VI SA/Wa 1679/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Wieczorek po rozpoznaniu w dniu 8 maja 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku K. K. o przywrócenie terminu do zgłoszenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku wydanego w sprawie ze skargi K. K. na decyzję Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia [...] lutego 2014 r., Nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego postanawia przywrócić termin do zgłoszenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Skarżąca, K. K. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia [...] lutego 2014 r., Nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego. Pismem z 24 listopada 2014 r., doręczonym stronie 1 grudnia 2014 r. (k. 37), skarżąca została zawiadomiona o terminie rozprawy wyznaczonym na dzień 23 grudnia 2014 r. Pismem z 2 grudnia 2014 r. skarżąca wystąpiła o zmianę terminu rozprawy, bowiem jak wskazała termin wyznaczony został na dzień przed Wigilią, w tym okresie, z uwagi na zaplanowany wcześniej wyjazd do siostry do [...], nie może stawić się w Sądzie. Pismem z 8 grudnia 2014 r., doręczonym stronie 12 grudnia 2014 r. (k. 43) Sąd poinformował skarżącą o braku podstaw do zmiany terminu rozprawy. Wyrokiem z 23 grudnia 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę w niniejszej sprawie. Jak wynika z protokołu rozprawy skarżąca nie stawiła się, o terminie rozprawy powiadomiona prawidłowo (k. 41). Pismem z 10 lutego 2015 r. skarżąca zwróciła się do Sądu z wnioskiem o przywrócenie terminy do zgłoszenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z 23 grudnia 2014 r. W uzasadnieniu wniosku wskazała, iż w dniu 23 grudnia 2014 r. wyjechała do siostry do [...] na Święta Bożego Narodzenia. Siostra jest schorowana i potrzebowała pomocy w obowiązkach domowych i opiece nad dziećmi. Podkreśliła, iż wystąpiła do Sądu o zmianę terminu rozprawy, co nie zostało uwzględnione. Wskazała, że do kraju wróciła 8 lutego 2015 r. Nadmieniła również, iż siostra nie ma Internetu, co uniemożliwiło pozyskanie telefonu i adresu Sądu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Co do zasady, zgodnie z art. 85 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej p.p.s.a.), czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Zgodnie natomiast z art. 86 § 1 p.p.s.a. jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Stosownie do art. 87 § 1 p.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2 cytowanego przepisu). Przywrócenie terminu do dokonania przedmiotowej czynności może nastąpić jedynie przy spełnieniu ustawowej przesłanki braku winy w uchybieniu terminu. Zgodnie z § 4 art. 87 p.p.s.a. równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. W pierwszej kolejności, odnosząc się do kwestii terminowości wniosku Sąd, uwzględniając okoliczność powrotu skarżącej do kraju w dniu 8 lutego 2015 r., uznał, że wniosek o przywrócenie terminu wraz z wnioskiem o sporządzenie uzasadnienia wyroku został złożony w terminie siedmiu dni od daty ustania przyczyny jego uchybienia. Daje to Sądowi możliwość dokonania merytorycznej oceny wniosku w świetle istnienia przesłanki braku winy w uchybieniu terminu. Brak winy po stronie podmiotu dokonującego lub zamierzającego dokonać określonej czynności procesowej stanowi konieczną, a jednocześnie podstawową, przesłankę przywrócenia terminu. Art. 86 § 1 p.p.s.a. nie określa, według jakich kryteriów należy oceniać zachowanie strony w takiej sytuacji. Ocena braku winy została pozostawiona uznaniu sądu orzekającego w sprawie. Sąd może zatem uwzględnić wszystkie okoliczności, jakie uzna za istotne (por.: postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 22 lipca 1999 r. o sygn. akt I PKN 273/99). Przesłanka braku winy, o której mowa w art. 86 § 1 p.p.s.a., polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowych. Zarówno w orzecznictwie, jak i nauce prawa panuje zgodność, że sąd oceniając tę przesłankę powinien przyjąć obiektywne mierniki staranności, których można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy (por. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2010, uw. 5 do art. 87). W postanowieniu z 11 kwietnia 2008 r., sygn. akt I OZ 246/08 Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie wówczas, gdy strona w sposób przekonujący uprawdopodobni brak swojej winy. Z brakiem winy mamy natomiast do czynienia tylko w przypadku zaistnienia niezależnych od strony, która uchybiła terminowi i niemożliwych do przezwyciężenia okoliczności, z powodu których doszło do przekroczenia wyznaczonego przepisami prawa terminu. Stąd też stwierdzić należy, że o braku winy można mówić w sytuacji, gdy dana przeszkoda w dokonaniu czynności, skonfrontowana z obiektywnymi miernikami staranności, prowadzi do wniosku, iż zobowiązany do dokonania określonej czynności postępowania nie mógł przezwyciężyć przeszkody w zachowaniu terminu do jej dokonania, nawet przy użyciu największego możliwego w danych warunkach wysiłku. Innymi słowy, jeżeli przy dochowaniu należytej staranności możliwe było dokonanie czynności w wyznaczonym terminie, to zaniechanie stosownych działań, dzięki którym termin mógłby być zachowany, świadczy o niemożności stwierdzenia braku winy w uchybieniu terminu. Ocena, czy uprawdopodobniony został brak winy w uchybieniu terminu nie ogranicza się zatem do ustalenia, czy twierdzenie wnioskodawcy o danej okoliczności jest wiarygodne, ale musi również uwzględniać na przykład to, czy wskazana przyczyna uchybienia terminu stanowi przeszkodę niemożliwą do przezwyciężenia i czy zainteresowany wykazał należytą staranność w podjęciu działań mogących zapobiec uchybieniu terminu (zob. wyrok NSA z 25.01.2011 r., I FSK 2000/09, CBOSA). W rozpoznawanej sprawie wskazaną przez skarżącą przyczyną uchybienia terminu do zgłoszenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku było, związane ze Świętami Bożego Narodzenia przebywanie skarżącej poza granicami kraju i wynikająca z tego faktu niemożność skontaktowania się z Sądem, w celu uzyskania informacji o zapadłym w dniu 23 grudnia 2015 r. rozstrzygnięciu. Jak wskazała skarżąca, wyjazd poza aspektem świątecznym wiązał się z koniecznością pomocy schorowanej siostrze w opiece nad dziećmi. Uwzględniając treść wyjaśnień skarżącej, jak również podjęte przez nią działania zmierzające do zmiany terminu rozprawy, należy uznać, że skarżąca uprawdopodobniła brak winy przy uchybieniu terminu do zgłoszenia wniosku o uzasadnienie wyroku. Dlatego też Sąd, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.