VI SA/Wa 1663/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Czarnecki (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Danuta Szydłowska Sędzia WSA Waldemar Śledzik Protokolant st. sekr. sąd. Paulina Paczkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 lipca 2011 r. sprawy ze skargi K. B. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] w przedmiocie sprzeciwu w sprawie o unieważnienie prawa z rejestracji wzoru przemysłowego pt. "Podstawka reklamowa świecąca Square base" 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej na rzecz skarżącego K. B. kwotę 617 (sześćset siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...] maja 2010 r. Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej, na podstawie art. 102, art. 103, art. 104, art. 106 ust. 1 i art. 246 ustawy z dnia 30 czerwca Prawo własności przemysłowej (j.t. Dz. U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1117 ze zm.) – dalej jako p.w.p. - oddalił sprzeciw K. B. na udzielone W. N. prawo z rejestracji wzoru przemysłowego pt. [...] nr [. Decyzję wydano w następujących ustaleniach; Pismem z dnia 26 listopada 2007 r. K. B. wniósł, z zachowaniem terminu z art. 246 p.w.p., sprzeciw wobec prawomocnej decyzji Urzędu Patentowego o udzieleniu W. N. prawa z rejestracji wzoru przemysłowego pt.:[...] nr [...] podnosząc, na podstawie art. 102 ust. 1, art. 103 ust. 1, art. 104 ust. 1 i art. 117 ust. 2 p.w.p., zarzut braku nowości, indywidualnego charakteru spornego wzoru i naruszenie praw osobistych i majątkowych sprzeciwiającego. Zdaniem wnioskodawcy sporny wzór jest naśladownictwem innych wzorów przemysłowych z wcześniejszych rejestracji, w szczególności wzoru [...]z daty [...] marca 2005 r. [...] wzór nie może spełniać wymogu nowości, jako że zawiera istotne cechy wzoru [...] ujawnionego przed datą rejestracji wzoru uprawnionego. W związku z tym wzór uprawnionego nie posiada również cech indywidualnego charakteru będąc naśladownictwem wzoru K. B.. W odpowiedzi na sprzeciw W.N. uznał sprzeciw za bezzasadny wnosząc o jego oddalenie. Uprawniony z rejestracji podkreślał, że sporny wzór nie był znany na polskim rynku przed datą zgłoszenia do rejestracji ([...] grudnia 2006 r.) oraz nie jest naśladownictwem przeciwstawionego wzoru [...] ani innych wzorów wskazanych w sprzeciwie. W. N. wyjaśniał, że jego firma powstała w roku 1986 i posiada 60 praw z rejestracji wzorów przemysłowych w tym 40 z zakresu podstawek reklamowych. W 2005 r. W. N. i K. B. łączyły stosunki handlowe polegające na tym, że K. B. zamawiał i odbierał od W. N. produkowane przez niego podstawki reklamowe (bilonownice). Koncepcja i projekt prototypów tych podstawek były opracowaniami wspólnymi W. N. i K. B.. Jednakże K. B. bez wiedzy i zgody W. N. zgłosił do rejestracji we własnym imieniu wspólnie opracowaną serię wzorów przemysłowych pt. Bilonownice. Dokonując porównań obu wzorów przemysłowych W. N. stwierdził, że jego wzór wywołuje całkowicie odmienne ogólne wrażenie w odbiorze nie będąc naśladownictwem wzoru przeciwstawionego. Wobec uznania przez uprawnionego sprzeciwu za bezzasadny sprawa została przekazana do rozpatrzenia w postępowaniu spornym i po przeprowadzeniu rozpraw Urząd Patentowy wydał wymienioną na wstępie decyzję administracyjną stwierdzając, że wnioskodawca w swoich kolejnych pismach i na rozprawie w dniu 24 kwietnia 2010 r. wycofał zarzut z art. 117 ust. 2 p.w.p. i podniósł nowy z art. 106 ust. 1 p.w.p. Zgodnie z opisem spornego wzoru jest on przeznaczony do umieszczania na nim pieniędzy w transakcjach handlowych oraz do prezentacji etykiet reklamowych umieszczanych we wzorze. Co do cech istotnych tego wzoru organ administracji odwołał się do opisu wzoru - str. 2 - wzór składa się z części dolnej, górnej i etykiety reklamowej. Płytka szklana umieszczona w części górnej wzoru ma postać płaskiego prostokąta i dwóch odcinków kół na jego zakończeniach oraz jest umieszczona w zagłębieniu części dolnej, przy czym ta część ma w widoku z góry postać dwóch wydłużonych prostokątów z umieszczoną między nimi płytką. Przeciwstawiony wzór [...] jest przeznaczony do tych samych celów co wzór sporny. Odnosząc się do jego cech istotnych organ administracji odwołał się również do opisu tego wzoru - str. 3 - ze wskazaniem na rysunki fig. 1-5 i fotografie. Fig. 1 przedstawia wzór w widoku perspektywicznym, fig. 2 widok z góry, fig. 3 widok z boku, a fig. 4 widok z przodu. Fotografia 1 przedstawia widok perspektywicznym z góry z umieszczoną ulotka reklamową, a fot. 2 widok perspektywicznym wzoru z boku z ulotką. Organ stwierdził, że końcowym użytkownikiem obu wzorów jest klient wykładający pieniądze na te podstawki. Będzie więc widział oba wzory z perspektywy z góry. Zatem będzie on widział kształty płytek i dwa wydłużone prostokąty po ich bokach dostrzegając, że w spornym wzorze płytka jest płaska, a we wzorze przeciwstawionym wklęsła o powierzchni krzywoliniowej. Zatem w ocenie organu administracji przeciwstawiony wzór [...] nie szkodzi nowości spornego wzoru (art. 103 ust. 1 p.w.p.) ze względu na inny kształt płytek, które Urząd Patentowy uznał za cechy istotne. W związku z tym zarzut z art. 103 ust. 1 p.w.p. oddalił. Powołując się na orzeczenie Sądu Najwyższego Urząd Patentowy przeprowadził wywód rozumienia "zorientowanego użytkownika", "ogólnego wrażenia" i "zakresu swobody twórczej" dochodząc do wniosku, że zakres swobody twórczej w realizacji wzorów przemysłowych o przeznaczeniu takim, jak wzory przeciwstawione, jest dosyć wąski uwarunkowany cechami funkcjonalnymi. Część górna bilonownic przeznaczona do podawania i odbierania pieniędzy może mieć kształt płaskiej płytki, jak w spornym wzorze, lub wklęsłej, jak we wzorze przeciwstawionym. Oba te kształty są uwarunkowane funkcjonalnością odbioru pieniędzy i jako cechy istotne przeciwstawionych wzorów wywołują odmienne ogólne wrażenie na zorientowanych użytkownikach. Stąd Urząd Patentowy wyprowadził wniosek o nietrafności zarzutu braku indywidualnego charakteru spornego wzoru. Wbrew zamierzeniom wnioskodawcy organ administracji stwierdził, że przedstawione przez niego materiały nie świadczą o szerokim lecz o wąskim zakresie swobody twórczej konstruktora przeciwstawionych wzorów przemysłowych ze względu na ograniczoną możliwość kombinacji figur geometrycznych i funkcję bilonownic. "Zorientowany użytkownik" dostrzeże różnice w przeciwstawionych wzorach, w których płytka we wzorze spornym jest płaska, ma kształt złożony z prostokąta zakończonego odcinkami kół, a we wzorze przeciwstawionym jest wklęsła o powierzchni krzywoliniowej zakończona prostymi bokami prostokątna. Te różnice, zdaniem Urzędu Patentowego, nie ujdą uwadze "zorientowanego użytkownika" znającego wzornictwo i zakres swobody twórczej będąc wystarczające do stwierdzenia, że sporny wzór ma indywidualny charakter na tle przeciwstawienia. Zarzut z art. 106 ust. 1 p.w.p Urząd Patentowy oddalił, jako że przepis ten nie odnosi się do postępowania zgłoszeniowego lecz do cech postaciowych wzoru, a postać wzoru nie narusza porządku publicznego ani dobrych obyczajów. Urząd Patentowy nie uwzględnił wniosku wnoszącego sprzeciw o przesłuchanie świadka na okoliczność oceny wrażenia wywieranego przez wzór na "zorientowanym użytkowniku" z uwagi na to, że ocena indywidualnego charakteru wzoru spornego wzoru należy do organu administracji, a nie do świadka. Od decyzji K. B. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z wnioskiem o uchylenie decyzji i zasądzenie kosztów postępowania. Decyzji zarzucono naruszenie przepisów postępowania (art. 6, art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 1 i § 3 k.p.a.) przez nieuwzględnienie całego materiału dowodowego z naruszeniem art. 255 ust. 4 p.w.p. przez pominięcie wzorów [...] i [...], których zarzutu naśladownictwa skarżący nie wycofał i braku szczegółowego uzasadnienia decyzji oraz naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 103 ust. 1 w zw. z art. 102 ust. 1, art. 104 ust. 1 i 2 w zw. z art. 102 ust. 1 i art. 106 ust. 1, art. 117 ust. 2 p.w.p.) przez przyjęcie, że sporny wzór ma cechy nowości i nie narusza dobrych obyczajów będąc naśladownictwem wzoru skarżącego. W ocenie skarżącego Urząd Patentowy pominął w swoich rozważaniach zarzut naśladownictwa przez sporny wzór wzoru skarżącego oparty na przepisie art. 117 ust. 2 p.w.p. Skarżący podkreślał, że nigdy nie cofnął zarzutu z tego przepisu oraz to, że pomimo cofnięcia pełnomocnictwa rzecznikowi A. R. decyzja została doręczona tej osobie. Zdaniem skarżącego Urząd Patentowy nie wykazał w uzasadnieniu decyzji, dlaczego różnica kształtu płytek w przeciwstawionych wzorach przemysłowych będzie wywoływała na "zorientowanym użytkowniku" odmienne wrażenie w odbiorze całokształtu wzoru. Kwestia ogólnego wrażenia wywoływanego przez oba wzory nie była przeanalizowana lecz zastąpiona obszernym cytatem wyroku Sądu Najwyższego. Natomiast w ocenie skarżącego nie wykazano dlaczego podobieństwa obu wzorów dla przeciętnego użytkownika mają stanowić różnice dla użytkownika zorientowanego. Dla skarżącego kształt elementów zewnętrznych widocznych po obu stronach wzorów – prostokątne podłużne boki zaokrąglone w widoku z góry – są cechą dominującą skopiowaną przez uprawnionego. Zatem wzór sporny nie został zbadany w stosunku do wzoru przeciwstawionego w ujęciu całościowym. Skarżący nie zgadzał ze stwierdzeniem Urzędu Patentowego o wąskim zakresie swobody w konstruowaniu wzorów przemysłowych o przeznaczeniu takim jak wzory przeciwstawione. W jego ocenie komponowanie wzorów w oparciu o różne figury geometryczne powoduje szeroki zakres tej swobody twórczej. W odpowiedzi na skargę Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej wnosił o jej oddalenie. Organ administracji przyznał pomyłkowe przesłanie decyzji pełnomocnikowi skarżącego, któremu pełnomocnictwo zostało cofnięte. Jednakże uznał, że błąd ten nie miał wpływu na wynik sprawy. Odnosząc się do braku rozważenia zarzutu z art. 117 ust. 2 p.w.p. Urząd Patentowy stwierdził, że na rozprawie w dniu 6 października 2009 r. skarżący nie wypowiadał się w kwestii cofnięcia lub podtrzymania zarzutu opartego na tym przepisie. Natomiast odwołał się do wniosków, tez i stanowiska zajętego w sprawie nr Sp. 543/08, na której jednoznacznie zrezygnował z podstawy prawnej z art. 117 ust. 2 p.w.p. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje; Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. Sprawy należące do właściwości sądów administracyjnych rozpoznają, w pierwszej instancji, wojewódzkie sądy administracyjne (art. 3 § 1 ww. ustawy). Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, iż jest ona zasadna. Skargę oparto zarówno na podstawie naruszenia prawa materialnego jak i naruszeniu przepisów postępowania w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zatem rozważyć należało zasadność zarzutów o charakterze procesowym, albowiem zarzuty naruszenia prawa materialnego mogą być przedmiotem oceny tylko w stosunku do prawidłowo ustalonego stanu faktycznego. Zarzut doręczenia zaskarżonej decyzji administracyjnej rzecznikowi patentowemu, któremu skarżący wypowiedział pełnomocnictwo, był trafny. Jednakże zarzut ten nie spowodował takiego naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływa na wynik sprawy, bowiem doręczenie decyzji byłemu pełnomocnikowi nie uszczupliło praw skarżącego, także w zakresie terminowości złożenia skargi do Sądu. Skarżący nie wykazał także, jakie znaczenie procesowe mógł mieć (lub miał) ten błąd Urzędu Patentowego. Skarżący podkreślał, że Urząd Patentowy nie rozpatrzył zarzutu wywodzonego z przepisu art. 117 ust. 2 p.w.p. – naruszenie praw osobistych lub majątkowych uprawnionego. Okoliczność ta znajduje potwierdzenie w zaskarżonej decyzji, w której organ administracji wprost przyjął, że skarżący zarzut oparty na tym przepisie wycofał w pismach procesowych i na rozprawie w dniu 29 kwietnia 2010 r. Z protokółu rozprawy z dnia 29 kwietnia 2010 r. nie wynika rezygnacja przez wnoszącego sprzeciw z zarzutu naruszenia przepisu art. 117 ust. 2 p.w.p. Podobnie na rozprawie w dniu 6 października 2009 r. wnoszący sprzeciw wyraźnie takiego zamiaru nie zadeklarował. Na rozprawie w dniu 29 kwietnia 2010 r. wnoszący sprzeciw podtrzymał wszystkie twierdzenia zawarte w dotychczasowych pismach procesowych, do których należy zaliczyć również jego pismo z dnia 5 grudnia 2009 r. bezpośrednio poprzedzające rozprawę z 29 kwietnia 2010 r., w którym jednoznacznie podnosił zarzut naruszenia praw osobistych, a więc zarzut oparty na przepisie art. 117 ust. 2 p.w.p. Nadto do rozprawy z dnia 6 października 2009 r. ówczesny pełnomocnika składającego sprzeciw w załączniku do rozprawy podtrzymał, jak to określił: "wszystkie argumenty zawarte we wniosku o unieważnienie...", w śród których był również zarzut opary na przepisie art. 117 ust. 2 p.w.p. W takiej sytuacji nie można zgodzić się z Urzędem Patentowym uznającym za prawidłowe wyciąganie wniosków procesowych, co do stanowiska wnoszącego sprzeciw, z innej rozprawy przeprowadzonej w innej sprawie. Na tej innej rozprawie (w sprawie Sp. 543/08) stanowisko sprzeciwiającego odnosiło skutek procesowy tylko w zakresie toczącego się tam postępowania administracyjnego. Nie mogło jednak wpływać skutecznie na prezentowane żądania w postępowaniu zakończonym zaskarżoną decyzją administracyjną w niniejszej sprawie. Należy zatem zgodzić się z zarzutem skarżącego, iż Urząd Patentowy rozpatrzył sprawę z naruszenie przepisów art. 7 i art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 256 ust. 1 p.w.p. co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W związku z powyższym, stwierdzając naruszenie przepisów postępowania, Sąd orzekający w sprawie nie wypowiadał się w kwestii naruszenia prawa materialnego, bowiem przy ponownym rozpatrzeniu sprawy przez organ administracji publicznej dokona on powtórnie ustaleń materialnoprawnych. W tych warunkach Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 152 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku postanawiając o kosztach postępowania w oparciu o art. 200 w związku z art. 205 § 4 p.p.s.a.