VI SA/Wa 1661/10
WyrokWSA w Warszawie2011-10-11
Skład orzekający: Waldemar Śledzik, Piotr Borowiecki, Magdalena Maliszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Urząd Patentowy RP prawidłowo oddalił sprzeciw K. B. dotyczący unieważnienia prawa z rejestracji wzoru przemysłowego pt. "Zestaw podstawek reklamowych Fala" nr [...], uznając go za nowy i posiadający indywidualny charakter, pomimo zarzutów skarżącego o naruszeniu przepisów postępowania i prawa materialnego?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając naruszenie przez Urząd Patentowy RP przepisów postępowania administracyjnego (art. 7, 77 § 1, 80, 107 § 3 k.p.a.) poprzez niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności, dowolną ocenę dowodów i brak szczegółowego uzasadnienia. Ponadto, organ nieprawidłowo przyjął, że skarżący wycofał zarzut naruszenia art. 117 ust. 2 p.w.p. oraz pominął analizę niektórych wzorów wskazanych przez skarżącego, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.Stan faktyczny
Skarżący K. B. wniósł sprzeciw wobec decyzji Urzędu Patentowego RP o udzieleniu prawa z rejestracji wzoru przemysłowego pt. "Zestaw podstawek reklamowych Fala" nr [...], udzielonego na rzecz W. N. Skarżący zarzucił brak nowości, brak indywidualnego charakteru oraz naruszenie praw osobistych i majątkowych. Urząd Patentowy RP decyzją z dnia [...] maja 2010 r. oddalił sprzeciw. Skarżący złożył skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów postępowania (m.in. art. 6, 7, 77 § 1, 80, 107 § 3 k.p.a., art. 255 ust. 4 p.w.p.) oraz prawa materialnego (art. 103 ust. 1, art. 104 ust. 1 i 2, art. 106 ust. 1, art. 117 ust. 2 p.w.p.).Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Urzędu Patentowego RP z dnia [...] maja 2010 r. nr [...]. Stwierdził, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu. Zasądził od Urzędu Patentowego RP na rzecz skarżącego K. B. kwotę 617 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Waldemar Śledzik Sędziowie Sędzia WSA Piotr Borowiecki (spr.) Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Protokolant ref. staż. Katarzyna Smaga po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 października 2011 r. sprawy ze skargi K. B. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] w przedmiocie oddalenia sprzeciwu w sprawie o unieważnienie prawa z rejestracji wzoru przemysłowego pt. "[...]" nr [...] 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej na rzecz skarżącego K. B. kwotę 617 (sześćset siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] maja 2010 r., nr [...], Urząd Patentowy RP, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu [...] kwietnia 2010 r. wniosku o unieważnienie prawa z rejestracji wzoru przemysłowego pt. "Zestaw podstawek reklamowych Fala" nr [...], udzielonego na rzecz W. N. – prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą "N." w P., na skutek sprzeciwu uznanego za bezzasadny wniesionego przez K. B. - działając na podstawie art. 102, art. 103, art. 104, art. 106 ust. 1 i art. 246 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. – Prawo własności przemysłowej (t.j. Dz. U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1117 ze zm., dalej także p.w.p.) – oddalił sprzeciw K. B. (pkt 1 decyzji) oraz przyznał W. N. – prowadzącemu działalność gospodarczą pod firmą "N." W. N. w P. kwotę 1.600 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania (pkt 2 decyzji).
Do wydania zaskarżonej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Pismem z dnia [...] listopada 2007 r. K. B. (dalej także: skarżący) – działając na podstawie przepis art. 246 p.w.p. - wniósł sprzeciw wobec decyzji Urzędu Patentowego RP o udzieleniu prawa z rejestracji wzoru przemysłowego pt. "Zestaw podstawek reklamowych Fala" nr [...], udzielonego na rzecz W. N. prowadzącego w P. działalność gospodarczą pod firmą "N." (dalej także: uprawniony z rejestracji lub uczestnik postępowania). W uzasadnieniu skarżący, powołując się na przepisy art. 102 ust. 1, art. 103 ust. 1, art. 104 ust. 1 i art. 117 ust. 2 p.w.p. – zgłosił zarzut braku nowości, braku indywidualnego charakteru spornego wzoru oraz naruszenie praw osobistych i majątkowych sprzeciwiającego. Zdaniem wnioskodawcy sporny wzór przemysłowy jest naśladownictwem innych wzorów przemysłowych z wcześniejszych rejestracji, tj. w szczególności wzoru [...] z daty [...] marca 2005 r., a także wzorów nr [...] (z dnia [...] czerwca 2006 r.) oraz [...] (z dnia [...] lipca 2005 r.). Zdaniem skarżącego, sporny wzór nie może spełniać wymogu nowości, jako że zawiera istotne cechy przeciwstawionych wzorów przemysłowych, ujawnionych przed datą rejestracji wzoru uprawnionego. Ponadto skarżący uznał, że sporny wzór nie posiada również cech indywidualnego charakteru, będąc naśladownictwem wzorów wskazanych przez wnoszącego sprzeciw.
W odpowiedzi na sprzeciw uprawniony z rejestracji w piśmie z dnia [...] maja 2008 r., uznał sprzeciw za bezzasadny i porównał sporny wzór ze wzorami [...] i [...] (k. 17 akt administracyjnych). Uprawniony z rejestracji podkreślał, że sporny wzór nie był znany na polskim rynku przed datą zgłoszenia do rejestracji ([...] luty 2006 r.) oraz nie jest naśladownictwem przeciwstawionego wzoru [...], ani innych wzorów wskazanych w sprzeciwie. W. N.wyjaśniał, że jego firma powstała w roku 1986 i posiada 60 praw z rejestracji wzorów przemysłowych, w tym 40 z zakresu podstawek reklamowych. Uprawniony z rejestracji spornego wzoru wskazał, że w 2005 r. łączyły go stosunki handlowe ze skarżącym K. B., polegające na tym, że K. B. zamawiał i odbierał od uprawnionego produkowane przez niego podstawki reklamowe (bilonownice). Uprawniony podniósł, że koncepcja i projekt prototypów tych podstawek były opracowaniami wspólnymi jego oraz K. B. Jednakże K. B. bez wiedzy i zgody W. N. zgłosił do rejestracji we własnym imieniu wspólnie opracowaną serię wzorów przemysłowych pt. Bilonownice. Dokonując porównań obu wzorów przemysłowych uprawniony z rejestracji spornego wzoru stwierdził, że jego wzór charakteryzuje się istotnymi różnicami w kształcie oraz liniach podstawowych części porównywanych wzorów. Ponadto wskazał, że sporny wzór wywołuje całkowicie odmienne ogólne wrażenie w odbiorze nie będąc naśladownictwem wzoru przeciwstawionego. W konsekwencji uprawniony uznał, że jego wzór jest nowy i posiada indywidualny charakter.
Wobec uznania przez uprawnionego sprzeciwu za bezzasadny sprawa została przekazana do rozpatrzenia w postępowaniu spornym.
Na rozprawie w dniu [...] października 2009 r. strony podtrzymały swoje uprzednio zajęte stanowiska. Wnioskodawca złożył do akt załączniki (k. 41-29).
