VI SA/Wa 1663/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Bosakirska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Dorota Wdowiak Asesor WSA Danuta Szydłowska Protokolant Patrycja Wrońska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 grudnia 2008 r. sprawy ze skargi E. K. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] maja 2008 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną bojową 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Komendanta Policji z [...] kwietnia 2008 r.; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] maja 2008 r. nr [...] Komendant Główny Policji utrzymał w mocy decyzję Komendanta Policji z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...] cofającą E. K. pozwolenie na broń palną bojową do ochrony osobistej. Do wydania tej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym. E. K. uzyskał zezwolenie na posiadanie broni palnej bojowej decyzją z dnia [...] marca 2001 r. Dnia [...] lipca 2007 r. Komendant Policji wszczął postępowanie w sprawie cofnięcia E. K. pozwolenia na broń, bowiem powziął wiadomość, że E. K. został skazany wyrokiem Sądu Rejonowego w W. z dnia [...] sierpnia 2006 r., sygn. akt [...] za przestępstwo z art. 229 § 3 kk (przestępstwo określone w rozdziale XXIX kk - Przestępstwa przeciwko działalności instytucji państwowych oraz samorządu terytorialnemu), a wyrok ten został utrzymany w mocy wyrokiem Sądu Okręgowego w [...] z dnia [...] grudnia 2006 r. sygn. akt [...]. Z treści wyroku karnego wynika, że przestępstwo to polegało na udzieleniu korzyści majątkowej funkcjonariuszowi policji w zamian za odstąpienie od prawnych czynności służbowych ukarania mandatem i naliczenia punktów karnych za przekroczenie dozwolonej prędkości. Organ przeprowadził wywiad środowiskowy o uprawnionym i skontrolował sposób przechowywania broni. Z dokumentu tego wynika, że uprawniony prowadzi własną działalność gospodarczą tj. [...], jest żonaty i mieszka wraz z rodziną w domu jednorodzinnym. Posiada jednostkę broni palnej, która jest przechowywana w szafie pancernej z dodatkowym wmontowanym metalowym sejfem wewnątrz tej szafy, ma pozytywną opinię, nie ma skłonności do nadużywania alkoholu ani innych nałogów, nie stwierdzono u niego choroby psychicznej. Był notowany w związku z przestępstwem z art. [...] kk. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...] Komendant Policji cofnął E. K. pozwolenie na broń palną bojową. Jako podstawę prawną decyzji wskazał art.18 ust.1 pkt 2 w związku z art.15 ust.1 pkt 6 oraz art. 20 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r., Nr 52, poz. 525, tekst jednolity z późn. zm., dalej zwana u.b.a.). W uzasadnieniu wskazał, że broń palna traktowana jest w sposób wyjątkowy i jej posiadanie ma charakter reglamentacyjny, a jej posiadacze nie mogą należeć do kategorii osób, co do których istnieje uzasadniona obawa, że użyją broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego. Organ uznał, że rodzaj przestępstwa, za którego popełnienie E. K. został prawomocnie skazany - mimo, iż nie zostało ono wprost wymienione w katalogu przestępstw, zawartym w art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a. - wyklucza możliwość dalszego posiadania przez niego pozwolenia na broń palną, pomimo, iż w miejscu zamieszkania cieszy się dobrą opinią. Odwołanie złożył E. K. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i ewentualne przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Wskazał, że organ dokonał nadinterpretacji art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a. zaliczając go do grona osób, co do których istnieje uzasadniona obawa, że użyją broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego, a sam fakt skazania uznał za wystarczający do przyjęcia, że zagrożenie istnieje. Skarżący podkreślił, iż w trakcie popełniania czynu, za który został skazany nie zachowywał się agresywnie ani wulgarnie, nikomu nie groził, nie był pod wpływem alkoholu i innych środków odurzających i nie użył posiadanej broni. Takie działanie organu jest wadliwe, bowiem konieczne jest wykazanie bezpośredniego związku między popełnionym przez skarżącego czynem i jego cechami charakteru oraz dotychczasowym postępowaniem, które pozwalałoby na zaistnienie obawy, że posiadacz broni użyje jej w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Decyzją z dnia [...] maja 2008 r. nr [...] Komendant Główny Policji powołując się na art. 138 § 1 pkt 1 i art. 268a kpa oraz art. 18 ust.1 pkt. 2 w związku z art. 15 ust.1 pkt. 6 u.b.a. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wskazał, że przestępstwo, którego strona się dopuściła nie jest wymienione bezpośrednio w art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a., jednakże ustawodawca wskazał tylko przykładowo okoliczności uzasadniające istnienie obawy użycia broni przez posiadacza w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego i nie jest to katalog zamknięty a przykładowy, o czym świadczy użyty w ustawie wyraz "w szczególności". W ocenie organów Policji E. K. popełniając umyślne przestępstwo, utracił wiarygodność co do zgodnego z prawem posiadania i używania broni. Prawomocny wyrok sądu karnego, skazujący osobę posiadającą pozwolenie na broń za popełnienie przestępstwa ma charakter wiążący. Wynika z niego, iż strona swoim postępowaniem naruszyła porządek prawny, a zatem nie posiada nieskazitelnej opinii, jakiej wymagają organy Policji od osób posiadających tak szczególne prawo, jakim jest pozwolenie na broń. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożył na powyższą decyzję E. K. wnosząc o jej uchylenie. Zarzucił naruszenie art. 18 ust. 1 pkt. 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a. poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie. Wskazał, że organ zastosował taką interpretację przepisu, że fakt prawomocnego skazania z art. 229 § 3 kk determinuje istnienie obawy użycia broni sprzecznie z prawem. W ocenie skarżącego organy obu instancji nie wykazały związku między czynem, którego dopuścił się skarżący, a istnieniem zagrożenia i obawy, że użyje broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu w pełni podtrzymał stanowisko prezentowane w decyzji. Odwołując się do treści art. 15 ust.1 pkt 6 u.b.a. wskazał, że ustawodawca nie przyjął zamkniętego katalogu przesłanek, które obligatoryjnie powodują cofniecie pozwolenia na posiadanie broni, a zatem mogą to być inne okoliczności, w tym także innego rodzaju czyny karalne wymierzone przeciwko innym dobrom prawnie chronionym. Z tego względu fakt, że posiadacz pozwolenia został skazany za popełnienie przestępstwa skierowanego przeciwko innemu dobru niż wymienione w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy, nie wyłącza możliwości cofnięcia pozwolenia na broń na podstawie powyższego przepisu. Komendant Główny Policji podkreślił, iż obawa użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego wynika już z samego faktu popełnienia przestępstwa, a interes skarżącego w posiadaniu prawa do broni palnej ma znaczenie drugorzędne. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269/ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu, Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Ponadto, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm./, dalej zwanej p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Kontrolując w powyższy sposób zaskarżoną decyzję Sąd stwierdził naruszenie prawa, zatem skarga zasługuje na uwzględnienie. Jest niesporne, że skarżący został skazany prawomocnym wyrokiem za przestępstwo przeciwko działalności instytucji państwowych oraz samorządu terytorialnego z art. 229 § 3 kk. Okoliczności czynu wynikają z jego opisu dokonanego w wyroku karnym. Z opisu tego wynika, że skarżący celem skłonienia funkcjonariusza policji do zaniechania prawnych czynności służbowych (ukarania mandatem i naliczenia punktów karnych za przekroczenie dozwolonej prędkości) udzielił mu korzyści majątkowej w kwocie [...]. Organy obu instancji przyjęły, że w tej sytuacji E. K. "absolutnie nie daje rękojmi, iż nie posłuży się posiadaną bronią w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego", a rodzaj przestępstwa wyklucza możliwość dalszego posiadania pozwolenia na broń, ponieważ popełnienie przestępstwa umyślnego powoduje utratę wiarygodności, co do zgodnego z prawem posiadania i używania broni, a rodzaj i okoliczności przestępstwa mieszczą się w przykładowym katalogu przesłanek wskazanych w art.15 ust.1 pkt 6 u.b.a. Dobra opinia, jaką cieszy się uprawniony, nie wpływa na ocenę sytuacji, interes strony ma znaczenie drugoplanowe, a interes społeczny nakazuje cofnięcie pozwolenia na broń. Wskazane wnioski w świetle zgromadzonego materiału dowodowego oraz treści przepisów prawa są nieuprawnione i zbyt daleko idące. Zgodnie z treścią art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust.1 pkt 6 u.b.a. właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano należy do kręgu osób, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec, których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. W ocenie Sądu użycie słów "w szczególności" poprzedzających wymienienie osób, które zostały skazane lub są podejrzane o popełnienie przestępstw przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu oznacza, że co do tych osób ustawodawca sam rozstrzygnął, iż wzbudzają obawę sprzecznego z prawem użycia broni. Co do innych osób, organ musi szczegółowo zanalizować i uzasadnić swoją obawę, że użyją broni w sposób sprzeczny z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Sam fakt skazania uprawnionego do posiadania broni za jakiekolwiek przestępstwo umyślne nie uzasadnia automatycznego wniosku, że jako osoba niewiarygodna, stwarza on zagrożenie dla bezpieczeństwa i porządku publicznego. Organ musi wykazać dlaczego uznał, że w konkretnej sytuacji, ze strony konkretnej osoby istnieje zagrożenie bezprawnego użycia broni. Na konieczność takiego rozumienia omawianego przepisu prawa wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 28 kwietnia 2004 r. /sygn.akt. III SA 2258/02, Lex 158939/ wyjaśniając, że "Przy cofnięciu pozwolenia na broń nie można się powoływać jedynie na fakt skazania wyrokiem skazującym, w takich przypadkach niezbędne jest wykazanie bezpośredniego związku między popełnionym przez skarżącego czynem, za który został skazany i cechami charakteru oraz jego dotychczasowym postępowaniem, które pozwalałoby na zaistnienie obawy, że posiadacz pozwolenia na broń użyje broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa Państwa lub porządku publicznego". Stanowisko takie potwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 15 grudnia 2006 r. /sygn. Akt II OSK 88/06, niepublikowany/, w którym wyjaśnił, że "Dla cofnięcia pozwolenia na broń osobie skazanej za to przestępstwo /przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji/ nie wystarczy sam fakt jednorazowego skazania, bez ustalenia okoliczności czynu i cech osobowych skazanego". Także w wyroku z dnia 4 czerwca 2007 r. /sygn. akt II OSK 863/06, niepublikowany/ NSA potwierdził to stanowisko i dodał, że "cofnięcia pozwolenia na broń nie uzasadnia skazanie za jakiekolwiek przestępstwo, lecz dopiero stwierdzenie, iż posiadacz broni zalicza się do kategorii osób z art. 15 ust.1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji." Dalej NSA wyjaśnił, że uzasadniona obawa dotyczy przewidywanych zachowań posiadacza broni, a może ją uzasadniać dotychczasowe postępowanie tej osoby: nadużywanie alkoholu, popełnianie czynów nagannych, ujemne cechy charakteru: nieopanowanie, porywczość, niezrównoważenie. Podkreślić należy, że wszystkie cytowane orzeczenia wydane zostały w sytuacji, kiedy w stosunku do uprawnionego zapadł wyrok skazujący za przestępstwo inne niż wymienione w katalogu zawartym w art. 15 ust.1 pkt 6 u.b.a. W ocenie Sądu uznanie, że każdy skazany traci wiarygodność i stwarza obawę użycia broni sprzecznie z porządkiem publicznym, nie jest uprawnione w świetle treści przepisów u.b.a. dotyczących cofnięcia pozwolenia na broń i prowadzi do znacznego ich zaostrzenia. Gdyby ustawodawca chciał cofnąć pozwolenie na broń wszystkim skazanym, lub wszystkim skazanym za przestępstwa umyślne, to przyjąłby wprost takie uregulowanie w ustawie o broni i amunicji. Tymczasem z art.15 ust.1 pkt 6 u.b.a. wynika wyraźnie, że kwestią najistotniejszą przy cofnięciu pozwolenia na broń jest stwarzanie przez uprawnionego zagrożenia dla porządku publicznego w związku z posiadaną bronią. Nie chodziło więc ustawodawcy o jakiekolwiek skazanie, jakiekolwiek naruszenie porządku prawnego, ani jakiekolwiek zagrożenie dla tego porządku ze strony uprawnionego, a tylko o zagrożenie, że użyje broni sprzecznie z porządkiem publicznym. Wyciągnięcie wniosku o istnieniu zagrożenia sprzecznego z prawem użycia broni z samego tylko faktu skazania, jest za daleko idące. Konieczne jest bowiem wykazanie, że zachowanie uprawnionego będące powodem jego skazania pozwala żywić obawę, co do dalszego zgodnego z prawem używania broni. Ustawodawca wyraźnie wskazał, że tylko istnienie uzasadnionej obawy użycia broni w interesie sprzecznym z bezpieczeństwem i porządkiem publicznym, a nie samo skazanie może być przyczyną cofnięcia pozwolenia na broń. Organ musi więc wykazać dowodami, że co do konkretnej osoby, z konkretnej przyczyny istnieje obawa niezgodnego z prawem użycia broni. W sprawie niniejszej organ tego nie wykazał. Wskazać należy, że z materiału dowodowego z jednej strony wynika, iż skarżący cieszy się dobrą opinią w miejscu zamieszkania, nigdy wcześniej nie wszedł w kolizję z prawem, prowadzi działalność gospodarczą i jego dotychczasowe postępowanie nie wskazywało na możliwość niezgodnego z prawem użycia broni, zaś z drugiej strony prawo do posiadania broni bojowej do ochrony osobistej zostało przyznane skarżącemu z uwagi na realnie istniejące zagrożenia jego osoby i jego rodziny. Organ podejmując decyzję o cofnięciu pozwolenia na broń powinien więc szczegółowo rozważyć zarówno realność zagrożeń dla porządku prawnego ze strony skarżącego i związany z tym interes społeczny, jak i interes strony, będący przyczyną wydania jej pozwolenia na broń. W ocenie Sądu organ z naruszeniem art. 7 i art. 77 § 1 kpa nie rozważył całokształtu materiału dowodowego i nie wziął pod uwagę pozytywnej opinii policyjnej o uprawnionym, pominął dotychczasowy nienaganny tryb życia uprawnionego oraz fakt, że w czasie 7 letniego posiadania pozwolenia na broń nie stwarzał żadnych zagrożeń dla porządku publicznego. Organ pominął też zupełnie okoliczność, że czyn, za który skazano uprawnionego, jakkolwiek oczywiście naganny, nie wiązał się z żadną agresją, brutalnością ani atakiem na kogokolwiek. Stąd, w ocenie Sądu, zbyt pochopne i sprzeczne z art. 80 kpa jest ustalenie, że samo skazanie podważa wszelką wiarygodność uprawnionego i powoduje, że jako niewiarygodny stwarza on zagrożenie użycia broni sprzecznie z porządkiem prawnym. Pominięcie w uzasadnieniu decyzji, opartej na ustaleniu, że co do skarżącego istnieje uzasadniona obawa sprzecznego z prawem użycia broni, okoliczności dla niego korzystnych, narusza art.107 § 3 kpa. Organ nie rozważył należycie wszystkich okoliczności sprawy, nie zbadał wszechstronnie sylwetki uprawnionego biorąc pod uwagę z jednej strony, pozytywną opinię policyjną, nienaganny dotychczasowy sposób życia i zachowania, a z drugiej strony rodzaj naruszenia prawa potwierdzonego prawomocnym wyrokiem skazującym. Przy braku takich rozważań nie wiadomo dlaczego organ uznał, że drobny przedsiębiorca, który nienagannie korzystał z broni przez 7 lat, po skazaniu za przestępstwo polegające na próbie skorumpowania funkcjonariusza policji, zaczął stwarzać obawę niezgodnego z prawem użycia broni. Zważywszy powyższe Sąd uznał, że organ dopuścił się naruszenia prawa procesowego, a naruszenie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy, bowiem nie wyjaśnił sprawy dokładnie, nie rozważył wszystkich istotnych okoliczności zgodnie z wymogami art. 7 kpa, 77 § 1 kpa i nie poczynił wszechstronnych ustaleń faktycznych, które powinny być podstawą prawidłowego rozstrzygnięcia zgodnie z wymogami art.80 kpa, a swego rozstrzygnięcia nie uzasadnił zgodnie z wymogami art.107 § 3 kpa. W tym stanie rzeczy Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję I instancji, jako wydane z naruszeniem prawa. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ, biorąc pod uwagę powyższe wskazania rozważy wszechstronnie wszystkie okoliczności i na ich podstawie podejmie rozstrzygnięcie zgodne z wymogami art.18 ust.1 pkt 2 w związku z art.15 ust.1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Biorąc pod uwagę powyższe Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O niewykonywaniu uchylonej decyzji Sąd orzekł na podstawie art.152 p.p.s.a. Sąd nie orzekł o zwrocie kosztów postępowania z uwagi na treść art. 210 § 1 p.p.s.a. i brak wniosku skarżącego w tej kwestii.