VI SA/Wa 1670/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Sędziowie Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas (spr.) Sędzia WSA Andrzej Wieczorek Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Gajewiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 marca 2013 r. sprawy ze skargi M. W. na uchwałę Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] w przedmiocie rozpoznania zażalenia na niezałatwienie sprawy w terminie postanawia: 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić skarżącemu M. W. kwotę 100 (sto) złotych tytułem uiszczonego wpisu sądowego. Pismem z dnia [...] maja 2009 r. Pan M. W.- dalej skarżący zwrócił się do Okręgowej Rady Adwokackiej w L. z wnioskiem o doręczenie uchwały w przedmiocie nałożenia na aplikantów adwokackich praktykujących przy Izbie Adwokackiej w L. obowiązku uiszczania składek korporacyjnych na potrzeby Izby. W/w uchwała została podjęta na Zgromadzeniu Wyborczym Izby Adwokackiej w L. w dniu [...] maja 2008 r. Zgodnie z jej treścią Zgromadzenie Izby postanowiło obciążyć aplikantów adwokackich obowiązkiem uiszczenia składek na potrzeby Izby w wysokości 600 zł rocznie płatne po 50 zł miesięcznie od czerwca 2008 r. Z uwagi na niedoręczenie tej uchwały, skarżący w dniu [...] kwietnia 2010 r. złożył do NRA zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie. Powołując się na art.141 § k.p.a.. w związku z art. 37 § 1 k.p.a. Wskazał, że jego wniosek o doręczenie uchwały nie został rozpoznany i nie otrzymał w przedmiotowej sprawie żadnej informacji, tym bardziej, że od daty założenia upłynęło jedenaście miesięcy. Jak wynika ze zgromadzonej w niniejszej sprawie dokumentacji, NRA pismem z dnia [...] sierpnia 2011 r. poinformowała skarżącego, że jego akta osobowe znajdują się obecnie w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie, a zatem NRA nie ma możliwości odtworzenia chronologii i treści podjętych uchwał. Skarżący wywiódł skargę na bezczynność organu NRA w powyższym zakresie. Wyrokiem z dnia 14 marca 2012 r., sygn. akt VI SAB/ Wa 231/11 WSA w Warszawie zobowiązywał Prezydium NRA do wydania uchwały w przedmiocie skargi w terminie 1 miesiąca od uprawomocnienia się orzeczenia. W dniu [...] maja 2012 r. Prezydium NRA podjęło uchwałę o oddaleniu zażalenia na niezałatwianie sprawy w terminie. W uzasadnieniu wskazała, iż uchwała, której doręczenia domaga się skarżący nie ma charakteru rozstrzygnięcia indywidualnego, spełniającego przesłanki decyzji administracyjnej, zatem nie podlega regułom wynikającym z art. 109 § 1 k.p.a. Uchwała powyższa była skierowana do ogółu aplikantów, można się było z nią zapoznać w siedzibie ORA w L. i na stronach internetowych Izby. Konkludując organ wskazał, że nie istniał obowiązek doręczenia odpisu wnioskowanej uchwały, nie powstała więc konieczność "załatwiania sprawy w terminie" wobec czego zażalenie jest bezprzedmiotowe. Skargę na powyższą uchwałę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł skarżący. Uchwale zarzucił naruszenie: - art. 6 i 7 k.p.a. przez brak wnikliwej analizy sytuacji faktycznej, zaniechanie przeprowadzenia postępowania dowodowego, - art. 12 ust 1 i 2 ustawy prawo o adwokaturze w związku z § 3 Regulaminu organizacji i funkcjonowania okręgowych rad adwokackich przez wadliwe przyjęcie, że nałożenie w drodze uchwały na skarżącego jako członka izby adwokackiej obowiązku uiszczania składki korporacyjnej nie jest rozstrzygnięciem dotyczącym bezpośrednio tej osoby i nie wymaga uzasadnienia oraz doręczenia, - § 3 Regulaminu organizacji i funkcjonowania okręgowych rad adwokackich z dnia 17 października 2005 r., który brzmi "Uchwały rady dotyczące bezpośrednio poszczególnych osób, doręcza się wraz z uzasadnieniem zainteresowanym za poświadczeniem odbioru. Każda taka uchwała musi zawierać pouczenie o trybie, formie i terminie przysługującego odwołania." Domagał się jej uchylenia. W uzasadnieniu skarżący podniósł, ze uchwała taka wpływa na zakres obowiązków każdego aplikanta indywidualnie, z racji czego jest to akt dotyczący bezpośrednio osoby skarżącego. Wobec powyższego zgodnie z przywołanym art.12 ustawy prawo o adwokaturze oraz § 3 regulaminu organizacji i funkcjonowania rad adwokackich uchwała taka powinna zostać skarżącemu doręczona z uzasadnieniem i za potwierdzeniem odbioru. W odpowiedzi na skargę Prezydium domagało się odrzucenia skargi. W uzasadnieniu wskazało miedzy innymi, że: Przepis art. 3 pkt 6 Prawa o adwokaturze obciąża organy samorządu obowiązkiem sprawowania zarządu majątkiem. Samorząd adwokacki ma uregulowany sposób pobierania składek "samorządowych" od swoich członków. Z tego źródła samorząd zgromadził majątek korporacyjny, a każdy jego członek jest uprawniony do szeregu świadczeń oraz do korzystania z majątku utworzonego przez poprzednie pokolenia. Nakłada to na organy samorządu obowiązek odpowiedniego gospodarowania i zarządzania tym majątkiem. Adwokatura nie korzysta z żadnych form wsparcia publicznego, dotacji lub funduszy przekazywanych przez Skarb Państwa. Z tych przyczyn osoby uzyskujące dostęp do majątku oraz świadczeń oferowanych przez samorząd winny partycypować w kosztach jego