W piśmie procesowym z dnia [...] grudnia 2009 r. skarżący K. B. przedłożył do akt sprawy m.in. faktury VAT (k. 69-60) oraz akt notarialny (k. 59-48).
Na rozprawie w dniu [...] kwietnia 2010 r. strony podtrzymały swoje uprzednio zajmowane stanowisko. Wnoszący sprzeciw oświadczył, iż cofa pełnomocnictwo dotychczas reprezentującemu go rzecznikowi patentowemu. Ponadto podtrzymał swój wcześniejszy wniosek o przesłuchanie świadka w osobie J. G. na okoliczność oceny wrażenia wywieranego przez wzór na zorientowanego użytkownika. Jednocześnie skarżący K. B. oświadczył, że "podtrzymuje wszystkie argumenty podniesione na rozprawie w sprawie nr [...] oraz podtrzymuje twierdzenia zawarte w dotychczasowych pismach procesowych znajdujących się w aktach sprawy". Wnoszący sprzeciw wskazał także, iż "Powołuje się na materiały złożone na poprzedniej rozprawie w sprawie nr [...]". Wnoszący sprzeciw wyjaśnił również, iż ogólne wrażenie, jakie wywołują porównywane wzory jest graniczące z identycznością.
W wyniku rozpatrzenia sprawy Urząd Patentowy RP decyzją z dnia [...] maja 2010 r., nr [...], powołując się na przepisy art. 102, art. 103, art. 104, art. 106 ust. 1 i art. 246 ustawy – Prawo własności przemysłowej – oddalił sprzeciw skarżącego dotyczący prawa z rejestracji spornego wzoru przemysłowego pt. "Zestaw podstawek reklamowych Fala" nr [...], udzielonego na rzecz uczestnika W. N.
W uzasadnieniu decyzji Urząd Patentowy stwierdził, że zgodnie z opisem spornego wzoru jest on przeznaczony do umieszczania na nim pieniędzy w transakcjach handlowych oraz do prezentacji etykiet reklamowych umieszczanych we wzorze. Co do cech istotnych obu odmian tego wzoru organ administracji odwołał się do opisu wzoru - str. 2 i 3 opisu w oparciu o fig. 1-6. Organ stwierdził, iż przeciwstawiony wzór nr [...] jest przeznaczony do tych samych celów, co wzór sporny. Odnosząc się do jego cech istotnych organ administracji odwołał się również do opisu tego wzoru - str. 3 - ze wskazaniem na rysunki fig. 1-4 i fotografie, fot. 1 i fot. 2. Organ wskazał, że Fig. 1 przedstawia wzór w widoku perspektywicznym, fig. 2 widok z góry, fig. 3 widok z boku, a fig. 4 widok z przodu. Fotografia 1 przedstawia widok perspektywicznym z góry z umieszczoną ulotka reklamową, a fot. 2 widok perspektywicznym wzoru z boku z ulotką. Organ stwierdził, że końcowym użytkownikiem obu wzorów jest klient korzystający z podstawki reklamowej/bilonownicy, który widzi podstawkę/bilonownicę w widoku perspektywicznym z góry (a nie np. od spodu), zatem - zdaniem organu - najbardziej przydatne do oceny porównywanych wzorów są rysunki przedstawiające te wzory w widoku perspektywicznym z góry.
Ustosunkowując się do zarzutu braku nowości, opartego na przepisie art. 103 ust. 1 p.w.p., Urząd Patentowy stwierdził, że porównując pierwszą odmianę spornego wzoru (fig. 1-3) z przeciwstawionym wzorem [...] (fig. 1-4) i fot. 1 i 2, oraz mając na uwadze, że porównaniu podlegają tylko cechy widoczne dla końcowego użytkownika - należy uznać, że sporny wzór (odmiana 1) różni się od wzoru [...] jedną istotną cechą - płytka 2 jest zakończona łukami, natomiast ta sama płytka 2 w przeciwstawionym wzorze jest prostokątna i ma wklęsłą powierzchnię krzywoliniową. Zdaniem organu, identyczna jw. sytuacja zachodzi, gdy porówna się odmianę drugą spornego wzoru ze wzorem [...], co w konsekwencji oznacza, że zarzut braku nowości spornego wzoru jest niezasadny w odniesieniu do obu odmian spornego wzoru przemysłowego.
Odnosząc się z kolei do zarzutu braku indywidualnego charakteru spornego wzoru, w rozumieniu art. 104 ust. 1 p.w.p., Urząd Patentowy RP powołał się na orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 23 października 2007 r., sygn. akt II CSK 302/07, w którym SN przeprowadził wywód rozumienia pojęć"zorientowanego użytkownika", "ogólnego wrażenia" i "zakresu swobody twórczej", dochodząc do wniosku, że zakres swobody twórczej w realizacji wzorów przemysłowych o przeznaczeniu takim, jak wzory przeciwstawione, jest dosyć wąski, uwarunkowany cechami funkcjonalnymi. Część górna bilonownic przeznaczona do podawania i odbierania pieniędzy może mieć kształt płaskiej płytki, jak w spornym wzorze, lub wklęsłej, jak we wzorze przeciwstawionym. Zdaniem organu, oba te kształty są uwarunkowane funkcjonalnością odbioru pieniędzy i jako cechy istotne przeciwstawionych wzorów wywołują odmienne ogólne wrażenie na zorientowanych użytkownikach. W tej sytuacji Urząd Patentowy uznał, że nietrafny jest zarzutu braku indywidualnego charakteru spornego wzoru. Wbrew zamierzeniom wnioskodawcy, organ administracji stwierdził, że przedstawione przez skarżącego materiały nie świadczą o szerokim, lecz o wąskim zakresie swobody twórczej konstruktora przeciwstawionych wzorów przemysłowych ze względu na ograniczoną możliwość kombinacji figur geometrycznych i funkcję bilonownic. Urząd Patentowy stwierdził, że istotne cechy obu odmian spornego wzoru, tj. płytka 2 zakończona łukami, umieszczona we wgłębieniu podstawki ograniczonym dwoma prostokątami, wywierają łącznie na zorientowanym użytkowniku odmienne ogólne wrażenie, niż łącznie cechy przeciwstawionego wzoru, tj. z wklęsłą płytką 2 o kształcie prostokąta umieszczoną w podstawie ograniczonej dwoma prostokątami, bowiem zorientowany użytkownik, znający wzornictwo i zakres swobody twórczej - jest w stanie dostrzec różnice między porównywanymi wzorami tam, gdzie zwykły użytkownik widzi jedynie podobieństwo. W konsekwencji organ uznał, że zarzut skarżącego dotyczący braku indywidualnego charakteru, w rozumieniu art. 104 ust. 1 i 2 p.w.p., jest niezasadny.
Ustosunkowując się w uzasadnieniu decyzji do zarzut naruszenia art. 106 ust. 1 p.w.p., organ uznał, że należało go oddalić, gdyż przepis ten odnosi się do cech postaciowych wzoru, a nie postępowania zgłaszającego wzór. Zdaniem organu, postać spornego wzoru nie narusza ani porządku publicznego, ani dobrych obyczajów.
