VI SA/Wa 1676/08

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Andrzej Siwek po rozpoznaniu w dniu 16 kwietnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku G. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi G. K. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] maja 2008 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia licencji na wykonywanie międzynarodowego zarobkowego przewozu drogowego rzeczy p o s t a n a w i a: odmówić przyznania skarżącemu G. K. prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W dniu 17 listopada 2008 r. G. K. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na urzędowym formularzu (PPF) wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] maja 2008 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia licencji na wykonywanie międzynarodowego zarobkowego przewozu drogowego rzeczy. Z zawartych we wniosku informacji wynika, że skarżący prowadzi gospodarstwo domowe wraz z żoną i dwójką nieletnich dzieci. Skarżący posiada ciągnik siodłowy [...], ciągnik siodłowy [...], naczepę [...] oraz naczepę [...] Skarżący wskazywał, iż z prowadzonej przez niego działalności gospodarczej w okresie 1 styczeń 2008 r. – 30 wrzesień 2008 r. uzyskał dochód w wysokości 14.911.61 zł, natomiast jego żona uzyskuje z tytułu umowy o pracę wynagrodzenie w wysokości 2100 zł brutto miesięcznie. Ponadto skarżący we wniosku na liczne kredyty: kredyt obrotowy w wysokości 35.000 zł (rata 1000 zł miesięcznie, pożyczka ekspresowa w wysokości 20.000 zł( rata miesięczna 680 zł), kredyt samochodowy w wysokości 30.000 zł (rata kredytu 680 zł). Mając na uwadze, iż oświadczenia zawarte w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy były niewystarczające dla oceny rzeczywistej sytuacji majątkowej skarżącego, zarządzeniem referendarza sądowego wezwano go do nadesłania w terminie 14 dni: a) zeznań podatkowych za rok 2007 skarżącego i jego małżonki, ewentualnie zaświadczeń z właściwego urzędu skarbowego o wysokości dochodów uzyskanych przez nich w tym okresie, b) dokumentów wskazujących wysokość dochodów uzyskanych przez skarżącego w roku bieżącym z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej (w zależności o formy opodatkowania), c) zaświadczenia od pracodawcy małżonki skarżącego o wysokości jej miesięcznego wynagrodzenia za pracę (średnia z ostatnich 3 miesięcy), d) wskazania wartości pojazdów wymienionych w rubryce 7.2.2. formularza wniosku, e) dokumentów potwierdzających podane w rubryce 11 formularza informacje o pożyczce i kredytach udzielonych skarżącemu (np. kopia umów o udzieleniu kredytów i pożyczki lub harmonogramów spłaty kredytów i pożyczki), f) wyciągów i wykazów z posiadanych przez rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy, g) dokumentów potwierdzających ponoszenie miesięcznych wydatków koniecznych do utrzymania, oraz innych obciążeń (np. czynsz, opłaty za energie elektryczną, gaz wodę, telefon). Powyższe wezwanie, po uprzednim dwukrotnym awizowaniu w dniu 2 lutego i 10 lutego 2009 r. z uwagi na fakt, iż nie zostało podjęte w terminie, urząd pocztowy zwrócił w dniu 17 lutego 2009 r. do Sądu.. Zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 9 marca 2009 r. powyższe wezwanie uznano za doręczone w trybie art.73 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). Skarżący żądanych dokumentów nie przedstawił, nie udzielając również żadnych wyjaśnień dotyczących jego sytuacji majątkowej. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zawarte w wyżej cytowanym przepisie określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie Sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (J. P. Tarno – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2004 s. 319). W niniejszej sprawie skarżący wskazuje we wniosku, iż jedynym źródłem utrzymania jego i członków jego rodziny jest dochód uzyskiwany z prowadzonej przez niego działalności gospodarczej, który w okresie 1 styczeń 2008 r. – 30 wrzesień 2008 r. uzyskał dochód w wysokości 14.911.61 zł, oraz uzyskiwane przez żonę z tytułu umowy o pracę wynagrodzenie w wysokości 2100 zł brutto miesięcznie, z których to dochodów spłaca zaciągnięte liczne kredyty i pożyczki bankowe. Jednakże nienadesłanie przez skarżącego na wezwanie Sądu dodatkowych dokumentów źródłowych dotyczących stanu majątkowego oraz dochodów skarżącego i członów jego rodziny, w szczególności dokumentów potwierdzających wysokość uzyskiwanych przez skarżącego i jego żonę dochodów, a także dokumentów potwierdzających fakt zaciągnięcia kredytów bankowych, uniemożliwia dokonanie oceny spełnienia ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy. Podkreślić bowiem należy, iż jedyną kwestią braną pod uwagę przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej jest jej stan majątkowy. "Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej jest obowiązkiem sądu, jeśli osoba ta wykazała, że spełnia przesłanki z art. 246 § 1" (H. Knysiak-Molczyk /w:/ T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, s. 631). "Instytucja zwolnienia od kosztów stanowi w istocie pomoc państwa dla osób które, ze względu na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny" (tak na gruncie przepisów k.p.c. J. Gudowski /w:/ T. Ereciński, J. Gudowski, M. Jędrzejewska "Komentarz do kodeksu postępowania cywilnego. Część pierwsza. Postępowanie rozpoznawcze", tom 1, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, s. 290 i cytowane tam orzecznictwo Sądu Najwyższego). Skoro zatem jest to pomoc państwa, Sąd musi ustalić, czy ubiegający się o przyznanie prawa pomocy, wypełnia ustawowe przesłanki przyznania tejże pomocy państwa, co nie jest możliwe w przypadku niewykazania stanu majątkowego skarżącego. W związku z powyższym na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) orzeczono jak w sentencji.