obciążony licznymi zobowiązaniami, nie jest w stanie poczynić oszczędności, a tym samym ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i swojej rodziny. Mając na uwadze powyższe, Sąd działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 260 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.