Organ stwierdził ponadto, że pozostałe materiały przedstawione przez wnioskodawcę nie mają dla niniejszej sprawy znaczenia, bowiem oba porównywane wzory są zarejestrowane i istotna jest dokumentacja tych wzorów w aktach [...] i [...] z zastrzeżeniem, że porównaniu podlegają cechy widoczne dla końcowego użytkownika w trakcie zwykłego używania tych wzorów.
Również zbędne było, zdaniem organu, przesłuchanie świadka – J. G. na okoliczność braku przesłanek z art. 104 ust. 1 i 2 p.w.p., albowiem ocena indywidualnego charakteru spornego wzoru należy do Urzędu Patentowego.
Uzasadniając z kolei wysokość kwoty zwrotu kosztów postępowania dla uprawnionego od wnioskodawcy, organ odwołał się do unormowań prawnych zawartych w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 2 grudnia 2003 r. sprawie opłat za czynności rzeczników patentowych.
W piśmie z dnia [...] lipca 2010 r. skarżący, reprezentowany przez adwokata - działając za pośrednictwem organu - wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższą decyzję Urzędu Patentowego z dnia [...] maja 2010 r.
Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji, skarżący zarzucił:
1) naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy:
- kodeksu postępowania administracyjnego, tj. art. 6, art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 §1 i § 3 k.p.a. - poprzez wydanie orzeczenia na podstawie tylko części zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, nieprzeprowadzenie szczegółowych analiz porównawczych poszczególnych elementów obu wzorów, braku szczegółowego uzasadnienia decyzji;
- art. 255 ust 4 p.w.p. - poprzez pominięcie zarzutu naruszenia art. 117 ust. 2 p.w.p.;
- nieuwzględnienie całości materiału dowodowego - poprze pominięcie wzorów [...] i [...], których zarzutu naśladownictwa skarżący nie cofnął;
- błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, ze jeden wzór ma płytkę podłużną wklęsłą, a drugi nie;
2) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:
- art. 103 ust. 1 p.w.p. w zw. z art. 102 ust. 1 p.w.p.- poprzez przyjęcie, że zaokrąglone końcówki płytki spornego wzoru przemysłowego [...] stanowią o jego nowości w stosunku do wzoru przeciwstawionego [...];
- art. 104 ust. 1 i 2 p.w.p. w zw. z art. 102 ust. 1 p.w.p. - poprzez przyjęcie, że sporny wzór wywołuje na zorientowanym użytkowniku odmienne ogólne wrażenie niż wzór przeciwstawiany, bez przeprowadzenia analizy cechy postaciowej decydującej o ogólnym wrażeniu spornego wzoru przemysłowego;
- art. 106 ust. 1 p.w.p i art. 117 ust. 2 p.w.p. - poprzez uznanie, że sporny wzór nie narusza ani porządku prawnego, dobrych obyczajów i praw z rejestracji wzoru [...] podczas, gdy zaskarżony wzór stanowi naśladownictwo tego wzoru opublikowanego w WUP nr [...].
W uzasadnieniu skarżący, uzasadniając w pierwszej kolejności zarzuty proceduralne - stwierdził, iż Urząd Patentowy pominął w swoich rozważaniach zarzut naruszenia art. 117 ust. 2 p.w.p., błędnie sądząc, że zarzut ten został cofnięty na rozprawie w dniu [...] kwietnia 2009 r., podczas, gdy - zdaniem skarżącego - na rozprawie [...] października 2009 r. zarzut ten cofnęła jedynie rzecznik patentowa, zaś skarżący stawający wraz z nią - zarzut ten podtrzymał, co wynika jednoznacznie z protokołu rozprawy. W tej sytuacji skarżący stwierdził, że zaskarżona decyzja juz tylko w tej mierze jest wadliwa, albowiem nie odnosi się w ogóle do tego zarzutu. To samo, zdaniem strony, dotyczy zarzutów naśladownictwa przez sporny wzór wzorów zarejestrowanych na rzecz skarżącego [...] i [...], wskazanych w sprzeciwie, których - wbrew twierdzeniu organu - skarżący nie cofnął. Zdaniem skarżącego, wywodzenie takiej okoliczności jedynie z faktu, że w dalszych pismach pełnomocnik skarżącego odnosił się przede wszystkim do wzoru [...] stanowi nieuprawnione nadużycie świadczące o wadliwości zaskarżonej decyzji. Cofnięcie bowiem zarzutu naśladownictwa uprzednio zarejestrowanego wzoru ma doniosłość proceduralną, która nie może być antycypowana ani dorozumiana. Skarżący zwrócił również uwagę, że pomimo znajdującego się w protokole rozprawy z dnia [...] kwietnia 2010 r. oświadczenia o cofnięciu pełnomocnikowi - rzecznikowi patentowemu A. R. pełnomocnictwa - Urząd Patentowy zignorował te okoliczność doręczając zaskarżoną decyzję na jej ręce.
Przechodząc do uzasadnienia zarzutów naruszenia prawa materialnego, skarżący podkreślił, że - wbrew stanowisku organu - w niniejszej sprawie (odmiennie niż w sprawie nr [...]) oba wzory, tj. przeciwstawiony [...] i sporny [...] mają wklęsłą płytkę podłużną. W tej sytuacji, zdaniem skarżącego, nie można uznać zaskarżonego rozstrzygnięcia za prawidłowe, skoro oparte jest na błędnym ustaleniu faktycznym. Ponadto skarżący zarzucił, iż Urząd Patentowy nie uzasadnił postawionej tezy, że w sytuacji, gdy jeden wzór ma płytkę prostokątną, a drugi prostokątną, lecz z zaokrąglonymi rogami - to ogólne wrażenie, jakie wywołane zostaje na zorientowanym użytkowniku - jest odmienne. Według skarżącego, ocena nowości wzoru przemysłowego polega na przeprowadzeniu analizy porównawczej poszczególnych elementów rozwiązań zastosowanych w spornym i przeciwstawionym wzorze. Zdaniem strony, koniecznym elementem takiego porównania jest wskazanie istniejących różnic i rozstrzygnięcie, jaki mają one charakter oraz dlaczego (strona powołała się na wyrok WSA w Warszawie wydany w sprawie sygn. akt VI SA/Wa l716/06). Skarżący wskazał ponadto, iż w literaturze i orzecznictwie przyjmuje się, że porównanie należy zacząć od oceny istotności danej cechy dla ostatecznego wyglądu wzoru. W konsekwencji tylko różnice cech istotnych pozwalają uznać, że porównywane wzory nie są identyczne. W niniejszej sprawie, zdaniem skarżącego, Urząd Patentowy RP zaniechał takiej analizy, ograniczając się jedynie do lapidarnego stwierdzenia. Skarżący zarzucił również, że pojęcie "końcowego użytkownika", na które powołał się organ, zaczerpnięte z wyroku WSA w Warszawie z dnia 13 listopada 2009 r. dotyczyło zupełnie innego stanu faktycznego i innych rozważań Sądu. Zdaniem skarżącego, również kwestia ogólnego wrażenia wywoływanego przez oba porównywane wzory przemysłowe w zasadzie została zastąpiona obszernym cytatem z wyroku Sądu Najwyższego z dnia 23 października 2007 r., sygn. akt II CSK 302/07. Według strony, organ nie wyjaśnił jednak, z jakich to pozornie podobieństw w niniejszym przypadku widocznych dla zwykłego użytkownika, wynikać mają różnice dostrzegalne jedynie przez zorientowanego użytkownika. Skarżący stwierdził, iż o indywidualnym charakterze w porównywanych wzorach decyduje kształt elementów zewnętrznych widocznych po obu stronach płytki służącej do przedstawienia materiału reklamowego - prostokątne podłużne boki zaokrąglone w widoku z góry. Zdaniem strony skarżącej, jest to dominująca cecha, dominująca linia konturu i element charakterystyczny wzoru przeciwstawnego. Zdaniem skarżącego, uprawniony z rejestracji spornego wzoru w swoim wzorze skopiował element charakterystyczny (boki produktu) wcześniejszego wzoru, mimo, że w tym przypadku wyobraźnia projektanta pozwala na zastosowanie dowolnego, innego kształtu. Skarżący zarzucił ponadto, iż Urząd Patentowy RP nie wypowiedział się także na temat większości materiału dowodowego złożonego przeze skarżącego w toku postępowania spornego, ani też na temat fizycznych wzorów dostarczonych przez obie strony na prośbę Kolegium Orzekającego. Według skarżącego, organ nie dokonał również porównania wzorów ujawnionych przez stosowanie. Strona skarżąca zarzuciła także, iż organ błędnie ocenił, że dostarczony materiał dowodowy przesądza o wąskim zakresie swobody twórczej. Zdaniem skarżącego, wbrew twierdzeniom organu, projektant dysponuje nieograniczoną swobodą twórczą w tym wypadku. Skarżący wskazał, że nie można się także zgodzić z postawioną przez organ tezą, że o wąskim zakresie swobody twórczej świadczy fakt, że całe prezentowane wzornictwo w tym zakresie w ogólnym zakresie składa się z figur geometrycznych lub ich kombinacji. Zdaniem strony, należy zauważyć, iż całe wzornictwo przemysłowe opiera się na podstawowych figurach geometrycznych i ich kombinacjach i pozwala tworzyć projektantom dowolne kształty, co ma wyraz w otaczających nas przedmiotach codziennego użytku.
W odpowiedzi na skargę Urząd Patentowy RP wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
W uzasadnieniu organ przyznał, że rzeczywiście sporna decyzja została pomyłkowo przesłana i doręczona pełnomocnikowi, któremu skarżący cofnął pełnomocnictwo. Pomyłka ta nie wpłynęła jednak, zdaniem organu, na ocenę merytoryczną prawidłowości udzielenia prawa z rejestracji spornego wzoru przemysłowego. Odnosząc się z kolei do kwestii braku rozważenia zarzutu z art. 117 ust. 2 p.w.p., Urząd Patentowy stwierdził, że na rozprawie w dniu [...] października 2009 r. skarżący nie wypowiadał się w kwestii cofnięcia lub podtrzymania zarzutu opartego na tym przepisie. Natomiast, jeśli chodzi o rozprawę z dnia [...] kwietnia 2010 r., organ uznał, że skarżący odwołał się do wniosków, tez i stanowiska zajętego na rozprawie w sprawie nr [...], na której jednoznacznie zrezygnował z podstawy prawnej z art. 117 ust. 2 p.w.p.
Ustosunkowując się z kolei do zarzutów dotyczących naruszenia prawa materialnego, Urząd Patentowy podtrzymał swoje stanowisko zajęte w decyzji, iż sporny wzór przemysłowy nr [...], w dacie zgłoszenia, spełniał ustawowe warunki wymienione w przepisach art. 102, art. 103, art. 104 i art. 106 p.w.p., albowiem:
- był nowy (gdyż przeciwstawiony wzór [...] nie szkodzi jego nowości, albowiem odmiana 1 spornego wzoru różni się od wzoru [...] istotną cechą - płytka 2 jest zakończona łukami, natomiast ta sama płytka 2 w przeciwstawieniu jest prostokątna i ma wklęsłą powierzchnię krzywoliniową);
- sporny wzór [...] wywołuje poprzez w/w różnicę inne wrażenie na zorientowanym użytkowniku;
- postać spornego wzoru nie narusza porządku publicznego ani dobrych obyczajów (przepis art. 106 p.w.p. odnosi się do cech postaciowych wzoru a nie do postępowania uprawnionego);
- z zarzutu dot. art. 117 p.w.p. skarżący się wycofał, a więc zarzut ten nie był przedmiotem badania Urzędu Patentowego.
W konsekwencji Urząd Patentowy RP stanął na stanowisku, iż prawidłowo ustalił stan faktyczny w oparciu o zebrany w sprawie materiał dowodowy, dokonując jego wszechstronnej oceny w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
W świetle powołanych przepisów ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej także p.p.s.a.).
Należy przy tym wyraźnie zaznaczyć, iż od dnia wejścia w życie Traktatu Akcesyjnego z dnia 16 kwietnia 2003 r., na mocy którego Polska stała się państwem członkowskim Unii Europejskiej, kontrola sądu administracyjnego obejmuje również zgodność rozstrzygnięć organów administracji publicznej z prawem wspólnotowym (prawem Unii Europejskiej), rozumianym jako całokształt dorobku prawnego Wspólnoty Europejskiej (acquis communautaire), w tym zasad ogólnych prawa wspólnotowego, interpretowanych oraz stosowanych w sposób jednolity na całym obszarze Unii Europejskiej.
W ocenie Sądu analizowana pod tym kątem skarga K. B. zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja Urzędu Patentowego RP z dnia [...] maja 2010 r., nr [...] - narusza prawo.
Zdaniem Sądu, oddalając sprzeciw skarżącego i tym samym odmawiając unieważnienia prawa z rejestracji spornego wzoru przemysłowego pt. "Zestaw podstawek reklamowych Fala" nr [...], udzielonego na rzecz uczestnika postępowania – W. N., Urząd Patentowy RP dopuścił się naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, a w szczególności art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., a także art. 107 § 3 k.p.a. – poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla prawidłowego i pełnego rozstrzygnięcia sprawy oraz dokonanie dowolnej oceny dowodów, bez wyraźnego wskazania przyczyn nieuwzględnienia twierdzeń i zarzutów strony skarżącej.
Tym samym organ dopuścił się naruszenia przepisu art. 8 k.p.a. i wyrażonej w nim zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa.
Naruszenie wspomnianych przepisów procedury administracyjnej mogło mieć - w ocenie Sądu - istotny wpływ na ostateczny wynik sprawy, a więc stanowi dostateczną podstawę prawną do uchylenia przez sąd administracyjny zaskarżonej decyzji Urzędu Patentowego RP.
Należy ponadto stwierdzić, iż niezależnie od powyższych uchybień formalnoprawnych, organ nie dopełnił również obowiązku wynikającego z przepisu art. 255 ust. 4 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. – Prawo własności przemysłowej w zw. z art. 7 k.p.a., albowiem bez jednoznacznego wyjaśnienia intencji procesowych skarżącego (a tym samym stanu faktycznego sprawy), przyjął dobrowolnie, że skarżący wycofał w toku toczącego się postępowania spornego zarzut naruszenia przez rejestrację spornego wzoru przepisu art. 117 ust. 2 p.w.p.
Zdaniem Sądu należy na wstępie stanowczo podkreślić, iż Urząd Patentowy RP, wydając zaskarżoną decyzję administracyjną w przedmiocie unieważnienia prawa z rejestracji spornego wzoru przemysłowego nr [...] był związany rygorami procedury administracyjnej, określającej jego obowiązki w zakresie sposobu przeprowadzenia postępowania, a następnie końcowego rozstrzygnięcia sprawy (vide: art. 256 ust. 1 p.w.p.).
Związanie rygorami procedury administracyjnej oznacza, że Urząd Patentowy RP jest obowiązany m.in. do przestrzegania zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa (art. 8 k.p.a.). Z zasady wyrażonej w art. 8 k.p.a. wynika przede wszystkim wymóg praworządnego i sprawiedliwego prowadzenia postępowania i rozstrzygnięcia sprawy przez organ administracji publicznej, co jest zasadniczą treścią zasady praworządności. Tylko postępowanie odpowiadające takim wymogom i decyzje wydane w wyniku postępowania tak ukształtowanego mogą wzbudzać zaufanie obywateli do organów administracji publicznej, nawet wtedy, gdy decyzje administracyjne nie uwzględniają ich żądań.
Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 7 grudnia 1984 r., sygn. akt III SA 729/84, ONSA 1984, nr 2, poz. 117, podkreślił, że w celu realizacji tej zasady konieczne jest przede wszystkim ścisłe przestrzeganie prawa, zwłaszcza w zakresie dokładnego wyjaśnienia okoliczności sprawy, konkretnego ustosunkowania się do żądań i twierdzeń stron oraz uwzględnienia w decyzji zarówno interesu społecznego, jak i słusznego interesu obywateli, przy założeniu, że wszyscy obywatele są równi wobec prawa. Organ administracji jest ponadto obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i ocenić cały materiał dowodowy (art. 7, art.77 § 1 i art. 80 k.p.a.) oraz uzasadnić swoje rozstrzygnięcie według wymagań określonych w przepisie art. 107 § 3 k.p.a.
Należy wskazać, iż z zasady prawdy obiektywnej, wyrażonej w art. 7 k.p.a. oraz uzupełnionej w przepisie art. 77 § 1 k.p.a. - wynika, iż to organ administracji zobowiązany jest do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, poprzez zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego. Organ winien jednocześnie dopuścić, jako dowód, wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia istoty danej sprawy, z zastrzeżeniem, że nie jest to sprzeczne z obowiązującym prawem.
Zgodnie z przepisem art. 80 k.p.a. organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.
Przepis ten ustanawia zasadę swobodnej oceny dowodów. Jej istota sprowadza się do zapewnienia organowi prowadzącemu postępowanie możliwości badania sprawy i do swobodnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego. Niemniej należy wyraźnie wskazać, iż zasada ta nie oznacza jednak, że organ administracji uprawniony jest do oceny dowodów według dowolnych kryteriów, gdyż zgodnie z utrwalonym stanowiskiem nauki swoją ocenę w tej mierze obowiązany jest oprzeć na przekonujących podstawach i dać temu wyraz w uzasadnieniu decyzji (tak m.in.: B. Adamiak /w:/ B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2005, s. 410 i cyt. tam poglądy doktryny; podobnie: Cz. Martysz /w:/ G. Łaszczyca, Cz. Martysz i A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Tom I, Zakamycze 2005, s. 723).
Zarówno w nauce, jak i praktyce orzeczniczej podkreśla się, iż swobodna ocena dowodów, aby nie przerodziła się w samowolę, musi być dokonana zgodnie z normami prawa procesowego oraz zachowaniem reguł tej oceny. Ocena zgromadzonego materiału dowodowego powinna być oparta na wszechstronnej analizie całokształtu materiału dowodowego, co oznacza, że organ nie może w tej analizie pominąć jakiegokolwiek dowodu, dokonując oceny znaczenia i wartości danego dowodu dla toczącej się sprawy.
Zdaniem Sądu, organ może - w ramach zasady określonej w art. 80 k.p.a. - odmówić wiary określonym dowodom, jednakże dopiero po wszechstronnym ich rozpatrzeniu, wyjaśniając przyczyny takiej ich oceny, co winno mieć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji. Ma to szczególne znaczenie w przypadku występowania dowodów o przeciwstawnej treści (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 kwietnia 1984 r., sygn. akt III SA 113/84, ONSA 1984, nr 1, poz. 42). W ramach tej oceny organ winien kierować się wiedzą oraz zasadami życiowego doświadczenia. Ważne jest także, aby rozumowanie, w wyniku którego organ ustala istnienie okoliczności faktycznych, było zgodne z prawidłami logiki.
Według Sądu, zarzut dowolności wykluczają dopiero ustalenia dokonane w całokształcie materiału dowodowego, zgromadzonego i zbadanego w sposób wyczerpujący.
W sytuacji, gdy wyniki postępowania dowodowego zawierają sprzeczne ustalenia, organ ma obowiązek ustosunkować się do tych sprzeczności przez wskazanie dowodów, które przyjął jako podstawę faktyczną rozstrzygnięcia oraz uzasadnienie, dlaczego innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej.
Organ zobowiązany jest przeprowadzić w uzasadnieniu decyzji jasny, logiczny i przekonywujący zarazem wywód odnośnie uwzględnienia jednego dowodu przy jednoczesnym odrzuceniu pozostałych dowodów.
Przechodząc do oceny merytorycznej spornej decyzji organu, należy wskazać, iż w myśl art. 102 ust. 1 ustawy – Prawo własności przemysłowej, wzorem przemysłowym jest nowa i posiadająca indywidualny charakter postać wytworu lub jego części nadana mu w szczególności przez cechy linii, konturów, kształtów, kolorystykę lub materiał wytworu oraz przez jego ornamentację.
Z kolei, jak stanowi przepis art. 103 ust. 1 i 2 cyt. ustawy, wzór przemysłowy uważa się za nowy, jeżeli przed datą, według której oznacza się pierwszeństwo do uzyskania prawa z rejestracji, identyczny wzór nie został udostępniony publicznie przez stosowanie, wystawienie lub ujawnienie w inny sposób, z zastrzeżeniem ust. 2. Wzór uważa się za identyczny z udostępnionym publicznie także wówczas, gdy różni się od niego jedynie nieistotnymi szczegółami.
W świetle powyższych unormowań uznać należy, iż w przypadku ujawnienia wzoru musi mieć ono charakter materialnie istotny, a więc nastąpić w okolicznościach, które pozwalają zakładać rzeczywistą jego znajomość, będącą efektem prowadzenia normalnej działalności zawodowej, wyspecjalizowanej w danym sektorze (danej branży) przed datą pierwszeństwa.
W rozpatrywanej sprawie na okoliczność braku nowości spornego wzoru przemysłowego pt. "Zestaw podstawek reklamowych Fala" nr [...], udzielonego na rzecz W. N., skarżący K. B. przedstawił dowody w postaci wzorów przemysłowych: [...] (zarejestrowany z datą pierwszeństwa: [...] marca 2005 r.), a także wzorów nr [...] (data pierwszeństwa: [...] czerwca 2006r.) oraz [...] (data pierwszeństwa: [...] lipca 2005 r.), jako rozwiązań ujawnionych przed datą pierwszeństwa spornego wzoru nr [...] (zarejestrowanego z pierwszeństwem od dnia [...] lutego 2007 r.). Zdaniem skarżącego, sporny wzór nie może spełniać wymogu nowości, albowiem zawiera istotne cechy przeciwstawionych wzorów przemysłowych, ujawnionych przed datą rejestracji wzoru uprawnionego.
W niniejszej sprawie należy zauważyć, iż Urząd Patentowy RP, oddalając sprzeciw skarżącego i tym samym odmawiając unieważnienia prawa z rejestracji spornego wzoru przemysłowego nr [...], z uwagi na niezasadność zarzutu braku nowości - stwierdził, iż sporny wzór (w obu odmianach) różni się od wzoru [...] jedną istotną cechą - płytka 2 jest zakończona łukami, natomiast ta sama płytka 2 w przeciwstawionym wzorze jest prostokątna i ma wklęsłą powierzchnię krzywoliniową.
Zdaniem Sądu, nie sposób uznać w tej sytuacji, że organ dokonał pełnej oceny przesłanki nowości, jak również, że ustosunkował się do wszelkich argumentów przedstawionych przez stronę wnioskującą o unieważnienie.
Otóż należy wskazać, iż stwierdzając identyczność z wzorem przeciwstawionym organ powinien wykazać tę identyczność, a więc porównać krok po kroku wzory, a w przypadku stwierdzenia jakichś różnic - uzasadnić, dlaczego uznaje je jedynie za nieistotne szczegóły.
Ocena nowości wzoru przemysłowego polega na przeprowadzeniu analizy porównawczej poszczególnych elementów rozwiązania przeciwstawionego oraz wzoru przemysłowego zgłaszanego do rejestracji. Koniecznym zatem elementem porównania jest wskazanie istniejących różnic i rozstrzygnięcie, jaki charakter mają występujące różnice. W doktrynie przyjmuje się, że porównywanie należy zacząć od oceny istotności danej cechy dla ostatecznego wyglądu wzoru. Tylko zatem różnice cech istotnych pozwalają uznać, że porównywane wzory są identyczne. (vide: A. Tischner /w:/ Prawo własności przemysłowej. Komentarz, pod red. P. Kostańskiego, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2010, s. 575 i powołana tam publikacja: K. Szczepanowska-Kozłowska, Zdolność rejestracyjna wzoru w prawie Unii Europejskiej, PPH z 2005 r., nr 3, s. 47).
Skoro wzór nie jest nowy, jeżeli posiada w stosunku do poprzednika tylko drugorzędne różnice, to należy dokonać szczegółowej analizy porównawczej przeciwstawionych wzorów, a tego Urząd Patentowy RP w niniejszej sprawie nie uczynił, poprzestając jedynie na ogólnikowym wskazaniu jednej cechy, bez szerszego uzasadnienia, dlaczego dana cecha różnicująca – zdaniem organu – jest istotna i zarazem decydująca przy ocenie przesłanki nowości, w rozumieniu art. 103 ust. 1 p.w.p. w zw. z art. 102 ust. 1 p.w.p.
W ocenie Sądu, należy w tej sytuacji podzielić zarzut strony skarżącej i uznać, że Urząd Patentowy RP w sposób bardzo pobieżny, bez pełnego ustosunkowania się do całości zarzutów strony skarżącej - przyjął, że sporny wzór przemysłowy jest nowy.
Jeśli chodzi z kolei o zarzut braku indywidualnego charakteru spornego wzoru, należy wskazać, iż zgodnie z art. 104 ust. 1 p.w.p., wzór przemysłowy odznacza się indywidualnym charakterem, jeżeli ogólne wrażenie, jakie wywołuje na zorientowanym użytkowniku, różni się od ogólnego wrażenia wywołanego na nim przez wzór publicznie udostępniony przed datą, według której oznacza się pierwszeństwo. Według przepisu art. 104 ust. 2 cyt. ustawy, przy ocenie indywidualnego charakteru wzoru przemysłowego bierze się pod uwagę zakres swobody twórczej przy opracowywaniu wzoru.
W niniejszej sprawie należy zauważyć, iż Urząd Patentowy RP, przyjmując, że sporny wzór przemysłowy zgłoszony przez uczestnika postępowania posiada indywidualny charakter, nie wyjaśnił w sposób jednoznaczny, dlaczego "istotne cechy obu odmian spornego wzoru, tj. płytka 2 zakończona łukami, umieszczona we wgłębieniu podstawki ograniczonym dwoma prostokątami, wywierają łącznie na zorientowanym użytkowniku odmienne ogólne wrażenie, niż łącznie cechy przeciwstawionego wzoru, tj. z wklęsłą płytką 2 o kształcie prostokąta umieszczoną w podstawie ograniczonej dwoma prostokątami...".
W ocenie Sądu, Urząd Patentowy nie ustosunkował się również w sposób wszechstronny do stanowiska skarżącego, który w toku postępowania wskazywał z kolei, że o indywidualnym charakterze w porównywanych wzorach decyduje kształt elementów zewnętrznych widocznych po obu stronach płytki służącej do przedstawienia materiału reklamowego - prostokątne podłużne boki zaokrąglone w widoku z góry. Zdaniem Sądu, organ winien wykazać, dlaczego - wbrew twierdzeniom strony skarżącej – w/w cecha nie jest istotna przy ocenie całościowego ogólnego wrażenia, jakie wywołuje sporny wzór u zorientowanego użytkownika, a które różni ten wzór od rozwiązań przeciwstawionych przez skarżącego. Organ, posługując się jedynie pewnymi ogólnikami, nie wyjaśnił także, z jakich to pozornie podobieństw w niniejszym przypadku, widocznych dla zwykłego użytkownika, wynikać mają różnice dostrzegalne jedynie przez zorientowanego użytkownika.
Pewne, uzasadnione – zdaniem Sądu – wątpliwości może budzić również przeprowadzona przez Urząd Patentowy RP ocena dostarczonego przez skarżącego materiału dowodowego mającego przesądzać o szerokim zakresie swobody twórczej.
Otóż należy zauważyć, iż w świetle przepisu art. 104 ust. 2 p.w.p., przy ocenie indywidualnego charakteru wzoru uwzględniać należy rodzaj produktu, a także w szczególności sektor przemysłu, do którego należy oraz stopień swobody projektanta przy tworzeniu wzoru.
