VI SA/Wa 1677/14

WyrokWSA w Warszawie2014-11-12

Skład orzekający: Dorota Wdowiak, Piotr Borowiecki, Andrzej Czarnecki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo zobowiązał przedsiębiorcę do uiszczenia równowartości kosztów badań laboratoryjnych paliwa, które nie spełniało wymagań jakościowych, pomimo przedstawienia przez przedsiębiorcę własnych badań potwierdzających zgodność paliwa z normami?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że decyzja Prezesa UOKiK o zobowiązaniu do uiszczenia równowartości kosztów badań była prawidłowa. Badania laboratoryjne przeprowadzone przez akredytowane laboratorium wykazały niespełnienie wymagań jakościowych przez olej napędowy. Własne badania przedstawione przez skarżącą spółkę nie mogły być traktowane jako dowód w postępowaniu, ponieważ zostały przeprowadzone po dostawie paliwa na stację (pochodziły z innej partii) lub nie były częścią oficjalnego systemu monitorowania jakości paliw, stanowiąc jedynie tzw. 'opinię prywatną'.
Stan faktyczny
W trakcie kontroli stacji paliw należącej do skarżącej spółki pobrano próbki oleju napędowego, które w badaniach laboratoryjnych Instytutu Nafty i Gazu wykazały niespełnienie wymagań jakościowych w zakresie odporności na utlenianie. Prezes UOKiK zobowiązał spółkę do uiszczenia równowartości kosztów tych badań. Spółka wniosła odwołanie, zarzucając naruszenie przepisów k.p.a. poprzez nieuwzględnienie jej własnych badań potwierdzających zgodność paliwa z normami oraz nieprawidłowe ustalenie kosztów. Prezes UOKiK utrzymał w mocy swoją decyzję. Skarżąca spółka wniosła skargę do WSA, podtrzymując zarzuty dotyczące nieuwzględnienia jej dowodów i błędnego ustalenia kosztów.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Wdowiak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Piotr Borowiecki Sędzia WSA Andrzej Czarnecki Protokolant ref. staż. Dominika Mańka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 listopada 2014 r. sprawy ze skargi S.. z siedzibą w S. na decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do uiszczenia kwoty stanowiącej równowartość kosztów postępowania badań próbek oleju napędowego oddala skargę Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (dalej: Prezes UOKiK) decyzją nr [...] z [...] marca 2014 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 k.p.a. oraz art. 7 ust. 1 pkt 2, art. 12 ust. 1, art. 24 ust. 1, 4 i 5 w zw. z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw (Dz. U. Nr 169, poz. 1200 ze zm.) – dalej ustawa o systemie monitorowania, po rozpatrzeniu odwołania "S." Sp. z o.o. z siedzibą w [...] (dalej: skarżąca spółka), utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] stycznia 2014 r., którą zobowiązał skarżącą spółkę do uiszczenia kwoty [...] złotych, stanowiącej równowartość kosztów przeprowadzonych badań laboratoryjnych próbki oleju napędowego, niespełniającej wymagań jakościowych. Do wydania decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym. W trakcie kontroli przeprowadzonej w dniu [...] października 2013 r. na stacji paliw należącej do skarżącej spółki, inspektorzy [...] Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej pobrali do badań z partii oleju napędowego liczącej 18705 litrów, próbkę podstawową o numerze [...]i próbkę kontrolną o numerze [...]w ilości 4 litry każda, na podstawie protokołu pobrania próbek paliw nr [...]. Próbka podstawowa została przekazana do akredytowanego, niezależnego laboratorium Instytutu Nafty i Gazu w [...]. Badania laboratoryjne (sprawozdanie z badań nr [...]) wykazały, że oferowany w dniu kontroli olej napędowy (o numerze próbki [...]) nie spełnia wymagań jakościowych określonych w obowiązującym w dniu kontroli § 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 9 grudnia 2008 r. w sprawie wymagań jakościowych dla paliw ciekłych (Dz. U. z 2013 r., poz. 1058), zwanego dalej rozporządzeniem, z uwagi na parametr odporność na utlenianie, którego wynik badania wyniósł powyżej 50 g/m3, przy wymaganiach jakościowych max. 25 g/ m3 oraz 0,6 h przy wymaganiach jakościowych min. 20 h. W toku kontroli, skarżąca spółka została poinformowana o wynikach przeprowadzonego badania oraz o możliwości złożenia wniosku o zbadanie próbki kontrolnej, z którego w piśmie z dnia [...] listopada 2013 r. zrezygnowała. Uwzględniając wyniki badań laboratoryjnych, Prezes UOKiK wszczął postępowanie w sprawie dotyczącej ustalenia wysokości należności pieniężnej stanowiącej równowartość kosztów przeprowadzonych badań próbki oleju napędowego oraz zobowiązania przedsiębiorcy do jej uiszczenia na rachunek Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Skarżąca spółka została poinformowana przysługującym jej prawie na podstawie art. 10 k.p.a., z którego nie skorzystała. Decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...], Prezes UOKiK na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 2, art. 12 ust. 1, art. 24 ust. 1, 4 i 5 w zw. z art. 3 ust. 1 ustawy o systemie monitorowania, zobowiązał skarżącą do uiszczenia kwoty [...] złotych, stanowiącej równowartość kosztów przeprowadzonych badań laboratoryjnych próbki oleju napędowego, niespełniającej wymagań jakościowych. Pismem z dnia [...] stycznia 2014 r. skarżąca spółka założyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, zarzucając naruszenie art. 71 § 1 k.p.a poprzez brak odniesienia do treści przedłożonych przez skarżącą spółkę wyników badań przesłanych w piśmie z dnia [...] grudnia 2013 r., potwierdzających zgodność paliwa z wymaganiami jakościowymi oraz naruszenie art. 24 § 1 i 4 ustawy o systemie monitorowania, poprzez nieprawidłowy sposób ustalenia równowartości kosztów badań, do uiszczenia których ją zobowiązano. Po przeanalizowaniu materiału dowodowego, Prezes UOKiK decyzją z dnia [...] marca 2014 r. uznał, że brak jest podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji z dnia [...]stycznia 2014 r. Organ ponownie wskazał, że podstawą do zobowiązania skarżącej spółki do uiszczenia kwoty stanowiącej równowartość kosztów przeprowadzonych badań próbki oleju napędowego, były wyniki badań laboratoryjnych przeprowadzonych przez niezależne, akredytowane laboratorium Instytutu Nafty i Gazu w [...] (sprawozdanie z badań nr [...]) które wykazały, że oferowany w dniu kontroli olej napędowy (o numerze próbki [...]), nie spełnia wymagań jakościowych określonych w obowiązującym w dniu kontroli § 1 pkt 2 rozporządzenia, z uwagi na parametr odporność na utlenianie, którego wynik badania wyniósł powyżej 50 g/m3, przy wymaganiach jakościowych max. 25 g/m3 oraz 0,6 h, przy wymaganiach jakościowych min. 20 h. Organ odwołał się do treści art. 24 ust 1 ustawy o systemie monitorowania, zgodnie z którym jeżeli przeprowadzone badania wykazały, że paliwo nie spełnia wymagań jakościowych określonych w ustawie; zarządzający zobowiązuje kontrolowanego, w drodze decyzji, do uiszczenia kwoty stanowiącej równowartość kosztów przeprowadzonych badań. Stosownie do postanowień art. 12 ust. 1 ustawy o systemie monitorowania, zarządzającym jest Prezes UOKiK. Odnosząc się do zarzutu dotyczącego naruszenia art. 71 § 1 k.p.a. w związku z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez brak odniesienia do treści przedłożonych przez skarżącą spółkę wyników badań, potwierdzających zgodność paliwa z wymaganiami jakościowymi, Prezes UOKiK uznał, że przedłożone przez skarżącą spółkę sprawozdanie z badań przeprowadzone przez Instytut Nafty i Gazu w [...] w dniu [...] października 2013 r. próbki paliwa pobranej [...] października 2013 r. nie może być tratowane jako potwierdzenie, że paliwo pobrane do badań w dniu [...] października 2013 r. spełniało wymagania jakościowe, ponieważ pobranie próbki nastąpiło po dostawie paliwa na stację, a więc pochodziło z innej partii paliwa. Organ administracji podkreślił też, że załączony przez skarżącą spółkę raport sporządzony przez laboratorium [...]z siedzibą w [...]z badania laboratoryjnego przeprowadzonego w dniu [...] października 2013 r., nie jest również podstawą do kwestionowania sprawozdania z badania przeprowadzonego przez Instytut Nafty i Gazu w [...] próbki pobranej w dniu [...] października 2013 r., ponieważ nie zostało przeprowadzone w ramach systemu monitorowania i kontrolowania jakości paliw. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 24 ust. 1 i 4 ustawy o systemie monitorowania poprzez nieprawidłowy sposób ustalenia równowartości kosztów badań, do których uiszczenia zobowiązano skarżącą spółkę, Prezes UOKiK zauważył, że wysokość opłaty została ustalona na podstawie faktury wystawionej w dniu [...] października 2013 r. przez Instytut Nafty i Gazu w [...], nadto koszty badań zostały naliczone w oparciu o umowę z ww. laboratorium. Pismem z dnia [...] kwietnia 2014 r. skarżąca spółka wniosła na powyższą decyzję skargę do wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając decyzji z dnia [...] marca 2014 r. naruszenie art. 75 § 1 w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., poprzez nieuzasadnione odmówienie wartości dowodowej treści przedłożonych przez skarżącą spółkę wyników badań potwierdzających zgodność paliwa z wymogami jakościowymi, co miało istotny wpływ na wynik sprawy. W związku z powyższym, wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania. W uzasadnieniu skarżąca argumentowała, że w dniu [...] października 2013 r. pobrano próbkę paliwa, pochodzącą z innej dostawy paliwa, która następnie została zbadana przez Instytut Nafty i Gazu w [...]. Badanie nie wykazało nieprawidłowości. Skarżąca spółka podkreśliła, że na podstawie doświadczenia życiowego można uznać za niemożliwe, aby w tak krótkim czasie pomiędzy dwoma badaniami występowały tak istotne różnice w jakości dostarczanego paliwa dostarczanego skarżącej spółce przez ten sam podmiot. W jej opinii, bezkrytyczne potraktowanie przez organ administracji wyników przeprowadzonych na jego zlecenie badań, pomimo zgłaszanych przez skarżącą spółkę i podpartych innymi badaniami wątpliwości, co do ich rzetelności stanowi naruszenie art. 77 § 1 k.p.a., zgodnie z którym organ administracji jest zobowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, a także art. 80 k.p.a., który stanowi, że podstawą rozstrzygnięcia organu powinien być całokształt materiału dowodowego. W odpowiedzi na skargę Prezes UOKiK zauważył, że pismo skarżącej spółki i załączone do niego raporty z badań nie zostały mu przesłane w ramach postępowania administracyjnego, którego kontynuacją jest niniejsze postępowanie sądowe. A zatem, nie można zarzucić braku odniesienia się do wspomnianych badań, skoro skarżąca spółka nigdy tych argumentów w ramach niniejszego postępowania nie zgłosiła. Ponadto wątpliwości budzi zakres badania zleconego przez skarżącą spółkę, ponieważ było ono ograniczone tylko do badania odporności na utlenianie wyrażonej w godzinach, natomiast zakwestionowane paliwo wykazywało także niezgodność w postaci odporności na utlenianie wyrażonej w g/m3. W świetle powyższych argumentów Prezes UOKiK wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie i podlega oddaleniu, albowiem zaskarżona decyzja Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów nie narusza prawa. Przedmiotowa decyzja Prezesa UOKiK z dnia [...] marca 2014 r. oraz poprzedzająca ją decyzja tego organu z dnia [...] stycznia 2014 r. - nie naruszają zarówno przepisów prawa materialnego wskazanych w ustawie z dnia 25 sierpnia 2006 r. o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw, jak również unormowań zawartych w obowiązującym w dniu kontroli rozporządzeniu Ministra Gospodarki z dnia 9 grudnia 2008 r. w sprawie wymagań jakościowych dla paliw ciekłych. W ocenie Sądu, obie ww. decyzje nie naruszają także unormowań Kodeksu postępowania administracyjnego, w tym w szczególności art. 77 § 1, art. 80 k.p.a., a także art. 107 § 3 k.p.a. Zdaniem Sądu uznać należy na podstawie całości zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, że Prezes UOKiK zobowiązując skarżącą spółkę "S." Sp. z o.o. z siedzibą w [...] do uiszczenia kwoty [...] złotych, stanowiącą równowartość kosztów przeprowadzonych badań próbki oleju napadowego, niespełniającego wymagań jakościowych - prawidłowo przyjął, że w dacie kontroli, tj. w dniu [...] października 2013 r., spełnione zostały wszelkie przesłanki dla uznania, że doszło do naruszenia przez skarżącą spółkę przepisów ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw. Zgodnie z art. 24 ust. 1 ustawy o systemie monitorowania, jeżeli przeprowadzone badania wykazały, że paliwo nie spełnia wymagań jakościowych określonych w ustawie, Zarządzający zobowiązuje kontrolowanego, w drodze decyzji, do uiszczenia kwoty stanowiącej równowartość kosztów przeprowadzonych badań. Badania laboratoryjne przeprowadzone przez akredytowane, niezależne laboratorium Instytutu Nafty i Gazu w [...], wykazały, że oferowany w dniu kontroli olej napędowy o numerze próbki [...]nie spełnia wymagań jakościowych określonych w § 1 pkt 2 ww. rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 9 grudnia 2008 r. ze względu na parametr odporność na utlenianie, którego wynik badania wyniósł powyżej 50 g/m3, przy wymaganiach jakościowych max. 25 g/m3 oraz 0,6 h, przy wymaganiach jakościowych min. 20 h. (vide sprawozdanie z badań nr [...] w aktach administracyjnych). W skardze do Sądu, spółka kwestionuje rzetelność ustaleń organu w zakresie stwierdzonych w toku kontroli niewłaściwych parametrów oleju napędowego, wskazując na przedstawienie organowi własnych badań laboratoryjnych sprzedawanego paliwa, które to badania nie zostały przez Prezesa UOKiK uwzględnione przy wydawaniu zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do powyższego zarzutu, dotyczącego de facto naruszenia art. 71 § 1 k.p.a. w związku z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez brak odniesienia do treści przedłożonych przez skarżącą spółkę wyników badań, potwierdzających zgodność paliwa z wymaganiami jakościowymi, Sąd podziela stanowisko Prezesa UOKiK, że przedłożone przez skarżącą spółkę sprawozdanie z badań, przeprowadzone przez Instytut Nafty i Gazu w [...] w dniu [...] października 2013 r. próbki paliwa pobranej [...] października 2013 r. nie może być tratowane, jako potwierdzenie że paliwo pobrane do badań w dniu [...] października 2013 r. spełniało wymagania jakościowe, ponieważ pobranie próbki nastąpiło po dostawie paliwa na stację, a więc pochodziło z innej partii paliwa. Jednocześnie, załączony przez skarżącą spółkę raport sporządzony przez laboratorium [...]z siedzibą w [...] z badania laboratoryjnego przeprowadzonego w dniu [...] października 2013 r. nie jest również podstawą do kwestionowania sprawozdania z badania przeprowadzonego przez Instytut Nafty i Gazu w [...]próbki nr [...], pobranej w dniu [...] października 2013 r., ponieważ nie zostało przeprowadzone w ramach systemu monitorowania i kontrolowania jakości paliw. Rzeczone badania, zlecone przez skarżącą spółkę mają charakter, jak słusznie zauważyła w skardze sama skarżąca, tzw. "opinii prywatnej", która sporządzona nawet przez specjalistę w danej dziedzinie (w niniejszej sprawie przez specjalistyczne laboratorium), nie stanowi dowodu w rozumieniu art. 75 k.p.a., a jedynie może zostać potraktowania jako wyrażenie w sprawie określonego stanowiska przez stronę, która taką prywatną opinię składa. W świetle powyższego nie ma zdaniem Sądu, podstaw by podważać wiarygodność wyników badań ujawnionych w sprawozdaniu i prawidłowość ustaleń organu poczynionych na ich podstawie. Skoro skontrolowany produkt (olej napędowy) nie spełniał wymagań określonych w przepisach, kontrolowany podmiot jest obowiązany do uiszczenia równowartości kosztów przeprowadzonych badań. Przeprowadzając kontrolę legalności zaskarżonej decyzji Sąd uwzględnił treść decyzji wydanej w pierwszej instancji w której precyzyjnie wskazano kwotę, jaką skarżąca spółka jest zobowiązana uiścić. Zaskarżona decyzja utrzymuje bowiem w mocy decyzję organu pierwszej instancji co oznacza, że organ odwoławczy tym samym uznał, że decyzja wydana w I instancji była zgodna z prawem. Zdaniem Sądu, brak w osnowie zaskarżonej decyzji wydanej na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. powtórzenia kwoty [...]złotych (stanowiącej równowartość kosztów przeprowadzonych badań) nie stanowi wadliwości tego rodzaju, która powoduje konieczności wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego. Nie mamy tu bowiem do czynienia z przypadkiem rozstrzygnięcia o części obowiązku strony w osnowie decyzji, a o pozostałej części w uzasadnieniu. Sąd zwraca uwagę, że w uzasadnieniu decyzji z [...] stycznia 2014 r. Prezes UOKiK wyczerpująco opisał zarówno kwestię przeprowadzenia samych badań jak i procedurę rządzącą ustaleniem wysokości kosztów. W osnowie tej decyzji precyzyjnie wskazano, że skarżąca zobowiązana jest do uiszczenia kwoty [...]złotych na rachunek Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. W osnowie opisano również, że ww. kwota stanowi równowartość kosztów przeprowadzonych badań laboratoryjnych konkretnie wskazanej próbki oleju napędowego. Wobec niezasadności zarzutów skargi oraz niestwierdzenia przez Sąd z urzędu tego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, które Sąd ma obowiązek badać z urzędu - skargę należało oddalić. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło