VI SA/Wa 1675/09

WyrokWSA w Warszawie2009-11-24

Skład orzekający: Andrzej Czarnecki, Zdzisław Romanowski, Andrzej Wieczorek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia prawidłowo odmówił zgody na leczenie zagraniczne, opierając się na brakach formalnych wniosku i opiniach konsultantów krajowych, pomijając właściwy tryb postępowania określony w rozporządzeniu Ministra Zdrowia?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając, że Prezes NFZ naruszył przepisy rozporządzenia Ministra Zdrowia oraz przepisy postępowania administracyjnego. Organ nie zastosował właściwego trybu rozpatrywania wniosku, który obejmuje czynności przygotowawcze oddziału wojewódzkiego NFZ, w tym uzupełnianie braków formalnych i zasięganie opinii konsultantów wojewódzkich, zanim wniosek trafi do Prezesa NFZ w celu wydania merytorycznej decyzji.
Stan faktyczny
Skarżący M. M. złożył wniosek o zgodę na leczenie zagraniczne, twierdząc, że jego schorzenie nie jest możliwe do leczenia w kraju. Prezes NFZ odmówił zgody, wskazując na braki formalne wniosku i niejednoznaczne opinie konsultantów. Skarżący zarzucił organowi przewlekłość postępowania, naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych. Sąd rozpoznał skargę, analizując prawidłowość postępowania organu.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję, stwierdzono, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu, oraz zasądzono od Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Czarnecki (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Zdzisław Romanowski Sędzia WSA Andrzej Wieczorek Protokolant Agnieszka Gajewiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 listopada 2009 r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] w przedmiocie zgody na przeprowadzenie leczenia poza granicami kraju 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia na rzecz skarżącego M. M. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2009 r. nie wyraził zgody M. M. przeprowadzenia [...] w klinice w Niemczech oraz leczenia [...] z użyciem [...] w Niemczech. Decyzję wydano na podstawie następujących ustaleń: W dniu 27 marca 2009 r. M. M. złożył do [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia wniosek o przeprowadzenie leczenia poza granicami kraju zgodnie z rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 27 grudnia 2007 r. w sprawie wniosku o leczenie lub badanie diagnostyczne poza granicami kraju oraz pokrycie kosztów transportu (Dz. U. Nr 249, poz. 1867 ze zm.). [...] OWNFZ przekazał wniosek do rozpoznania Prezesowi NFZ. Wnioskodawca wskazywał, że leczenie jego schorzenia nie jest możliwe w kraju, a jedynie we wskazanej klinice za granicą. Ponieważ wpisy we wniosku były dokonane ręcznie i komputerowo zwrócono się do lekarza wypełniającego wniosek o ich uzupełnienie ręcznie. Lekarz stwierdził, że nie bierze odpowiedzialności za wpisy dokonane komputerowo, a jedynie za te które dokonał ręcznie, co w ocenie NFZ stanowiło potwierdzenie o brakach we wniosku. W części II wniosku wypełnionej przez M.M. wskazano na rozpoznanie schorzenia, a w pkt 6 tej części wniosku lekarz podał jaką techniką powinno zostać przeprowadzone leczenie zaznaczając w części III wniosku, że ta technika nie jest dostępna w kraju, co może skutkować koniecznością usunięcia nerki pacjentowi i stałe leczenie dializą. Z uwagi na dołączenie do wniosku wyłącznie pism placówki niemieckiej poinformowano wnioskodawcę telefonicznie o konieczności dostarczenia dokumentacji jego leczenia w kraju oraz dokumentacji potwierdzającej jego stan zdrowia na dzień złożenia wniosku. Wnioskodawca dostarczył