Niewątpliwie, dokonując szczegółowej analizy kwestii ograniczeń możliwości projektowania nowych i oryginalnych rozwiązań bilonownic – podstawek reklamowych do bilonu, organ zobowiązany był uwzględnić fakt, iż w przypadku wzorów, których ukształtowanie jest jedynie efektem założeń estetycznych, swoboda twórcza jest większa, niż w przypadku wzorów, które realizują również wymogi natury funkcjonalnej, czy ergonomicznej. Tam zatem, gdzie zakres swobody twórczej jest większy, ocena oryginalności dokonywana przez organ może pozwalać na przyjęcie tezy, iż różnice powinny mieć łatwo zauważalny charakter. Z kolei Urząd Patentowy winien pamiętać, iż w przypadku wzorów o małym zakresie swobody twórczej, nawet stosunkowo małe różnice nie pozostaną niezauważone przez poinformowanego użytkownika (tak również: K. Szczepanowska-Kozłowska /w:/ Zdolność rejestracyjna wzoru w prawie Unii Europejskiej, PPH z 2005, nr 3, s. 48).
Zdaniem Sądu, w kontekście materiału dowodowego przedłożonego przez skarżącego w toku postępowania (vide: załączniki do pisma z dnia [...] października 2009 r. – k. 37-40 akt administracyjnych), trudno jest uznać, jak sugeruje organ, że projektant nie dysponuje nieograniczoną swobodą twórczą w wypadku bilonownic (podkładek reklamowych do bilonu). Skarżący zasadnie poddał w wątpliwość słuszność postawionej przez organ tezy, z której wynikało, że o wąskim zakresie swobody twórczej świadczy fakt, iż całe prezentowane wzornictwo dotyczące bilonownic w ogólnym zakresie składa się z figur geometrycznych lub ich kombinacji. Zdaniem Sądu, powyższa teza organu wydaje się mało przekonująca, albowiem należy zauważyć, iż całe wzornictwo przemysłowe opiera się na podstawowych figurach geometrycznych i ich kombinacjach i pozwala tworzyć projektantom dowolne kształty, co ma wyraz w otaczających nas przedmiotach codziennego użytku.
Owszem, zgodzić się trzeba z organem, że zakres swobody twórczej jest zdeterminowany przez cechy funkcjonalne przedmiotu, ale nie wolno również pomijać w tej ocenie wcześniejszego wzornictwa w danym sektorze. Według Sądu, przykłady tego wzornictwa przywołane przez stronę skarżącą – wbrew stanowisku Urzędu Patentowego - wskazywałby raczej na duży zakres swobody twórczej, pomimo oczywistych cech funkcjonalnych (użytkowych), jakie niewątpliwie muszą spełniać bilonownice (vide: jedynie płaski lub wklęsły kształt płytki do podawania pieniędzy, aby te nie zsuwały się i były łatwe do odbioru).
W konsekwencji Sąd uznał, że organ nie wyjaśnił w sposób pełny, dlaczego zarzut skarżącego przedsiębiorcy dotyczący braku indywidualnego charakteru spornego rozwiązania jest niezasadny.
Według Sądu przeprowadzoną przez Urząd Patentowy RP ocenę materiału dowodowego nie można uznać za dokonaną z zachowaniem reguł swobodnej oceny dowodów i nienoszącą cech dowolności, albowiem przy tak arbitralnej i lakonicznej w swej treści ocenie dokumentacji zgromadzonej w sprawie - nie sposób wykluczyć odmiennej oceny wiarygodności i mocy dowodowej przeprowadzonych dowodów.
Trudno nie zgodzić się ze stroną skarżącą, iż dokonana przez organ ocena materiału dowodowego była jednostronna i właściwie sprowadzała się do ogólnikowych sformułowań i uznania za udowodnione okoliczności, których organ nie wykazał zgodnie z regułami postępowania dowodowego.
W ocenie Sądu, brak pełnego odniesienia się przez Urząd Patentowy RP do przedłożonego przez obie strony materiału dowodowego, istotnego dla oceny zdolności rejestrowej spornego wzoru przemysłowego, nie dało stronie skarżącej możliwości ustosunkowania się do zarzutów (stanowiska) organu. W tej sytuacji uchybienie to nie pozwala sądowi administracyjnemu na pełne skontrolowanie legalności zaskarżonej decyzji.
Z tej przyczyny należy uznać, iż uchybienia formalne poczynione w toku postępowania spornego przez organ, uniemożliwiły Sądowi prawidłowe ustosunkowania się do zarzutów skargi i wypowiedzenie się co do zasadności podjętego rozstrzygnięcia pod względem materialnoprawnym. Nieprawidłowości te mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W ocenie Sądu, aby zaskarżone rozstrzygnięcie z dnia [...] maja 2010 r. ocenić w sposób prawidłowy, Sąd musi dysponować stanowiskiem organu zawierającym odniesienie do wszystkich istotnych elementów (przesłanek) dotyczących zarówno zdolności ochronnej spornego wzoru, jak i pełnej oceny dowodów przedłożonych przez obie strony postępowania. Sąd administracyjny nie czyni bowiem własnych ustaleń w sprawie, a jedynie ocenia zaskarżony akt pod względem jego zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi. Taka kontrola jest jednak możliwa tylko w warunkach wyczerpujących istotę zagadnień ustaleń faktycznych i prawnych dokonanych przez organ administracyjny rozstrzygający sprawę.
Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie doszedł do przekonania, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie spełnia wymogów stawianych przez normę prawną wyrażoną w przepisie art. 107 § 3 k.p.a., albowiem uzasadnienie rozstrzygnięcia organu nie zawiera pełnych wyjaśnień okoliczności branych przez organ pod uwagę przy wydawaniu decyzji administracyjnej oddalającej sprzeciw skarżącego zawierający jego wniosek o unieważnienie prawa z rejestracji wzoru [...].
Mając powyższe na uwadze należy uznać, iż w toku ponownego postępowania Urząd Patentowy RP winien dokonać wszechstronnej oceny przedstawionego materiału dowodowego oraz ustosunkować się szczegółowo do zarzutów strony skarżącej. Dokonując oceny przesłanek zdolności rejestrowej (nowości i indywidualnego charakteru) spornego wzoru przemysłowego, organ zobowiązany będzie dokonać stosownej analizy porównawczej przeciwstawionych wzorów przemysłowych, wyjaśniając szczegółowo, dlaczego - w jego ocenie – zachodzą lub też nie zachodzą podstawy do unieważnienia prawa z rejestracji wzoru przemysłowego nr [...].
W tej sytuacji trudno uznać na obecnym etapie kontroli sądowoadministracyjnej, iż przy tak lakonicznej ocenie, jakiej dokonał Urząd Patentowy RP w zaskarżonej decyzji, Sąd mógłby zgodzić się z rozstrzygnięciem odmawiającym unieważnienia prawa ochronnego na sporny wzór przemysłowy. Tak dokonana ocena materiału dowodowego nie może być uznana za pełną, a wiec wymagać będzie uzupełnienia.
Niezależnie od powyższego należy zauważyć, iż zgodnie z przepisem art. 255 ust. 4 p.w.p., Urząd Patentowy rozstrzyga sprawy w trybie postępowania spornego w granicach wniosku i jest związany podstawą prawną wskazaną przez wnioskodawcę.
Z tej przyczyny należy - zdaniem Sądu - podnieść, iż rygory procedury administracyjnej obowiązujące w postępowaniu spornym przed Urzędem Patentowym RP oznaczają, iż organ ten, orzekając w niniejszej sprawie – był związany granicami wniosku, czyli winien orzekać w zakresie żądania wnioskodawcy, a także uwzględniać podstawę prawną wskazaną przez wnioskodawcę. Zasada ta w omawianym postępowaniu jest tym istotniejsza, że ma ono charakter sporny, a więc cechuje się kontradyktoryjnością. To strony toczą spór, przytaczając argumenty na poparcie swego stanowiska, a zakres żądania wnioskodawcy wyznacza zakres sprawy. W przedmiotowym postępowaniu "opiekuńcza" ingerencja organów administracji publicznej nie może służyć realizacji interesu publicznego i nie powinna ona być stosowana w sprawach o unieważnienie prawa z rejestracji wzoru przemysłowego, w których z natury rzeczy taka "opieka" nie jest wnioskodawcy potrzebna. Niemniej jednak, zdaniem składu Sądu orzekającego w niniejszej sprawie, należy wziąć pod uwagę, iż w szczególnym postępowaniu administracyjnym, jakim jest postępowanie sporne przez Urzędem Patentowym RP, ingerencja organu administracji, czy też pomoc jednej ze stron, choć winna być rzeczywiście ograniczona do niezbędnego minimum, nie może jednak prowadzić do sytuacji, w której zignorowane będą podstawowe zasady postępowania, w tym m.in. zasada wyrażona w przepisie art. 9 k.p.a., który obliguje organy administracji do ograniczonego wprawdzie, ale jednak wyczerpującego informowania stron. W niniejszej sprawie jest to o tyle istotne, że skarżący jest osobą fizyczną, która korzystała wprawdzie na pewnym etapie w postępowaniu z pomocy prawnej fachowego pełnomocnika, tj. rzecznika patentowego, ale która ostatecznie zrezygnowała z tej pomocy, cofając pełnomocnictwo. W tej sytuacji organ był zobowiązany ex officio do uzyskania od strony wyraźnych oświadczeń procesowych na rozprawie, w szczególności w zakresie stawianych zarzutów, uzasadniających ewentualne unieważnienie prawa z rejestracji spornego wzoru przemysłowego.
Mając powyższe na względzie należy – zdaniem Sądu – zauważyć, iż skarżący podkreślił, że Urząd Patentowy nie rozpatrzył zarzutu wywodzonego z przepisu art. 117 ust. 2 p.w.p. – naruszenie praw osobistych lub majątkowych uprawnionego. Okoliczność ta znajduje potwierdzenie w zaskarżonej decyzji, w której organ administracji wprost przyjął, że skarżący zarzut oparty na tym przepisie wycofał w pismach procesowych i na rozprawie w dniu [...] kwietnia 2010 r.
Zdaniem Sądu, z protokołu rozprawy z dnia [...] kwietnia 2010 r. nie wynika jednak jednoznaczna rezygnacja przez wnoszącego sprzeciw z zarzutu naruszenia przepisu art. 117 ust. 2 p.w.p. Podobnie na rozprawie w dniu [...] października 2009 r. wnoszący sprzeciw wyraźnie takiego zamiaru nie zadeklarował. Na rozprawie w dniu [...] kwietnia 2010 r. wnoszący sprzeciw podtrzymał wszystkie twierdzenia zawarte w dotychczasowych pismach procesowych, do których należy zaliczyć również jego pismo z dnia [...] grudnia 2009 r. bezpośrednio poprzedzające rozprawę z [...] kwietnia 2010 r., w którym jednoznacznie podnosił zarzut naruszenia praw osobistych, a więc zarzut oparty na przepisie art. 117 ust. 2 p.w.p. Nadto do rozprawy z dnia [...] października 2009 r. ówczesny pełnomocnika składającego sprzeciw w załączniku do rozprawy podtrzymał, jak to określił: "wszystkie argumenty zawarte we wniosku o unieważnienie...", wśród których był również zarzut opary na przepisie art. 117 ust. 2 p.w.p.
W takiej sytuacji nie można zgodzić się z Urzędem Patentowym RP, że prawidłowe jest wyciąganie wniosków procesowych, co do stanowiska wnoszącego sprzeciw, z niejasnego oświadczenia tej strony odwołującego się w sposób lakoniczny do innej rozprawy przeprowadzonej w innej sprawie. Na tej innej rozprawie (w sprawie [...]) stanowisko sprzeciwiającego odnosiło skutek procesowy tylko w zakresie toczącego się tam postępowania administracyjnego. Nie mogło jednak wpływać skutecznie na prezentowane żądania w postępowaniu zakończonym zaskarżoną decyzją administracyjną w niniejszej sprawie.
Należy zatem zgodzić się z zarzutem skarżącego, iż Urząd Patentowy rozpatrzył sprawę z naruszenie przepisów art. 255 ust. 4 p.w.p. w zw. z art. 7 k.p.a. w zw. z art. 256 ust. 1 p.w.p., co dodatkowo mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Zgodzić się należy ponadto ze skarżącym, że Urząd Patentowy RP nie wyjaśnił w sposób jednoznaczny, dlaczego dokonując oceny zarzutów naśladownictwa przez sporny wzór wcześniejszych wzorów zarejestrowanych na rzecz skarżącego, pominął całkowicie wzory nr [...] i [...], skoro były one wskazane w sprzeciwie, a których - wbrew twierdzeniom organu - skarżący nie cofnął. Zdaniem Sądu, skarżący ma rację, że wywodzenie takiej okoliczności jedynie z faktu, że w dalszych pismach pełnomocnik skarżącego odnosił się przede wszystkim do wzoru [...], może stanowić przykład nieuprawnionego nadużycia świadczącego o dodatkowej wadliwości spornej decyzji organu. Strona słusznie wskazuje w tym zakresie, że cofnięcie zarzutu naśladownictwa uprzednio zarejestrowanego wzoru ma dużą doniosłość proceduralną, która nie powinna być antycypowana przez organ jedynie per facta concludentia.
Sąd podzielił również zarzut skarżącego, że pomimo znajdującego się w protokole rozprawy z dnia [...] kwietnia 2010 r. oświadczenia o cofnięciu pełnomocnikowi - rzecznikowi patentowemu A. R. pełnomocnictwa - Urząd Patentowy zignorował to oświadczenie doręczając zaskarżoną decyzję na ręce wskazanego wyżej pełnomocnika. Niemniej uchybienie to - choć oczywiste - nie mogło mieć jakiegokolwiek istotnego znaczenia dla wyniku sprawy.
Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
W oparciu o przepis art. 152 p.p.s.a. Sąd orzekł, iż uchylona decyzja Urzędu Patentowego RP nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
Jednocześnie Sąd zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów zastępstwa procesowego, w tym kosztów poniesionej opłaty skarbowej od udzielonego pełnomocnictwa, w łącznej kwocie 617 złotych, rozstrzygając w tym zakresie na podstawie przepisów art. 200 p.p.s.a. i art. 205 § 2 i § 3 p.p.s.a. w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. b) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło