VI SA/Wa 1667/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Czarnecki (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Olga Żurawska-Matusiak Sędzia WSA Jolanta Królikowska-Przewłoka Protokolant Monika Staniszewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 listopada 2008 r. sprawy ze skargi S. R. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] maja 2008 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę W dniu [...] września 2005 r., we W. do kontroli drogowej zatrzymany został autobus marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] kierowany przez G. G., którym przewożeni byli pasażerowie z N. do W. (24 pasażerów i 2 kierowców). Wyniki kontroli zamieszczono w protokole nr [...] z dnia [...] września 2005 r. podpisanym przez kontrolowanego. Podczas kontroli stwierdzono, iż w pojeździe znajdował się tachograf, który był przeznaczony do rejestracji funkcji czasowych tylko jednego kierowcy, co naruszało rozdział drugi załącznika I rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85, który stanowi, iż jeżeli pojazd prowadzą dwaj kierowcy, wówczas urządzenie musi rejestrować jednocześnie, a przy tym wyraźnie i na dwóch oddzielnych wykresówkach, dane dotyczące długości przebytej drogi, prędkości pojazdu, czasu jego prowadzenia oraz przerw w pracy kierowcy, jak również innych okresów wliczonych do czasu dyspozycyjności kierowcy oraz dane dotyczące otwarcia obudowy zawierającej wykresówkę. Ponadto analiza książki jazdy I. nr [...], przedstawionej przez kierowcę wykazała, iż formularz jazdy nie został wypełniony prawidłowo. Nie została wpisana data oraz miejscowość rozpoczęcia i zakończenia przewozu oraz ilość przewożonych osób. Organ administracyjny po zapoznaniu się z całym zgromadzonym materiałem dowodowym uznał, iż doszło do naruszenia przepisów dotyczących wymogów wobec przyrządów kontrolnych w zakresie rejestracji wymaganych okresów jazdy, ponieważ zamontowany przyrząd nie odpowiadał przepisom oraz uznał, iż wykonywano międzynarodowy przewóz z nieprawidłowo wypełnionym formularzem jazdy. W związku z powyższym, w oparciu o zebrany w trakcie kontroli materiał dowodowy, decyzją z dnia [...] września 2005 r., [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na R. R., karę pieniężną w kwocie 2200 złotych – 2000 zł za nieodpowiedni przyrząd kontrolny i 200 zł za nieprawidłowo wypełniony formularz jazdy. W uzasadnieniu organ I instancji uznał, że bezspornym było, iż doszło do naruszenia przepisów art. 10 załącznika-suplementu 1 Rozdziału II pkt 7 umowy europejskiej dotyczącej pracy załóg pojazdów wykonujących międzynarodowe przewozy drogowe (AETR), z dnia 1 lipca 1970 r., (Dz. U. z 1999 r., Nr 94, poz. 1086 i 1087) oraz przepisów art. 27, art. 34 ust. 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r., o transporcie drogowym (Dz. U. z 2004, Nr 204, poz. 2088 ze zm.). W odwołaniu od niniejszej decyzji, (data wpływu pisma [...] października 2005 r.) strona wniosła o jej uchylenie w części dotyczącej nałożenia kary pieniężnej w wysokości 2000 złotych i umorzenie w tej części postępowania. Ponadto, strona skarżąca wniosła o zwrot kary pieniężnej w wysokości 2000 złotych. W uzasadnieniu podnosiła, iż w jej ocenie znajdujące się w pojeździe urządzenie do pomiaru czasu pracy kierowców było prawidłowe i spełniało wymogi przewidziane w Rozporządzeniu Rady (EWG) z dnia 20 grudnia 1985 r. oraz pozwalało rejestrować wymagane dane na dwóch oddzielnych wykresówkach. Zdaniem skarżącego nie miało miejsca naruszenie prawa, ponieważ dwóch kierowców w jednym pojeździe z jednym tachografem prowadziło pojazd jedynie w Niemczech, gdzie jest to zgodne z obowiązującym prawem, natomiast w Polsce pojazd prowadził jedynie G. G. Ponadto, w odwołaniu od niniejszej decyzji skarżący podniósł, iż zaskarżona decyzja nie zawierała dostatecznego uzasadnienia faktycznego oraz prawnego. Główny Inspektor Transportu Drogowego po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] stycznia 2006 roku, Nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji w kwestionowanym przez skarżącego zakresie. Organ zważył, iż w przedmiotowym stanie faktycznym miało miejsce naruszenie przepisów Rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r., a w związku z tym działanie organu I instancji było zgodne z prawem. Organ stwierdził, iż w sytuacji, kiedy pojazd obsługuje załoga składająca się z więcej niż jednego kierowcy, zapisy przewidziane w pkt 4.1 muszą być wykonywane na dwóch oddzielnych wykresówkach, gdyż każda wykresówka przeznaczona jest dla jednego kierowcy. W takim przypadku przesunięcie oddzielnych wykresówek musi być realizowane albo przez pojedynczy mechanizm albo przez oddzielne zsynchronizowane mechanizmy. Dodatkowo organ zwrócił uwagę na zapis art. 1 ust 3 Rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3820 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (Dz. U. WE L370 z 1 grudnia 1085 r. P.0001-0007), zgodnie z którym "kierowca: to każda osoba, która kieruje pojazdem nawet krótki okres, oraz każda osoba, która jest przewożona w pojeździe w tym celu, aby kierować nim w razie potrzeby". Mając powyższe na uwadze organ podniósł, iż nie ma żadnego znaczenia czy po przekroczeniu granicy pojazd faktycznie prowadzony był przez jednego kierowcę, ponieważ zarówno G. G. jak i G. L. byli kierowcami w rozumieniu przepisów prawa i obowiązkiem strony było posiadanie zainstalowanego w pojeździe odpowiedniego tachografu. Co do zarzutu naruszenia przepisów postępowania administracyjnego organ II instancji nie stwierdził żadnych uchybień. Zdaniem organu zaskarżona decyzja zawierała w swej treści zarówno wskazanie przepisów prawa, na podstawie których wydano zaskarżony akt, jak i wskazanie wszystkich faktów, potwierdzających stwierdzone podczas kontroli naruszenia. Powyższą decyzję strona zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wyrokiem z dnia 28 czerwca 2006 r., Sąd uwzględnił skargę, uchylając zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu podkreślając, iż organ I instancji wydaną przez siebie decyzję zaadresował do podmiotu oznaczonego "R. R.", który mógł stanowić jedynie nazwę przedsiębiorstwa, jak to sugerował dokument pełnomocnictwa przedstawiony organowi II instancji i jak twierdził pełnomocnik skarżącego. Jeżeli "R. R." stanowił wyłącznie nazwę przedsiębiorstwa prowadzonego przez S. R., przedsiębiorstwo to, w myśl przepisu art. 29 k.p.a. nie mogło być stroną postępowania administracyjnego, chyba że organ ustaliłby, iż "R. R." to osoba prawna, na co jednak nie wskazywały ani materiał dowodowy zebrany przez organ, ani akta sprawy sądowej. Organ, dysponując stosownym dokumentem tj. pełnomocnictwem udzielonym przez S. R. sugerującym, iż stroną prowadzonego postępowania był właśnie udzielający pełnomocnictwa S. R., winien był wyjaśnić i ustalić kto na gruncie prowadzonego postępowania był jego stroną, do kogo zatem powinna być adresowana decyzja, a w konsekwencji na kogo zostanie nałożona kara pieniężna. Temu obowiązkowi organ nie zadośćuczynił, czym uchybił przepisom art. 107 § 1 w związku z art. 28 i 29 k.p.a. W wyniku ponownej analizy materiały dowodowego, Główny Inspektor Transportu Drogowego, decyzją z dnia [...] listopada 2006 r., uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej wykonywania przewozu z użyciem przyrządu kontrolnego nieodpowiadającego przepisom w zakresie rejestracji wymaganych okresów jazdy i w tym zakresie przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez organ I instancji. Pismem z dnia [...] grudnia 2006 r., strona została wezwana do złożenia wyjaśnień, w zakresie posiadanego statusu przedsiębiorcy. Pismem z dnia [...] lutego 2007 r., strona skarżąca przedstawiała dokument G. wraz z tłumaczeniem przysięgłym na język polski, z którego wynikało, że właścicielem firmy R. R. był S. R. Decyzją z dnia [...] lipca 2007 r., [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego, nałożył na "R. R." S. [...][...] A. N. karę pieniężną w wysokości 2000 złotych, nadając jej rygor natychmiastowej wykonalności. Organ ustalił na podstawie tłumaczenia dokumentu, nadesłanego przez stronę wraz z pismem z dnia [...] lutego 2007 r., iż stroną wykonującą przewóz drogowy osób w dniu [...] września 2005 r., była firma R. R. S. R. W uzasadnieniu organ podkreślił, iż w dniu [...] grudnia 2005 r., weszły w życie zmiany do ustawy o transporcie drogowym, jednak zgodnie z dyspozycją przepisu art. 5 ustawy, wobec wszczętych postępowań administracyjnych a niezakończonych decyzją ostateczną stosuje się przepisy dotychczasowe. W związku z powyższym organ uznał, iż w momencie kontroli w pojeździe zainstalowany był tachograf, który nie odpowiadał przepisom w zakresie rejestracji wymaganych okresów jazdy. Ponadto stwierdził, iż w związku z tym iż przedsiębiorcę uznaje się za profesjonalistę, to należało od takiej osoby oczekiwać należytej znajomości przepisów dotyczących działalności którą wykonuje. Według organu w interesie przedsiębiorcy było organizowanie prowadzonej przez siebie działalności w taki sposób, aby przestrzegać obowiązujących przepisów. Pismem z dnia [...] lipca 2007 r., S. R. zaskarżył wyżej opisaną decyzję, zarzucając naruszenie przepisów art. 92 ust. 1 i 4 oraz art. 93 ustawy o transporcie drogowym oraz art. 1 ust. 3 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3820 w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego. W uzasadnieniu strona podkreśliła, iż kontrola w dniu [...] września 2005 r., winna była dotyczyć tylko jednego kierowcy G. G., gdyż tylko on na terenie Polski prowadził pojazd i posiadał status kierowcy. Strona podkreśliła, iż drugi kierowca znajdujący się w pojeździe był pasażerem a nie ewentualnym zastępcą G. G. w trasie. Wobec tego organ dokonał błędnych ustaleń faktycznych skutkujących wadliwością decyzją. Główny Inspektor Transportu Drogowego pismem z dnia [...] października 2007 r., poinformował stronę, iż w związku ze skomplikowanym charakterem sprawy, rozpatrzenie odwołania S. R. ulegnie przedłużeniu do dnia [...] grudnia 2007 r. Jednak pismem z dnia [...] grudnia 2007 r., organ poinformował stronę, iż termin rozpatrzenia odwołania ponownie został przedłużony do dnia [...] kwietnia 2008 r. Następnie Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] maja 2008 r., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję z dnia [...] lipca 2007 r., przytaczając w uzasadnieniu treść przepisów ustawy o transporcie drogowym. Podkreślił, iż dwaj skontrolowani kierowcy okazali do kontroli należące do nich wykresówki opisane datą kontroli [...] września 2005 r., z których wynikało, iż w tym dniu obaj mieli zamiar prowadzić pojazd, a z uwagi na fakt iż tachograf był przystosowany dla jednego kierowcy, wykresówka drugiego kierowcy nie posiadała zapisów wskazujących na to, że jedzie on w załodze. Według organu, brak wskazanych zapisów wykresówki drugiego kierowcy nie mógł być podstawą do stwierdzenia, że ten kierowca nie miał zamiaru wykonywać czynności w tym dniu. Przedsiębiorca zaskarżył opisaną wyżej decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, domagając się jej uchylenia, w związku z naruszeniem przez organ prawa materialnego oraz procesowego. W uzasadnieniu skargi strona podniosła, iż zaskarżona decyzja zawiera nieprawidłowe oznaczenie strony postępowania, gdyż stroną jest R. R. a nie jak wskazał organ S. R. "R. R.". Dodatkowo, strona skarżąca ponownie podkreśliła, iż urządzenie rejestrujące znajdujące się w kontrolowanych pojeździe spełniało wymogi przewidziane w rozporządzeniu Rady (EWG), gdyż pozwalało rejestrować dane na dwóch oddzielnych wykresówkach. Według strony, organ nie zebrał w sposób wyczerpujący materiału dowodowego pozwalającego na prawidłowe ustalenie stanu faktycznego sprawy. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko i argumentację zaprezentowane w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. Sprawy należące do właściwości sądów administracyjnych rozpoznają, w pierwszej instancji, wojewódzkie sądy administracyjne (art. 3 § 1 w/w ustawy). Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, iż jest ona niezasadna. Podstawą materialnoprawną zaskarżonej decyzji administracyjnej stanowiły przepisy art. 92 ust. 1 pkt 6 ustawy o transporcie drogowym i lp. 1.11.7. pkt 2 załącznika do tej ustawy; art. 3, art. 13, art. 15 ust. 2 i ust. 7 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. WE L 370 z 31 grudnia 1985 r.) oraz załącznik I (IIIc) pkt 4.1 i pkt 4.3 tego rozporządzenia. Ponieważ skarga stawia również zarzut naruszenia przepisów postępowania polegający na niewłaściwym oznaczeniu strony, należało w pierwszej kolejności odnieść się do tego zarzutu. Organ odwoławczy oznaczył stronę w decyzji jako S. R. "R. R." B. [...][...] A. N. Z powyższego oznaczenia strony wynika, iż na pierwszym miejscu umieszczono imię i nazwisko strony, natomiast w następnej kolejności, w cudzysłowie podano nazwę przedsiębiorstwa, pod którą wykonuje działalność gospodarczą. Nadto został podany dokładny adres przedsiębiorcy, który wskazał jego pełnomocnik. Nie powinno zatem budzić wątpliwości co do prawidłowego oznaczenia strony skarżącej, gdyż w cudzysłowie nie zostało umieszczone jego imię i nazwisko, a na pierwszym miejscu nazwa firmy, lecz w pierwszej kolejności podano imię i nazwisko dookreślając przedsiębiorcę przez podanie również nazwy jego przedsiębiorstwa. Również zarzut niedostatecznego zebrania materiału dowodowego nie był trafny. Organ administracji dokonał kontroli tachografu oraz zrobił kopie wykresówek stwierdzając na podstawie tych ustaleń w jakim charakterze znajdowali się w kontrolowanym pojeździe G. G. jak i G. L. Ponieważ odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji obejmowało nałożenie kary pieniężnej za wykonywanie przewozu z użyciem przyrządu kontrolnego nieodpowiadającego przepisom w zakresie rejestracji wymaganych okresów jazdy i decyzja ostateczna obejmowała swoim rozstrzygnięciem jedynie tą karę pieniężna, zatem i skarga była ograniczona do tego naruszenia. Przechodząc więc do omówienia skargi i zasadności rozstrzygnięcia dotyczącego tego naruszenia należy wskazać, iż stosownie do art. 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, kto wykonuje transport drogowy lub przewozy na potrzeby własne, naruszając obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy lub przepisów wiążących Rzeczpospolitą Polską umów międzynarodowych podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 15.000 złotych, przy czym wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1, oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik do ustawy (art. 92 ust. 4 ustawy). Zgodnie z lp. 1.11.7 tego załącznika kara za brak tachografu odpowiadającego przepisom w zakresie rejestracji wymaganych okresów jazdy wynosiła 2000 zł i taka kara została na przewoźnika nałożona. Wymagania określone dla przyrządu kontrolnego (tachografu) określało na dzień kontroli rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 z 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. WE L 370 z 31 grudnia 1985 r.). Zgodnie z art. 15 ust. 2 rozporządzenia kierowcy uzupełniają odpowiednio wykresówki, natomiast jeżeli w pojeździe znajduje się więcej niż jeden kierowca, uzupełnienie to następuje w taki sposób, aby informacje, określone w załączniku I rozdział II pkt 1-3, były zapisywane na wykresówce kierowcy prowadzącego pojazd. W myśl powołanego w wymienionym przepisie załącznika I rozdział II pkt 1-3 urządzenie zapisuje następujące wielkości: długość przebytej przez pojazd drogi, prędkość pojazdu i czas prowadzenia pojazdu. Natomiast w rozdziale III tego załącznika określono wymagania dotyczące konstrukcji urządzenia rejestrującego. Zgodnie z literą c) tego rozdziału pkt 4.1. przyrząd kontrolny musi być tak skonstruowany, aby możliwa była, jeśli trzeba, za pomocą przełącznika automatyczna oddzielna rejestracja czterech różnych okresów aktywności wymienionych w art. 15 rozporządzenia. Chodzi mianowicie o trzy pierwsze wymienione wyżej oraz przerwy w pracy i okresy dziennego odpoczynku. Stosownie do pkt 4.3. tego rozdziału jeżeli pojazd obsługuje załoga składająca się z więcej niż jednego kierowcy, wówczas zapisy przewidziane w pkt 4.1 są wykonywane na dwóch oddzielnych wykresówkach, tzn. każdy kierowca posiada swoją własną wykresówkę. W takim przypadku przesuw oddzielnych wykresówek jest realizowany albo przez pojedynczy mechanizm albo przez oddzielne, zsynchronizowane mechanizmy. Należy także wskazać na wymagania określone w Oświadczeniu Rządowym z dnia 30 sierpnia 1999 r. w sprawie ratyfikacji przez Rzeczpospolitą Polską Umowy europejskiej dotyczącej pracy załóg pojazdów wykonujących międzynarodowe przewozy drogowe (AETR), sporządzonej w Genewie dnia 1 lipca 1970 r., oraz ogłoszenia jednolitego tekstu tej umowy (Dz. U. Nr 94, poz. 1087). Stosownie do załącznika tego aktu (suplement 1) - wymagania dotyczące konstrukcji, badań, instalacji i kontroli – rozdział II "Charakterystyka ogólna i funkcje przyrządu kontrolnego" pkt 7: w przypadku pojazdów używanych przez dwóch kierowców, przyrząd kontrolny musi umożliwiać rejestrowanie czasów wymienionych w punktach 3, 4 i 5 jednocześnie, ale oddzielnie na dwóch odrębnych wykresówkach. W wymienionych punktach przez ten przepis określono: czas prowadzenia pojazdu, inne okresy pracy lub dyspozycyjności kierowcy oraz przerwy w pracy i okresy dziennego odpoczynku. Te wszystkie dane powinien rejestrować przyrząd kontrolny oddzielnie na dwóch wykresówkach dla każdego kierowcy z załogi. Skontrolowany tachograf nie spełniał wymagań wymienionego rozporządzenia i oświadczenia rządowego, co zostało ustalone przez organ administracji. Jest bowiem poza sporem, że tachograf nie był przystosowany do rejestrowania czasu prowadzenia pojazdu, innych okresów pracy lub dyspozycyjności kierowcy oraz przerwy w pracy i okresy dziennego odpoczynku jednocześnie, lecz oddzielnie dla każdego kierowcy, bowiem urządzeni to było przystosowane wyłącznie do pracy z wykresówką jednego kierowcy. W tachografie, który był wymagany w dacie kontroli, kierowca kończący prowadzenie pojazdu przełączał przełącznik np.: na odpoczynek, a zajmujący jego miejsce włączał swoją wykresówkę na prowadzenie pojazdu. Natomiast przy posiadanym w pojeździe tachografie, kierowca kończący jazdę musiał wyjąć wykresówkę, na której urządzenie nie odnotowałoby jakie czynności kierowca ten dalej wykonywał. Twierdzeniu skarżącego, iż druga osoba – G. L. – nie była członkiem załogi prowadzącej pojazd przeczą dowody zabrane w toku kontroli przez organ administracji. W dniu kontroli ([...] grudnia 2005 r.) kierujący aktualnie pojazdem G. G. okazał zapisywaną przez tachograf wykresówkę z naniesioną datą –[...] .9.05 – czyli z datą kontroli. Druga osoba – G. L. – również okazała wykresówkę z naniesioną tą samą datą. Zatem G. L. poddał się kontroli, tak jak kierujący aktualnie pojazdem, a więc jako kierowca (członek załogi). Nadto z okazanej przez niego wykresówki wynikało, że opatrując ją datą dnia kontroli, przygotowywał się do prowadzenia pojazdu i to jeszcze w tym samym dniu. Nie można zatem przyjąć, że ten kierowca wjechał na teren Polski i zamierzał dalej podróżować jako pasażer. Przedstawiony do kontroli formularz jazdy nie określał liczby pasażerów, zatem i ten dowód nie mógł potwierdzać stanowiska skarżącego. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.