VI SA/Wa 168/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Czarnecki (spr.) Sędzia WSA Małgorzata Grzelak Protokolant apl. prok. Łukasz Pastuszka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 maja 2009 r. sprawy ze skargi M. D. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...] w przedmiocie wpisu do rejestru znaków towarowych informacji o udzieleniu zabezpieczenia na znak towarowy [...] 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej na rzecz skarżącej M. D. kwotę 1617 (jeden tysiąc sześćset siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. W dniu [...] czerwca 2007 r., M. D. wystąpiła do Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z wnioskiem o wpis w rejestrze znaków towarowych informacji o zabezpieczeniu prawa ochronnego na znak towarowy [...] zarejestrowany za numerem, [...]. W uzasadnieniu swego żądania przedłożyła postanowienie Sądu Apelacyjnego w [...] - Wydziału [...] z dnia [...] czerwca 2007 r. sygn. akt [...]w sprawie z powództwa M. D. przeciwko G. sp. z o.o. z siedzibą w K., którym sąd ustanowił zakaz dokonywania przez pozwaną spółkę jakichkolwiek czynności prowadzących lub mogących prowadzić do rozporządzenia należącymi do niej znakami towarowymi, w tym znakiem zarejestrowanym za numerem [...]. W dniu [...] sierpnia 2007 r. Urząd Patentowy na podstawie art. 229 ust. 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (t. j. Dz. U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1117 z późn. zm.) wydał decyzję o dokonaniu w rejestrze znaków towarowych w rubryce "D" wpisu informacji o zabezpieczeniu przedmiotowego prawa ochronnego. Decyzja ta została zaskarżona dnia [...] września 2007 r. (data wpływu do organu) przez spółkę G. sp. z o.o. z siedzibą w K. wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. W uzasadnieniu wniosku spółka podniosła, że treść wpisu do rejestru znaków towarowych, będący przedmiotem zaskarżonej decyzji, pozostaje w sprzeczności z przepisem § 15 pkt 4 Rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 6 czerwca 2002 r. w sprawie rejestrów prowadzonych przez Urząd Patentowy RP (Dz.U. Nr 80, poz. 723), zgodnie z którym w rubryce "D" księgi rejestrowej zamieszczane są wpisy informujące o prawach ograniczających prawo ochronne. Z przedmiotowego wpisu nie wynika jaki sposób zabezpieczenia zastosowano, tj. czy polega on na ustanowieniu prawa ograniczającego prawo ochronne, co w świetle rozporządzenia ma fundamentalne znaczenie dla oceny legalności wpisu. Ponadto zdaniem wnioskodawcy zaskarżona decyzja została wydana w ramach postępowania nie przewidzianego prawem. Z przedłożonego postanowienia Sądu Apelacyjnego w [...] wynikało, iż w rozpoznawanej przez ten sąd sprawie Sąd Apelacyjny spośród katalogu sposobów zabezpieczenia roszczeń niepieniężnych, przewidzianych w przepisie art. 755 § 1 k.p.c., wybrał zabezpieczenie polegające jedynie na zakazie rozporządzania przez pozwaną spółkę należącymi do niej znakami towarowymi (art. 755 § 1 pkt 2 k.p.c.), nie nakazując zarazem wpisania stosownego ostrzeżenia w księdze wieczystej lub we właściwym rejestrze zgodnie z art. 755 § 1 pkt 5 k.p.c. Pismem z dnia [...] września 2008 r. Urząd Patentowy zawiadomił M. D. o złożeniu w dniu [...] września 2007 r. przez G. sp. z o.o. wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy od decyzji Urzędu Patentowego z dnia [...] sierpnia 2007 r. o wpisie do rejestru znaków towarowych w rubryce D zabezpieczenia prawa ochronnego na znak towarowy [...]. Organ poinformował jednocześnie o możliwości zapoznania się stron z aktami sprawy oraz składania przez nie wniosków i zastrzeżeń w terminie 30 dni od daty doręczenia zawiadomienia. Pismo zostało przesłane również do wiadomości spółki G. Decyzją z dnia [...] listopada 2008 r., Urząd Patentowy uchylił zaskarżoną decyzję z uwagi na uchybienia natury proceduralnej, bez wydania merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie. W uzasadnieniu swej decyzji organ podkreślił, iż zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane z naruszeniem szeregu przepisów proceduralnych i jako wadliwe powinno zostać usunięte z obrotu prawnego. Organ uznał bowiem, iż decyzja z dnia [...] sierpnia 2007 r. nie odpowiadała wszystkim wymaganiom określonym w art. 107 k.p.a., z uwagi na brak jej integralnej części - uzasadnienia. Urząd Patentowy przytaczając treść przepisów, podkreślił, iż w sprawie nie zachodziły przesłanki, wynikające z przepisów art. 107 § 4 i 5 k.p.a., uprawniające organ do odstąpienia od uzasadnienia decyzji. Dodatkowo, powołując się na zasadę prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 7 k.p.a., organ wyjaśnił, iż w postępowaniu zakończonym wydaniem zaskarżonej decyzji doszło do naruszenia zasady czynnego udziału strony w postępowaniu. Organ naruszył art. 61 § 4 k.p.a., gdyż nie zawiadomił spółki G. o wszczęciu postępowania z wniosku innej strony, uniemożliwiając tym samym wymienionej spółce podjęcie określonych czynności w obronie jej interesów. Braki dostrzeżone w decyzji z dnia [...] sierpnia 2007 r., organ uznał za wady istotne, skutkujące uchyleniem decyzji. W skardze na powyższą decyzję, wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżąca zarzuciła organowi naruszenie art. 39 k.p.a. w związku z art. 9, 10, 14 k.p.a. i w związku z art. 252 p.w.p. - poprzez niedoręczenie stronie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy złożonego przez spółkę G., a w konsekwencji pozbawienie strony możliwości należytej obrony swoich praw; naruszenie art. 245 ust. 1 p.w.p. - poprzez wydanie decyzji w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy bez rozstrzygnięcia co do istoty sprawy, tj. bez odniesienia się co do zasadności wpisu w rejestrze znaków towarowych wnioskowanej informacji oraz naruszenie art. 7, 77 i 80 k.p.a. w związku z art. 229 i art. 252 p.w.p. - poprzez brak wszechstronnego zbadania i wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy, a w konsekwencji wydanie decyzji w oparciu o błędne ustalenia faktyczne i prawne. W uzasadnieniu skargi, strona powołując się na zasadę oficjalności doręczeń wyrażoną w art. 39 k.p.a. podkreśliła, iż na organach administracji publicznej ciąży ustawowy obowiązek doręczania z urzędu stronom postępowania wszelkich pism, z którymi strony powinny być zaznajomione, związanych ze sprawą będącą przedmiotem postępowania prowadzonego przez organ. Oznacza to, iż przyjmowanie od stron i uczestników postępowania oraz przekazywanie im pism stanowi zasadniczą formę komunikowania się organu administracyjnego z tymi podmiotami. Podkreśliła zatem, iż organ zawiadamiając stronę pismem z dnia [...] września 2008 r. jedynie powiadomił ją o złożonym przez spółkę G. wniosku i poinformował o możliwości zapoznania się z aktami sprawy oraz o możliwości składania wniosków i zastrzeżeń. Zdaniem strony skarżącej takie zawiadomienie bez doręczenia stronie istotnych dla postępowania dokumentów, nie czyni zadość zasadom postępowania administracyjnego. Ponadto skarżąca podniosła, iż organ wydając rozstrzygnięcie w dniu [...] listopada 2008 r., wydał decyzję o charakterze kasacyjnym, natomiast w świetle art. 245 ust. 1 p.w.p., uchylając zaskarżoną decyzję w całości lub w części, Urząd Patentowy mógł jedynie w tym zakresie rozstrzygnąć sprawę co do istoty, a więc wydać rozstrzygnięcie o charakterze reformatoryjnym. Strona podkreśliła, iż zaskarżona decyzja została wydana bez dokładnego zbadania stanu faktycznego sprawy, bez odniesienia się do "istoty sprawy", z naruszeniem zasady prawdy materialnej. Przywołując przepisy ustawy Prawo własności przemysłowej zarzuciła organowi, iż powinien on, rozpoznając sprawę, ponownie zbadać czy złożone dokumenty, mające uzasadnić wydanie decyzji o dokonaniu wpisu do rejestru, nie naruszały ustawy i odpowiadały co do formy obowiązującym przepisom. W odpowiedzi na skargę Urząd Patentowy wniósł o jej oddalenie. W nawiązaniu do zarzutów strony wyjaśnił iż, zawiadomił skarżącą o złożeniu w dniu [...] września 2007 r. przez G. sp. z o.o. wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W piśmie tym poinformował jednocześnie o możliwości zapoznania się przez stronę z aktami sprawy oraz o możliwości złożenia przez nią wniosków i zastrzeżeń, w instrukcyjnym trzydziestodniowym terminie od daty doręczenia pisma. Informując o powyższym organ umożliwił zatem stronie zapoznanie się z treścią wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy i zajęcie stanowiska wobec podniesionych w nim zarzutów. Urząd Patentowy nie podzielił również zarzutu strony skarżącej, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 245 ust. 1 p.w.p. ze względu na brak rozstrzygnięcia co do istoty sprawy, tj. bez odniesienia się co do zasadności wpisu wnioskowanej informacji w rejestrze znaków towarowych. Urząd Patentowy wyjaśnił, iż z uwagi na wady formalne wydanej decyzji, podstawowym celem postępowania z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy było "uzdrowienie postępowania pierwszoinstancyjnego". Organ podkreślił, iż w sytuacji gdy w oparciu o art. 245 ust. 1 p.w.p. uchylono decyzję o wpisie do rejestru z powodu istotnych wad postępowania, konsekwencją uchylenia tej decyzji będzie obowiązek rozpoznania przez organ sprawy merytorycznie. Wyjaśnił, iż tylko w warunkach umożliwiających stronom skorzystanie z prawa wynikającego z art. 10 § 1 k.p.a., organ pierwszej instancji będzie mógł uwzględnić całokształt okoliczności faktycznych i prawnych sprawy. Podsumowując podkreślił, iż gdyby w ramach postępowania o ponowne rozpatrzenie sprawy przesądził o zasadności czy też bezzasadności wniosku o wpis żądanej informacji do rejestru znaków towarowych powieliłby błędy postępowania pierwszoinstancyjnego, z powodu których uchylił decyzję. Powielając błędy organu pierwszej instancji pozbawił by jednocześnie strony prawa do czynnego uczestnictwa w dwukrotnym merytorycznym rozpoznaniu sprawy. W tej sytuacji, rozpoznając sprawę merytorycznie na etapie postępowania o ponowne rozpatrzenie sprawy, organ naraziłby się na uzasadniony zarzut uniemożliwienia stronom udziału w każdym stadium postępowania, skutkujący wystąpieniem przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Z tego względu, w toku postępowania o ponowne rozpatrzenie sprawy, organ odstąpił od poddawania merytorycznej ocenie argumentów podniesionych we wniosku spółki G. o ponowne rozpatrzenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. Sprawy należące do właściwości sądów administracyjnych rozpoznają, w pierwszej instancji, wojewódzkie sądy administracyjne (art. 3 § 1 ww. ustawy). Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, iż jest ona zasadna. Zarzuty skargi w istocie dotyczą naruszenia przez Urząd Patentowy przepisów postępowania wskazując dodatkowo na błędne, w ocenie skarżącej, ustalenia faktyczne i prawne, zatem w pierwszej kolejności należało odnieść się do zasadności zarzutów natury procesowej, albowiem zarzuty naruszenia prawa materialnego mogą być przedmiotem oceny tylko w stosunku do prawidłowo ustalonego stanu faktycznego. Pierwszy z tych zarzutów, opierający się na art. 39 k.p.a. w związku z art. 9, 10 i 14 k.p.a. oraz art. 252 p.w.p., dotyczył niedoręczenia skarżącej wniosku spółki G. o ponowne rozpatrzenie sprawy. Zarzut ten w ocenie Sądu w składzie orzekającym nie był trafny. Wskazana podstawa prawna z art. 252 p.w.p. - w sprawach nieuregulowanych w ustawie do postępowania przed Urzędem Patentowym stosuje się, z zastrzeżeniem art. 253, odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego – informuje o zakresie stosowania Kodeksu postępowania administracyjnego przez Urząd Patentowy w sprawach nieuregulowanych w ustawie Prawo własności przemysłowej. Stosownie do art. 244 ust. 1 p.w.p. od decyzji Urzędu Patentowego stronie służy wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego. Pewne odmienności tego postępowania nakreślają dalsze ustępy wymienionego art. 244, jednakże nie odnoszą się one do doręczania stronie przeciwnej wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Powołany w skardze art. 39 k.p.a. określa jedynie sposób doręczania pism przez organ administracji publicznej, a nie obowiązek ich doręczania stronom postępowania, natomiast przepisy posiłkujące wspomniany zarzut z art. 39 k.p.a. (art. 9, art. 10 i art. 14 k.p.a.) dotyczą obowiązku informowania stron przez organ administracji publicznej o ich prawach i obowiązkach, umożliwienia im czynnego udziału w postępowaniu oraz określają zasadę pisemności załatwiania spraw. Zatem zgodnie z art. 252 p.w.p. kwestia zarzutu skarżącej o niedoręczeniu jej wniosku spółki G. o ponowne rozpatrzenie sprawy powinna być rozpatrzona na gruncie art. 131 k.p.a., bowiem zgodnie z art. 127 § 3 k.p.a. do tego wniosku stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań. Stosownie do wymienionego art. 131 k.p.a. o wniesieniu odwołania organ administracji publicznej, który wydał decyzję, zawiadamia strony. Jak wynika z akt administracyjnych Urząd Patentowy zawiadomił ustanowionego przez skarżącą pełnomocnika o wniesieniu przez spółkę G. wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, czego skarżąca nie kwestionuje. W tych warunkach jej zarzut o niedoręczeniu przedmiotowego wniosku należało uznać za nietrafny. Drugi z zarzutów dotyczył sposobu rozstrzygnięcia Urzędu Patentowego. Organ administracji, wskazując jako podstawę art. 245 ust. 1 p.w.p. wydał decyzję kasacyjną, uchylając jedynie decyzję zaskarżoną. Należy zauważyć, iż przepis art. 245 ust. 1 p.w.p. samodzielnie dookreśla (reguluje) sposoby rozstrzygnięcia przez Urząd Patentowy w postępowaniu prowadzonym z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Dlatego do tego sposobu rozstrzygnięcia nie miał zastosowania art. 252 p.w.p. odsyłający w sprawach nieuregulowanych w ustawie Prawo własności przemysłowej do Kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 245 ust. 1 p.w.p. w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy Urząd Patentowy może wyłącznie wydać decyzję, w której: utrzymuje w mocy decyzję zaskarżoną; bądź uchylając tą decyzję w części lub w całości jest obowiązany dokonać rozstrzygnięcia co do istoty sprawy. Innego rozwiązania procesowego przepis ten nie przewiduje. Zatem wydanie decyzji kasacyjnej nastąpiło z naruszeniem wymienionego przepisu mającym istotny wpływ na wynik sprawy (por. przykładowo wyroki WSA w Warszawie z dnia 24 sierpnia 2004 r. w sprawie II SA 2415/03 oraz z dnia 11 grudnia 2008 r. w sprawie VI SA/Wa 1757/08). Należy nadmienić, że decyzja z dnia [...] sierpnia 2007 r. nie dotyczyła kwestii stwierdzenia nieważności w zakresie odmowy wszczęcia postępowania w tym przedmiocie, kiedy to wydanie decyzji kasacyjnej w stosunku do decyzji pierwszoinstancyjnej byłoby faktycznym odniesieniem się do zagadnienia merytorycznego (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 31 maja 2007 r. w sprawie VI SA/Wa 1468/06 utrzymany w mocy wyrokiem NSA z dnia 17 marca 2008 r. w sprawie II GSK 428/07). Decyzja Urzędu Patentowego z [...] sierpnia 2007 r. dokonywała wpisu w rubryce "D" rejestru znaków towarowych informującego o udzieleniu zabezpieczenia przez Sąd Apelacyjny w [...] postanowieniem z dnia [...] czerwca 2007 r. w sprawie [...] na znak towarowy w niej wskazany. Decyzja ta była dotknięta wadami, na które wskazywał Urząd Patentowy w decyzji zaskarżonej. Dostrzegając zatem te wady organ administracji publicznej powinien dokonać rozstrzygnięcia w granicach wskazanych przepisem art. 245 ust. 1 p.w.p., jako że przepis ten nie przewiduje sytuacji podanej w art. 138 § 2 k.p.a., a przejście przez art. 252 p.w.p. na przepis art. 138 § 2 k.p.a. byłoby nadinterpretacją wymienionego przepisu Prawa własności przemysłowej. Skargę oparto zarówno na podstawie naruszenia prawa materialnego jak i naruszeniu przepisów postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy. W związku z powyższym, stwierdzając naruszenie przepisów postępowania, Sąd orzekający w sprawie nie wypowiadał się w kwestii naruszenia prawa materialnego, bowiem przy ponownym rozpatrzeniu sprawy przez organ administracji publicznej dokona on powtórnie ustaleń materialnoprawnych. W tych warunkach Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdzając naruszenie wymienionego przepisu postępowania (art. 245 ust. 1 p.w.p.), na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 152 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku postanawiając o kosztach postępowania w oparciu o art. 200 w związku z art. 205 § 4 p.p.s.a.