uzyskania, utrzymania, gospodarowania i zarządzania. Zgodnie z dyspozycją art.12 ust. 1 i 2 ustawy Prawo o adwokaturze, uchwały organów adwokatury, organów izb adwokackich i organów zespołów adwokackich, dotyczące bezpośrednio poszczególnych osób, powinny zawierać uzasadnienia faktyczne i prawne. Termin do wniesienia środków odwoławczych przewidzianych w ustawie wynosi czternaście dni od dnia doręczenia orzeczenia lub uchwały. Ponieważ uchwała ORA nakładająca na aplikantów adwokackich obowiązek uiszczenia dodatkowych składek korporacyjnych nie ma charakteru indywidualnego - nie jest sprawą indywidualną z zakresu administracji publicznej ale ma charakter generalny, nie podlegała doręczeniu w rozumieniu art. 109 k.p.a. W związku z powyższym, uchwała o oddaleniu zażalenia jest jak najbardziej zasadna - w przedmiotowej sprawie nie można bowiem mówić o niezałatwieniu przez Dziekana sprawy w terminie, skoro dziekan (ani ORA) nie miał obowiązku doręczenia uchwały skarżącemu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Przedmiotem zaskarżenia Pan M. W. uczynił uchwałę Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej podjętą na skutek zażalenia skarżącego wniesionego w trybie art. 37 § 1 k.p.a. Powyższą uchwałą prezydium NRA oddaliło zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie. Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (DZ. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) kontrola sprawowana przez sądy administracyjne pod względem zgodności z prawem odnosi się do działalności administracji publicznej. Według art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej. p.p.s.a. katalog ten nie jest wyczerpujący, gdyż do właściwości sądów administracyjnych należą również sprawy, w których ustawy szczególne przewidują taką kontrolę (art. 3 § p.p.s.a.) oraz spory o właściwość i spory kompetencyjne (art. 4 p.p.s.a.). Pod pojęciem sprawy sądowoadministracyjnej mieści się zatem kontrola działalności administracji publicznej w zakresie wyznaczonym enumeratywnie w art.3 p.p.s.a., oraz inne kwestie rozpoznawane w postępowaniu prowadzonym na podstawie przepisów tej ustawy. Oznacza to, że sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznawania spraw, które nie zostały wymienione w cytowanych przepisach. Stosownie do treści art. 37 § 1 k.p.a. na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35, w przepisach szczególnych, ustalonym w myśl art. 36 lub na przewlekłe prowadzenie postępowania stronie służy zażalenie do organu administracji publicznej wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu - wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. W przypadku wniesienia zażalenia organ wyższego stopnia uznając je za uzasadnione, wyznacza dodatkowy termin załatwienia sprawy oraz zarządza wyjaśnienie przyczyn i ustalenie osób winnych niezałatwienia sprawy w terminie, a w razie potrzeby także podjęcie środków zapobiegających naruszaniu terminów załatwiania spraw w przyszłości. Organ stwierdza jednocześnie, czy niezałatwienie sprawy miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Wniesienie zażalenia na podstawie art. 37 § 1 k.p.a. ma zatem na celu likwidację bezczynności organu administracyjnego w trybie administracyjnym. Ponadto wyczerpanie przez osobę zainteresowaną trybu zażaleniowego stanowi warunek formalny wystąpienia ze skargą do sądu administracyjnego na bezczynność organu pierwszej instancji (art. 52 p.p.s.a.). Przepis art. 37 k.p.a. nie określa, w jakiej formie organ administracji publicznej wyższego stopnia ma zażalenie to rozstrzygnąć. Natomiast zgodnie z utrwalonym poglądem prezentowanym zarówno w literaturze jak i orzecznictwie stanowisko organu wyższego stopnia wyrażone w trybie art.37 § 1 k.p.a. przyjmuje formę postanowienia, na które nie służy zażalenie (art. 141 § 1. k.p.a.). Postanowienie to ma charakter wpadkowy (incydentalny) a zatem nie kończy postępowania w sprawie i nie zawiera rozstrzygnięcia co do istoty sprawy. Nie jest to więc postanowienie podlegające zaskarżeniu do sądu administracyjnego, o jakim mowa w art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a. Nie jest to również inny akt lub czynność organu dotycząca przyznania, stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikającego z przepisów prawa (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego; z dnia 8 lutego 1995 r., sygn. akt I SAB 86/94, ONSA 1996/1/39 r.; z dnia 13 marca 2001 r., sygn. akt I SAB 246/00, LEX 78952 oraz wyroki NSA z dnia 12 kwietnia 2001 r., sygn. akt IV SA 1866/00, ONSA 2002/4/144; z dnia 24 maja 2001 r. , sygn. akt IV SA 572/99, ONSA 2002/3/116). W świetle powyższych rozważań należy stwierdzić, że na uchwałę wydaną w trybie art. 37 k.p.a. nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn jej wniesienie jest niedopuszczalne. Błędne pouczenie dokonane przez organ co do środków i sposobu zaskarżenia nie rodzi u skarżącego praw do wniesienia do Sądu skargi na powyższe rozstrzygnięcie. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 §1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji, o zwrocie wpisu orzeczono w oparciu o art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.