karty informacyjne leczenia szpitalnego, z których wynika, że był leczony w klinice w W. od lutego 2002 r. do lutego 2008 r. a w lipcu i we wrześniu 2008 r. był leczony w M., natomiast od 20 do 24 października 2008 r. w szpitalu w K. Nadto z pism z kliniki w Niemczech wynika, że był leczony od listopada 2008 r. do lutego 2009 r. również w Niemczech. Przy badaniu wniosku stwierdzono braki formalne polegające na wypełnieniu wniosku przez lekarza nie posiadającego tyt. naukowego profesora lub dr hab. i specjalizacji w zakresie wymaganym dziedziną medycyny, potwierdzeniu nieaktualną pieczątką imienną lekarza, który nie jest lekarzem ubezpieczenia zdrowotnego oraz braku pieczątki ZOZ lub lekarza wypełniającego wniosek w cz. III pkt 1. W związku z tym Prezes NFZ zasięgnął opinii konsultanta krajowego w przedmiocie przeprowadzenia leczenia wnioskodawcy za granicą. W swojej opinii lekarz stwierdził, że u pacjenta należy zastosować radykalne leczenie chirurgiczne, gdyż złośliwość nowotworu wykazana badaniami w ośrodku niemieckim wykazała się większa od stwierdzonej przed badaniem. Konsultant krajowy ds. radioterapii onkologicznej stwierdził braki we wniosku podnosząc, że wniosek w zakresie leczenia promieniami z użyciem [...] powinien być wypełniony przez lekarza specjalistę co najmniej z tyt. dr hab. a jego oceny powinien dokonać właściwy konsultant wojewódzki województwa [...]. Mając na uwadze braki we wniosku nie pozwalające na ocenę aktualnego stanu zdrowia pacjenta konsultant krajowy zaproponował poddanie ocenie wniosku i przedłożonej dokumentacji Kierownikowi Zakładu [...] Instytutu [...] Oddział w W. Prezes NFZ wystąpił do wskazanego lekarza o zajęcie stanowiska co do możliwości leczenia w kraju. W odpowiedzi kierownik wymienionego zakładu stwierdził, że leczenie promieniami [...] nie jest rutynowe i dostatecznie udokumentowane co do skuteczności. Wskazując na inną technikę leczenia promieniami o podobnej skuteczności co promieniami [...] zaproponował skierowanie pacjenta na konsultację do Zakładu [...] w G. W związku z tym Prezes NFZ skierował prośbę do kierownika tego zakładu o zajęcie stanowiska, który w odpowiedzi stwierdził, że na podstawie załączonej dokumentacji nie jest w stanie sformułować wiążącej opinii, gdyż wymaga to przeanalizowania aktualnych badań. Prezes NFZ stwierdzając, że wobec opinii konsultantów krajowych i lekarzy specjalistów oraz mając na uwadze wadliwie wypełniony wniosek i braków w dokumentacji, nie jest w stanie wydać merytorycznej decyzji. Dlatego przekazał wniosek z dokumentacją do [...] OWNFZ w celu zwrócenia wniosku wnioskodawcy do jego uzupełnienia zgodnie ze wskazaniami lekarzy. W dniu 29 kwietnia 2009 r. wpłynęły pisma M. M. z załączonym niezmienionym wnioskiem wraz z dokumentacją dodatkowo zawierającą wyniki badań [...], jednego ze wskazanych przez specjalistów badań. Z uwagi na brak pozostałych badań Prezes NFZ wezwał wnioskodawcę do przedłożenia dokumentacji o ich uzupełnieniu jednocześnie informując o wystąpieniu do lekarza specjalisty o przeprowadzenie konsultacji specjalistycznej po uzupełnieniu brakujących badań przez wnioskodawcę, wyjaśniając wnioskodawcy konieczność uzupełnienia wskazanych badań. W odpowiedzi M. M. podał, że przeprowadził konsultację o możliwości leczenia w szpitalu w G. i stosowna dokumentacja znajduje się w tym szpitalu, a w ośrodku tym nie zaproponowano mu innego leczenia poza usunięciem wszystkich narządów układu moczowego. Prezes NFZ zwrócił się zatem do właściwego lekarza ze szpitala w G. o zajęcie stanowiska i przesłanie wyników konsultacji. W odpowiedzi został poinformowany pisemnie, że pacjentowi zaproponowano w roku 2005 w czasie konsultacji radykalną radioterapię, z której pacjent nie skorzystał. Po trzech latach 27 lutego 2008 r. w czasie konsultacji stwierdzono diametralnie inny stan zdrowia uzasadniający jedynie leczenie operacyjne z następującymi dializami. Takie leczenie mogło odbyć się w W. i było wyborem optymalnym, a ośrodki zagraniczne nie zaoferują innej metody leczenia. Jakakolwiek natomiast radioterapia nie jest wskazana, a już na pewno nie technika [...]. W świetle powyższych ustaleń Prezes NFZ stwierdził brak przesłanek do wyrażenia zgody na leczenie poza granicami kraju, wydając wymienioną na wstępie decyzję. Od decyzji tej M.M. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji ewentualnie o jej uchylenie i zasądzenie kosztów postępowania. Decyzji zarzucono naruszenie przepisów postępowania oraz art. 26, art. 26a pkt 1 i 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. Nr 210, poz. 2135 ze zm.), § 3, 6 i 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 27 grudnia 2007 r. w sprawie wniosku o leczenie lub badanie diagnostyczne poza granicami kraju oraz pokrycie kosztów transportu. W ocenie skarżącego Prezes NFZ prowadził postępowanie w sposób przewlekły obarczony licznymi wadami. Uzasadnienie decyzji zostało oparte na opiniach konsultantów krajowych, lub ich braku, w większości opisując przebieg postępowania. Zwrócono uwagę na ustalenie przez ustawodawcę procesu decyzyjnego w wyraźnie ograniczonym wymiarze czasowym. Natomiast wymienione rozporządzenie określa, iż oddział wojewódzki NFZ powinien procedować w kwestii braków formalnych wniosku. Zatem zgodnie z rozporządzeniem Prezes NFZ ma obowiązek wydać decyzję w terminie 15 dni roboczych od dnia otrzymania wniosku. Skarżący złożył wniosek 27 marca 2009 r., który został przekazany Prezesowi NFZ 2 kwietnia 2009 r. a decyzja została wydana [...] lipca 2009 r. z jej doręczeniem 17 lipca 2009 r. W tych warunkach zdaniem skarżącego organ administracji dopuścił się rażącego przedłużenia postępowania nie informując strony o powodach czego wymaga art. 35 § 3 k.p.a. Organ nie dochował procedury przez wezwanie skarżącego do uzupełnienia braków formalnych wniosku przekazując wniosek do Prezesa NFZ, który zwrócił wniosek do oddziału właśnie z powodu jego braków formalnych. [...] Oddział Wojewódzki NFZ nie wzywał skarżącego, zgodnie z przepisami k.p.a., do uzupełnienia wniosku nie wskazywał również co powinno zostać uzupełnione. Zwracając wniosek skarżącemu oddział powinien uprzednio wskazać w jakim zakresie powinien zostać on uzupełniony w jakim terminie, czego nie uczyniono. Poinformowanie skarżącego pismem z dnia 11 maja 2009 r. o brakach formalnych wniosku nie spełniało wymagań z art. 64 § 2 k.p.a. Jeżeli zatem wniosek zawierał braki formalne nie było podstaw do wydania decyzji merytorycznej, a jedynie mogło to skutkować pozostawieniem wniosku bez rozpatrzenia, po uprzednim uprzedzeniu skarżącego o takich skutkach. Tymczasem organ wzywał skarżącego do przedkładania dalszych dokumentów w postaci wyników badań nie żądając uzupełnienia braków formalnych, natomiast wyniki badań to, w ocenie skarżącego, materiał dowodowy, a nie braki formalne, które zostały wykazane dopiero w decyzji. Odnosząc się do opinii konsultantów skarżący uznał, że były one wydawane na podstawie pytań Prezesa NFZ sugerujący odpowiedź, a nadto jeden z konsultantów powinien podlegać wyłączeniu, gdyż uprzednio leczył skarżącego i odmówił podpisanie wniosku co oznacza, że jego opinia była tendencyjna oraz jedno z pism dotyczyło okresu z przed wszczęcia postępowania, czego nie zauważa organ. Prezes NFZ oparł rozstrzygnięcie na tym, że w jego ocenie brak jest niejednoznacznych opinii konsultantów krajowych co do możliwości leczenia za granicą. Zdaniem skarżącego nawet brak takich opinii nie zwalniało organ od wydania rozstrzygnięcia merytorycznego w przewidzianym prawem terminie. Oznacza to również, że Prezes NFZ nie mógł oprzeć rozstrzygnięcia na braku opinii, a nie dokonując należytego i terminowego zgromadzenia materiału niezbędnego do wydania decyzji naruszył przepisy postępowania powołane przez skarżącego, w szczególności odnoszące się do terminowości rozpatrywania sprawy, co skarżący szczególnie podkreślał. W zakończeniu skargi poinformowano, że skarżący, znajdując się w stanie zagrożenia zdrowia i życia poddał się za granicą terapii, o którą wnioskował i przebył obecnie z całego leczenia dopiero pierwszy etap tej terapii. W odpowiedzi na skargę Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia wnosił o jej oddalenie. Co do nieprawidłowości postępowania Prezes NFZ zwracał uwagę na to, że skarżący ponownie składając wniosek przedłożył go bezpośrednio do Centrali NFZ zamiast do właściwego oddziału co skutecznie uniemożliwiło oddziałowi jego zbadanie pod względem formalnym. Zwracając się natomiast o opinię do lekarza, który już leczył skarżącego (prof. [...]), nie było podstawy do jego wyłączenia w sprawie, gdyż nie był on pracownikiem organu wydającym decyzję, a posiadane doświadczenie lekarskie i największa wiedza w przedmiotowym zakresie medycyny była dla organu pomocna do podjęcia rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje; Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. Sprawy należące do właściwości sądów administracyjnych rozpoznają, w pierwszej instancji, wojewódzkie sądy administracyjne (art. 3 § 1 ww. ustawy). Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, iż jest ona zasadna. Podstawę materialnoprawną decyzji stanowił przepis art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. Nr 210, poz. 2135 ze zm.) oraz § 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 27 grudnia 2007 r. w sprawie wniosku o leczenie lub badanie diagnostyczne poza granicami kraju oraz pokrycie kosztów transportu (Dz. U. Nr 249, poz. 1867 ze zm.). Zgodnie z art. 26 ust. 1 wymienionej ustawy Prezes Funduszu może na wniosek wnioskodawcy, o którym mowa w art. 25, jego przedstawiciela ustawowego lub małżonka, skierować wnioskodawcę do przeprowadzenia poza granicami kraju leczenia lub badań diagnostycznych, których nie przeprowadza się w kraju, kierując się niezbędnością udzielenia takiego świadczenia w celu ratowania życia lub poprawy stanu zdrowia wnioskodawcy. Według powołanego § 8 ust. 1 rozporządzenia Prezes Funduszu, w terminie 5 dni roboczych od dnia otrzymania dokumentów, o których mowa w § 7, wydaje decyzję w sprawie wydania lub odmowy wydania wnioskodawcy zgody na przeprowadzenie albo kontynuację leczenia lub badań diagnostycznych poza granicami kraju oraz pokrycie kosztów transportu do miejsca udzielenia świadczeń. Wymienione rozporządzenie zostało wydane na podstawie art. 26a, w którego pkt 1 określono tryb składania i rozpatrywania oraz wzór wniosku, o którym mowa w art. 25 ust. 2 i 3 oraz w art. 26 ust. 1 i 2 ustawy - mając na względzie dobro wnioskodawcy oraz zasadność i skuteczność takiego leczenia lub badania diagnostycznego poza granicami kraju, a także gospodarność i celowość wydatkowania środków publicznych. Prezes NFZ procedował niejako w sprawie dwukrotnie. Za pierwszym razem stwierdził braki formalne wniosku przedłożonego mu przez oddział wojewódzki NFZ polegające na wypełnieniu wniosku przez lekarza nie posiadającego tytułu naukowego profesora lub dr hab. i specjalizacji w zakresie wymaganym dziedziną medycyny, potwierdzeniu nieaktualną pieczątką imienną lekarza, który nie jest lekarzem ubezpieczenia zdrowotnego oraz braku pieczątki ZOZ lub lekarza wypełniającego wniosek w cz. III pkt 1. Nie przekazując oddziałowi wojewódzkiemu NFZ wniosku do wyeliminowania tych braków formalnych przez wnioskodawcę Prezes NFZ przeprowadził postępowanie w zakresie ustaleń merytorycznych, w rezultacie których stwierdził konieczność uzupełnienia ich wynikami badań [...]. Dopiero po uzyskaniu opinii konsultantów krajowych, w których ci konsultanci zwracali uwagę na brak wymienionych badań skutkiem czego nie mogli, jak to określano, wydać wiążącej opinii, Prezes NFZ przekazał wniosek do oddziału wojewódzkiego NFZ, a ten w następstwie pismem z dnia 22 kwietnia 2009 r. zwrócił wniosek wnioskodawcy celem przygotowania go zgodnie ze wskazaniami. Wniosek wrócił ponownie do [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ uzupełniony przez skarżącego o wyniki badań [...] (bez wyników [...]) w takiej samej postaci formalnej, jak za pierwszym razem. Jednakże i tym razem został przekazany przez oddział wojewódzki NFZ do Prezesa NFZ, który ponownie zajął się nim od strony merytorycznej. Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 27 grudnia 2007 r. w sprawie wniosku o leczenie lub badanie diagnostyczne poza granicami kraju oraz pokrycie kosztów transportu – dalej jako rozporządzenie – w § 1 pkt 1 lit. b) stanowi, iż określa ono tryb składania i rozpatrywania wniosku o skierowanie przez Prezesa Funduszu do przeprowadzenia poza granicami kraju leczenia lub badań diagnostycznych - w przypadku leczenia lub badań diagnostycznych, których nie przeprowadza się w kraju, a także wydanie zgody na pokrycie kosztów transportu do miejsca udzielenia świadczeń. W celu uzyskania zgody na leczenie za granicą, o którym mowa w wymienionym przepisie, osoba składająca wniosek składa go do Prezesa Funduszu, za pośrednictwem właściwego oddziału wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia (§ 3 rozporządzenia). Jak wynika jednak z dalszych przepisów rozporządzenia oddział wojewódzki NFZ nie jest jedynie "biurem podawczym" w sprawie składanego wniosku wyłącznie przekazującym go do rozpatrzenia przez Prezesa NFZ. Wnioskodawca ma obowiązek – wynikający z § 4 ust. 1 rozporządzenia – wypełnienia wniosku w cz. I i przekazania go właściwemu lekarzowi co najmniej z tytułem dr habilitowanego, który wypełnia (w danym przypadku) cz. III wniosku oceniając możliwość przeprowadzenia wnioskowanego leczenia lub badań diagnostycznych w kraju oraz niezbędność udzielenia takiego świadczenia w celu ratowania życia lub poprawy stanu zdrowia wnioskodawcy (pkt 2 ust. 2). Jednocześnie lekarz ten (zgodnie z § 4 ust. 4 rozporządzenia), w przypadkach, o których mowa w § 1 pkt 1 lit. b) rozporządzenia, wskazuje placówkę opieki medycznej znajdującą się poza granicami kraju i uzasadnia jej wybór. W tym zakresie wniosek skarżącego zawierał uchybienia formalne, co stwierdzał Prezes Funduszu. Jak wskazano wyżej, czynności oddziału wojewódzkiego NFZ nie sprowadzają się do automatycznego przekazania wniosku Prezesowi Funduszu, gdyż należy zwrócić uwagę na przepis § 6 ust. 1 rozporządzenia, zgodnie z którym w przypadku stwierdzenia braków formalnych oddział Funduszu zwraca się do osoby składającej wniosek o usunięcie braków formalnych. Zatem oddział wojewódzki nie zwraca wniosku lecz zwraca się do wnioskodawcy o usunięcie braków formalnych. Jest to istotna różnica, bowiem oddział powinien określić te braki formalne na tyle czytelnie by wnioskodawca wiedział jakim wymaganiom musi się poddać. W rozpoznawanej sprawie Prezes NFZ z naruszeniem wymienionego przepisu przystąpił do merytorycznego rozpatrywania wniosku pod kątem skuteczności leczenia wskazaną przez skarżącego metodą, by w następstwie stwierdzenia, m.in. braków formalnych wniosku, przekazać wniosek do oddziału wojewódzkiego NFZ, który zwrócił go wnioskodawcy. W tym stanie doszło również do naruszenia art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. w zakresie, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem zaistniał pewien mechanizm skracający w sposób nieuzasadniony dokładne i wyczerpujące zebranie i rozważenie całego materiału niezbędnego do rozstrzygnięcia z przyczyn, o których niżej. Ponownie wskazując na konieczność dokonania pewnych czynności przygotowawczych przez oddział wojewódzki NFZ przed przekazaniem wniosku Prezesowi Funduszu należy zwrócić uwagę na § 6 ust. 2 rozporządzenia. Według tego przepisu oddział Funduszu przesyła niezwłocznie wybranej zagranicznej placówce opieki medycznej tłumaczenie części II wniosku i dokonuje z tą placówką uzgodnień dotyczących w szczególności wstępnych kosztów leczenia lub badań diagnostycznych, których dotyczy wniosek. Konieczność takiego zachowania się oddziału wojewódzkiego wynika z delegacji ustawowej do wydania rozporządzenia - art. 26a pkt 2 ustawy – według którego rozporządzenie określa tryb pokrywania m.in. kosztów skierowania na leczenie za granicą (art. 26 ust. 1 ustawy), mając na względzie dobro wnioskodawcy oraz zasadność i skuteczność takiego leczenia lub badania diagnostycznego poza granicami kraju, a także gospodarność i celowość wydatkowania środków publicznych. Innymi słowy bez tych ustaleń Prezes Funduszu nie mógłby wydać stosownej decyzji, a ponieważ te czynności mieszczą się w kompetencji oddziału wojewódzkiego, również i w tym zakresie doszło do naruszenia przepisów rozporządzenia z jednoczesnym naruszeniem wymienionych przepisów postępowania oraz także art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., bowiem przy braku całokształtu materiału dowodowego nie można było, z zachowaniem reguł z art. 107 § 3 k.p.a., ocenić czy wniosek skarżącego był zasadny, chociażby pod względem kosztów jego realizacji w relacji do kosztów leczenia w kraju. Działania oddziału wojewódzkiego NFZ nie są ograniczone do już wymienionych, bowiem zgodnie z § 6 ust. 4 rozporządzenia przed dokonaniem czynności, o których mowa w ust. 2 i 3, oddział Funduszu może przesłać wniosek wraz z kopią dokumentacji medycznej w zakresie objętym wnioskiem i pisemną informacją do konsultanta wojewódzkiego w dziedzinie medycyny właściwej dla wnioskowanego leczenia lub badań diagnostycznych (...) w celu zaopiniowania. Dokonując oceny wniosku (...) konsultant wojewódzki potwierdza wybraną przez lekarza lub wskazuje inną placówkę opieki medycznej znajdującą się poza granicami kraju i uzasadnia jej wybór (§ 6 ust. 7 rozporządzenia), a następnie konsultant wojewódzki przekazuje do oddziału Funduszu, w terminie nie dłuższym niż 10 dni roboczych od dnia otrzymania wniosku, zaopiniowany wniosek wraz z kopią dokumentacji medycznej w zakresie objętym wnioskiem i pisemną informacją (§ 6 ust. 8 rozporządzenia). Przy czym konsultant wojewódzki jest obowiązany do zajęcia stanowiska przez wyrażenie opinii, bowiem w jej braku oddział wojewódzki może go dyscyplinować za pośrednictwem właściwego wojewody (§ 6 ust. 12 rozporządzenia). Stosownie do § 6 ust. 12a rozporządzenia oddział Funduszu, rozpatrując wniosek, może również zasięgać opinii innych osób lub podmiotów posiadających profesjonalną wiedzę w zakresie wnioskowanego leczenia lub badań diagnostycznych, a także (§ 6 ust. 13 rozporządzenia) dyrektor oddziału Funduszu może wybrać inną, niż wskazana we wniosku zagraniczną placówkę opieki medycznej, jeżeli zajdą okoliczności wskazane w tym przepisie. Jak wynika zatem z wymienionych przepisów rozporządzenia, przed przekazaniem wniosku Prezesowi NFZ przez właściwy oddział wojewódzki NFZ wykonywane są istotne czynności tak formalne, jak i dotyczące merytorycznej zasadności wniosku. W tych okolicznościach Prezes Funduszu, naruszając wymienione przepisy rozporządzenia i przepisy postępowania, rozpoczął procedowanie pod kątem merytorycznym w oparciu o opinie konsultantów krajowych, pozbawiając siebie i tych konsultantów szerszego oglądu sprawy przez perspektywę spojrzenia na wszystkie istotne dla rozstrzygnięcia okoliczności, których mogliby dostarczyć konsultanci wojewódzcy lub inne osoby (podmioty) posiadające profesjonalną wiedzę w zakresie wnioskowanego przez skarżącego leczenia, tym bardziej, że niektórzy z konsultantów krajowych wskazywali na konieczność wypowiedzenia się przez konsultanta wojewódzkiego (np. prof. M. R.). Dopiero, jak stanowi § 7 rozporządzenia, po uzgodnieniu kosztów leczenia lub badań diagnostycznych oddział Funduszu przekazuje niezwłocznie (...) Prezesowi Funduszu wypełnioną część I, II, odpowiednio IIIa, IIIb albo IIIc, odpowiednio IVa, IVb albo IVc oraz V wniosku, wraz z tłumaczeniem części II wniosku, kopią dokumentacji medycznej w zakresie objętym wnioskiem i pisemną informacją i z tą chwilą, zgodnie z § 8 rozporządzenia, Prezes NFZ ma podstawy do przystąpienia do wydania decyzji administracyjnej. Może jednak uzupełnić swoją wiedze na temat konkretnej sprawy przez zasięgnięcie opinii konsultanta krajowego oraz opinii innych osób lub podmiotów posiadających profesjonalną wiedzę w zakresie wnioskowanego leczenia i na ten czas bieg terminu do wydania decyzji ulega zawieszeniu (§ 8 ust. 3 rozporządzenia). Jak już jednak wspomniano, Prezes funduszu pominął tryb rozpatrywania wniosku dokonując jego oceny w postępowaniu przeprowadzonym wyłącznie we własnym zakresie. Zdaniem Sądu w składzie orzekającym było to naruszenie mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem naruszało również wymienione przepisy postępowania, co mogło skutkować (na co wskazywali również niektórzy konsultanci krajowi) niepełną wiedzą co do oceny żądania skarżącego. Ubocznie można zauważyć, iż lekarze specjaliści z ośrodka zagranicznego podjęli się leczenia skarżącego wskazaną metodą [...] (niestosowaną w Polsce), aczkolwiek na koszt skarżącego lecz nie można wykluczyć, że specjaliści ci widzieli jakąś szansę jej skuteczności. Mając powyższe na uwadze, przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ administracji powinien uwzględnić tryb rozpatrzenia wniosku skarżącego określony przez rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 27 grudnia 2007 r. w sprawie wniosku o leczenie lub badanie diagnostyczne poza granicami kraju oraz pokrycie kosztów transportu z jednoczesnym uwzględnieniem przepisów postępowania (w tym wymienionych wyżej) by w następstwie mogła zostać wydana decyzja administracyjna wszechstronnie odnosząca się do wniosku skarżącego. Z uwagi na powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c), art. 152 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku, postanawiając o kosztach postępowania w oparciu o art. 200 w związku z art. 205 § 1 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło